Kennisplatform Inclusief Samenleven. (2020). Theorieën en aanpakken van polarisatie. Utrecht: KIS.

Kopmels, T. (2023). Verhalen vertellen en vragen stellen: Vakdidactiek Levensbeschouwing & Geestelijke stromingen (3e druk). Uitgeverij Noordhoff.

Vreedzame School. (2020). Handleiding De Vreedzame School (5e druk). Stichting De

Vreedzame School.

Gedrag: Wat iemand doet.

Vaardigheden: Hoe iemand iets doet (competenties).

Overtuigingen: Waarom iemand iets doet, beïnvloed door waarden.

Identiteit: Wie iemand is (zelfbeeld).

Zingeving: Het bredere doel of spirituele verbinding.

Kopmels, T. (2023). Verhalen vertellen en vragen stellen: Vakdidactiek Levensbeschouwing & Geestelijke stromingen (3e druk). Uitgeverij Noordhoff.

• Boven de waterlijn: Dit is het zichtbare deel van de ijsberg en omvat zaken zoals:

  • Gedrag (wat iemand doet).

  • Feiten (de observeerbare realiteit).

  • Woorden en acties (wat iemand letterlijk zegt of toont).

  Dit is wat we gemakkelijk kunnen waarnemen, maar het is slechts een klein deel van het geheel.

• 
  

• Onder de waterlijn: Dit is het grootste, onzichtbare deel van de ijsberg. Hier bevinden zich de diepere drijfveren en overtuigingen die gedrag beïnvloeden, zoals:

  • Waarden en normen.

  • Overtuigingen en aannames.

  • Emoties en motivatie.

  • Identiteit en cultuur.

Kopmels, T. (2023). Verhalen vertellen en vragen stellen: Vakdidactiek Levensbeschouwing & Geestelijke stromingen (3e druk). Uitgeverij Noordhoff.

Het doel is leerlingen te leren empathisch en respectvol om te gaan met andere standpunten, conflicten te zien als leerproces en diversiteit als kracht te omarmen.

de Vreedzame School. (2020). Handleiding De Vreedzame School (5e druk). Stichting De

Vreedzame School.

Waarom levensbeschouwing op school?

• Persoonlijke betekenis verkennen en ontdekken

• Omgaan met levensbeschouwelijke verschillen

• Wereldwijsheid ontwikkelen (verder kijken dan hun eigen ervaringen en overtuigingen)

Kopmels, T. (2023). Verhalen vertellen en vragen stellen: Vakdidactiek Levensbeschouwing & Geestelijke stromingen (3e druk). Uitgeverij Noordhoff.

Wij-zij denken

Groepsidentiteit

In-group bias

conflictescalatie

Kennisplatform Inclusief Samenleven. (2020). Theorieën en aanpakken van polarisatie. Utrecht: KIS.

1. Kind centraal stellen

2. Veilige omgeving creëren

3. Stimuleren van autonomie:

4. Normen en waarden overdragen

5. Reflecteren op eigen handelen

• Draaglast weerhoudende factoren

• Draagkracht stimulerende factoren

Een goede balans is nodig om goed te kunnen functioneren.

Kopmels, T. (2023). Verhalen vertellen en vragen stellen: Vakdidactiek Levensbeschouwing & Geestelijke stromingen (3e druk). Uitgeverij Noordhoff.

1. Kwalificatie
   Dit is het overbrengen van kennis, vaardigheden en competenties die leerlingen nodig hebben om te functioneren in de maatschappij. Denk aan leren rekenen, schrijven en kritisch denken.

2. Socialisatie
   Dit gaat over hoe onderwijs leerlingen helpt om deel uit te maken van een gemeenschap. Ze leren normen, waarden, tradities en gedragingen die belangrijk zijn in de samenleving. Dit kan zowel positief als negatief zijn, afhankelijk van welke waarden worden overgedragen.

3. Subjectivering
   Dit betekent dat onderwijs leerlingen helpt om een eigen stem en mening te ontwikkelen. Ze leren zelfstandig te denken, keuzes te maken en zich bewust te zijn van hun eigen rol in de wereld. Dit gaat dus over persoonlijke groei en identiteit.

Ga lekker zitten in je stoel en zorg dat je helemaal ontspannen bent. Als je wilt, mag je je ogen sluiten, maar je kunt ook rustig voor je uitkijken. Haal een paar keer diep adem, in en uit, in je eigen tempo.

We zitten in een prachtige raket, klaar voor een bijzondere reis! De raket vliegt snel door de lucht. Het is lekker warm binnen, en je voelt je helemaal veilig. Door de grote ramen kun je goed naar buiten kijken. Om ons heen schitteren duizenden sterren, net als kleine lampjes.

