Maar wat is ontwikkeling?

Ontwikkeling is het veranderingsproces waarbij de combinatie van groei, rijping en leren, leidt tot een hoger functioneringsniveau. Deze ontwikkeling vindt plaats op een aantal gebieden. Deze staan altijd in relatie tot elkaar. De ontwikkelingsgebieden zijn:

Lichamelijk (lichaam en motoriek)

Cognitief (denken, waarnemen, geheugen en taal)

Emotioneel

Sociaal (omgang met anderen, spel)

Seksueel (seksualiteit en intimiteit)

Welke fasen zijn er en welke leeftijd hoort hierbij?

Baby: 0 -18 maanden

Peuter: 18 maanden – 4 jaar

Kleuter: 4 jaar – 6 jaar

Jongere schoolkind: 6 jaar – 9 jaar

Oudere schoolkind: 9-12 jaar

Er zijn meerdere factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling:

Nature: eigenschappen en capaciteiten die de mens bij de geboorte van zijn ouders meekrijgt

Nurture: de omgevingsinvloeden die het gedrag bepalen

Zelfbepaling: de mogelijkheid om zelf richting te geven aan je leven

OPDRACHT

Wat zijn 5 voorbeelden van jezelf m.b.t. nature?

Wat zijn 5 voorbeelden van jezelf m.b.t. nurture? 

Wat zijn 5 voorbeelden van jezelf m.b.t. zelfbepaling? 

hoe kijk je tegen bovenstaande aan? Wat vind je ervan? 

Wat is ontwikkelingspsychologie?

Je kunt de vijf gebieden waarbij veranderingen plaats vinden in de ontwikkeling van een mens benoemen.

Je weet welke verschillende factoren de ontwikkeling van een kind beïnvloeden.

Na het maken van deze les kan jij passend bij de baby

• lichamelijke ontwikkelingsaspecten beschrijven;

• cognitieve ontwikkelingsaspecten beschrijven;

• sociale-affectieve ontwikkelingsaspecten beschrijven. 

De baby

Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken. Een normaal gewicht voor een pasgeboren baby, na een normale zwangerschapsduur, is tussen de 2500 en de 4500 gram (= gemiddeld 3500 gram). De meeste baby's zijn bij de geboorte tussen de 47cm en 54 cm lang.

KIJKOPDRACHT: 

Kijk de aflevering: ‘Five days inside’.

Seizoen 1, aflevering 1: ‘Zorginstelling Sherpa’.

Beantwoord de volgende vragen:

1.Wat zie je?

2.Wat valt je op?

3.Wat vind je ervan? 

4.Klopt dit beeld met het beeld dat je had? 

Na deze les weet je dat er een grote overlap is tussen de omgang met de zorgvrager met een geestelijke handicap en omgang met kinderen in bepaalde leeftijds-/ontwikkelingsfases. 

De ontwikkelingsfases die behandeld worden zijn:

• De baby 0 - 18 maanden.

• De peuter 18 maanden – 4 jr.

Het basisschoolkind:

• De kleuter 4 – 6 jr.

• Het jonge schoolkind 6 – 9 jr.

• Het oudere schoolkind 9 -12 jr

Deze les maak je kennis met de GHZ en ga jij je verdiepen in de babyfase.

• Bij de geboorte is het kijken onscherp, lichtgericht en nemen ze zwak kleuren waar.

• Met 3 maanden oud is het zien zoals bij een volwassene.

HOREN

• Een baby kan bij geboorte direct horen, maar geen betekenis geven aan het geluid.

  
  

RUIKEN/PROEVEN

• Een baby heeft bij geboorte al een voorkeur voor zoete vloeistoffen en geuren

• Baby gebruikt geurvermogen om borst van moeder te vinden

VOELEN

Met name met de mond

• Grijpreflex

• Zoekreflex

• Zuigreflex

Langzamerhand worden deze reflexen meer bewust.

