# data[].attributes.body
📖 Afschaffing Wet Burgerbescherming

# data[].attributes.body
In het door architect J.P. Stolk ontworpen distilleerderij Hulstkamp aan de Maaskade op het Noordereiland opent het Mariniersmuseum.

In 1995 verhuist het museum naar vier historische panden aan de Wijnhaven, alwaar het op 10 december in dat jaar feestelijk wordt heropend door prins Bernhard. De 18-eeuwse koopmanshuizen werden door de bouw van de Willemsspoortunnel afgebroken en zijn vervolgens steen voor steen weer opgebouwd aan de Wijnhaven.

https://www.mariniersmuseum.nl/nl/45-jaar-mariniersmuseum/

# data[].attributes.body
De Nederlandse Spoorwegen introduceert zijn nieuwe huisstijl met het bekende en veel geprezen logo en de kleurstelling geel en blauw. Het fenomeen ‘huisstijl’ is nog nieuw, de NS is het eerste bedrijf dat eigentijdse vormgeving voor de publieke sector toepast.

De nieuwe NS-huisstijl wordt doorgetrokken tot alle facetten van het bedrijf, het is zichtbaar op de treinen, uniformen, bewegwijzering, vertrekstaten en dienstregelingen.

# data[].attributes.body
📺 Teletekst gaat officieel van start.

# data[].attributes.body
Het Interrail-programma gaat van start, een samenwerking van de nationale spoorwegmaatschappijen van 21 landen. Het doel is om jongeren tot 21 jaar te verleiden de trein te gebruiken voor reizen binnen Europa. In Nederland kost de Interrailkaart het eerste jaar ƒ 240 (€ 109).

https://nl.wikipedia.org/wiki/Interrail

# data[].attributes.body
✈️|📢 Eind jaren tachtig zijn er al plannen om Rotterdam The Hague Airport om te bouwen tot woonwijk. Het Integraal Plan Noordrand Rotterdam behelst een verplaatsing van de start- en landingsbaan naar de polder Schieveen, ten noorden van de stad. De aanvliegroute zou deels boven het open landschap komen te liggen, waardoor minder mensen in de regio last zouden hebben van vliegtuiglawaai. Zo zou de luchtvaart weer kunnen groeien en winstgevend worden.

Onder de dreigende titel Noordrand – Moordrand houdt de Bewonersgroep Tegen Vliegtuigoverlast Rotterdam Airport (BTV) een voorlichtingsavond in het bomvolle wijkgebouw de Castagnet (tegenwoordig De Buurvrouw). Het voornaamste onderwerp van de avond zijn de gezondheidsrisico’s van nachtelijk verkeerslawaai.

In de krant Noordrand Actueel, bedoeld om bewoners te informeren over het Integraal Plan Noordrand, uitgegeven door de gemeente en het Projectbureau Noordrand, verschijnt een verslag van de voorlichtingsavond.

# data[].attributes.attachment_link.title
Eind jaren ’80 waren er al plannen om Rotterdam The Hague Airport om te bouwen tot woonwijk

# data[].attributes.attachment_link.description
Wie denkt dat de raison d’être van Rotterdam The Hague Airport pas recentelijk wordt betwist, heeft het mis. Al eind jaren ’80 lag er een doortimmerd plan om de luchthaven te verplaatsen voor een chique woonwijk. Hoe liep dat af? En wat zegt dat over de toekomst van het vliegveld?

# data[].attributes.attachment_caption
De oude Willemsbrug, de Willemsspoorbrug en de nieuwe Willemsbrug in één beeld gevangen (29 november 1980)

# data[].attributes.body
🏛️|📖 Het Verdrag van Granada wordt opgesteld als aanvulling op en uitwerking van de Europese Culturele Conventie en van de Werelderfgoed Conventie van UNESCO. Het geeft een bredere definitie van erfgoed, dat nu ook van toepassing is op bijvoorbeeld industrieel erfgoed, cultuurlandschappen, ensembles en roerend erfgoed.

Het verdrag bevat bepalingen aangaande inventarisatie, documentatie, bescherming en restauratie. De ruimtelijke ordening doet hier zijn intrede als middel tot instandhouding. Daarnaast wordt het erfgoed ook als economische factor beschouwd.

Door Nederland geratificeerd in 1994.

# data[].attributes.body
🏛️ Het rijk wijst de eerste beschermde stads- en dorpsgezichten aan, waaronder de binnenstad van Delft (11 september 1978)

# data[].attributes.attachment_caption
Interieur van platenzaak Disk in het nieuwe flatgebouw aan de Van Oldenbarneveltplaats 450 (november 1970)

# data[].attributes.body
📖 Natuurbeschermingswet met de introductie van beschermde natuurmonumenten.

# data[].attributes.body
Minister van Verkeer Neelie Smit-Kroes doet de eerste pinbetaling in een benzinestation in Geldrop.

# data[].attributes.attachment_link.title
4 november 1985 Eerste pinbetaling Nederland

# data[].attributes.body
Introductie van de zomertijd in Nederland. De oliecrisis van 1973 leidt tot een golf van energiebesparende maatregelen en is voor veel Europese landen aanleiding om opnieuw de zomertijd in te voeren.

# data[].attributes.body
Burgemeester Peper slaat de eerste paal voor het Bedrijfsverzamelgebouw aan de Boezembocht.

# data[].attributes.body
🔥 Op zondagmiddag verwoest een felle brand op het terrein van de coöperatieve tuinbouwveiling Rotterdam en omstreken (1951) bij de Boezembocht twee loodsen met honderdduizend veilingkisten en 600.000 tomatenkistjes. De brand richt voor ruim drie miljoen gulden schade aan.

De brandweer die met veel materieel en een groot aantal manschappen hevig heeft moeten vechten om de dichtstbijzijnde pakloodsen te behouden, heeft grote moeite om bij het veilingterrein te komen, omdat duizenden mensen op de grote zwarte rookkolom boven de brandende loodsen afkwamen.

https://www.agf.nl/article/9391035/uit-de-oude-doos-veiling-blijft-draaien-na-grote-brand/

# data[].attributes.body
📺 De VHS (Video Home System) wordt uitgebracht door het Japanse elektronicabedrijf JVC. Een jaar eerder had het eveneens Japanse Sony het concurrerende Betamax-formaat op de markt gebracht. Tot begin jaren tachtig streden deze videoformaten – en op de achtergrond V2000 van Philips – om dominantie in de markt, een strijd die VHS wint.

