- Dấu hiệu nhận biết:

+ Nhân vật này xuất hiện qua cái nhìn đầy cảm xúc trước khung cảnh thiên nhiên và sinh hoạt của con người : "Lũ con trai háo hức...", "Giục mẹ xôn xang...", "Cho người đi xa nhớ lối trở về...”

+ Ngôn ngữ thơ giàu cảm xúc, thể hiện sự rung động, niềm vui và tình yêu tha thiết trước vẻ đẹp của mùa xuân nơi bản làng.

- Đặc điểm nổi bật của mùa xuân trong bài thơ:

+ Mùa xuân được báo hiệu và khơi nguồn bởi "cành mận bung cánh muốt" - hình ảnh đẹp đẽ, tinh khôi.

+ Đó là một mùa xuân tràn đầy sức sống, đánh thức thiên nhiên và con người: thiên nhiên đâm chồi nảy lộc "bung cánh muốt", con người từ trẻ nhỏ đến người già đều trở nên rộn ràng, háo hức, "hối hả" chuẩn bị cho mùa xuân, cho Tết.

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Giọng điệu tha thiết, trìu mến khi miêu tả cảnh vật và con người.

+ Cách xưng hô gián tiếp, ẩn mình sau lời kể, nhưng bộc lộ cảm xúc, suy tư cá nhân (“giục mẹ… giục cha… giục người già bản…”).

+ Hình ảnh và cảm xúc thể hiện sự trìu mến, yêu thương sâu đậm đến quê hương đất nước đều gắn với trải nghiệm sống của một người trong cộng đồng.

- Đặc điểm nổi bật của mùa xuân trong bài thơ:

+ Tươi đẹp, tinh khôi, gắn liền với hoa mận bung nở.

+ Là một mùa xuân hết sức sôi động, rộn ràng bởi những sinh hoạt, lễ hội, niềm vui sum vầy của cộng đồng.

+ Mùa xuân còn mang đậm đà hương vị quê hương, là nơi neo giữ ký ức, tình cảm cho những người đi xa.

Câu 2.

Nhân vật trữ tình: người lính đảo – xưng “anh”, “chúng anh”, trực tiếp bộc lộ cảm xúc.

• Dấu hiệu nhận biết:

• Ngôi xưng “anh”, “chúng anh” xuyên suốt bài thơ.

  • Lời thơ trực tiếp chia sẻ tâm trạng, suy nghĩ, nỗi nhớ thương người yêu, tình đồng đội và tình yêu đất nước.

  • Giọng điệu gắn liền với đời sống chiến sĩ ngoài đảo xa.

Câu 3.

• Chi tiết, hình ảnh:

  • “Đá san hô kê lên thành sân khấu”, “vài tấm tôn chôn mấy cánh gà” → sân khấu tạm bợ.

  • “Sân khấu lô nhô mấy chàng đầu trọc / Người xem ngổn ngang cũng rặt lính trọc đầu” → khung cảnh biểu diễn độc đáo.

  • “Nước ngọt hiếm không lẽ dành gội tóc / Lính trẻ, lính già đều trọc tếu như nhau” → cuộc sống thiếu thốn, giản dị nhưng vui tươi.

  • “Có lúc vui cứ gọi đùa sư cụ / Hoá ra là sư cụ hát tình ca” → tinh thần dí dỏm, lạc quan.

  • “Những giai điệu ngang tàng như gió biển / Những lời ca toàn nhớ với thương thôi” → khát vọng yêu thương, tình cảm nồng nàn.

  • Nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn:

  • Lạc quan, hóm hỉnh dù sống trong gian khổ.

  • Giàu tình đồng đội, gắn bó thân thương.

  • Mang trong tim tình yêu quê hương, tình yêu đôi lứa, khát vọng hạnh phúc.

  • Tinh thần kiên cường, vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió, ý thức về trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc.

Câu 4.

• Vần: Thơ tự do nhưng giàu nhạc tính, gieo vần liền, vần lưng (“trọc – tọc – tóc / nhau – nhau”; “biển – hiện – ca…”).

• Nhịp điệu: Linh hoạt, nhiều câu ngắn tạo nhịp dồn dập, mạnh mẽ; nhiều câu dài lại giàu tính trữ tình.

