Je vindt naast de wekelijkse kolommen ook een kolom met 'Nog meer weten?'. Dit zijn items voor meer verdieping, los van een dag.

12 juni - Dialoog David Lankes en Cynthia Liem

Hoe zijn bibliotheekprofessionals en bibliotheekgebruikers in staat om bewuste keuzes en afwegingen rondom AI te maken? In het kader van de Maand van de AI organiseert het landelijke programmateam digitaal burgerschap hierover een dialoog met David Lankes en Cynthia Liem. 

Zij gaan onder begeleiding van Eveline van Rijswijk in gesprek over dit onderwerp, maar dat doen zij op basis van vragen aangedragen door bibliotheekprofessionals. Het gesprek vindt vandaag plaats. Dit wordt opgenomen en later deze week online beschikbaar gesteld. 

13 juni - Maak kennis met de vooroordelen in generatieve AI

In deze workshop van Waag Futurelab krijgen de deelnemers een introductie in tekst-naar-beeld modellen en worden ze uitgedaagd om op zoek te gaan naar bevooroordeelde resultaten. Samen stellen we prompts op om afbeeldingen te maken die tekst-naar-beeld genereren en die ethische normen proberen te waarborgen en uit te dagen. We bespreken mogelijke vooroordelen in de verkregen beelden en denken na over welke alternatieve afbeeldingen we liever zouden zien. Zo doen deelnemers ervaring op met het genereren van afbeeldingen met AI, krijgen ze inzicht in het belang van waarden in het ontwerpproces, en lopen ze weg een kritisch perspectief op generatieve AI. 

Aanmeldlink: Aanmeldformulier workshop Waag Futurelab 13 juni | Cubiss

Locatie: LocHal te Tilburg

Tijd: 10.30-12.15 uur (inloop vanaf 10.15 uur)

13 juni - Datawandeling

https://bibliotheekutrecht.op-shop.nl/1648/datawalk/13-06-2024

Kijk jij wel eens om je heen en vraag je je af wat voor rol data speelt in de stad? Wat voor technologie kom je eigenlijk allemaal op straat tegen? Hoe draagt dataverzameling bij aan de beleving van de stad? Je komt erachter tijdens de wandeling!  

De DataWalk is een groepswandeling waarbij je specifiek let op de technologie die gebruikt wordt op straat en je jezelf bewust(er) maakt van welke rol data daarbij speelt. 

Na afloop gaan we met elkaar in gesprek over de verkregen data.

Tijd: vanaf 18:30 uur.

Locatie: Bibliotheek Neude in Utrecht

17 juni - Praktische workshop ChatGPT 

https://www.cubiss.nl/form/aanmeldformulier-workshopchatgpt 

Workshop chatGPT door Suzette Pauwels van Bibliotheek Deventer.

Of je nu enthousiasme of juist weerstand voelt bij Kunstmatige Intelligentie; deze workshop biedt je meer inzicht in de mogelijkheden en de beperkingen van AI-tools. We bekijken (kritisch) verschillende toepassingen van AI en je gaat zelf aan de slag met ChatGPT. Je leert hoe je goede prompts schrijft en we gebruiken daarbij de context van de Bibliotheek als uitgangspunt.

Neem je laptop én je nieuwsgierigheid mee!

Locatie: Huis73, Hinthamerstraat 74, Den Bosch

Tijd: 10.00-12.00 uur (inloop vanaf 9.45 uur)

26 juni -Hoe kun je AI effectief toepassen in je bibliotheek?

Ook bij de OBA zijn ze druk bezig met dit vraagstuk. Ze experimenteren daar met nieuwe technologieën en geven ons graag een kijkje op hun testplatform. Hoe maak je bijvoorbeeld zoekopdrachten voor bezoekers makkelijker? Hoe integreer je AI in workshops voor bezoekers, zoals in de Verhalenmachine voor laaggeletterden? De OBA deelt met ons hun ervaringen en geleerde lessen.

Tijd: 13.00-14.00 uur

Locatie: Online

Aanmeldlink: Hoe kun je AI effectief toepassen in je bibliotheek? | Cubiss

Tip: De informatie op de groene tegels is ook heel geschikt om te delen met bezoekers van je bibliotheek! 

