• Cách nhìn nhận, đánh giá giá trị của con người, phê phán thói quen đánh giá sự vật, sự việc mọt cách phiên diện , không toàn diện.

• Hành động:

1. Sống lâu ngày dưới đáy giếng, nghe tiếng của mình vang vọng nên tưởng là oai.

2. Ngẩng cổ nhìn trời, thấy bầu trời chỉ to bằng cái vung nên nghĩ thế giới nhỏ bé.

3. Khi mưa to nước dâng, ếch nhảy ra ngoài, vẫn giữ thái độ coi thường mọi vật xung quanh.

4. Trâu đi qua, ếch không tránh và bị dẫm chết.

• Suy nghĩ: Khi sống trong giếng, ếch nghĩ trời chỉ to bằng cái vung và mình là chúa tể vì không thấy loài vật nào khác. Khi ra khỏi giếng, nó vẫn kiêu căng, không để ý xung quanh nên bị trâu dẫm chết. Suy nghĩ chủ quan, tự cao khiến ếch phải trả giá.

• Lời nói: không có lời nói trực tiếp nào của con ếch được trích dẫn từ văn bản.

• Nhận xét: Nhân vật con ếch tiêu biểu cho kiểu người sống trong môi trường nhỏ hẹp, ít tiếp xúc với bên ngoài, nên dễ ảo tưởng về bản thân. Khi ra ngoài thế giới rộng lớn, vì thiếu hiểu biết và không quan sát kĩ lưỡng, con ếch phải trả giá bằng chính mạng sống của mình.

Đề tài: Thể hiện cách ứng xử hạn hẹp trong cuộc sống. Sự phê phán thói huênh hoang, kiêu ngạo của những người có hiểu biết hạn hẹp.

Bài học rút ra: Truyện khuyên chúng ta không nên tự cao, tự đại khi hiểu biết còn hạn hẹp. Cần phải mở rộng tầm nhìn, học hỏi không ngừng và khiêm tốn trong lời nói, hành động. Nếu sống với tư tưởng bảo thủ, coi thường thì dễ gặp sai lầm và thât bại.

Văn bản: Thầy Bói Xem Voi

Đề tài: Phê phán thói quen đánh giá sự vật, sự việc một cách phiến diện, chủ quan, chỉ dựa vào hiểu biết hạn hẹp của bản thân mà không xem xét toàn diện.

Bài học rút ra:

• " Chín người mười ý" ý nói sự bất đồng ý kiến trong một nhóm người nói chung và 5 ông thầy bói nói riêng dẫn đến sự xô xát, đánh nhau .

• Nên tôn trọng ý kiến của người khác, biết thống nhất ý kiến đề nhận được kết quả tốt nhất mà không gây mâu thuẫn.

Nhân vật các thầy bói mù:

=> Hành động:

• Một thầy bói sờ một bộ phận khác nhau của con voi, vòi, ngà, chân, tai, đuôi.

• Sau đó, ai cũng cho rằng mình đã biết rõ hình dáng con voi và nói ra theo những gì mình sờ được.

=> Suy nghĩ:

• Phiến diện, chỉ dựa vào một phần nhỏ của sự vật để đánh giá tổng thể.

• Nghĩ rằng phần mình sờ là đại diện cho cả con voi.

• Tin chắc vào ý kiến của bản thân mà không xem xét đầy đủ.

• Cho rằng mình đúng, người khác sai.

=> Lời nói:

• Thầy sờ chân thì bảo nó sun sun như con đỉa. Thầy sờ ngà thì nói nó như cái đòn bẩy. Thầy sờ tai bảo nó bè bè như cái quạt thóc. Thầy sờ chân thì bảo nó sừng sững như cái cột đình. Thầy sờ đuôi nói nó là tua tủa như cái chổi sể cùn.

