My supercalifragilisticexpialidocious wall by Natalía París Arnarsdóttir https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv Made with the strength to succeed en-us 2018-09-27 11:09:07 UTC 2025-04-09 14:49:04 UTC hello@padlet.com Árstíðavindar 020tinnam https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286441002 Eru vindar sem breytast eftir árstíðum vegna mishitunar lands og lofts.
Á sumrin blæs vindurinn inn yfir landið (frá sjónum), en á vetrum blæs hann af landi og út á sjó.
Eru algengastir á Indlandi, í Kína og SA-Asíu, en þar er rigningarsöm suðvestanátt á sumrum en þurr norðaustanvindur að vetrum.
]]> 2018-09-27 11:37:46 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286441002 Staðvindar 020natalia https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286446544 Staðvindar verða til þegar að loft sem að er nær hvarfbaugunum leitar inn að miðbaug. Vegna svigkrafts jarðar blása vindarnir skáhallt inn að miðbaug þannig að norðan við miðbaug er norðaustanátt ríkjandi en suðaustanátt sunnan við miðbaug. Við miðbaug hitnar loftið, léttist og leitar upp í efri loftlög. Þar blása vindarnir til norðurs og suðurs uns loftið sígur á ný til jarðar við hvarfbaugana. Þar blása staðvindarnir aftur inn að miðbaug.]]> 2018-09-27 11:55:03 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286446544 Kyrrabeltið sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286449821 Kyrrabeltið er eitt af loftslagsbeltum jarðar næst miðbaug, meðalárshitinn er um +25°
Kyrrbeltið er lágþrýstisvæði sem fylgir ávallt hæstu stöðu sólar. Þegar sól er hæst á lofti á norðurhveli  á sumrin er það fyrir norðan miðbaug en sunnan hans þegar sól er lægst á lofti á veturna.
Loftþrýstingurinn er lágur og vindur hægur.]]> 2018-09-27 12:03:03 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286449821 Vindkerfi jarðar 020aldis https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286450330 Sólin hitar yfirborð jarðar mismikið og loftið sem snertir það verður mis heitt. Það eru þrjú stór hringrásarkerfi vinda á jörðinni sem tengjast öll. Þau jafna hitamun á jörðinni og færa varma frá einum miðbaug í átt til heimskautanna. Í stórum hlutum heims er vindáttin í einu hringrásarkerfi næstum alltaf sú sama eins og í staðvindabeltinu og vestanvindabeltinu.]]> 2018-09-27 12:04:07 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286450330 Ský 020natalia https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286468739 Ský verða oftast til við það að loft stígur og kólnar. Nær öll ský myndast í veðrahvolfinu en hæst ná þau jafnan í hitabeltinu. Ský eru flokkuð í háský, miðský og lágský eftir hæðinni á neðri hluta þeirra. Þau eru síðan flokkuð enn frekar eftir útliti í tíu flokka sem sjá má á myndinni hér fyrir neðan.]]> 2018-09-27 12:42:31 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/286468739 Hringrás vatns sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288605439 Vatn, sem er eitt allra mikilvægasta efnið á jörðinni. Vatn jarðarinnar er alltaf á hreyfingu. Vatn gufar upp úr höfunum og fellur aftur að langstærstum hluta sem er úrkoma í höfin. Það berst lika með vindum yfir land þar sem það fellur til jarðar úrkoma. Þegar úrkoma dettur á yfirborð jarðar seytlar megnið af henni niður í jarðveginn. Sá partur úrkomunnar sem verður eftir á yfirborðinu myndar Yfirborðsvatn (ár, stöðuvötn ) sem fer aftur til sjávar.]]> 2018-10-03 13:26:37 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288605439 Loftslag sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288620654 Jörðinni er skipt í fjögur loftslagsbelti eftir meðallofthita, kuldabeltið, tempraða beltið, heittempraða  beltið og hitabeltið. Mörk loftslagsbelta og gróðurbelta falla mjög vel saman. 