De vraag is of AI ons vervangt, of dat we AI vooral inzetten om ons werk makkelijker te maken. In de bibliotheeksector wordt hier al mee geëxperimenteerd. Lees hier bijvoorbeeld meer over hoe getest is of AI kan helpen met het voorspellen van het inlevermoment van uitgeleend bibliotheekmateriaal en wat de test heeft opgeleverd.  

Wil je vandaag nog meer stellingen over AI? Je kunt je voorbereiden op de Europese verkiezingen met de AI kieswijzer. Deze is ontwikkeld door onze zuiderburen.

Hoe zou jij dit platform inzetten voor bibliotheekbezoekers? Zou het bijvoorbeeld een plekje op de site kunnen krijgen? Probeer beide zoekmachines (de Nederlandse en Engelstalige versie) eens uit en formuleer voor jezelf een antwoord. 

Wat kunnen wij als bibliotheeksector leren van science-fictionfilms als deze? Toegang tot informatie is een belangrijk thema in de film. Wat is de rol van de bibliotheek hierin? En wat is onze rol in relatie tot ethiek en privacy? De film doet je nadenken over hoe de bibliotheek er überhaupt uitziet in de wereld van 2044. Hoe laat jij je inspireren door deze film? 

Ben je juist he-le-maal klaar met AI? Sluit je dan aan bij het leger Digitale Gremlins van Rens van der Vorst. Als Digitale Gremlin saboteer je digitale technologie, op weg naar een betere wereld.  

Een voorbeeld: Sommige mensen irriteren zich aan (Google) Reviews. Ze zorgen ervoor dat iedereen naar hetzelfde restaurant gaat en dat horecagelegenheden meer bezig zijn met hun online profiel dan hun offline service. Dirk maakte daarom twee fake nachtclubs aan met ronkende reviews. Als genoeg digitale gremlins dit doen, wordt het systeem van algoritmes vanzelf onbetrouwbaar.  

Welke digitale technologie zou jij wel willen saboteren en hoe? 

Je kunt deze gids gebruiken als inspiratie als je zelf ook aan de slag wilt met AI in jouw bibliotheek. 

Om maar direct invulling te geven aan onze regel #1, transparantie: Voor deze padlet maken we regelmatig gebruik van AI. Sommige posts zijn geschreven met behulp van ChatGPT, maar ze zijn uiteraard altijd gecontroleerd en waar nodig herschreven met behulp van onze eigen handen van vlees en bloed.  

NEE: AI hoort bij het dagelijks leven. Dat hoef je niet telkens te benoemen.

Doe mee via https://www.instagram.com/cubissinsta/

Wandel mee en ontdek hoe data in de stad verzameld wordt.

https://bibliotheekutrecht.op-shop.nl/1648/datawalk/13-06-2024

Zelf een datawandeling organiseren? https://waag.org/nl/article/de-datawandeling-het-wandelpakket/

Er wordt veel geblogd, gesproken en gefantaseerd over Artificial Intelligence. Maar wat is het nu precies? En wat kan het voor ons betekenen? En wat is de bijdrage geweest van Philips bij de ontstaansgeschiedenis ervan? Het Philips Museum presenteert brAInpower, een expositie over artificial intelligence (AI). De expositie onderzoekt en geeft antwoorden op bovenstaande vragen en toont de impact ervan op ons dagelijks leven. 

Kan je niet bij de workshop aanwezig zijn? We hebben ChatGPT zelf wat tips gevraagd voor beginners.  

We starten met prompten voor tekst. Ga hiervoor bijvoorbeeld naar de website van ChatGPT, of download de app. En probeer maar! De tips: 

1. Wees zo specifiek mogelijk: Vraag naar “Siberische tijgers”, in plaats van “katachtigen”. 

2. Gebruik objectieve woorden: "Het is lekker koel in Den Bosch” kan voor iedereen wat anders betekenen. Schrijf liever: “De temperatuur in Den Bosch is 21 graden.” 

