BRON: Een rugzak vol verdriet / Riet Fiddelaers-Jasper

Hoe het kind omgaat met rouw is afhankelijk van verschillende factoren. Wat is de beleving en de persoonlijkheid van het kind? Daarnaast is het ook belangrijk waar het kind zich bevindt in zijn ontwikkeling (let op de leeftijden zijn richtlijnen, jouw kind kan in een andere fase zitten dan aangegeven):

1. 1 Kinderen tot drie jaar

Deze kinderen weten nog niet wat dood zijn betekent. Zij hebben nood aan een concrete voorstelling van de dood om er mee om te gaan.  Zo kan je hen vertellen dat iemand die dood is niet meer kan spelen, ademen, eten, …

Hoewel het allemaal moeilijk te begrijpen is voor hen, voelen ze wel jouw verdriet en het verlies aan. Hierdoor kunnen ze plots ‘stout’ gedrag vertonen, in een hoekje kruipen, wild zijn… Probeer voor deze kinderen zoveel mogelijk structuur te behouden (voorlezen voor het slapengaan, naar school gaan, …)

1. 2 Kinderen van drie tot zes jaar

Deze kinderen weten wat ‘dood’ betekent maar hebben het nog moeilijk met de term ‘nooit meer’.  Voor hen ziet de dood er toch nog tijdelijk.  De dode is even ‘weggegaan’.  Ze voelen wel verdriet bij de dood maar hebben zelf geen angst voor de dood.

Met hun fantasie kunnen ze zich vaak voorstellingen maken die niet kloppen met de werkelijkheid. Spreek daarom niet met beeldspraak tegen hen. Bijvoorbeeld: ‘Opa slaapt nu voor altijd.’ Zou wel eens angst om zelf te gaan slapen kunnen opwekken.

Vanaf vijf jaar zijn de kleuters meer en meer geïnteresseerd in wat er nu eigenlijk gebeurt met de overledene: ‘Heeft mijn broertje nu nog pijn?’, ‘Voelt mijn hamster als ik hem nu nog aai?’, … Antwoord eerlijk op deze vragen.

Je zal zien dat deze kinderen rouwen maar hun gevoelens nog niet goed kunnen verwoorden.

1. 3 Kinderen van zes tot negen jaar

Op deze leeftijd dringt het tot de kinderen door dat de dood onomkeerbaar is. Maar wat het begrip dan juist inhoudt is nog vaag. Om dit beter te begrijpen zijn ze dan ook erg geïnteresseerd in het verloop van een begrafenis. Ook hier antwoord je best zo eerlijk mogelijk op niveau van je kind.

Bij deze kinderen komt het besef dat iedereen die ze graag zien zomaar zou kunnen overlijden. Dit samen met het niet goed weten wat de dood betekent kan hen veel angst inboezemen.

1. 4 Kinderen van negen tot twaalf jaar

Deze kinderen leren abstract denken. Het begrip ‘dood’ krijgt nu vorm.  Deze kinderen zijn vaak al meer op hun eentje bezig met de verwerking. Ze willen niet opvallen tussen hun vriendjes en willen thuis hun ouders geen pijn doen door het verdriet met hen te delen. Dit kan leiden tot prikkelbaar gedrag en boze buien.  Zij hebben op die momenten begrip nodig.  Probeer om niet boos te worden, maar te luisteren naar wat er achter dit gedrag zit.

Als je kind hierover in gesprek wil gaan met iemand van ons team, zullen we hier zeker de nodige ruimte en tijd voor maken.

Op deze padlet vind je allerhande zaken die kunnen helpen bij het verwerken van het verlies. Enerzijds vind je informatie voor u als ouder om om te gaan met het verdriet van je kind. En anderzijds hebben we een aantal boekentips gebundeld om samen met je kind te lezen. Tot slot bieden we op deze padlet ook meerdere (muzische) verwerkingen aan. Ook zij kunnen je kind, indien hij of zij dat wil, wat verstrooiing en/of verwerking bieden. Je kan gerust wat dingen uitproberen, niet alles zal voor elk kind passen.

Als je wil, kan je er wat op schrijven of tekenen. Een wens, een lief woordje, kleine tekeningetjes, ... . Je kiest maar.

Geef je bootje daarna een fijn plekje waar je er af en toe kan naar kijken of het eens vastpakken, als je dat wil.

Wat heb je nodig:

• Een grote vaas met geschikte takken of een pot met een kleine boom erin.

• Kaartjes met een gaatje erin (met dezelfde kleur of met verschillende kleuren. Dat mag je natuurlijk zelf kiezen).

• Touw of lint waarmee je de kaartjes ophangt.

• pennen, kleurpotloden, wasco's of stiften.