  • Í kuldabeltinu fer meðalhiti heitasta mánaðar ársins fer ekki yfir +10°C og úrkoman lítil
  • Í heittempraða beltinu er meðalhiti heitasta mánaðar ársins yfir +15°C og meðalhiti kaldasta mánaðar +5˚C
  • Í tempraða beltinu er meðalhiti heitasta mánaðar ársins yfir +10˚C og meðalhiti kaldasta mánaðar undir +5˚C
  • Í hitabeltinu er meðalhiti heitasta yfir +20˚C og úrkoma þar mikil
]]> 2018-10-03 13:46:35 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288620654 Loftslagsflokkar sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288814492 Þegar það er tekið tillit til ýmissa þátta er hafa á loftslag eins og hæð yfir sjávarmáli og hafstrauma getur maður skipt hverju loftslagsbelti í nokkra loftslagsflokka sem svo má breyta í enn fleiri undirflokka allt eftir staðháttum á hverju landsvæði fyrir sig. Hér eru svo nokkur dæmi um loftslagsflokka, Heimskautaloftslag, strandaloftslag, meginlandsloftslag, miðjarðarhafsloftslag, steppuloftslag, 
savannaloftslag, eyðimerkurloftslag , regnskógaloftslag og háfjallaloftslag]]> 2018-10-03 18:14:14 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288814492 Loftslagsrit sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288824882 Loftslagarit sýnir úrkomu og meðalhita á ákveðnum stað á ári. Hitinn er svo sýndur með línu sem dregin er milli punkta er gefa til kynna meðalhita í hverjum mánuði. Svo er meðalársúrkoman er sýnd í stöplariti með stöpli fyrir hvern mánuð. ]]> 2018-10-03 18:31:08 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288824882 Þrumur og eldingar sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288841707 Þrumuveður myndast í skýjum þegar skýjin eru mjög hátt á lofti. Á hlýjum dögum stígur loft hratt upp. Þegar uppstreymi þess er mikið myndast háreist skúraský. Svo þegar hlýja lyftið fer í kalda loftið verður til rafspenna  og þá getur myndast elding sem er rafstraumur sem hleypur á milli staða í skýjunum eða á milli skýja og yfirborðsjarðar. 
Eldingin hitar loftið nálægt sér svo mikið að það kemur sprenging sem er þruma. 
Þrumuveður eru algeng á miklum úrkomusvæðum  við miðbaug og er algengust eftir hádegi þegar það er heitt úti.]]> 2018-10-03 18:59:54 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288841707 Veðurfréttir 020tinnam https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288862425 Á Íslandi breytist veðrið mjög hratt t.d með aukinni hæð yfir sjó eða þegar lægðir nálgast. Afþví að á Íslandi er svo breyilegt veður þurfa íslendingar að fylgjast með veðurspánni ]]> 2018-10-03 19:41:19 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288862425 Raki og Úrkoma sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288862734 Úrkoma verður til þegar vatnsgufa þéttist þegar loft kólnar í uppstreymandi. Mikill partur af vatni í andrúmsloftinu er ósýnileg vatngufa. Heitt loft getur borið meira af vatnsgufu en kalt loft. Þegar líft kólnar getur það ekki haldið allri vatnsgufunni lengur og ský og úrkoma verða til. Þá þéttist vatngufan svo í örsmáa vatndropa  eða ískristalla eða í stærri vatnsdropa eða snjókorn sem verða svo þung að þau falla niður. 
Úrkoma er allt sem fellur til jarðar úr skýjum, ýmist fljótandi sem rigning eða fast sem snjókorn eða haglél, eða slydda sem kemur þegar snjókornin eru smá bráðinn. 

]]> 2018-10-03 19:41:56 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288862734 Veðurkort 020tinnam https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288869115 Veðurkort sýnir spá um veðrið fyrir tiltekinn tímabil og landsvæði. Kortinn sýna t.d spá um hitastig, úrkomu, vind og skýjahulu. Flókin veðurlíkönum sem keyrð eru í stóri tölvu víðs vegar um heiminn. Hitatölur eru sýndar sem rauð eða bláar eftir því hvort ert talað um hita eða frost. Skýjahula táknar hversu mikið af skýjum er á himininum, heiðskír himinn er táknað með heilli sól og alskýaður himinn með skýjartakni án sólar. Annað skýjafar er sýnt með blöndu af þessum tveimur táknum]]> 2018-10-03 19:54:53 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288869115 Úrkoma sofiaislit101 https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288881259 Úrkoma er aðallega á þrenns konar vegu.
  1. Úrkoma myndast þegar rákir vindar koma af hafi og inn yfir land. Vindurinn flytur rakt loft yfir fjöll, svo kólnar loftið og rakinn þéttist og úrkoman fellur, Fjallarúrkoma. Þegar úrkoma hefur fallið ber vindurinn þurrt loftið yfir fjöllin. Hlémegin við fjöllin verða landsvæði oft mjög þurr og verður til regnskuggi þar. 
  2. Önnur tegund úrkomu verður þegar kaldir og heitir loftmassar mætast. Þá er talað um skilaúrkomu. Þegar kaldur loftmassi er í framrás og þrýstist undir hlýrri loftmassa er talað um kuldaskil og hitaskil er þegar hlýr massi berst yfir kaldara loft. Við þessar aðstæður er hlýtt loft í þvinguðum uppstreymi, loftið kólnar, rakinn þéttist og það fer að rigna. 