# data[].attributes.attachment_caption
📽️ 16e editie Film Festival Rotterdam, waarbij het gezicht van het festival bepaald wordt door vormgevercollectief Hard Werken (tot 1994)

# data[].attributes.attachment_caption
📽️ 6e editie Film International, waarbij de tijger zijn eerste make-over onderging door kunstenaar Gust Romijn

# data[].attributes.attachment_caption
📽️ Introductie van de tijger in het logo van de 2de editie van het festival Film International. Ontwerper Evert Maliangkay kiest voor de Bengaalse tijger, een bedreigde diersoort, om te onderstrepen dat er op het festival veelal bedreigde films werden vertoond https://jpekker.nl/gezien-%E2%80%93-tijgers-en-welpjes

# data[].attributes.attachment_caption
🎥 8e editie Fillm International (ontwerp: Gust Romijn)

# data[].attributes.body
Het logo van De Doelen is een ontwerp van Benno Wisssing. Met Louis van Roode en Wally Elenbaas vormt hij de kern van het eerste naoorlogse Rotterdamse kunstenaarscollectief: Groep R.

De Groep heeft een linkse signatuur, koesterde gemeenschapsidealen, streeft naar een integratie van architectuur en kunst, en opereert vanuit Ons Huis aan de Gouvernestraat (het latere Lantaren/Venster).

Wissing is schilder, tekenaar, graficus, architect en ontwerper. Tot zijn opdrachtgevers behoren Museum Boijmans Van Beuningen, het Rotterdams Ballet Ensemble, het Rotterdams Philharmonisch Orkest, De Erasmus Universiteit en de Doelen.

In 1963 was hij betrokken bij de oprichting van het bureau Total Design, dat zich kenmerkt door een interdisciplinaire aanpak. In 1972 verlaat Wissing het bureau en vertrekt naar de Verenigde Staten. Zijn huisstijl voor De Doelen is tot op de dag van vandaag overal zichtbaar aanwezig in het gebouw.

https://www.dedoelen.nl/nl/pQozDsw/benno-wissing---beeldmerk-de-doelen

# data[].attributes.attachment_link.title
De grootste pandjesbaas van Rotterdam | ANDERE TIJDEN

# data[].attributes.attachment_caption
Dick Fennis is een markante verschijning in Rotterdam, gekleed in een lange bontjas en rijdend in een Jaguar

# data[].attributes.body
PvdA-wethouder Pim Vermeulen (financiën en stadsvernieuwing) sluit een deal met krottenkoning Dick Fennis. De gemeente neemt alle 2.200 woningen over van de huisbaas en betaalt hiervoor 30,3 miljoen gulden, gemiddeld zo'n 13.600 gulden per woning.

De gemeente en Fennis hadden hooglopende conflicten, die voortkwamen uit het achterstallig onderhoud van het huizenbestand. Fennis werd gezien als een nietsontziende huisjesmelker, die zijn panden moedwillig liet verwaarlozen. Eind jaren zeventig was hij de grootste particuliere huizenbezitter van de stad, met op zijn hoogtepunt wel 6000 woningen in de oude stadswijken.

Maar Fennis kreeg het aan de stok met bewonersorganisaties en het stadsbestuur. Huurders klaagden over gebrekkig onderhoud. Actievoerders hielden protestmarsen, bezetten banken en bewoners weigerden nog langer hun huur over te maken.

Met de overeenkomst hebben beide partijen nu de strijdbijl begraven. De huizen kunnen alsnog worden opgeknapt in het kader van de stadsvernieuwing.

De gemeente renoveerde op kosten van de huisbaas voor twee miljoen gulden een gedeelte van het huizenbezit van Fennis. De gerechtelijke procedures die Fennis daartegen aanspande zullen door de huisbaas worden ingetrokken.

Wijkorgaan Het Nieuwe Westen, dat veel acties had gevoerd tegen Fennis, is opgelucht dat de huizen definitief buiten het bereik van speculanten zijn gekomen.

Met deze transactie is Fennis nog niet helemaal uit Rotterdam verdwenen. In januari 1980 was reeds overeengekomen dat Fennis in het nieuwe Zevenkamp zestig vrijesectorwoningen kan bouwen.

https://anderetijden.nl/programma/1/Andere-Tijden/aflevering/866/De-krottenkoning-van-Rotterdam

# data[].attributes.body
Jack to the Sound of the Underground van Hithouse (een vrije vertaling van de achternaam van producer Peter Slaghuis) komt op nr. 33 binnen in de Nederlandse Top 40. De plaat behaalt nr. 22 als hoogste positie en verlaat na vijf weken de hitlijst.

Het nummer wordt beschouwd als een van de eerste platen met een acidgeluid in de mix. Het Belgische platenlabel ARS pikte het nummer eerder op en bracht het ook in Engeland uit, waar het in oktober 1988 de achtste plaats van de UK Singles Chart haalde. Van daaruit werd het in heel Europa een grote hit, behalve in Nederland.

https://www.top40.nl/hithouse/hithouse-jack-to-the-sound-of-the-underground-3862

https://nl.wikipedia.org/wiki/Peter_Slaghuis

# data[].attributes.attachment_link.title
HitHouse -  Jack to the Sound of the Underground

# data[].attributes.body
🎤 De grote zaal van de Doelen is het toneel van de eerste popmanifestatie in Rotterdam. Met een beat-, dans- en lichtshow en Nederlandse bands als de Barber Greens Fantastic Collection, The Misfits, Rhythm & Blues Ltd., Wally Tax and the Outsiders en als hoofdact Pink Floyd.

Een dag later speelt Pink Floyd in de Utrechtse Jaarbeurs op de tweede Flight To Lowlands Paradise.

https://www.instagram.com/p/DEEpm04sr6d/

# data[].attributes.body
Tijdens de lichtshow A field in the sky van Tom Donnellan wordt tussen twee drijvende bokken van Smit-Tak een enorm spandoek opgehezen met een aankondiging voor de manifestatie ‘Rotterdam '88 - De stad als podium’.

