• Tiếng: Là đơn vị cấu tạo nên từ. Một tiếng thường gồm 3 bộ phận: âm đầu, vần và thanh (luôn phải có vần và thanh, có thể khuyết âm đầu).

• Từ: Là đơn vị nhỏ nhất có nghĩa, dùng để đặt câu.

2. Phân loại từ theo cấu tạo

Từ được chia làm hai loại chính:

• Từ đơn: Do 1 tiếng có nghĩa tạo thành.

• Từ phức: Do 2 hoặc nhiều tiếng ghép lại tạo thành nghĩa chung. Từ phức lại được chia thành:

  • Từ ghép: Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau.

    • Từ ghép có nghĩa tổng hợp: Các tiếng bình đẳng về nghĩa, không phân ra tiếng chính - phụ (Ví dụ: sách vở, ăn uống).

    • Từ ghép có nghĩa phân loại: Có tiếng chính đứng trước và tiếng phụ đứng sau bổ sung nghĩa cho tiếng chính (Ví dụ: bà ngoại, bút chì).

  • Từ láy: Phối hợp những tiếng có âm đầu, vần hoặc cả hai giống nhau.

    • Các kiểu láy: Láy âm đầu (lấp lánh), láy vần (lao xao), láy cả âm và vần (ngoan ngoãn).

3. Cách phân biệt Từ phức và Cụm từ (2 từ đơn)

Để biết một tổ hợp là 1 từ phức hay 2 từ đơn, ta có các cách sau:

• Thao tác chêm, xen: Nếu có thể chêm thêm tiếng khác vào giữa mà nghĩa không đổi thì đó là 2 từ đơn (Ví dụ: tung cánh -> tung đôi cánh). Nếu không chêm được thì là từ phức.

• Xét nghĩa: Nếu có yếu tố đã mờ nghĩa gốc hoặc chuyển nghĩa để gọi tên (Ví dụ: bánh dày, áo dài) thì đó là từ phức.

• Thế đối lập: Nếu tổ hợp có từ đối lập tương ứng (Ví dụ: chạy đi - chạy lại) thì thường là 2 từ đơn.

4. Cách phân biệt Từ ghép và Từ láy

Đây là phần dễ nhầm lẫn, các em cần lưu ý các quy tắc sau:

• Nếu các tiếng vừa có quan hệ về nghĩa vừa có quan hệ về âm -> Từ ghép (Ví dụ: tươi tốt, phẳng lặng).

• Nếu chỉ 1 tiếng có nghĩa, tiếng còn lại mất nghĩa nhưng không có quan hệ về âm -> Từ ghép (Ví dụ: xe cộ, chợ búa).

• Nếu 1 tiếng có nghĩa, tiếng còn lại mất nghĩa, có quan hệ về âm và là Danh từ -> Từ láy (Ví dụ: chim chóc, cây cối).

• Các từ không rõ tiếng gốc nhưng có quan hệ về âm -> Từ láy (Ví dụ: nhí nhảnh, chích choè).

• Lưu ý đặc biệt: Một số từ Hán Việt có âm giống nhau nhưng các tiếng đều có nghĩa thì vẫn xếp vào từ ghép (Ví dụ: bình minh, cần mẫn, tham lam).

2. Hoàn thành bài tập BẰNG BÚT CHÌ vào TÀI LIỆU HỌC TẬP CÔ PHÁT trang 4, 5, 6, 7 và chụp gửi lên nhóm lớp.

3. Tham gia trò chơi: TRÒ CHƠI AI LÀ TRIỆU PHÚ VĂN HỌC https://ailatrieuphunguvancau.my.canva.site/ng-d-ng-ch-a-c-t-n.

Chú ý ghi rõ họ tên, cô mới ghi nhận đáp án và chụp kết quả gửi lên nhóm lớp.

Từ hán việt, từ mượn

Ngày: 3/7/2026

2. Hoàn thành bài tập BẰNG BÚT CHÌ vào TÀI LIỆU HỌC TẬP CÔ PHÁT trang 4, 5, 6, 7 (nếu còn thiếu, hoặc sai)

3. Tham gia trò chơi: TRÒ CHƠI ĐOÀN TÀU TRI THỨC https://giaoviendoimoi.com/join?code=69454

Chú ý ghi rõ họ tên, cô mới ghi nhận đáp án và chụp kết quả gửi lên nhóm lớp.

   VD :

   - Danh từ chỉ người : học sinh, công nhân, bác sĩ, bộ đội…

   - Danh từ chỉ vật : bàn, ghế, bảng, gà, mèo, xoài, nhãn, bưởi, sông, núi, …

   - Danh từ chỉ hiện tượng : sóng thần, mưa phùn, bão lụt, gió mùa,...