Nhân vật các thầy bói mù

Hành động:

Thầy sờ vòi bảo: "Tưởng con voi thế nào, hóa ra nó sun sun như con đỉa. Thầy sờ ngà bảo: "Không phải! Nó chằn chằn như cái đòn cân. Thầy sờ tai bảo: "Đâu có! Nó bè bè như quạt thóc. Thầy sờ chân cãi: "Ai bảo! Nó sừng sững như cái cột đình. Thầy đuôi nói: "Các thầy nói sai cả. Chính nó tua tủa như cái chổi sể cùn. Cả năm thầy không ai chịu ai, thành ra xô xát, đánh nhau chảy máu

Nhận xét:

Hành động của nhân vật thể hiện cái nhìn hạn hẹp, bỏ qua phần quan trọng mà chỉ chú tâm vào thứ mình sờ được. Sau lại thiếu sự đoàn kết, mỗi người một ý, không ai chịu nhường nhịn ai

Suy nghĩ:

Vì chỉ sờ được một bộ phận, mỗi thầy bói đều có suy nghĩ chủ quan, phiến diện về toàn bộ con voi. Họ tin rằng phần mình sờ được là đặc điểm duy nhất và đúng đắn của con voi

Nhận xét:

• Mỗi thầy bói chỉ sờ một bộ phận của con voi nhưng lại tưởng rằng mình đã hiểu toàn bộ con voi, điều đó thể hiện cách suy nghĩ hẹp hòi, thiếu toàn diện

• Dù mỗi người có quan điểm khác nhau, nhưng không ai chịu lắng nghe ai. Họ cố chấp, bảo thủ, chỉ tin vào cảm nhận cá nhân.

• Chính vì suy nghĩ thiển cận và không chấp nhận sự khác biệt, các thầy bói tranh cãi, đánh nhau mà không rút ra được điều đúng.

Lời nói:

Mỗi thầy miêu tả con voi dựa trên bộ phận mình sờ được. Người sờ vòi thì bảo voi "sun sun như con đỉa", người sờ ngà thì nói voi "chần chần như cái đòn cân", người sờ tai thì bảo voi "bè bè như cái quạt", người sờ chân thì nói voi "sừng sững như cột đình", người sờ đuôi thì bảo voi "tun ngủn như cái chổi sể". Lời nói của họ thể hiện sự thiếu hiểu biết toàn diện và mâu thuẫn với nhau.

Nhận xét:

Các thầy bói mù sờ con voi, mỗi người một vẻ sờ soạng. Thầy sờ vòi. Thầy sờ ngà. Đến khi tranh luận, thầy nào cũng khăng khăng mình đúng, chẳng ai chịu nhường ai, thành ra cãi nhau ầm ĩ.

-Do bị ế hàng nên 5 thầy bói chuyện gẫu với nhau về việc mình không rõ hình thù con voi như thế nào

Năm thầy chung tiền người quản voi để xin cho voi dừng lại để cùng xem. Mỗi người sờ vào các vị trí khác nhau:Thầy thì sờ vòi , thày thì sờ ngà ,thầy thì sờ tai , thầy thì sờ chân,thầy thì sờ tai

-Suy ra cách xem voi của các nhân vật là đều sợ một bộ phận khác nhau khiến cho cách hình dung về con voi cũng khác nhau cuối cùng không ai chịu ai nên đã xảy ra sâu sát đánh nhau toác đầu , chảy máu cách đầu chuyển máu

-Suy ra mâu thuẫn tư tưởng, ý kiến giữa các cá nhân.

Suy nghĩ:

-Tin chắc mình hiểu đúng về con voi vì đã tự ta sờ thử .Không chấp nhận ý kiến khác,ai cũng cho là mình đúng nhất.

Lời nói:

-Mỗi thầy chỉ sờ được một bộ phận của con voi và mỗi người lại có mô tả khác nhau, dẫn đến những nhận định không thống nhất về hình dáng của con voi

Nhận xét của suy nghĩ,lời nói ,hành động:

• Các thầy bói là những người chủ quan ,chỉ dựa vào một phần nhỏ để kết luận , không chịu tìm hiểu đầy đủ nên dẫn đến hiểu sai và tra cãi.Truyện phê phán thói quen nhìn nhận hạn hẹp và khuyên chúng ta phải xem xét toàn diện sự việc trước khi đánh giá.

• Đề tài: Phê phán thói tự cao, coi thường người khác do nhận thức hạn hẹp.