# data[].attributes.body
📖 De Landinrichtingswet (LIW) treedt in werking en vervangt de Ruilverkavelingswet uit 1954 die zich slechts focuste op agrarische (land-, tuin- en bosbouw) belangen. Met de nieuwe wet komt er meer ruimte om aandacht te schenken aan natuur en landschap.

De Landinrichtingswet is in 2007 vervangen door de Wet inrichting landelijk gebied (WILG).

https://nl.wikipedia.org/wiki/Landinrichtingswet

# data[].attributes.body
📖 Minister Schut van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening presenteert de nota De toekomst van het oude woningbestand.

Veel oude stadscentra en vooroorlogse wijken verkrotten, terwijl er juist hoge woningnood was. In deze nota spoort de minister aan om in plaats van het slopen van oude wijken op zoek te gaan naar mogelijkheden voor rehabilitatie. Dat betekent dat de oude woningen gerenoveerd worden om zo het originele karakter van de wijk te behouden. Deze nota geeft de voorzet voor een later overheidsprogramma waarbij veel oude stadswijken door heel het land werden vernieuwd.

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/post-65-erfgoed/verhalen-en-tijdlijnen/6-ordenen

# data[].attributes.body
📖 De Derde Nota over de Ruimtelijke Ordening wordt uitgebracht.

De nota stuurt aan op een compacte, sterk verdichte binnenstad met ondernemingen, winkels en culturele instellingen. De nadruk ligt echter op het herstel van de woonfunctie.

# data[].attributes.body
📖|✈️ De overheid neemt met de Wet Milieubeheer (Wm) - tot 1993 is de officiële naam Wet algemene bepalingen milieuhygiëne (Wabm) - en Wet Geluidshinder (1 maart 1980) maatregelen ter bescherming van de omwonenden tegen de door het vliegverkeer en toenemend vrachtvervoer veroorzaakte hinder.

# data[].attributes.body
🚘|📖 Het zesde Rijkswegenplan is het meest omvangrijke rijkswegenplan tot dan toe en voorziet in de aanleg van meer dan 3.000 kilometer aan autosnelwegen. Het is een voortzetting van het eerdere Rijkswegenplan (1958), de Tweede Nota over de Ruimtelijke Ordening (1966) en het Structuurschema Hoofdwegennet (1966).

Het plan omvat de aanleg van nieuwe snelwegen en verbreding of vervanging van bestaande wegen. Het plan is zo ambitieus dat veel geplande tracés nog steeds op uitvoering wachten.

De aanleg van snelwegen bereikt in de jaren zestig zijn hoogtepunt, maar nam in de jaren zeventig wegens bezuinigingen en protest van actiegroepen snel af.

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/post-65-erfgoed/verhalen-en-tijdlijnen/6-ordenen

# data[].attributes.attachment_link.description
De rijksoverheid neemt haar verantwoordelijkheid als het gaat om het afstemmen van ruimtelijke claims. Ze leidt de groei in goede banen, verdeelt de welvaart over het hele land en bekommert zich om het milieu. Het ruimtelijkeordeningsbeleid maakt in de periode Post 65 een transitie door. De idealistische maakbaarheidsgedachte wordt steeds meer als diskwalificerend en betuttelend gezien. Onder invloed van het neoliberalisme verliest de ruimtelijke ordening haar sociale en verheffende kant en wordt een strijd om de schaarse ruimte.

# data[].attributes.body
📖 In de Nota Ruimtelijk kader Randstadgroenstructuur (VROM, LNV) wordt aangekondigd dat er tot 1990 een aanvang moet worden gemaakt met projecten met een gemeenschappelijke omvang van circa 5500 ha.

De Randstadgroenstructuur wordt omschreven als het geheel van groene ruimten binnen de stedelijke invloedssfeer van de Randstad dat als contramal van het verstedelijkte gebied kan worden gezien en waarvoor het ruimtelijk beleid gericht is op wederzijdse afstemming van stedelijke en landelijke functies.

https://edepot.wur.nl/214796

# data[].attributes.body
📖 De Nota Landelijke Gebieden geeft inzicht in de achtergronden en uitgangspunten van het te voeren ruimtelijk beleid in niet-stedelijk gebied.

Het beschreven beleid is erop gericht de bestaansmogelijkheden en het leefklimaat van de agrarische bevolking, de economie van het grondgebruik, de belevingswaarde van het landschap, de natuurwetenschappelijke en de ecologische betekenis van het landelijk gebied en nabij de steden de contrastwerking van de open ruimten veilig te stellen.

In de landelijke gebieden komen in toenemende mate verstedelijkingsaspecten aan de orde. De mentale en sociaal-economische verstedelijking van de plattelandsbewoners is al een feit geworden, terwijl grote delen van het landelijk gebied inmiddels een aanvullende functie voor de dag- en verblijfsrecreatie van de stedelingen hebben gekregen. Er bestaat een spanning tussen de verstedelijking en de landbouw, het natuurlijk milieu en het landschap. Daarnaast is er een spanning tussen de ontwikkeling van de landbouw en het natuurlijk milieu en het landschap. Ook de ontwikkelingen met betrekking tot de leefbaarheid op het platteland, die min of meer losstaan van eerder vermelde spanningsrelaties, vragen de aandacht.

Onderdeel van de nota is de Structuurschets voor de Landelijke Gebieden die een meer concrete en naar het gebied verschillende uitwerking van het beleid aangeeft.

https://www.ensie.nl/milieu-encyclopedie/nota-landelijke-gebieden

# data[].attributes.body
📺 De ‘Met de Fiat Panda lach je iedereen uit’-commercial is volledig in Florida opgenomen.

# data[].attributes.body
📖 De Wet op de Stads- en Dorpsvernieuwing (WSDV) wordt van kracht. Hiermee verdwijnt de ISR-regeling (1977) en luidt deze tevens het einde in van de klassieke stadsvernieuwing.