   - Danh từ chỉ khái niệm : đường lối, quan điểm, tâm hồn, tư tưởng, tình cảm, đạo đức, tình yêu, lí thuyết, chính trị, truyền thống, hoà bình, niềm vui, nồi buồn, nỗi nhớ, sự sống, cuộc đấu tranh, cuộc liên hoan, cái đẹp, cái xấu, niềm hi vọng, niềm tự hào, nỗi khổ, nỗi đau, cái xấu, cái tốt, sự nghi ngờ, sự hi sinh, cuộc chiến đấu, cuộc vui, cơn thịnh nộ, cơn giận dữ, tiếng, xưa, lí thuyết, buổi, thuở, hồi, dạo, khi, (bên) phải, trái, ban, lúc,…

   - Danh từ chỉ đơn vị: cái, con, tấm, bức, bụi, khóm, chùm, bông, ngọn, giờ, phút, mẩu, miếng, mảnh, bó, xã, huyện...

 Lưu ý:

v Danh từ chỉ khái niệm :

 - Những từ chỉ hoạt động, tính chất khi kết hợp được với : nỗi, niềm, sự, cuộc, v.v... sẽ tạo ra một danh từ chỉ khái niệm, ví dụ : niềm vui, nồi buồn, nỗi khổ, sự sống, cuộc đấu tranh, v.v...     

v Danh từ chung và danh từ riêng

- Danh từ chung là tên của một loại sự vật. VD : kĩ sư, bác sĩ, cây bút…

- Danh từ riêng là tên riêng của một sự vật. Danh từ riêng luôn luôn được viết hoa.

VD : Hồ Chí Minh, Trần Hưng Đạo, Hà Nội…

2.    ĐỘNG TỪ

 v Khái niệm động từ:

Động từ (ĐT) là những từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật.

      VD:    + Động từ chỉ hoạt động : đi , nói, học, lao động, suy nghĩ, ...

                 + Động từ chỉ trạng thái : buồn, vui, nhớ , quên , yêu , ghét , lo lắng, hồi hộp, xốn xang, bồi hồi, xao xuyến, kính trọng , vỡ, gãy , tan, sống , chết, mọc, lặn, nổi, tàn, tắt, trở thành, trở nên, hoá ra, biến đổi, ...

Lưu ý:

- Động từ chỉ trạng thái mang một số đặc điểm về ngữ pháp và ngữ nghĩa giống như TT. Vì vậy, chúng có thể làm vị ngữ trong câu kể : Ai thế nào ?

- Động từ thường kết hợp với những từ : hãy, đừng, chớ, đã, đang, sắp ...ở đằng trước nó và kết hợp với những từ : đi, xong, rồi...  đứng đằng sau nó.

3.    TÍNH TỪ

  Khái niệm: Tính từ (TT) là những từ miêu tả đặc điểm hoặc tính chất của sự vật, hoạt động, trạng thái,...

VD : + Chỉ hình dáng, kích thước : gầy, béo, tròn, vuông, núc níc, khẳng khiu, cong queo, dài, ngắn, cao, thấp, to, nhỏ, ...

        + Chỉ màu sắc: xanh, đỏ, xanh lè, xanh biếc, đỏ chói, đỏ rực, đen kịt,...

        + Chỉ phẩm chất : tốt, xấu, cao  thượng, hèn nhát, tầm thường, dũng cảm, cần cù, chịu khó, gan dạ, trung thực, hiền, dữ, ngoan, chăm chỉ, siêng năng,...

        + Chỉ các đặc điểm khác của sự vật :

v Chỉ lượng : nặng, nhẹ, nhiều, ít, vơi, đầy, đông, thưa, ...

v Chỉ âm thanh : ồn, im, ồn ào, tĩnh mịch, ...

v Chỉ cường độ, nhiệt độ, ánh sáng : mạnh, yếu, sáng, tối, lạnh, mát mẻ, nồng nực, ấm áp, tối tăm...

v Chỉ mùi vị: thơm, thơm ngát, thơm tho, ngào ngạt, thơm phức, béo ngậy, nhạt nhẽo, ...

v Có 2 loại TT cơ bản là :

- TT chỉ tính chất chung không có mức độ (xanh, tím, sâu, vắng,... )

- TT chỉ tính chất có xác định mức độ (mức độ cao nhất ) (xanh lè, tím ngắt, sâu hoắm, vắng tanh,...)

PHÂN BIỆT TÍNH TỪ ĐẶC ĐIỂM, TÍNH CHẤT VÀ ĐỘNG TỪ TRẠNG THÁI

Tính từ chỉ đặc điểm

Tính từ chỉ tính chất

Động từ chỉ trạng thái

Đặc điểm của một vật chủ yếu là đặc điểm bên ngoài hay những nét riêng, vẻ riêng về màu sắc, hình khối, hình dáng, âm thanh,... của sự vật. Tính từ chỉ đặc điểm là từ biểu thị những đặc điểm bên ngoài của sự vật, hiện tượng.

