สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

          การรวมอำนาจ หมายถึง การรวมอำนาจการปกครองทั้งหมดไว้ที่รัฐส่วนกลาง ได้แก่ กระทรวง ทบวง กรม (มานิตย์ จุมปา, 2554 : 1)

          หลักการรวมอำนาจการปกครอง เป็นหลักที่วางระเบียบบริหารราชการโดยมอบอำนาจการปกครองให้แก่ราชการบริหารส่วนกลาง (สุภาพ สารีพิมพ์, 2552 : 26)

          หลักการรวมอำนาจปกครอง การรวมอำนาจเป็นวิธีการหนึ่งในการจัดการปกครองประเทศที่มีการรวมอำนาจในการปกครองประเทศทั้งหมดไว้ที่ “ส่วนกลาง” (นันทวัฒน์ บรมานันท์, 2560 : 60)

          หลักการแบ่งอำนาจบริหาร หมายถึง การที่ราชการส่วนกลางแบ่งอำนาจหน้าที่จากส่วนกลางส่งไปยังส่วนภูมิภาค (มานิตย์ จุมปา, 2554 : 3)

          หลักการแบ่งอำนาจการปกครอง หลักการที่ราชการบริหารส่วนกลางมอบอำนาจวินิจฉัยสั่งการบางส่วนให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้แทนของราชการส่วนการ (สุภาพ สารีพิมพ์, 2552 : 30)

          การแบ่งอำนาจ คือ การขยายหลักการรวมอำนาจการปกครองออกไปเป็นการแบ่งอำนาจการปกครองให้ส่วนภูมิภาค (นันทวัฒน์ บรมานันท์, 2560 : 62)

          หลักการกระจายอำนาจปกครอง หมายถึง การที่รัฐมอบอำนาจในการปกครองบางส่วนให้หน่วยงานการปกครองท้องถิ่น(ราชการบริหารส่วนท้องถิ่น) (มานิตย์ จุมปา, 2554 : 4)

          หลักการกระจายอำนาจปกครอง เป็นวิธีการที่รัฐมอบอำนาจปกครองบางส่วนให้องค์กรอื่น จัดทำบริการสาธารณะบางอย่างโดยมีความเป็นอิสระตามสมควร (สุภาพ สารีพิมพ์, 2552 : 32)

          หลักการกระจายอำนาจปกครอง เป็นอีกวิธีการหนึ่งในการจัดการปกครองประเทศที่รัฐมอบอำนาจการปกครองบางส่วนให้กับองค์กรอื่นองค์กรของส่วนกลางจัดทำบริการสาธารณะ (นันทวัฒน์ บรมานันท์, 2560 : 61)

บรรณานุกรม

     กล่าวโดยสรุปว่า ความแตกต่างระหว่างหลักการแบ่งอำนาจปกครองกับหลักการกระจายอำนาจปกครอง ได้แก่ ด้านเจ้าหน้าที่ขององกรค์ และด้านการควบคุมบังคับบัญชาและการกำกับดูแล

บรรณานุกรม

จำนวน 30 ข้อ ทำได้ 17 ข้อ

📌แบบทดสอบครั้งที่ 2 (วันที่ 2 พ.ย. 2565)
จำนวน 15 ข้อ ทำได้ 11 ข้อ

📌แบบทดสอบ (วันที่ 14 ธ.ค. 2565)
จำนวน 40 ข้อ ทำได้ 30 ข้อ <4 ข้อ 1 คะแนน>

     (๑) การกระจายอำนาจปกครองทางเขตแดน คือ การกระจายอำนาจปกครองโดยพิจารณาตาม อาณาเขต มีการมอบอำนาจในการปกครองให้แต่ละพื้นที่ตามอาณาเขต แต่ละเขตมีอำนาจปกครอง ตนเองภายในเขตนั้น ๆ จะใช้อำนาจนอกเขตไม่ได้ โดยเขตแต่ละเขตมีอิสระในการปกครองตนเอง ๆ มีเจ้าหน้าที่ของท้องถิ่นในแต่ละเขตแยกต่างหากจากราชการบริหารส่วนกลาง