Tijdens de jaren zestig en zeventig wordt duidelijk dat veel vooroorlogse wijken dringend toe zijn aan vernieuwing. De woningen verkeren in slechte staat, er heersen sociale problemen en de wijken lopen leeg. Om stadsvernieuwing te stimuleren wordt in 1976 de Wet op de Stadsvernieuwing ingediend, maar niet aangenomen. Dit gebeurt pas in 1985.

# data[].attributes.body
De kernramp van Tsjernobyl, de grootste kernramp die ooit heeft plaatsgevonden. De ramp brengt het imago van kernenergie een flinke klap toe.

# data[].attributes.body
📖 In de Nota Volkshuisvesting van Bé Udink, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, wordt het ‘bundelingsprincipe’, waarbij de gemeenten elkaar beconcurreerden in het aantrekken van nieuwe bewoners en economische bedrijvigheid, vervangen door een in bestuurlijke zin geconcentreerde aanpak van het groeikernenbeleid.

Om een wal op te werpen tegen de voortschrijdende suburbanisatie, krijgen 13 gemeenten in de voormalige overloopgebieden van de Randstad aanzienlijke bestuurlijke en financiële armslag, om in een tijdspanne van één generatie uit te groeien tot een ‘wervend woonmilieu’: een compleet nieuwe nederzetting met een hoog voorzieningenpeil op het gebied van openbaar vervoer, bedrijfsterreinen, infrastructuur, recreatie en tal van sociaal-culturele faciliteiten.

# data[].attributes.body
📖 Het Natuurbeleidsplan (Ministerie van LNV) betekent dat voor het eerst een offensieve en planmatige koers in het natuurbeleid wordt ingezet. Hoofddoel is duurzame instandhouding en herstel en ontwikkeling van natuurlijke en landschappelijke waarden, met de bepalende Ecologische Hoofdstructuur als speerpunt.

# data[].attributes.body
Oprichting Milieudefensie als de Raad voor Milieudefensie. De Raad is een club van wetenschappers, heel wat anders dan de huidige organisatie. In het adviescollege zitten niet minder dan 12 professoren. Eind 1972 verandert de Raad voor Milieudefensie in een vereniging met gelijk al 8.000 leden.

https://milieudefensie.nl/over-ons/veelgestelde-vragen-over-milieudefensie

# data[].attributes.body
De anticonceptiepil wordt opgenomen in het ziekenfondspakket.

# data[].attributes.body
📖 Nederland krijgt als een van de eerste landen een liberale Echtscheidingswet. Echtparen die uit elkaar wilden, konden voortaan ‘duurzame ontwrichting’ bepleiten. Dat betekende het einde van ‘de grote leugen’, waarbij een van de partners om juridische redenen overspel veinsde.

De wet voorzag in een grote behoefte: binnen tien jaar verdubbelde het aantal echtscheidingen.

https://www.historischnieuwsblad.nl/einde-van-de-grote-leugen/

# data[].attributes.body
📺 In het progressieve tv-programma Hoepla, dat onder andere gemaakt wordt door kunstenaar Wim T. Schippers, verschijnt voor het eerst een naakte vrouw op de televisie. Door de ontzuiling in de jaren '60 verandert de programmering van de radio- en tv-omroep VPRO.

Het fragment zorgt voor veel opschudding en leidt zelfs tot Kamervragen. Kunstenares en model Phil Bloom wordt met haar optreden een icoon van de vrije jaren zestig.

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/post-65-erfgoed/verhalen-en-tijdlijnen/4.-vrijheid

# data[].attributes.body
📖 Marcel van Dam, staatssecretaris van Volkshuisvesting, lanceert de Nota 'Huisvesting alleenstaanden en tweepersoonshuishoudens' (HAT).

In deze nota wordt het voornemen geuit om landelijk 110.000 HAT-eenheden te realiseren. Er komt een subsidieregeling voor woningbouwverenigingen, waarmee tot 1985 ongeveer 77.000 woningen zijn gebouwd.

Met deze HAT-subsidie kunnen meer woon-eenheden op een kavel worden gebouwd. In 1995 is de regeling definitief stopgezet.

Een HAT-eenheid heeft doorgaans een gecombineerde woonkamer/keuken, een badkamer met ruimte voor een wasmachine en een kleine slaapkamer.

https://nl.wikipedia.org/wiki/HAT-eenheid

# data[].attributes.body
Start programma Experimentele Woningbouw, ingesteld door minister W.F. Schut van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Het programma is zeer kenmerkend voor zijn tijd en grensverleggend vanwege vernieuwingen op het gebied van volkshuisvesting en woningbouw. De vernieuwingen zijn een reactie op de grootschalige, monotone woonwijken uit de late jaren zestig.

Het doel van het programma is het stimuleren van vernieuwende concepten die bijdragen aan een betere woonkwaliteit. De focus ligt op kleinschaligheid, variatie en menging van woningtypen, inspraak van bewoners, aandacht voor de buurt en de woonomgeving, en flexibiliteit in het gebruik en inrichting.

In de periode 1968-1980 zijn in totaal 64 experimentele woningbouwprojecten (circa 10.000 woningen) gesteund door rijkssubsidies. Deze variëren van compleet nieuwe wooncomplexen tot nieuwe inrichtingen van bestaande gebouwen.

https://www.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicaties/2018/01/01/predicaat-experimentele-woningbouw-1968-1980

# data[].attributes.body
Het gedoogbeleid voor softdrugs staat het bezit van kleine hoeveelheden cannabis toe. Vanaf 1972 opent de een na de andere coffeeshop.

In datzelfde jaar overspoelt de harddrug heroïne de markt. Heroïnegebruik is illegaal en alleen te koop bij de ‘afhaalchinees’ in het Amsterdamse Chinatown.

In de jaren zeventig wordt heroïnegebruik een groot probleem. De grote steden krijgen te maken met grote groepen heroïneverslaafden die zich concentreren op plekken zoals de Amsterdamse Zeedijk en de expeditiestraat onder het Utrechtse Hoog-Catharijne die als junkentunnel bekend komt te staan.

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/post-65-erfgoed/verhalen-en-tijdlijnen/4.-vrijheid

# data[].attributes.body
De Capitole afvalbak wordt in Nederland geïntroduceerd. Door de toenemende welvaart sinds de jaren zestig is de hoeveelheid straatafval een steeds groter probleem.

