Sơ đồ tư duy. by Hanh Lê

Ngữ Văn 11.

lequanghanh1111 — 2022-09-16 16:39:31 UTC

Phân tích tâm trạng nhân vận trữ tình trong Tự tình 2

lequanghanh1111 — 2022-09-16 16:40:13 UTC

- Giới thiệu khái quát về tác giả Hồ Xuân Hương và bài thơ "Tự tình 2"

- Khái quát tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ

lequanghanh1111 — 2022-09-16 16:55:58 UTC

A. Tâm trạng cô đơn, buồn tủi của nhân vật trữ tình (2 câu đề).
"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn"
- Thời gian: đêm khuya, đây là lúc người ta bắt đầu suy tư và tâm trạng.
- Không gian:Đêm khuya -> không gian yên tĩnh -> gợi ra nỗi buồn.
- Âm thanh tiếng trống canh -> báo hiệu sự trôi đi của thời gian - "văng vẳng".
- "Dồn": trôi đi nhanh gấp.
-> Cảm thức về thời gian của nhân vật trữ tình - trôi nhanh,gấp,xoáy sâu vào tâm trí con người.

lequanghanh1111 — 2022-09-16 17:02:16 UTC

"Trơ cái hồng nhan với nước non"
- Sự xuất hiện của người phụ nữ.
+> Trơ(phơi bày ra) -> trơ trọi lạc lõng.
+> Cái "hồng nhan" - "cái" -> sự rẻ rúm,không được trân trọng.
Cái "hồng nhan" >< với "nước non"
- Sử dụng các từ đối nhau, tác giả đã khắc họa được sự cô đơn,lẻ loi và buồn tủi của nhân vật trữ tình.

lequanghanh1111 — 2022-09-16 17:07:14 UTC

B. Sự bẽ bàng, xót xa trước hoàn cảnh của bản thân (2 câu thực).
"Chén rượu hương đưa lại tỉnh "
- "hương đưa" - đảo ngữ -> thể hiện sự phó mặc.
- "say lại tỉnh" - "lại" - phó từ -> vòng luẩn quẩn không hồi kết.
- Hình ảnh ẩn dụ:"bóng xế" - "khuyết chưa tròn" -> nhấn mạnh hạnh phúc không trọn vẹn của người phụ nữ.
-> Tuổi xuân qua đi nhưng không trọn vẹn và hạnh phúc.
=> Thể hiên sự khao khát hạnh phúc của nhân vật trữ tình nói chung và tác giả nói riêng.

lequanghanh1111 — 2022-09-16 17:11:37 UTC

C. Nỗi niềm bi thương, thái độ phẫn uất và ý muốn đấu tranh của nhân vật trữ tình (2 câu luận).
"Xiên ngang mặt đất,rêu từng đám".
"Đâm toạc chân mây,đá mấy hòn".
- Động từ mạnh và đảo ngữ: "Xiên ngang" , "Đâm toạc". -> Làm nổi bật cái dữ dội, quyết liệt của sự phản kháng.
- Người phụ nữ khoảnh khắc đó dường như giật mình tỉnh ngộ. Khát khao mạnh mẽ sống như rêu như đá, phá hủy tất cả những thứ ràng buộc, giam cầm và chà đạp cuộc đời mình.
=> Hai câu thơ thể hiện bản lĩnh, cá tính của Hồ Xuân Hương

lequanghanh1111 — 2022-09-16 17:15:48 UTC

D. Sự ngán ngẩm, bất lực trước hiện thực ngang trái (2 câu kết).
"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại".
- "Ngán": động từ thể hiện tâm trạng mỏi mệt ,chán trường.
- "Xuân": -> xuân của đất trời.
-> xuân trong thanh xuân.
=> Ẩn dụ thời gian tuần hoàn.
=> Theo quy luật tuần hoàn của thiên nhiên, xuân đi rồi xuân sẽ lại tới. Nhưng tuổi thanh xuân của người phụ nữ một khi đã trôi qua sẽ không bao giờ trở lại.

lequanghanh1111 — 2022-09-16 17:18:51 UTC

"Mảnh tình san sẻ tí con con!"
- "Mảnh tình" vốn bé nhỏ còn phải san sẻ với người khác.

- Người phụ nữ phẫn uất phản kháng nhưng cuối cùng chỉ đành im lặng và chấp nhận hiện thực.

lequanghanh1111 — 2022-09-16 17:20:38 UTC

E. Đánh giá nghệ thuật bài thơ

- Sử dụng sáng tạo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

- Nghệ thuật đảo ngữ, các động từ mạnh và từ ngữ giàu sức gợi hình,gợi cảm.

lequanghanh1111 — 2022-09-16 17:23:57 UTC

- Khẳng định lại tâm trạng nhân vật trữ tình và giá trị của bài thơ.
- Thể hiện tâm trạng,thái độ của Hồ Xuân Hương : vừa đau buồn,vừa phẫn uất trước duyên phận,gắng gượng vươn lên nhưng vẫn rơi vào bi kịch.
- Bài thơ cho thấy khát vọng sống,khát vọng hạnh phúc và tài năng đọc đáo của "Bà chúa thơ Nôm" trong nghệ thuật sử dụng từ ngữ và xây dựng hình tượng.