  3. Þriðja tegund úrkomu verður til vegna hitunar frá yfirborði jarðar t.d. út af hita sólar eða frá hlýja sjónum. Þá hitnar neðsti hluti loftsins, það léttist og stígur upp. Við það að stíga upp kólnar loftið, rakinn í því þéttist og úrkoman fellur. Heitir sumardagar heilsa gjarnan sólskini og heiðum himni. Þegar líður á daginn hrannast hins vegar upp ský á himninum sem enda með úrhellisrigningu og jafnvel þrumum og eldingu. Þessu tegund af úrkomu er algeng í grennd við miðbaug og kallast skúraúrkoma eða skúraveður
]]> 2018-10-03 20:25:19 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288881259 Lofhjúpur jarðar 020aldis https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288899629 Í kringum jörðina er þunnur lofthjúpur sem kallast gufuhvolfið. Lofthjúpurinn er gerður úr lofttegundum sem haldast á staðnum sínum vegna aðdráttaraflsins. Aðdráttaraflið gerir það einnig að verkum að lofthjúpurinn þéttist eftir því sem nær dregur jörðu. Án hans væri næstum ekkert líf á jörðin.]]> 2018-10-03 21:35:19 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288899629 lagskipting lofthjúpsins 020aldis https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288905965 Lofthjúpurinn skiptist í fjögur lög, veðrahvolf, heiðhvolf, miðhvolf og hitahvolf. Hvert lag hefur sín einkenni.
Næst jörðu er veðrahvolfið. Það nær frá yfirborði jarðar upp í að jafnaði 10–17 km hæð. Veðrahvolfið inniheldur um 90% af öllu efni í gufuhvolfinu og nánast alla vatnsgufuna. Þar myndast það sem við köllum veður og hefur bein áhrif á okkur sem búum á yfirborði jarðar. Nær öll ský myndast í veðrahvolfinu og frá þeim fellur úrkoman.
Heiðhvolfið nær upp í 50 km hæð. Í 15–30 km hæð er þunnt ósonlag sem er mikilvægt öllu lífi. Ósonlagið síar út megnið af útfjólubláum geislum sólar sem annars myndu berast til jarðar en þeir eru skaðlegir öllu lífi. Í
 Lofthjúpur jarðar.
heiðhvolfinu myndast stundum svokölluð glitský eða perlumóðuský sem sjást helst á Íslandi um miðjan vetur við sólarlag eða sólarupprás. Talið er að svo að þau myndist þurfi frost í háloftunum að fara niður í um –80 °C.

]]> 2018-10-03 22:15:21 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288905965 Efnin í lofthjúpnum 020aldis https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288908652 Lofthjúpurinn er að langstærstum hluta samsettur úr þremur lofttegundum og vatnsgufu. Lofttegundirnar eru köfnunarefni (78%), súrefni (21%) og argon (1%). Til viðbótar er örlítið af öðrum lofttegundum, ryki, vatnsdrop­ um og ískristöllum. Magn vatnsgufu í loftinu er breytilegt eftir hitastigi en hlýtt loft getur geymt meiri raka en kalt.

]]> 2018-10-03 22:35:52 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288908652 Orkan í lofthjúpnum 020aldis https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288913348 Orkan sem drífur veðrakerfin í lofthjúpnum kemur frá sólinni. Sólin hitar yfirborð jarðar en mismikið eftir því hvar við erum stödd á jörðinni og hvort sólargeislunin fellur á land eða sjó. Sólargeislunin er mest nærri mið­ baug en minnkar í átt að pólunum. Vegna þessarar mishitunar lofts verða til veðrakerfi og vindar sem flytja orkuna frá hlýjum svæðum til þeirra kaldari. ]]> 2018-10-03 23:12:00 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288913348 orkujafnvægi jarðar 020aldis https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288913390 Sólin geislar út í geiminn í allar áttir en einungis örlítill hluti orkunnar sem sólin sendir frá sér berst til jarðarinnar. Af þeirri orku berst um helmingur til yfirborðs jarðar, 20% hitar gufuhvolfið og afgangurinn endurvarpast aftur út í geim. Þegar sólgos verða, sem er skyndileg aukning á orkuflæði, hefur það bein áhrif á loftslag á jörðinni.]]> 2018-10-03 23:12:24 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288913390 loftþrýstingur 020aldis https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288913670 Við búum á botni þykks lofthjúps sem umlykur jörðina. Á sérhverjum fersentimetra á yfirborði jarðar hvílir loftsúla sem vegur allt að eitt kíló en þyngd þessa lofts köllum við loftþrýsting. Mælieiningin fyrir loftþrýsting er hektópaskal (hPa). Meðalloftþrýstingur við sjávarmál er nærri 1013 hPa. Lágþrýstisvæði eða lægð merkir að loft­ þrýstingur sé þar lægri en í næsta nágrenni en háþrýstisvæði eða hæð merkir að loftþrýstingur sé hár.]]> 2018-10-03 23:14:38 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288913670 Meginskil 020natalia https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288914550 Meginskil er notað til að lýsa því hvar hlýtt og rakt loft úr suðri (úr norðri á suðurhveli) mætir köldu heimskautalofti. Lægðir verða til á meginskilunum og ferðast eftir þeim. Á haustin og veturna eru meginskilin skörpust og lægðirnar sem á þeim myndast öflugastar. Svæðið sem meginskilin myndast á er í kringum 60° norðlægrar og suðlægrar breiddar en er þó mjög breytilegt eftir t.d. árstíðum]]> 2018-10-03 23:21:28 UTC https://padlet.com/020natalia/1s56kkad2smv/wish/288914550