De bak is eind jaren ’70 ontworpen door Bas Pruyser, die indertijd aan de Gerrit Rietveldacademie studeerde.

De bak heeft een inhoud van 55 liter en er zijn in Nederland en in de rest van Europa ruim 400.000 exemplaren van geplaatst.

De gehele constructie is uit een oogpunt van degelijkheid van staal gemaakt, waarbij de grijze stalen binnenbak twee hengsels heeft, met de hand geleegd moet worden en juist lichter is uitgevoerd.

De afvalbak ontleent zijn bestaansrecht onder meer aan zijn onverwoestbaarheid. Hij was net toen er bij de kroningsrellen op 30 april in Amsterdam honderden plastic afvalbakken uitbrandden. De Stadsreiniging plaatste een grote bestelling van de Capitole. Luchthaven Schiphol volgde.

De bak is tot 2018 vervaardigd bij de firma Bammens in Maarssen, die er rond de 10.000 per jaar maakt. Sinds 2018 valt Koninklijke Bammens onder VConsyst en is de productnaam de Bammens Capitole.

Pruyser ontvangt voor zijn ontwerp in 1981 de Kho Liang Ie-prijs. Daarbij mag hij zijn ontwerp in de gang van het Stedelijk Museum Amsterdam en later in Museum Boijmans Van Beuningen tentoonstellen.

# data[].attributes.body
📺 Start commerciële televisie in Nederland: RTL Véronique gaat voor het eerst live.

# data[].attributes.attachment_link.title
25 Jaar RTL4 - Véronique Openingsshow (02.10.1989)

# data[].attributes.attachment_caption
📺 Nederland 3 leaders (ontwerp: Will bakker, muziek: Tonny Eyk)

# data[].attributes.attachment_link.title
nederland 3 leaders 1988 - channel ident nederland 3

# data[].attributes.body
📺 De officiële lancering van Nederland 3, maar eigenlijk werd het derde televisnet al twee keer eerder geactiveerd. Zo werd enkele maanden ervoor al het kanaal ingezet om de Olympische Winterspelen in Calgary uit te zenden en zelfs één dag voor lancering werd de zender al noodgedwongen ingezet., omdat de finish van de Ronde van Vlaanderen plots bleek samen te vallen met een kerkdienst, die destijds regelmatig werden uitgezonden.

Het derde net wordt aanvankelijk voornamelijk gevuld door de NOS, aangevuld door de zogenaamde 'ledenloze' omroepen RVU, Teleac (beiden nu NTR), IKON (kerken) en Feduco (een samenwerking tussen alle omroepen).

# data[].attributes.body
🚘 Het zevende en laatste Rijkswegenplan van Nederland verschijnt. In feite zijn veel van de functies van de rijkswegenplannen al overgegaan naar het Structuurschema Verkeer en Vervoer, en later het Meerjarenplan Infrastructuur en Transport.

Het zevende rijkswegenplan is vooral op uitvoering gericht. Wat opvalt zijn de vele administratieve omnummeringen van wegen ten opzichte van het Rijkswegenplan van 1968.

# data[].attributes.body
Circa 200.000 werklozen in Nederland.

# data[].attributes.body
Het eerste schip meert aan op de Eerste Maasvlakte. De MS Proserpina vervoert een lading van 70.000 ton erts uit Noorwegen die bij het Verenigd Overslagbedrijf Maasvlakte wordt opgeslagen en vervolgens doorgevoerd.

Het nieuw ontwikkelde havengebied is in een jaar tijd aangelegd om de steeds groter wordende vrachtschepen te accommoderen. Lange tijd is het een punt van discussie welke bedrijven zich in deze haven gaan vestigen. Tegen plannen voor hoogovens en een kerncentrale wordt fel gedemonstreerd. De overslagbedrijven en een elektriciteitscentrale komen er wel.

# data[].attributes.body
Zes Grote Operaties worden gelanceerd met als doel het overheidsapparaat af te slanken en het functioneren ervan te verbeteren.

Deze operaties omvatten: Heroverweging Overheidsuitgaven (1), Reorganisatie van de Rijksdienst (2), Decentralisatie van de Rijksoverheidstaken (3), Deregulering (4), de Min twee-procent operatie - reductie van de personeelsomvang met 2% (5) en Privatisering (6).

# data[].attributes.body
Tweede oliecrisis. Na de oliecrisis van 1973 stijgen de olieprijzen in 1979-'80 wederom sterk.

De oorzaak van de oliecrisis van 1979 ligt in de onrust in het Midden-Oosten waar de sjah van Perzië tijdens de Iraanse Revolutie moest vluchten om plaats te maken voor de Iraanse islamitische leider ayatollah Khomeini. Het nieuwe regime brengt de olie-export weliswaar weer op gang, maar biedt een lager volume op de markt aan waardoor de prijzen stijgen.

De Nederlandse economie komt sterk onder druk te staan door de sterk stijgende prijzen. Nederland kan de enorme uitgaven niet meer opbrengen. Het toenmalige kabinet-Van Agt I besluit daarop de uitkeringen en de lonen te verlagen.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Oliecrisis_van_1979

# data[].attributes.attachment_link.description
Na de oliecrisis van 1973 stegen de olieprijzen in 1979/ 1980 wederom sterk. De oorzaak van de oliecrisis van 1979 (ook wel de tweede oliecrisis genoemd) lag in de onrust in het Midden-Oosten waar de sjah van Perzië, Mohammed Reza Pahlavi, tijdens de Iraanse Revolutie moest vluchten om plaats te maken voor de Iraanse islamitische leider ayatollah Khomeini.

# data[].attributes.body
📖 De Wet op het voortgezet onderwijs (WVO), vanwege de hoeveelheid onderwerpen ook wel de Mammoetwet genoemd, gaat in. De WVO verving de Kleuteronderwijswet, de Middelbaaronderwijswet, de Lager-onderwijswet 1920, de Kweekschoolwet, de Nijverheidsonderwijswet en de hoofdstukken over het gymnasium in de Hoger-onderwijswet.

