Wiersz Upiór otwiera II część Dziadów,  będąc do nich swoistym komentarzem czy wyjaśnieniem. Dzieje nieszczęśliwej miłości, o których opowiada Upiór, stanowią bowiem jeden z wątków części II.

Tytułowy Upiór to duch-powrotnik, powracający z zaświatów duch człowieka, który zmarł w młodym wieku, popełniając samobójstwo. Powodem tej dramatycznej decyzji była odrzucona miłość, cierpienia, jakich zaznał w ciągu swego życia. Jego pośmiertny los nie jest jednak lepszy – zawieszony pomiędzy światem żywych i światem umarłych, co roku wychodzi z grobu, powracając na ziemię jako Upiór. Snuje się wówczas po krainie swego dawnego życia, by ponownie przeżyć ten cały wielki ból, który nigdy tak naprawdę nie minął. Los ten to kara za popełnione samobójstwo.

Ostatnia zjawa jest widmem romantycznego kochanka. Popełnił on jedną z najcięższych zbrodni z punktu widzenia praw chrześcijańskich - samobójstwo.

cyt.

Widmo, które pojawiło się na obrzędach, miało czerwoną pręgę na szyi, co sugeruje, że się powiesił z miłości.

Nic nie mówi, patrzy za pasterką. Nie boi się święcone

Upiór – w dawnych wierzeniach ludowych: zmarły (w sposób gwałtowny lub przedwczesny, m.in. samobójca), który

nocą wstaje z grobu; istota demoniczna (cechy charakterystyczne: czasowa niewidzialność, ciemne lub czerwone

zabarwienie skóry, ognistość i skrzenie się).