Theo bách khoa toàn thư: Nông dân là những người lao động, cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông lâm nghiệp.

Theo Trần Văn Điền, Dương Văn Sơn và Nguyễn Hữu Giang:

Tâm lý nông dân Việt Nam là kết quả của quá trình phát triển lịch sử tự nhiên, địa lý, kinh tế, chính trị - xã hội lâu dài. Các điều kiện tự nhiên, địa lý không chỉ tác động đến yếu tố tâm lý cộng đồng, mà còn là cơ sở để hình thành nên tâm lý có sự khác biệt tương đối giữa các vùng miền. 

Theo Trần Ngọc Thêm, người nông dân Việt Nam từ xưa đã có nếp sống dân chủ bình đẳng, đó là hình thức dân chủ sơ khai, dân chủ làng mạc. 

Sống trên mảnh đất hẹp, nhiều thiên tai, lắm địch họa, nên người nông dân sẵn có một tinh thần lao động cần cù và tinh thần ấy đã ăn sâu vào máu thịt họ tạo thành một truyền thống tốt đẹp

Người nông dân Việt Nam sống trong làng xã rất coi trọng tình nghĩa. Sự gắn bó giữa tình và nghĩa đã tạo nên một lối ứng xử thuần hậu. Trong nền giáo dục chính thống Việt Nam thời phong kiến rất coi trọng giáo dục đạo đức

- Đây là một vật cản lớn trong quá trình hội nhập kinh tế của người nông dân Việt Nam

- Nông dân Việt Nam có quan hệ gắn bó với nhau theo kiểu cố kết dòng họ

- Chính phương thức sản xuất của nền kinh tế tiểu nông riêng rẽ, manh mún này đã dẫn đến cách nghĩ của người tiểu nông cũng hết sức vụn vặt, lẻ tẻ, không có tầm nhìn xa, không có tính chiến lược.

- Vì không được giáo dục tri thức về khoahọc tự nhiên, về sản xuất, dạy nghề nên người nông dân phải dựa vào tri thức kinh nghiệm là chủ yếu

- Là lực cản trở họ trong quá trình mở cửa hội nhập và giao lưu với quốc tế để phát triển

- Người dân sống ở từng vùng, từng miền trên đất nước Việt Nam lại có những phong tục, tập quán, lối sống, tính cách, tâm lý riêng

-trong phạm vi một làng thì xóm này cũng biệt lập với xóm khác, dòng họ này cũng biệt lập với dòng họ khác.

- Lâu dần, tâm lý hẹp hòi, cục bộ địa phương trở thành một đặc trưng trong lối sống của người tiểu nông Việt Nam hết sức rõ nét

- Chi phối hành vi, thái độ, cách ứng xử hàng ngày của họ

- Người tiểu nông Việt Nam sản xuất mang tính tự phát, với mục đích tự cung, tự cấp, tự túc.

- Họ sống theo lệ làng, theo tục lệ, lề thói, ít quen với pháp luật. Họ chỉ sợ lệ, sợ dư luận của làng, mà không sợ luật, thậm chí coi thường pháp luật “phép vua thua lệ làng”

- Nó kìm hãm sự mở rộng tầm nhìn và các mối quan hệ của người tiểu nông, kìm hãm sự tiến bộ của cộng đồng cư dân nông thôn và của cả cộng đồng xã hội

- Áp đặt ý muốn của mình cho người khác, tạo nên tư tưởng thứ bậc vô lý.

- Nông nghiệp từ tự cấp, tự túc chuyển sang sản xuất hàng hoá.

- Nhờ có chính sách tích cực này đã tạo được niềm tin, kích thích tính tích cực sáng tạo của người lao động, nên nền kinh tế nước ta (trong đó có nông nghiệp) đã bước vào thời kỳ phát triển mới và đạt được những thành tựu to lớn

- chính sách đổi mới toàn diện đất nước đã làm cho xã hội ta phát triển ổn định và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, giao lưu văn hoá

- Hiện nay, công nghiệp hoá - hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn được thực hiện trong điều kiện kinh tế thị trường và với "áp lực" ngày càng gia tăng của toàn cầu hoá.

- Vai trò của quần chúng nông dân lao động là người quyết định, là người sáng tạo chân chính ra lịch sử xã hội.

- Nông dân Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa,

hiện đại hóa nhất là đối với nông nghiệp nông thôn, vì đây là lực lượng chiếm số

lượng đa số trong cả nước và cũng chính họ đã có nhiều đóng góp đáng tự hào từ lịch

sử đến hiện nay.

Lê Tuấn Lộc (1991) cho rằng: “Ê-kíp là một nhóm người được tổ chức ra, mỗi người một việc, phối hợp với nhau làm một nhiệm vụ chung". Phân tích các định nghĩa trên ta thấy ê-kíp là một nhóm xã hội - nhóm của những người cùng thực hiện một loại hoạt động (cùng một công việc), cho nên đây là một dạng nhóm nhỏ, sự tương tác giữa các thành viên trong nhóm mang tính trực tiếp. Mặt khác, giữa các thành viên của nhóm không chỉ có sự phối hợp hành động với nhau, mà còn có sự tương hợp tâm lý với nhau. Điều quan trọng đây không phải là một nhóm bình thường, mà là một loại nhóm nhỏ phát triển ở mức độ cao, một nhóm nhỏ hoạt động có hiệu quả tốt. Nói cách khác, đó là nhóm có sự phối hợp hành động và tương hợp tâm lý ở mức độ cao. Từ sự phân tích trên, có thể nêu khái niệm ê-kíp: 

Ê-kíp là một loại nhóm nhỏ của những người cùng tiến hành một hoạt động chung, giữa các thành viên có sự tương hợp tâm lý cao và phối hợp hành động một cách chặt chế.