Door de nieuwe wetgeving werden de MULO, MMS en HBS afgeschaft en vervangen door MAVO, het latere VMBO, HAVO en VWO. Het lager beroepsonderwijs (LBO) ontstond ook op dat moment, om tot uitdrukking te brengen dat men eigenlijk nog een vervolgopleiding diende te volgen.

Om het onderwijsideaal te realiseren dat elke leerling eenzelfde basis kreeg, werd een overbruggingsperiode ingevoerd, die brugklas werd genoemd. Pas na de brugklas moest de leerling kiezen voor de definitieve opleiding.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Wet_op_het_voortgezet_onderwijs

# data[].attributes.body
📖 De Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) wordt ingevoerd door Gerard Veldkamp, de toenmalige KVP-minister van Sociale Zaken.

Tot die tijd bestonden er twee wetten voor mensen die om gezondheidsredenen niet meer aan het arbeidsproces konden meedoen: de ongevallenwet en de invaliditeitswet. Deze wetten voldeden niet meer, omdat werknemers er alleen gebruik van konden maken als ze in werktijd arbeidsongeschikt waren geworden. Bovendien waren de uitkeringen laag; het was vrijwel ondoenlijk er mee in het levensonderhoud te voorzien.

De nieuwe WAO houdt in dat een ieder die langer dan een jaar arbeidsongeschikt is, tot zijn 65ste een uitkering krijgt van 80 procent van het laatstverdiende loon. Dat is een stuk hoger dan daarvoor, maar Veldkamp gaat ervan uit dat het aantal WAO’ers niet hoger zal zijn dan de aantallen werknemers die daarvoor gebruik maakten van de twee oude arbeidsongeschiktheidsregelingen.

De WAO blijkt echter iets te aantrekkelijk. Het aantal WAO’ers loopt op van een kleine 200.000 in 1970 tot 600.000 in 1980. De uitkeringen voor deze groep leggen een grote druk op de overheidsuitgaven, zeker als Nederland begin jaren tachtig getroffen wordt door een recessie.

https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/lees/bijlagen/2003-2004/het-oordeel-van-de-twijfel--herhaling-/de-geschiedenis-van-de-wao.html

# data[].attributes.body
📖 De Algemene bijstandswet (Abw) wordt ingevoerd onder verantwoordelijkheid van Marga Klompé, de toenmalige minister van CRM. De vaststelling van de wet vond in 1963 plaats en regelde de bijstand in Nederland. In de wet staat wie hoeveel hulp krijgt per situatie.

De wet haalt de bijstand uit de sfeer van de caritas en vormt een keerpunt in de sociale geschiedenis van Nederland. In al die eeuwen armenzorg had de ondersteuning altijd het karakter van een vernedering gehad. De Bijstandswet veranderde dat radicaal. ’Van genade naar recht’, zo typeerde Klompé het zelf.

De wet beschermt niet alleen tegen armoede, maar maakt het mogelijk dat bijvoorbeeld vrouwen kunnen scheiden, omdat ze financieel onafhankelijk kunnen worden van hun man. Zo ontstaat een geheel nieuwe groep; de bijstandsmoeders. Maar ook psychiatrische patiënten, dak- en thuislozen kunnen, nadat ze in de goot terecht waren gekomen, via de bijstand weer de weg omhoog zoeken.

Op 1 januari 1996 wordt de wet ingrijpend gewijzigd en de heringerichte algemene bijstandswet (Abw) van kracht. Deze Abw is op 1 januari 2004 ingetrokken en vervangen door de Wet werk en bijstand.

https://www.canonsociaalwerk.eu/nl/details.php?cps=32

https://nl.wikipedia.org/wiki/Algemene_bijstandswet

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1965 Marga Klompé en de Bijstandswet
Van genade naar recht (naar verplichte participatie)

Vier jaar na het ontstaan in 1952 werd op het ministerie van Maatschappelijk Werk - hoe kan het anders - de eerste vrouwelijke minister van Nederland benoemd: KVP-politica Marga Klompé. Vanaf 1956 bleef zij - met een paar korte onderbrekingen - minister van Maatschappelijk Werk en later Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk tot 1971. Onder haar leiding ontstegen maatschappelijk werk en vormingswerk de geur van liefdadigheid en professionaliseerden ze tot een eigenstandige, steeds meer gesubsidieerde werksoort met verbindingen naar de wetenschap (andragogiek).
In de eerste jaren was het ministerie niet veel meer dan een kasplantje, niet goed wetend welke organisatievorm het moest aannemen en wat nu precies de juiste verhouding was tot het particulier initiatief. Aan wetgeving werd weinig gedaan. Marga Klompé bracht daar met vaste hand verandering in. Haar uitgangspunt was dat het maatschappelijk werk een cruciaal sociaal culturele aanvulling vormde voor de krachtige economisch-industriële ontwikkeling die Nederland doormaakte. Het ging Klompé vooral om het vergroten van de zelfredzaamheid van burgers, de ontplooiing van creativiteit en permanente educatie. Zij zag de samenleving als een maakbaar organisme en meende dat maatschappelijk werk daarin een vooraanstaande taak had.
Klompé geloofde heilig in het particulier initiatief en sluisde er steeds grotere bedragen aan subsidie naar toe. Nooit honderd procent, want dat zou het particulier initiatief alleen maar passief maken. Zij vond echter wel dat de overheid resoluut moest ingrijpen, als dat initiatief faalde. Een goed voorbeeld daarvan is haar Wet op de bejaardenoorden uit 1963, die beoogde een einde te maken aan de vaak mensonterende toestanden in particuliere tehuizen. Onder het kabinet-De Quay (1959-1963) leverde Klompé haar belangrijkste wetgevende prestatie: de in 1963 aangenomen en in 1965 ingevoerde Algemene Bijstandswet.

Deze wet haalde de bijstand uit de sfeer van de caritas en vormde een keerpunt in de sociale geschiedenis van Nederland. In al die eeuwen armenzorg had de ondersteuning altijd het karakter van een vernedering gehad. De Bijstandswet veranderde dat radicaal. 'Van genade naar recht', zo typeerde Klompé het zelf.
Dat heeft een groot emancipatoir effect gehad. De wet beschermde niet alleen tegen armoede, maar maakte het mogelijk dat bijvoorbeeld vrouwen konden scheiden, omdat ze financieel onafhankelijk konden worden van hun man. Zo ontstond een geheel nieuwe groep; de bijstandsmoeders. Maar ook psychiatrische patiënten, dak- en thuislozen konden, nadat ze in de goot terecht waren gekomen, via de bijstand weer de weg omhoog zoeken.