     (๒) การกระจายอำนาจปกครองตามกิจการ คือ การมอบอำนาจหน้าที่ในการจัดทำบริการ สาธารณะบางอย่างให้องค์กรที่จัดตั้งขึ้นเป็นนิติบุคคลเป็นผู้ดำเนินการแทน โดยองค์กรดังกล่าว มีทรัพย์สิน งบประมาณ และเจ้าหน้าที่เป็นของตนเอง เช่น การมอบอำนาจในการจัดทำบริการ สาธารณะในการให้บริการไฟฟ้าแก่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เพื่อให้บริการไฟฟ้าในส่วนภูมิภาคแก่ประชาชน(มานิตย์ จุมปา, 2554 : 7)
     การกระจายอำนาจปกครองสามารถจำแนกได้ 2 แบบ คือ การกระจายอำนาจทางพื้นที่และ การกระจายอำนาจทางกิจการ
     2.2.1 การกระจายอำนาจทางพื้นที่ หรืออีกนัยหนึ่งที่เรียกกันว่า การกระจาย อำนาจทางเขตแดน มีที่มาจากแนวความคิดทางการเมืองซึ่งเน้นความสำคัญของการเลือกตั้ง โดยเห็นว่าหากเจ้าหน้าที่ที่ทำการบริหารหรือปกครองท้องถิ่นได้รับการแต่งตั้งจากส่วนกลาง ก็จะ เป็นการปกครองแบบรวมอำนาจ (centralisation) มิใช่การกระจายอำนาจ (decentralisation) การเมืองต่างๆ เป็นผู้ปฏิบัติแทนโดยตลอด กิจการที่ฝ่ายบริหารปฏิบัติในฐานะของฝ่ายปกครอง ก็คือ กิจการต่าง ๆ ที่อยู่ในหน้าที่ของกระทรวงทบวงการเมืองต่างๆ เช่น การรักษาความสงบ เรียบร้อยของประชาชน การป้องกันประเทศ การสาธารณสุข การคมนาคม การเกษตร การ อุตสาหกรรม การเศรษฐกิจ เป็นต้น ดังนั้น การกระจายอำนาจทางพื้นที่จึงต้องมีการจัดตั้งองค์กรปกครองทางเขตแดน เช่น องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น มีการเลือกตั้งผู้บริหาร มีเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นที่เป็นอิสระจากส่วนกลางไม่อยู่ ภายใต้การบังคับบัญชาของส่วนกลาง แต่จะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของส่วนกลาง องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นก็จะจัดทำกิจกรรมต่างๆ ด้วยตนเองและมีงบประมาณของตนเพื่อใช้ในการจัดทำกิจกรรม เหล่านั้น
     2.2.2 การกระจายอำนาจทางกิจการ หรืออีกนัยหนึ่งที่เรียกกันว่า กระจายอำนาจทางบริการ เป็นวิธีการกระจายอำนาจโดยมอบบริการสาธารณะอย่างใดอย่างหนึ่ง ให้องค์การซึ่งมิได้อยู่ในสังกัดของส่วนกลางรับไปจัดทำด้วยเงินทุนและเจ้าหน้าที่ขององค์การนั่นเอง บริการสาธารณะที่แยกมาจัดทำนั้นอาจเป็นบริการสาธารณะทางด้านเศรษฐกิจ สังคม กีฬา หรือ วัฒนธรรม วิธีการกระจายอำนาจทางกิจการนี้ไม่ใช่การกระจายอำนาจปกครอง แต่เป็นการ “มอบ” ให้องค์การของรัฐบาลไปจัดทำบริการสาธารณะโดยแยกออกมาเป็นนิติบุคคลต่างหากจากรัฐ มีทรัพย์สินของตนเองและมีผู้บริหารของตนเอง โดยนิติบุคคลกระจายอำนาจนี้จะต้องอยู่ภายใต้ การกำกับดูแลของรัฐเช่นกัน การ แนวความคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการจัดการปกครองส่วนท้องถิ่นที่กล่าวมา ข้างต้นทั้งหมดนั้น เป็นสิ่งที่นำมาใช้กันในประเทศต่างๆ เพื่อจัดระเบียบราชการบริหารภายใน ประเทศ โดยหากประเทศใดที่สภาพพลเมืองยังไม่มีความรู้ความสามารถในการปกครองตนเองได้ ก็จะใช้หลักการรวมอำนาจปกครอง ในทางตรงข้ามหากประชาชนมีความรู้ความสามารถที่จะ ปกครองตนเองได้ ก็จะใช้หลักการกระจายอำนาจปกครอง(นันทวัฒน์ บรมานันท์, 2560 : 61-62)
     วิธีการกระจายอำนาจมีด้วยกัน 3 รูปแบบดังนี้
1. การกระจายอำนาจทางการปกครอง คือ การที่รัฐบาลกลางมอบอำนาจบางส่วนให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทำหน้าที่ในการบริการสาธารณะหรือไปทำภารกิจในพื้นที่เขตปกครองตามที่กฎหมายกำหนด
2. การกระจายอำนาจทางการเมือง เป็นการกระจายอำนาจที่ให้ความอิสระในการตัดสินใจให้ไปอยู่ระดับล่างหรือระดับรอง มีการแทรกแซงอำนาจจากส่วนกลางน้อย
3. การกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจ เป็นการที่รัฐบาลกลางมอบอำนาจบางส่วนให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือองค์กรที่อยู่ในระดับเมืองทำหน้าที่ในการตัดสินใจทางเศรษฐกิจทำกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้อย่างอิสระในระดับหนึ่ง(รงค์ บุญสวยขวัญ, 2561 : 73-74)
     วิธีการกระจายอำนาจปกครอง หมายถึง การถ่ายโอนอำนาจให้แก่หน่วยงานที่ทำหน้าที่เฉพาะจากฐานความคิดดังกล่าวแบ่งการกระจายอำนาจได้เป็น 3 ประเภทได้แก่ 
     1. การกระจายอำนาจภายในโครงสร้างทางการเมืองที่เป็นทางการ เช่นรัฐบาลกลางกระจายอำนาจหน้าที่เพิ่มเติมให้กับการปกครองท้องถิ่น เรียกว่าการถ่ายโอนอำนาจ 
     2. การกระจายอำนาจภายในโครงสร้างทางการบริหารของรัฐบาลหรือกึ่งรัฐเช่นกระทรวงมอบอำนาจให้จังหวัดและอำเภอเรียกว่าการแบ่งอำนาจ
     3. การกระจายอำนาจจากสถาบันของรัฐไปยังหน่วยงานนอกภาครัฐเช่นการขายสายการบินแห่งชาติให้กับผู้ถือหุ้นเอกชนเรียกว่าการแปรรูป (เรืองวิทย์เกษสุรรณ.2558: 203)
     กล่าวโดยสรุปวิธีการกระจายอำนาจปกครองได้แก่กระจายอำนาจปกครองทางเขตเเดนและการกระจายอำนาจปกครองตามกิจการ