Tính chất cũng là đặc điểm riêng của sự vật, hiện tượng (bao gồm cả những hiện tượng xã hội, những hiện tượng trong cuộc sống,...), Tính từ chỉ tính chất là từ biểu thị những đặc điểm bên trong của sự vật, hiện tượng.

Trạng thái là tình trạng của một sự vật hoặc một con người, tồn tại trong một thời gian nào đó. Từ chỉ trạng thái là từ chỉ trạng thái tồn tại của sự vật, hiện tượng trong thực tế khách quan.

VD: Cao, thấp, rộng, hẹp, xanh, đỏ,...

VD: Tốt, xấu, ngoan, hư, nặng, nhẹ, sâu sắc, nông cạn, suôn sẻ, hiệu quả, thiết thực,...

VD: Trời đang đứng gió.

Người bệnh đang hôn mê.

Cảnh vật yên tĩnh quá.

Mặt trời toả ánh nắng rực rỡ.

   Tính từ thường kết hợp với những từ chỉ mức độ như: rất, hơi, quá, lắm, tuyệt ...

Động từ ít kết hợp với những từ chỉ mức độ như: rất, hơi, lắm; chủ yếu kết hợp với các từ: Hãy, đừng, chớ…

    PHÂN BIỆT DANH TỪ, ĐỘNG TỪ, TÍNH TỪ

DANH TỪ

ĐỘNG TỪ

TÍNH TỪ

- Có khả năng kết hợp với các từ chỉ số lượng như : mọi, một, hai, ba, những, các,... ở phía trước (những tình cảm, những khái niệm, những lúc, những nỗi đau,...)

- DT kết hợp được với các từ chỉ định : này, kia, ấy, nọ, đó,... ở phía sau (hôm ấy, trận đấu này, tư tưởng đó,... )

- Các ĐT và TT đi kèm: sự, cuộc, nỗi, niềm, cái,... ở phía trước thì tạo thành một DT mới (sự hi sinh, cuộc đấu tranh, nỗi nhớ, niềm vui,...)

- Có khả năng kết hợp với các phụ từ mệnh lệnh : hãy, đừng, chớ,... ở phía trước (hãy nhớ, đừng băn khoăn, chớ hồi hộp,...)

- Có thể tạo câu hỏi bằng cách đặt sau chúng từ bao giờ hoặc bao lâu (TT không có khả năng này) (đến bao giờ? chờ bao lâu?...)

- Có khả năng kết hợp được với các từ chỉ mức độ như : rất, hơi, lắm, quá, cực kì, vô cùng,... (rất tốt, đẹp lắm,...)

2. Hoàn thành bài tập BẰNG BÚT CHÌ vào TÀI LIỆU HỌC TẬP CÔ PHÁT bài 2, 3, 4, 5, 6, 7 trang 11, 12, 13.

3. Tham gia trò chơi: Ôn tập về từ loại: danh từ, động từ, tính từ TRÒ CHƠI ẾCH NHẢY TÌM CHỮ
https://www.educaplay.com/learning-resources/29641128-ch_i_tim_t.html

Chú ý ghi rõ họ tên, cô mới ghi nhận đáp án.

-Học thuộc, quay video cá nhân hoặc theo nhóm về chủ ngữ, vị ngữ và trạng ngữ qua bài hát mà GV gửi.

- HS xem lại kiến thức bài học và tham gia trò chơi qua link:

Ôn tập về thành phần câu từ TRÒ CHƠI NGHIÊNG ĐẦU TRI THỨC https://giaoviendoimoi.com/join?code=55642

chú ý ghi rõ họ tên - lớp, cô mới tính điểm.

HS hoàn thiện bài tập trên ảnh:

HS tham gia trò chơi trên link: https://giaoviendoimoi.com/join?code=77204

Khái niệm: là biện pháp tu từ gán thuộc tính của người cho những sự vật không phải là người để làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.

2, Biện pháp tu từ điệp ngữ

-          Là phép tu từ lặp đi, lặp lại một từ (đôi khi là một cụm từ, hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý muốn nhấn mạnh.

3, So sánh: So sánh là đối chiếu sự vật hiện tượng này với sự vật hiện tượng khác dựa trên nét tương đồng, để làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.

4.Liệt kê: Sắp xếp hàng loạt các từ cùng loại với nhau để diễn đạt 1 cách cụ thể, rõ ràng, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

- HS làm bài tập trong PHT trang 17, 18, 19.

+ Biện pháp tu từ ..... giúp nhấn mạnh [ý nghĩa/ giá trị/ vai trò/...] của [đối tượng]

+ Biện pháp tu từ này nhằm khiến cho sự vật trở lên gần gũi, sinh động, có cảm xúc tình cảm như con người – NHÂN HÓA;  tạo nhịp điệu, tăng tính nhạc, gây ấn tượng sâu sắc – ĐIỆP NGỮ; tăng sức gợi hình gợi cảm/ giàu hình ảnh/ấn tượng sâu sắc – SO SÁNH.