Midden jaren tachtig telde Nederland bijna een miljoen bijstandstrekkers, aanmerkelijk meer dan door Klompé ooit was voorzien. De wet vormde niet alleen een laatste vangnet, maar voor een fors aantal mensen ook een permanente verblijfplaats. Sindsdien is er een niet aflatende poging ondernomen om dat te veranderen. In 2003 werd de Bijstandswet vervangen door de Wet Werk en Bijstand (bijnaam: Wet Water en Brood) die als voornaamste doel heeft om mensen weer aan het werk te krijgen, waarbij gemeenten daarvoor als eerste verantwoordelijk zijn. Bij een nieuwe bijstandsuitkering krijgt men een verplicht re-integratietraject cadeau. Het aantal bijstandstrekkers loopt sindsdien gestaag terug, terwijl de armoede zeker niet afneemt.
Overigens was het lange tijd zo dat de sociale dienst wel maatwerk moest leveren.De werkloze bijstandstrekker hoefde immers niet elke baan aan te nemen. Zo verordonneerde in 2008 de rechter de sociale dienst van de gemeente Arnhem die de 44-jarige werkloze horecamedewerker Bennie Beck wilde verplichten tot schoffelarbeid. Dat vond de rechter niet passend. Dat was reden voor toenmalig minister Donner om het begrip 'passende arbeid' nagenoeg te schrappen. Vanaf 1 juli 2009 is de werkloze na een jaar verplicht elke baan te accepteren.

Nieuwe, en weer strengere maatregelen werden aangekondigd door het eerste kabinet-Rutte (2010-2012). De Wet Werk en Bijstand zou worden vervangen door de Wet Werken naar Vermogen, waardoor de WAJONG (Wet Arbeidsongeschiktheid Jongeren), de sociale werkplaatsen en de bijstand onder één gemeentelijke regime zouden komen. Kernwoord daarin was het woord 'tegenprestatie, wat diplomatieker ook wel 'wederkerigheid' genoemd. Wie een uitkering krijgt moet de handen uit de mouwen steken ofwel in een permanente zoektocht naar een baan, ofwel in het vergaren van competenties om een baan te krijgen ofwel in vrijwilligerswerk of anderszins 'maatschappelijk verantwoorde activiteiten'. De val van het kabinet-Rutte I vertraagde de invoering van deze wet, maar in het daaropvolgende kabinet nam PvdA-staatssecretaris Jetta Klijnsma het estafettestokje ferm over. Haar wet met een sterke nadruk op decentralisatie van alle vormen van ondersteuning en werkbemiddeling naar gemeenten doopte ze Participatiewet.

Vanaf 1 januari 2015 hebben gemeenten regels opgesteld over 'tegenprestaties', inmiddels ook wel 'verplicht vrijwilligerswerk' genoemd. Maar ze hoeven niet elke uitkeringsgerechtigde deze plicht op te leggen. Dat wilde staatssecretaris Klijnsma wel, maar de Tweede Kamer stak daar een stokje voor. Uit onderzoek van Divosa, de brancheorganisatie van de sociale diensten, blijkt dat de meeste gemeenten bepaalde werklozen, zoals mantelzorgers en zorgbehoevenden, vrij stellen.

Stukje bij beetje is daarmee het regime ten opzichte van bijstandsgerechtigden (een Klompé-iaanse aanduiding die vrijwel niet meer gebruikt wordt) steeds strenger geworden. De Diensten Werk en Inkomen mogen ook op bijstandsuitkeringen korten als mensen hun kansen op de arbeidsmarkt door kleding of uiterlijk minimaliseren, vanaf 2016 is zelfs een taaltoets voor nieuwe aanvragers verplicht. Dat van mensen een tegenprestatie mag worden verlangd is inmiddels vanzelfsprekend, maar of allerlei inperkingen van de persoonlijke vrijheid niet te ver gaan is vaak een heftig voorwerp van discussie. Een enkele commentator spreekt van 'participatiedictatuur'.

Feit is wel dat iets van de 'genade' waar Klompé met haar Bijstandswet zo fier van af wilde, vanaf het begin van de 21e eeuw weer behoorlijk gewoon is geworden.

In 2021 bestond grote ophef over het feit dat een vrouw 7000 euro moest terugbetalen omdat zij boodschappen had gekregen van haar moeder en dat niet gemeld had bij de Dienst Werk en Inkomen. Daardoor kwam een discussie op gang of de strijd tegen uitkeringsfraude niet te veel was doorgeslagen. Een constering die ook door de Toeslagenaffaire werd bevestigd. In juni 2022 lanceerde minister van Armoedebleid, Carola Schouten, haar voornemen om het regime voor bijstandsuitkeringen fundamenteel te gaan veranderen, meer op vertrouwen dan op controle.

Verwante vensters

Extra
Verplicht vrijwilligerwerk: werkt het?
Nee, zegt socioloog Thomas Kampen, die eind 2014 op deze vraag promoveerde. Hij volgde drie jaar lang 66 werklozen die vrijwilligerswerk deden. Slechts één vond daardoor betaald werk. Op korte termijn was het effect goed: in plaats van thuis te zitten kwam men weer onder de mensen. Op lange termijn werkte het averechts. Verplicht vrijwilligerswerk zagen werkgevers als minpunt. Kampen concludeerde dat sociale diensten vooral bezig zijn met controleren of mensen vrijwilligerswerk verrichten, maar geen aandacht meer schenekn aan het helpen van mensen aan betaalde arbeid.

Verder studeren

Maarten van der Linde (2010), Basisboek geschiedenis Sociaal Werk in Nederland. Amsterdam: SWP, vierde druk. Hoofdstuk 10.

Literatuur

Ido de Haan en Jan Willem Duyvendak (redactie) (2002), In het hart van de verzorgingsstaat. Het Ministerie van Maatschappelijk Werk en zijn opvolgers (CRM, WVC, VWS), 1952-2002 Zutphen: Walburg Pers.