3. Durf te vragen: vraag niet alleen wát, maar ook hoe, waarom, en wat als. Dus bijvoorbeeld niet alleen “Wat heb ik nodig om pannenkoeken te bakken”, maar ook: “Wat te doen als je over een nijlpaard struikelt”. 

Nu gaan we prompten voor afbeeldingen. Ga hiervoor bijvoorbeeld naar Bing Image Creator. De tips van ChatGPT: 

1. Ga voor detail: Denk als een regisseur. Meer detail geeft een rijkere scene, maar laat ruimte over voor onverwachte invullingen van de AI zelf, zodat je verrast kan worden. 

2. Mix en match: combineer onverwachte elementen. Wat dacht je van een trol die aandachtig tussen de boeken van de bibliotheek snuffelt? Het combineren van het magische met het alledaagse kan memorabele scenes opleveren. 

3. Fouten zijn fun: Elk foutje is een stap dichterbij een meesterwerk. Durf te experimenteren. Een flop kan juist een geniale zet zijn. 

Oftewel: Begin gewoon. Je merkt vanzelf wel waar de AI goed in is en waar je af en toe nog een beetje moet helpen. Controleer altijd de uitkomsten. Ook AI zit er nog regelmatig naast.  

Stuur je eindresultaat plus de bijbehorende prompt uiterlijk 28 juni naar limburg@cubiss.nl Een jury bestaande uit het Team Digitaal Burgerschap van Cubiss-BiSC zal de beste inzending kronen tot Prompt King/Queen/Queer! 

Hier komt de opdracht. Klaar voor de start? Go!: 

Stel je voor hoe de bibliotheek van 2044 eruitziet en functioneert door de ogen van een jongere op het middelbaar onderwijs. Visualiseer de technologieën, de inrichting, en de manieren waarop jongeren interactie hebben met informatie. Hoe verandert deze bibliotheek hun toegang tot informatie, kennis en cultuur? Neem ons mee naar een dag in het leven van een jongere in de toekomstige bibliotheek. 

Zelf ook eens proberen om muziek te generen? Ga aan de slag met Suno. 

NEE: Dit valt onder schending van mijn privacy

Lees hoe je bezwaar maakt

Doe mee via https://www.instagram.com/cubissinsta/

“Voor roken en gokken hebben we strengere wetgeving, maar voor het internet nauwelijks. Europa moet digitaal autonoom worden en minder afhankelijk van Big Techbedrijven.”  Ben jij bang voor Big Tech? Luister de podcast en kijk naar haar verhaal tijdens De Staat van het Internet. 

De lezing ‘De staat van het internet’ wordt jaarlijks georganiseerd door Waag Futerelab in samenwerking met de gemeente Amsterdam. De uitspraken van Van Sparrentak vinden gehoor in een zaal vol gelijkgestemden in de bibliotheek van Amsterdam. Van Sparrentak is blij dat Waag zich heeft aangesloten bij de coalitie ‘against Big Tech’, die rond de onderhandelingen over de Digital Service Act (DSA) ook de nodige invloed heeft uitgeoefend. 

"Zolang de Europese aanbestedingsregels gericht zijn op de goedkoopste aanbieder blijven de grote techbedrijven 'aan de macht" quote van Kim 

Nee: Er is geen controle. Het is al eens voorgevallen dat dit uit de hand liep.  

Doe mee via https://www.instagram.com/cubissinsta/

Meer dan een jaar geleden lanceerde de populaire app Snapchat een AI-chatmaatje, MyAI. Sociale gebeurtenissen bespreken, stoom afblazen, tijdverdrijven: het kan allemaal via de chat, op elk moment.  

The Verge bekeek de effecten hiervan, nu dit onderdeel is geworden van het dagelijks leven van jongeren. Het effect gaat twee kanten op: jongeren kunnen hun zorgen makkelijker bespreken en sociale situaties oefenen, maar trekken ook makkelijker naar AI als ze iets lastig vinden. Ook ligt bij een bepaalde groep verslaving op de loer.  