De lichamelijke ontwikkeling

0-3 maanden: kijkstadium

3-6 maanden: grijpstadium

6-9 maanden: zitstadium

9-12 maanden: kruipstadium

12-15 maanden: loopstadium

Motoriek is het vermogen om te bewegen, er wordt onderscheid gemaakt tussen grove en fijne motoriek. De ontwikkeling loopt niet voor elk kind gelijk.

Grove motoriek:

De ontwikkeling verloopt van boven naar beneden.

Gemiddeld kan een baby tussen de 4 en 7 maanden zichzelf omrollen en tussen de 6 en 9 maanden gaat een baby zelfstandig zitten. Niet alle baby's kruipen, zo zijn er ook baby's die billenschuiven, tijgeren, kruipen, enz. De meeste baby's kunnen aan de hand lopen tussen de 8 en 15 maanden.

Fijne motoriek:

voelen, aanraken en vast pakken.

De fijne motoriek ontwikkelt zich van binnen naar buiten. Eerst beweegt het kind vanuit zijn schouder en zijn er grote bewegingen. Denk bijvoorbeeld aan een peuter die aan het verven is met een kwast in een vuistgreep. Pas later kunnen kinderen hun handen en vingers goed aansturen, zodat ze de kwast tussen de vingers kunnen vasthouden en kleine precieze vakjes kunnen inkleuren.

Bij de fijne motoriek draait het allemaal om de fijne bewegingen: grijpen naar een speeltje of voorwerp, het bouwen van een torentje, een vorm in een vormenstoof doen, eten met een lepel.

De baby heeft geen ik-gevoel en ontdekt de wereld door:

prikkel -> zintuigen -> reflex

• 4 weken: maakt keelgeluiden

• 16 weken: lacht en brabbelt

• 28 weken: brabbelt tegen speelgoed, maakt eenlettergrepige klanken

• 40 weken: zegt een woord, doet geluiden na

• 52 weken: zegt 2 of meer woorden, herkent voorwerpen bij naam

• 18 maanden: herkent plaatjes, gebruikt eigen taal, kent 22 woorden

Objectpermanentie

Objectpermanentie bij baby’s is het vermogen om een beeld (van een persoon of een object) in zijn geheugen vast te houden, zonder het te zien. Baby’s die nog niet over objectpermanentie beschikken, gaan niet op zoek naar hun rammelaar als die onder de bank rolt. Wat ze niet zien, is er gewoonweg niet. Een kind dat objectpermanentie heeft ontwikkeld, zal er wel naar op zoek gaan.

Voorwaarde: Hechting

Begin: alleen uiting aan onlust en lustgevoelens. Pasgeboren baby’s hebben emoties die met overleven te maken hebben, namelijk huilen, belangstelling en afkeer. Na één levensmaand zijn ze in staat emoties als vreugde en boosheid in anderen te herkennen.

Na 4 maanden kan de baby glimlachen als reactie op een bekend gezicht.

De sociale ontwikkeling

• 0-6 maanden: algemene gerichtheid op mensen

• 7-12 maanden: eenkennigheid, scheidingsangst

• 12 maanden: eenkennigheid neemt af 

Een baby is niet in staat met anderen te spelen 

Bewaar je uitwerking goed zodat je hieruit kan leren voor je toets. 

Het eigen lichaam ontdekken

Bij baby's staat de seksuele ontwikkeling vooral in het teken van het eigen lichaam ontdekken. Dit doen ze door zichzelf veel aan te raken, ook hun geslachtsdelen. Baby's verkennen met hun mond, door te zuigen, sabbelen en bijten.

Door zichzelf aan te raken leren baby's spelenderwijs hun eigen lichaam kennen en ervaren ze wat zij prettig en onprettig vinden. Het aanraken van de geslachtsdelen kan een prettig gevoel geven en je baby rustig maken. Net zoals op een duim zuigen.

Wat is 'normaal'?

Het aanraken van de geslachtsdelen gebeurt in het eerste levensjaar vooral toevallig.

Baby's houden van knuffelen. Ze zitten graag op schoot en worden graag vastgehouden. Dat geeft een veilig gevoel en zorgt voor vertrouwen.