A) Tương hợp tâm sinh lý

Sự tương hợp tâm sinh lý giữa các thành viên của ê-kíp là sự kết hợp một cách hài hoà và có hiệu quả các đặc điểm của các khí chất và các tính cách khác nhau của các cá nhân nhằm tạo ra hiệu quả cao cho hoạt động chung của ê-kíp. Đó là sự kết hợp giữa các mặt mạnh và yếu của các khí chất và tính cách.

B) Tương hợp tâm lý xã hội

Tương hợp về tâm lý xã hội của các thành viên trong ê-kíp thể hiện ở sự tương hợp về động cơ, mục đích, nhu cầu lợi ích, định hướng giá trị, hứng thú, phong cách làm việc, các đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi,... Sự tương hợp này là điều kiện quyết định để tồn tại và phát triển một ê-kíp. Đây là cơ sở để biến đổi "Cái tôi" của cá nhân thành "Cái chúng tôi" của ê-kíp.

Để phối hợp hành động tốt, trước hết giữa các thành viên của ê-kíp phải thống nhất về quan điểm làm việc. Quan điểm làm việc được xây dựng trên cơ sở thống nhất về định hướng giá trị, về nhu cầu, động cơ, mục đích hoạt động của ê-kíp.

Mỗi thành viên phải làm một cách tự giác và có trách nhiệm cao. Tinh thần tự giác của các thành viên ê-kíp thể hiện ở chỗ mỗi người tự nỗ lực và phấn đấu hết mình để hoàn thành các nhiệm vụ được phân công.

Phân công công việc trong ê-kíp phải dựa trên năng lực, sở trường của mỗi người. Và tất nhiên trong sự phân công này không thể không tính đến tính cách của từng cá nhân.

Các thành viên trong ê-kíp phải có tinh thần kỷ luật. Kỷ luật sẽ làm các thành viên của ê-kíp hành động một cách thống nhất có kế hoạch.

Tương hợp tâm lý và phối hợp hành động giữa các thành tiên có liên quan chặt chẽ với nhau, phụ thuộc và đan xen vào nhau. Tương hợp tâm lý là tiền đề, là điều kiện tiên quyết để dẫn tới sự phối hợp hành động. Tương hợp tâm lý làm cho sự phối hợp hành động trở nên chặt chẽ hơn, đồng bộ hơn, hiệu quả hơn. Mặt khác, phối hợp hành động làm cho tương hợp tâm lý của các thành viên trong ê-kíp ngày càng phát triển ở mức cao hơn.

Nhà trường cần giáo dục cho học sinh có thái độ làm việc cẩn thận, tôn trọng thời hạn hoàn thành, chuyên cần, có lương tâm nghề nghiệp, tự trọng, cải tiến công việc, nghe và tôn trọng người khác, có khả năng thích ứng với tình huống, có ý thức tự lực. Đó là những phẩm chất cao, mà thực tế sự đòi hỏi và cũng là mục tiêu mà nhà trường cần vươn tới.

 

- Truyền thống là những chuẩn mực được thể hiện trong hành vi, tư tưởng, lối sống và cách ứng xử của một cộng đồng người 
- Được hình thành trong lịch sử và đã trở nên ổn định.
- Được nhiều người thừa nhận, lưu giữ, truyền đạt từ thế hệ này sang thế hệ khác.

- Là những giá trị được phản ánh thông qua hành vi, cách ứng xử của các thành viên trong tập thể.

- Luôn mang tính tiến bộ, tính chất tiên tiến, có tác dụng thúc đẩy sự phát triển cá nhân và tổ chức.

- Lưu giữ, truyền đạt những tri thức, các chuẩn mực, hành vi ứng xử văn hóa của tập thể từ thế hệ này qua thế hệ khác.

- Giúp gắn kết các thành viên, tạo ra sức mạnh và thúc đẩy sự phát triển của tổ chức.

- Căn cứ vào nội dung hoạt động: truyền thống cách mạng, chiến đấu; lao động; thể thao; học tập.

- Căn cứ theo phạm vi biểu hiện: truyền thống đạo đức, chính trị - tư tưởng; tôn giáo.

- Căn cứ vào định hướng giá trị: truyền thống tốt đẹp tiến bộ và hủ tục xấu xa lạc hậu

- Căn cứ vào thời gian tồn tại: truyền thống xưa và nay

- Tạo ra sự khác biệt giữa các tổ chức 

- Là phương tiện giáo dục rất hiệu quả đối với các thành viên trong tổ chức.

- Đảm bảo sự ổn định và phát triển của tổ chức.

- Góp phần xây dựng những chuẩn mực, khuôn mẫu, hành vi, ứng xử cho các thành viên trong tổ chức.

- Là cơ chế tâm lý có tác dụng thúc đẩy, điều khiển và điều chỉnh hành vi trong tổ chức. 

- Thông qua hoạt động và giao tiếp của các nhóm xã hội

- Thông qua cách tổ chức cuộc sống xã hội

- Giáo dục - Tự giáo dục.

- Cần nhận thức đúng vai trò của truyền thống, truyền thống cũng giống như là một dạng chuẩn mực.

- Quan tâm đến việc sử dụng phương pháp nêu gương trong giáo dục.

- Cần làm cho các thành viên có một nhận thức rõ ràng về việc giáo dục truyền thống.

- Thường xuyên tổ chức các lễ hội, các nghi thức lôi cuốn các thành viên.