ตัวชี้วัด ม.2/3 วิเคราะห์บทบาท ความสำคัญ และความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม

• อธิบายความหมายของสถาบันทางสังคมได้อย่างถูกต้อง
• วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมต่างๆ ได้อย่างมีเหตุผล

ด้านทักษะกระบวนการ (P)

• สืบค้นข้อมูลและนำเสนอความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมได้อย่างเป็นระบบ
• ทำงานร่วมกันเป็นกลุ่มและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นได้อย่างสร้างสรรค์

ด้านคุณลักษณะ (A)

• เห็นความสำคัญของสถาบันทางสังคมที่มีต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์
• มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตนเองในฐานะสมาชิกของสถาบันทางสังคม

1. ครูเปิดคลิปวิดีโอสั้นๆ (2-3 นาที) เกี่ยวกับสถาบันทางสังคมในชีวิตประจำวันของเยาวชนไทย โดยใช้แอพพลิเคชั่น YouTube ผ่านโปรเจคเตอร์หรือสมาร์ททีวี

2. ครูใช้คำถามกระตุ้นความคิดของนักเรียนด้วยการใช้แอพพลิเคชั่น Mentimeter ให้นักเรียนตอบคำถามผ่านโทรศัพท์มือถือหรือแท็บเล็ต โดยมีคำถามดังนี้

   • "นักเรียนคิดว่าในชีวิตประจำวัน นักเรียนเกี่ยวข้องกับสถาบันทางสังคมใดบ้าง?"
   • "สถาบันทางสังคมมีความสำคัญต่อชีวิตของนักเรียนอย่างไร?"

3. ครูนำเสนอผลการตอบของนักเรียนทั้งชั้นบนหน้าจอและชวนนักเรียนสังเกตคำตอบที่ซ้ำกันหรือคล้ายคลึงกัน เพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน

4. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ

1. ครูอธิบายความหมายและลักษณะของสถาบันทางสังคมโดยใช้ PowerPoint หรือ Google Slides ที่มีภาพประกอบชัดเจน (5 นาที)

   
   

   ตัวอย่างเนื้อหา:

   • สถาบันทางสังคม หมายถึง แบบแผนพฤติกรรมที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อตอบสนองความต้องการพื้นฐานของสังคม
   • ลักษณะของสถาบันทางสังคม: มีโครงสร้างที่แน่นอน มีระเบียบแบบแผน มีความถาวร มีวัฒนธรรมเป็นพื้นฐาน และมีความสัมพันธ์กับสถาบันอื่นๆ

2. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 5 กลุ่ม โดยใช้การนับเลข 1-5 และให้แต่ละกลุ่มศึกษาสถาบันทางสังคมที่แตกต่างกัน (15 นาที)

   • กลุ่มที่ 1: สถาบันครอบครัว
   • กลุ่มที่ 2: สถาบันการศึกษา
   • กลุ่มที่ 3: สถาบันศาสนา
   • กลุ่มที่ 4: สถาบันเศรษฐกิจ
   • กลุ่มที่ 5: สถาบันการเมืองการปกครอง

3. แต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันทางสังคมที่ได้รับมอบหมายผ่านแท็บเล็ตหรือโทรศัพท์มือถือโดยใช้ QR Code ที่ครูเตรียมไว้ ซึ่งเชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์ที่มีข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันทางสังคมนั้นๆ

4. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสร้าง Mind Map แสดงความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันที่ตนเองรับผิดชอบกับสถาบันอื่นๆ โดยใช้แอพพลิเคชั่น Canva หรือ MindMeister (10 นาที)

   
   

   ตัวอย่างประเด็นที่ต้องนำเสนอ:

   • หน้าที่หลักของสถาบันนั้นๆ
   • ความสัมพันธ์กับสถาบันอื่นอย่างน้อย 3 สถาบัน
   • ตัวอย่างความสัมพันธ์ที่พบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน

1. แต่ละกลุ่มส่งตัวแทน 1 คน มานำเสนอ Mind Map ที่สร้างขึ้น โดยใช้เวลากลุ่มละไม่เกิน 1 นาที (5 นาที)

2. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความหมายและความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม โดยครูเชื่อมโยงผลงานของทุกกลุ่มเข้าด้วยกัน (3 นาที)

3. นักเรียนทำแบบทดสอบสั้นๆ เพื่อประเมินความเข้าใจผ่านแอพพลิเคชั่น Kahoot! จำนวน 5 ข้อ (2 นาที)

   
   

   ตัวอย่างคำถาม:

   • สถาบันทางสังคมหมายถึงอะไร?
   • สถาบันทางสังคมประเภทใดที่เป็นสถาบันแรกของมนุษย์?
   • เมื่อนักเรียนสอบไม่ผ่าน สถาบันใดที่จะเข้ามาเกี่ยวข้องบ้าง?
   • สถาบันใดมีหน้าที่หลักในการกล่อมเกลาทางสังคม?
   • สถาบันใดที่มีความสัมพันธ์กับทุกสถาบัน?

• คอมพิวเตอร์/โน้ตบุ๊ก
• โปรเจคเตอร์หรือสมาร์ททีวี
• แท็บเล็ตหรือโทรศัพท์มือถือ (BYOD: Bring Your Own Device)
• กระดาษ A4

สื่อการเรียนรู้

• PowerPoint/Google Slides เรื่องสถาบันทางสังคม
• คลิปวิดีโอเกี่ยวกับสถาบันทางสังคมในชีวิตประจำวันจาก YouTube
• QR Code เชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์ที่มีข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันทางสังคม
• แอพพลิเคชั่น Mentimeter สำหรับตอบคำถามต้นชั่วโมง
• แอพพลิเคชั่น Canva หรือ MindMeister สำหรับสร้าง Mind Map
• แอพพลิเคชั่น Kahoot! สำหรับทำแบบทดสอบ

แหล่งเรียนรู้

• เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
• เว็บไซต์สำนักงานราชบัณฑิตยสภา
• เว็บไซต์กรมการพัฒนาสังคมและสวัสดิการ
• แหล่งเรียนรู้ออนไลน์เกี่ยวกับสถาบันทางสังคม เช่น DLTV, Thai PBS Learning

• ด้านความรู้: นักเรียนสามารถอธิบายความหมายและความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมได้ดีเพียงใด
• ด้านทักษะกระบวนการ: นักเรียนมีความสามารถในการสืบค้น วิเคราะห์ และนำเสนอข้อมูลได้ดีเพียงใด
• ด้านคุณลักษณะ: นักเรียนมีความสนใจ ตั้งใจ และเห็นความสำคัญของสถาบันทางสังคมหรือไม่ อย่างไร

• ปัญหาด้านการใช้เทคโนโลยี เช่น ความเร็วของอินเทอร์เน็ต การเข้าถึงอุปกรณ์ของนักเรียน
• ปัญหาด้านการบริหารเวลาในแต่ละขั้นตอนของกิจกรรม
• ความเข้าใจของนักเรียนเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม

• เตรียมแผนสำรองในกรณีที่มีปัญหาเรื่องอินเทอร์เน็ตหรืออุปกรณ์เทคโนโลยี
• ปรับเวลาให้เหมาะสมกับกิจกรรมแต่ละขั้นตอนในครั้งต่อไป
• เพิ่มตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคมให้มากขึ้น
• พัฒนาสื่อการสอนให้น่าสนใจและเข้าใจง่ายยิ่งขึ้น

• ในการจัดกิจกรรมครั้งต่อไป อาจให้นักเรียนศึกษากรณีตัวอย่างจากสถานการณ์จริงในชุมชนเพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม
• อาจนำเสนอประเด็นปัญหาในสังคมปัจจุบันให้นักเรียนวิเคราะห์ว่าเกี่ยวข้องกับสถาบันทางสังคมอย่างไรบ้าง
• อาจเชิญวิทยากรจากสถาบันทางสังคมต่างๆ มาให้ความรู้แก่นักเรียน

ลงชื่อ..............................................ผู้สอน

ความคิดเห็นของผู้บริหาร

ลงชื่อ..............................................