Ineke Jungschleger en Claar Bierlaagh (1990), Een gedreven politica haar tijd vooruit. Utrecht/Antwerpen: Veen, uitgevers.

Michel van der Plas (red.) (1989), , Herinneringen aan Marga Klompé Schoten: ARBOR.

Catrien Spijkerman (2014), 'Verplicht vrijwilligerswerk helpt bijstandsontvangers niet aan baan' Bespreking promotieonderzoek van Thomas Kampen aan de Universiteit van Amsterdam.

Aanvullend materiaal

Links

Klik
Studieopdrachten
hier om de studieopdrachten te bekijken

Video

YouTube; 12 oktober 2013 | 12 oktober 1956 - Nederland heeft voor het eerst een vrouwelijke minister: Marga Klompé (1912-1986).

YouTube, 27 februari 2014 | De gemeente Rotterdam kondigt in 2014 aan door te gaan met de verplichte tegenprestatie voor mensen die een bijstand aanvragen. Ook al zijn gemeenten dat volgens de dan geldende bijstandswet nog niet verplicht, Rotterdam wijkt niet af van het ingezette beleid.

# data[].attributes.attachment_link.title
1965 Marga Klompé en de Bijstandswet - Canon Sociaal werk Nederland, Details

# data[].attributes.attachment_link.description
1965 Marga Klompé en de Bijstandswet Van genade naar recht (naar verplichte participatie) Vier jaar na het ontstaan in 1952 werd op het ministerie van Maatschappelijk Werk - hoe kan het anders - de eerste vrouwelijke minister van Nederland benoemd: KVP-politica Marga Klompé.

# data[].attributes.attachment_caption
De Zwart Janstraat uit westelijke richting gezien (21 november 1972)

# data[].attributes.attachment_caption
De Lijnbaan met een Italiaanse ijskar (1966)

# data[].attributes.attachment_caption
De Willemsbrug, iets voor de sluiting op 1 juli 1981

# data[].attributes.attachment_caption
Het Handelsveem van de firma C. Steinweg ingeklemd tussen de Veerlaan (links) en de kade van de Rijnhaven (1980)

# data[].attributes.attachment_caption
Panoramafoto vanaf de Koninginnekerk in Kralingen (1970)

# data[].attributes.attachment_caption
Tram van Lijn 3 rijdt op het Stationsplein (1967)

# data[].attributes.attachment_caption
🚇 De 's-Gravendijkwal bij de kruising met de Rochussenstraat vanaf het dak van het Instituut voor Scheepvaart en Scheepsbouw gezien. Het pand moest wijken voor de aanleg van de metro (30 augustus 1977)

# data[].attributes.attachment_caption
De ingang van de parkeergarage onder het Schouwburgplein; op de achtergrond de Pauluskerk (juni 1966)

# data[].attributes.body
📺 Introductie kleurentelevisie door Philips.

📺 Toelating reclame op de Nederlandse televisie.

Oprichting van de Hubo, de eerste bouwmarkt voor particuliere doe-het-zelvers.

# data[].attributes.attachment_caption
Op de hoek van de Heer Arnoldstraat en 2e Kiefhoekstraat, gezien vanaf het Hendrik Idoplein (19 juli 1988)

# data[].attributes.body
🖼️ Hoogleraar Wim Crouwel (1928-2019) wordt door de gemeenteraad van Rotterdam benoemd als directeur van Museum Boijmans Van Beuningen. Hij volgt Wim Beeren op. Crouwel vervult deze functie tot aan zijn pensioen in 1993.

# data[].attributes.body
🚘 Minister van Verkeer en Waterstaat Neelie Smit-Kroes verhoogt de maximumsnelheid van 100 naar 120 km/uur.

# data[].attributes.body
🚘 Verkeersminister Tjerk Westerterp stelt voor de verkeersveiligheid op autosnelwegen een snelheidslimiet van 100 km/uur.

# data[].attributes.body
🚘 Als gevolg van massale motorisering in de jaren ‘60, de ontoereikende capaciteit van het wegennet en de beperkte verkeershandhaving recordjaar qua aantal verkeersdoden in Nederland: 3.264

# data[].attributes.body
🎤 Nirvana treedt op in Nighttown als opener voor Sub Pop-labelgenoot TAD. Op deze woensdagavond in de grote zaal zijn slechts 66 betalende bezoekers afgekomen.

Samen met TAD, een vierkoppige grungeband genoemd naar z’n zanger Tad Doyle, toert Nirvana in het kader van de promotie van z’n debuutalbum Bleach bijna twee maanden door Europa. Van het trio met zanger/gitarist Kurdt Kobain, bassist Krist Novoselic en drummer Chad Channing, heeft op dat moment nog maar slechts een enkeling gehoord.

https://darchmedia.nl/nirvana-in-nederland-we-vonden-het-maar-een-stelletje-aanstellers/

# data[].attributes.attachment_link.title
Nirvana - Nighttown, Rotterdam, The Netherlands 1989 (Clip)

# data[].attributes.body
Op de plek van de Embassy Club aan de Schiedamsesingel 139 beginnen Dick Beekman en Herman Dickers de Gay Palace. Beide mannen hadden eerder de zeer succesvolle winkelketen Bluetiek-In met spijkerbroeken van het merk Ball opgebouwd.

Het ‘glijpaleis’, zoals een van de grootste homodiscotheken van Nederland ook wel werd genoemd, maakte steeds minder winst en moest op een gegeven moment noodgedwongen stoppen. De zaak sloot de deuren in 2013. Tegenwoordig zijn er in het pand luxe appartementen gevestigd.

https://oud.digitup.nl/rozekaart/gay-palace/

# data[].attributes.attachment_caption
De Boezemweg vanuit het zuiden, met op de voorgrond het Oostplein, op de achtergrond de Koninginnekerk (1970)

# data[].attributes.attachment_caption
Een melkboer bij de Kralingerhoutflat (mei 1967)

# data[].attributes.attachment_caption
🚇 De bouw van het viaduct voor de metro aan de Maashaven, rechtsonder de Paul Krugerstraat (9 september 1965)