• Bài học rút ra: Không nên kiêu căng, ngạo mạn, không coi ai ra gì, nên biết rõ vị trí của mình ở đâu tại từng thời điểm để có cách ứng xử hợp lý nếu không sẽ như ếch bị giẫm bẹp.

  -Thầy bói xem voi:

• Đề tài: Phê phán cách nhìn nhận phiến diện, thiếu toàn diện dẫn đến nhận định sai lầm.

• Bài học rút ra: Khi đánh giá sự việc cần có cái nhìn toàn diện. Tránh đưa ra kết luận vội vàng từ một góc nhìn hạn chế. Qua đó, chúng ta không nên nhìn nhận một sự vật hay hiện tượng một cách phiến diện. phải có cái nhìn tổng thể, không nên đoán mò dẫn đến sai lầm.

Hành động: Ếch kêu to nhảy nhót khắp mọi nơi tưởng mình là chúa tể nên ếch đã rất tự tin ra ngoài trời , trước đó ếch đã không tin lời của cua nên ra khỏi giếng bị con trâu dẫm bẹp.

Suy nghĩ: Ếch chỉ kêu ồm ộp khiến những con nhái, cua, ốc sợ hãi nhưng mà ếch đã nghĩ rằng bầu trời thì chỉ bé bằng cái vung còn mình thì oai như chúa tể.

Lời nói: Trong truyện ngụ ngôn "Ếch ngồi đáy giếng", nhân vật ếch không có lời thoại trực tiếp như trong kịch hay truyện hiện đại, nhưng hành động và suy nghĩ của nó thể hiện rõ tính cách qua các chi tiết miêu tả. Dưới đây là một số câu nơi hoặc suy nghĩ tiêu biểu được trích từ truyện: "Ếch cứ tưởng bầu trời chỉ to bằng cái vung". Tuy nhiên, sự kiêu căng và coi thường người khác của ếch thể hiện rõ qua hành động và thái độ, chứ không cần đến lời nói trực tiếp.

nhân vật con ếch có những nhân vật thể hiện rõ sự kiêu căng,ngạo mạn và ảo tưởng về bản thân.Khi sống trong giếng,nó thường xuyên cất tiếng kêu to khiến các loài động vật nhỏ xung quanh hoảng sợ, từ đó ếch tưởng mình là chúa tể.đến khi trời mưa ếch nhảy ra ngoài và đi khắp nơi Nó tỏ ra khinh thường mọi loài vật khác đi đến cũng vênh váo lên mặt.

nhận xét hành động:

khi còn ở trong giếng ,con ếch thể hiện sự kiêu ngạo của mình ,tự cho mình là trung tâm.Nhưng khi ra khỏi giếng nó vẫn giữ thói quen xấu đó,không chịu mở rông tầm nhìn kết quả bị con trâu giẫm phải.

dẫn chứng cho suy nghĩ

-Ếch cứ tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung và nó thì oai như một chúa tể.

nhận xét suy nghĩ:

con ếch có một suy nghĩ non nớt cứ tưởng mình là vua nhưng ko ngờ khi ra ngoài thế giới ,ko một kiến thức gì hét nên nó đã trả giá bằng cái chết

Sau đó, ai cũng cho rằng mình nói đúng và nói ra theo những gì mình sờ được.

- Suy nghĩ: phiến diện chỉ dựa vào chỉ dựa vào sự vật để đánh giá tổng thể.

Nghĩ rằng mình sờ là đại diện cho cả con voi.

Cho rằng mình đúng, người khác sai.

- Lời nói: Thầy sờ vòi bảo:

- Tưởng con voi nó thế nào, hóa ra nó sun sun như con đỉa.

- Thầy sờ ngà bảo: "Không phải! Nó chần chẫn như cái đòn càn".

- Thầy sờ tai bảo: "Đâu có! Nó bè bè như cái quạt thóc".

- Thầy sờ chân cãi: "Ai bảo! Nó sừng sững như cái cột đình".

- Thầy sờ đuôi lại nói:"Các thầy nói sai cả. Chính nó tua tủa như cái chổi sể cùn.