Беркли субъективті идеализмнің негізін қалады. Оның басты тезисі: «болу – қабылдану», яғни, заттар тек оларды біреу қабылдаған кезде ғана өмір сүреді. Ол объективті материалдық әлемнің бар екенін жоққа шығарып, сыртқы әлем тек адамның қабылдауынан тұрады деп сенді.

Берклидің теориялық ғылымға қарсы дәлелдері:

1.Абстрактілі материяның болмауы – біз сыртқы әлемді тек сезім мүшелеріміз арқылы қабылдаймыз, ал «материя» деген ұғым тек ойдағы жалған тұжырым.

2.Тікелей қабылдау принципі – біз ешқашан заттардың өздерін емес, тек олардың бізге көрінетін қасиеттерін ғана білеміз.

3.Табиғат заңдарының тұрақсыздығы – егер барлық нәрсе қабылдауға тәуелді болса, онда объективті заңдылықтар туралы айту мүмкін емес.

Юмның негізгі дәлелдері:

1.Себептіліктің иллюзорлығы – адамдар себеп пен салдардың арасында қажетті байланыс бар деп санайды, бірақ біз тек бір құбылыстың екіншісінен кейін қайталанатынын байқаймыз. Себептілік – тек үйреншікті ассоциация.

2.Индукция проблемасы – болашақта оқиғалар өткендегідей қайталанатынына кепілдік жоқ, сондықтан ғылыми заңдар абсолютті ақиқат бола алмайды.

3.Мен ұғымының жоқтығы – адамның «мені» – бұл тек бір-бірімен байланыспайтын қабылдау мен ойлардың жиынтығы, ал тұрақты субъект жоқ.

Менің ойымша ,бұл тұжырымдарды қабылдау сәл қиындау теориялық тұрғыдан.Егер, мысалы біз бөлмеден шықсақ бөлмеде тұрған заттарда жойылып кетпейма деген сұрақ туындайды.

Юмның себеп салдарлық тәжірбиесін айтсам,мысалғы біз допты тепсек ол тепкеннен ұшты деп ойлаймыз бірақ нақты байланыс бар екенін дәлелдей алмаймыз дейді.Алайда Ньютон физикалық тұрғыдан дәлелдеген емеспе. Қорытындыласам,әр ғылымның өз шындығы,теориясы бар.Қайссы болсын дұрыс не бұрыс деп айту қиын.