ex. พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2420. (2550, มิถุนายน 18). ราชกิจจานุเบกษา, 124(27ก), 4-13.

🔎การอ้างใน

(ชื่อ สกุล, 2565 : หน้า)

ex.(มานิตย์ จุมปา, 2554 : 25)

🔎อ้างบรรณานุกรม
• อ้างหนังสือ
ชื่อ สกุล./(พ.ศ.)./ชื่อหนังสือ./จังหวัด : แหล่งผลิต.
ex.นันทวัฒน์ บรมานันท์.( 2560 ).กฎหมายปกครอง.(พิมพ์ครั้งที่5).กรุงเทพฯ สำนักพิมพ์วิญญูชนจำกัด

• อ้างเว็บไซต์/ออนไลน์
(ชื่อ สกุล./(พ.ศ.)./ชื่อเรื่อง./สืบค้น วัน/เดือน/ปี,/จาก/เว็บไซต์
ex.สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ.2566-2570). สืบค้น 9 พฤศจิกายน 2565, จาก https://pa.bru.ac.th/2022/11/02/nesdp_13/

ในหัวข้อ “กฎหมายปกครองกับการปฏิบัติงานในหน่วยงานภาครัฐ”

โดย : ดร.ทิวากร พิศาลสฤษดิกรรม (ผู้อำนวยการกลุ่มงานวิจัยและพัฒนาระบบบริหารงานบุคคลท้องถิ่น สำนักงานคณะกรรมการมาตรฐานการบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย)

สิ่งที่ได้รับจากโครงการ
     ได้ความรู้เพิ่มเติมจากห้องเรียน ทั้งยังได้รู้ถึงกฎหมายปกครองที่อยู่รอบตัวเรา และได้เข้าใจกฎหมายปกครองมากขึ้น ทั้งการใช้อำนาจของรัฐ และกฎหมายการจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาศาลปกครองที่สำคัญในมาตรา 3 , มาตรา 9 อีกด้วยและยังได้รับฟังเรื่องราวจากประสบการณ์จริงของท่านวิทยากร และการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับนักศึกษา โดยความแตกต่างของเจ้าหน้าที่ปกครอง กับนักปกครองนั้นมีความต่างในการรับสายงาน เจ้าหน้าที่ปกครอง จะรับวุฒิทั่วไปได้ในการสอบคัดเลือก เช่น ปลัดอำเภอ ส่วนนักปกครองนั้นจะเป็นสายที่รับตรงโดยเฉพาะผู้ที่มีวุฒิเกี่ยวกับสายนี้เท่านั้น และอีกความรู้หนึ่งคือได้รู้ในการแก้ปัญหาของความยากจน ที่ต้องมีตัววัดความยากจนคือ ปัจจัยภายนอก และปัจจัยภายใน พบมากการแก้ปัญหากับปัจจัยภายนอกนั้นเป็นเรื่องที่แก้ได้ยาก แต่ปัจจัยภายในนั้นเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับทัศนคติ ซึ่งสามารถแก้ไขได้มากกว่าปัจจัยภายนอก
     ซึ่งจากการบรรยายนั้นสรุปได้ว่า การมีกฎหมายปกครองนั้นจะทำให้การบริหารงานภาครัฐมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยจะต้องคำนึงถึงหลักนิติรัฐ หลักนิติธรรม และหลักธรรมาภิบาล