• Thanh điệu: Sự phối hợp bằng – trắc hài hòa, tạo âm hưởng khi khoan thai, lúc sôi nổi, phù hợp với cảm xúc người lính.

• Phép điệp: “Nào hát lên…”, “Rằng…” → tạo sự ngân vang, khẳng định tình yêu Tổ quốc, niềm kiêu hãnh của người lính đảo.

• Tổng thể: Nhạc điệu bài thơ vừa ngang tàng, hồn hậu như gió biển, vừa tha thiết, trữ tình, góp phần khắc họa vẻ đẹp tâm hồn lính đảo và làm sáng lên chủ đề ca ngợi tình yêu, niềm tin và sức sống nơi Trường Sa.

- Dấu hiệu nhận biết nhân vật trữ tình:

+ Giọng điệu trìu mến, gắn bó khi miêu tả “cành mận bung cánh muốt”.

+ Khi miêu tả niềm háo hức, sự vui đùa của trẻ nhỏ, sự rộn ràng của cha mẹ, người già, hay mùi hương trong ngôi nhà trình tường.

Câu 2

- Cảm hứng chủ đạo: Niềm vui rộn ràng, chan chứa tình yêu quê hương, gắn với vẻ đẹp thiên nhiên và sinh hoạt cộng đồng nơi bản làng khi mùa xuân đến.

- Đặc điểm nổi bật của mùa xuân trong bài thơ:

+ Thiên nhiên tươi đẹp (“Cành mận bung cánh muốt”).

+ Niềm háo hức, hứng khởi của trẻ con.

+ Sự rộn ràng, chuẩn bị tấp nập của cha mẹ, người già.

+ Người đi xa trở về, báo hiệu sự sum vầy.

Câu 3

- Điệp từ “Cành mận bung cánh muốt” được lặp lại 3 lần.

- Nội dung của mỗi khổ:

+ Khổ 1: Cành mận báo hiệu mùa xuân mới, khơi gợi niềm vui hồn nhiên, ước mơ của trẻ nhỏ.

+ Khổ 2: Cành mận thúc giục mọi người trong gia đình chuẩn bị lễ hội, vui tết.

+ Khổ 3: Cành mận gợi sự ấm áp, tình cảm sum vầy, gắn kết và nỗi nhớ quê hương đối với người đi xa.

- Biện pháp điệp từ với cụm từ “Cành mận bung cánh muốt” tạo nhịp điệu thiết tha, liên kết cho các câu thơ.

- Cành mận không chỉ là hình ảnh thiên nhiên mà còn là biểu tượng của sức sống, niềm vui và tình yêu quê hương.

Câu 4

- Các từ láy được sử dụng: háo hức, rộn ràng, xôn xang, hối hả.

- Tác dụng:

+ Háo hức, rộn ràng: gợi sự náo nức, sôi nổi của trẻ nhỏ, của các cô gái, chàng trai khi mùa xuân về.

+ Xôn xang: diễn tả niềm vui rộn ràng trong lòng mẹ khi chuẩn bị tết.

+ Hối hả: gợi nhịp điệu gấp gáp, khẩn trương của người già bản khi dựng đu đón hội xuân.

- Các từ láy này giúp khắc họa không khí mùa xuân sinh động, náo nhiệt, giàu sức sống, làm cho bức tranh xuân trở nên giàu cảm xúc.

+ Ở khổ 1: Cành mận là tín hiệu của mùa xuân, báo hiệu một mùa vui tươi, rộn ràng của con trẻ với những trò chơi và ước mơ.

+ Ở khổ 2: Cành mận là sức sống thúc giục, đánh thức lòng người. Nó khiến cho mọi thành viên trong gia đình, từ mẹ, cha đến người già, đều hối hả, rộn ràng chuẩn bị đón xuân.

+ Ở khổ 3: Cành mận trở thành biểu tượng của quê hương, gợi nhớ. Nó gắn liền với hương vị ấm áp của gia đình "hương nếp", "lửa hồng" và là điểm tựa tinh thần, gọi mời những người con xa xứ trở về.

Ở Khổ 2: Hình ảnh hoa mận gắn với sự hối hả chuẩn bị Tết: mẹ lo toan, cha hào hứng, người già cũng nhập cuộc, từ đó khắc họa rõ đạt sức sống cộng đồng, sự ấm áp, đoàn kết.