In de verte zie je een grote blauwe bol. Het is de aarde! We vliegen dichterbij en zien wolken als zachte sluiers om de aarde heen. Daaronder liggen steden, dorpen, rivieren en bossen. Het lijkt wel een prachtig schilderij!

Nu vliegen we nóg dichterbij, en we zien een bijzondere plek die speciaal voor jou is: jouw droomstad of droomdorp. Dit is een plek die jij helemaal zelf mag bedenken. Kijk eens goed: wat zie je? Zijn er brede straten met bomen, kleine knusse steegjes of grote pleinen vol leven? Zijn er speeltuinen, markten, fonteinen of misschien iets heel anders?

We landen in het hart van jouw droomstad of droomdorp. Je stapt uit en kijkt om je heen. Hoe voelt het hier? Is het rustig en groen of juist levendig en vol mensen? Welke geluiden hoor je? Misschien muziek, vogels of het geluid van stromend water?

Je loopt door de straten en ziet mensen die hier wonen. Wat voor leven hebben ze? Wat vinden zij belangrijk in hun stad of dorp? Hebben ze goede scholen, leuke winkels, gezellige plekken om samen te komen? Misschien wil je met ze praten en vragen stellen. Wat zou je willen weten?

Denk nu na over wat jij belangrijk vindt in jouw droomstad of droomdorp. Wat zou jij willen toevoegen of veranderen? Misschien meer natuur, vrolijke kleuren, fijne huizen voor iedereen, of plekken waar mensen elkaar kunnen helpen en samen kunnen lachen.

Neem even de tijd om alles goed in je op te nemen. Dit is jouw plek, jouw droomstad of droomdorp. Alles is mogelijk!

Wanneer je er klaar voor bent, stappen we weer in de raket. Langzaam stijgen we op en kijken nog één keer naar beneden. We nemen het beeld van deze mooie plek met ons mee, zodat we er later altijd over kunnen dromen.

Klaar voor de reis terug? Haal een paar keer diep adem, beweeg je vingers en tenen, en open rustig je ogen. Welkom terug!

De leerlingen hebben tijdens de les gewerkt aan het ontwerpen van hun droomland. Ze voerden een dialoog over hun ideeën, stelden vragen aan elkaar, en werkten samen om een gezamenlijke visie te creëren.

De leerlingen waren enthousiast en actief betrokken bij de les. Ze hadden moeite om hun gedachten in het begin te verwoorden, maar na enkele vragen van mij en wat voorbeeldvragen, kwamen ze goed op gang. In de groepsdiscussies reageerden ze op elkaar, hoewel sommige leerlingen wat terughoudend waren in het geven van feedback op de ideeën van anderen.

Het was duidelijk dat leerlingen het leuk vonden om hun fantasie te gebruiken, en ze maakten mooie verbindingen tussen hun eigen ideeën en die van anderen.

De leerlingen hebben goed meegedaan, maar ik merkte dat sommige leerlingen in de dialoog minder actief waren. Dit kwam waarschijnlijk doordat ze zich niet helemaal comfortabel voelden om hun ideeën te delen of omdat ze moeite hadden met het verwoorden van hun gedachten.

In een volgende les zou ik meer tijd kunnen inplannen voor het oefenen van dialoogvaardigheden, zoals luisteren en actief reageren.

Voor de toekomst wil ik:

• Meer stapsgewijze oefeningen geven in het actief luisteren en reageren op elkaars ideeën.

• Meer gerichte interventies doen wanneer een leerling moeite heeft om zich in de dialoog in te brengen, bijvoorbeeld door het stellen van ondersteunende vragen.

• Groepsdiscussies beter structureren door eerst duidelijke verwachtingen te scheppen over wat voor soort reacties en vragen de leerlingen aan elkaar kunnen stellen.

Er is sprake van een procesdoel. De leerlingen proberen elkaar beter te begrijpen door vanuit elkaars gezichtspunt te kijken.

Er is sprake van socialisatie. Met de methode vreedzame school proberen we in de klas sociale situaties te creëren waar de leerling in terecht te kunnen komen.

Door deze situaties in de klas te bespreken worden de leerling bewust van deze momenten. Ze leren dit toepassen in de praktijk wanneer er een bepaalde situatie voorvalt.

De levensbeschouwelijke dimensie in deze les is het omgaan met misverstanden. Het is belangrijk dat de leerlingen leren dat er meer zit achter een misverstand. Het is belangrijk om het probleem vanuit elkaars gezichtspunt te bekijken. Door inlevingsvermogen te tonen en elkaar te begrijpen, komen de leerlingen er hopelijk beter uit.

Levensbeschouwing zit in weinig vakken geïntegreerd. Tijdens de kringgesprekken is dit soms wel va toepassing. Vooral in de lessen van de vreedzame school wordt hier aandacht aan besteed. In andere vakken komt het niet expliciet aan bod.