Zoals het onderzoek wat in opdracht van Cubiss is uitgevoerd. Dit rapport kan helpen en geeft een beeld van de rol van de bibliotheek in een visie rondom AI. Vervolgstappen zijn in de maak.

Of laat je inspireren door de visie zoals omschreven in dit document die is ontstaan uit het ecosysteem van de Nederlandse AI Coalitie. Deze werkgroep richt zich op de ethische, juridische en maatschappelijke thema's rondom AI.  

En tijdens het Generatieve AI-event is de overheidsvisie op generatieve AI gepresenteerd. Een visie die tot stand is gekomen vanuit een open aanpak met inwoners, wetenschappers en ondernemers, in nauwe samenwerking met andere departementen, medeoverheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven.  

Hebben jullie al een visie in jouw organisatie op AI? 

Als je eens met een filosofische blik naar de toekomst wilt kijken, lees dan het boek “Welkom in het symbioceen”, waarin Jos de Mul recente inzichten uit de natuur- en geesteswetenschappen combineert met romans, scienfictionfilms en games. Zo legt hij maatschappelijk uitdagingen, waaronder rond kunstmatige intelligentie, onder de loep, waarbij hij ons uitnodigt deze uitdagingen met een ‘voorzichtige roekeloosheid’ tegemoet te treden. 

Wat maakt de mens? 

Aangezien er positieve en potentieel negatieve effecten zijn van AI op mens en samenleving, is een permanente dialoog over dit onderwerp daarom noodzakelijk en relevant. Een eerste aanzet daartoe is de dialoog tussen David Lankes (University of Texas) en Cynthia Liem (TU Delft) die het programma digitaal burgerschap op 12 juni organiseerde. Onder leiding van Eveline van Rijswijk beantwoordden zij vragen uit het bibliotheeknetwerk en deden dat aan de hand van vier thema’s: AI-toepassingen in bibliotheken, menselijkheid en creativiteit, desinformatie en responsible AI.  

De oproep van Lankes aan het eind van de video om te streven naar een permanente dialoog sluit daar ook op aan. In het leerlandschap DB besteden we namelijk niet alleen aandacht aan thema’s als AI, maar zeker ook aan verschillende vormen om de dialoog te kunnen voeren, zowel voor intern, als voor extern gebruik.  

De dialoog tussen Lankes en Liem is georganiseerd door het programmateam digitaal burgerschap en maakt onderdeel uit van de Maand van de AI in bibliotheken, een initiatief van regiohub Midden-Zuid (Cubiss, BiSC Utrecht en ZB Bibliotheek van Zeeland). 

Tip: Luister ook eens naar de Podcast De bieb is meer. De Bieb is meer gaat op zoek naar de toekomst van openbare bibliotheken en hun bijdrage aan de maatschappelijke uitdagingen van deze tijd.   

DE BIEB IS MEER met David Lankes

De maand van de AI is bedoeld als kennismaking met AI, wat is het, welke mogelijkheden zijn er en ook welke kanttekeningen kunnen we maken? De ontwikkelingen zijn de afgelopen tijd in een stroomversnelling gekomen en zijn nog lang niet voorbij. We blijven deze ontwikkelingen volgen.  

Binnenkort volgt er een mooie terugblik op de Maand van de AI. We delen deze via onze socials. 

Mocht je vragen hebben rondom Digitaal Burgerschap, laat het ons weten. Neem contact op met: 

• Els van de Kar – BiSC – e.van.de.kar@biscutrecht.nl 

• Mirjan Albers – Cubiss Brabant – m.albers@cubiss.nl 

• Dave Stijnen – Cubiss Limbug – d.stijnen@cubiss.nl 

Vooruitblik

De Maand van de Geschiedenis, het grootste historische evenement van Nederland dat elk jaar plaatsvindt in oktober, draagt dit jaar het thema Echt nep. 

Een mooie aanleiding voor ons om deze maand om te toveren naar de maand van Nepnieuws. Vanuit Regiohub Midden-Zuid pakken we door op dit thema en nemen je mee in de wereld van nepnieuws. Kijk alvast ter inspiratie naar de Blikverruimer van Fers over AI en desinformatie.

Graag tot ziens in oktober!