Ở khổ 3: Hoa mận gắn với hương nếp, lửa bếp biểu đạt hạnh phúc sum họp gia đình, tình quê đậm đà, gợi nhớ, gợi thương cho những ai đi xa.
Qua đó, hình ảnh hoa mận vừa là tín hiệu của mùa xuân thiên nhiên, vừa là biểu tượng của mùa xuân bản làng, mùa xuân hạnh phúc sum vầy.

- Tác dụng:

+ Tạo nhạc điệu rộn rã, vui tươi cho bài thơ phù hợp với không khí mùa xuân.

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm:

· "Háo hức": Diễn tả rõ niềm vui sướng, sự chờ đợi và năng lượng tràn trề của những đứa trẻ.

· "Rộn ràng": Khắc họa không khí nhộn nhịp, vui vẻ và sự chuẩn bị tươm tất của các cô gái.

· "Xôn xang": Gợi tả sự bận rộn, những xúc cảm bồi hồi, niềm vui lan tỏa trong lòng người mẹ.

· "Hối hả": Thể hiện nhịp độ khẩn trương, sự tích cực, nhiệt thành của người già trong công việc chuẩn bị cho ngày hội.

+ Nhấn mạnh cảm xúc và không khí: Tất cả các từ láy đều góp phần nhấn mạnh không khí vui tươi, rộn ràng, tràn đầy sức sống của mùa xuân và con người nơi bản làng.

Tác dụng:

- Gợi âm thanh, nhịp điệu rộn ràng, sôi động của bản làng khi xuân về.

- Gợi sắc thái tình cảm tinh tế: xôn xang (rạo rực, bồi hồi), háo hức (mong chờ, phấn khởi).

- Làm giàu tính nhạc cho câu thơ, giúp khắc họa một mùa xuân đầy sức sống, hân hoan.

• cảm hứng chủ đạo của bài thơ là tình yêu quê hương, đất nước, niềm vui và sự gắn bó với cuộc sống lao động bình dị của con người vùng cao trong mùa xuân.

• đặc điểm nổi bật: mùa xuân hiện lên tươi đẹp, tràn đầy sức sống; hoa mận gắn bó mật thiết với đời sống lao động, sinh hoạt, tình cảm của con người

  
  

• khổ 2: hoa mận gắn với sự no đủ, niềm vui trong gia đình, cha mẹ, người già.

• khổ 3: hoa mận gợi sự sum vầy, ấm áp trong gia đình, đồng thời khơi dậy nỗi nhớ quê hương cho những người đi xa.

• tăng tính biểu cảm: gợi hình ảnh, âm thanh sống động, cụ thể, giúp người đọc hình dung rõ hơn về khung cảnh mùa xuân và cuộc sống của con người.

• nhấn mạnh: Nhấn mạnh trạng thái cảm xúc, hoạt động của con người, thể hiện niềm vui, sự hăng say, nhiệt tình.

• tạo nhịp điệu: tạo nhịp điệu giàu âm hưởng, diễn tả sinh động tâm trạng và hoạt động của con người trong ngày xuân, làm bức tranh mùa xuân thêm tươi vui, rộn rã.

  
  

“Đảo như là sân khấu”, “vai tạm tròn chỗ máy chiến gà”, “sân khấu là lô nhỏ máy chằng đầu trọc”…

“Có lúc vui cười, có lúc đùa sục̣ cụ”, “những giai điệu ngang tàng như gió biển”…

“Điệu tình ca cự ngàn lên chót vót / Bỗng bàng hoàng nhìn lại phía sau…”

👉Nhận xét: Người lính hiện lên vừa bình dị, hồn nhiên, vui tươi, vừa kiên cường, lạc quan trước khó khăn gian khổ. Đó là vẻ đẹp của niềm tin, trách nhiệm, tình yêu đất nước và tình yêu đôi lứa.

3:Khổ 1: gắn trẻ thơ hồn nhiên, mơ ước.

Khổ 2: gắn lao động, gia đình ấm no.

Khổ 3: gắn tình cảm, nỗi nhớ quê hương.

Câu 4: Từ láy: háo hức, rộn ràng, hối hả, ủ hương…
Tác dụng: gợi sắc thái sống động, nhấn mạnh niềm vui, sự náo nức của mùa xuân.