# data[].attributes.body
Mózg to najważniejszy z ludzkich organów. Mózgowie człowieka pełni wiele skomplikowanych funkcji, dlatego nie budzi fakt, jak złożona jest budowa mózgowia. Czytaj dalej

# data[].attributes.attachment_link.title
Co potrafi nasz umysł? Jak działa? - tłumaczy Wojciech Eichelberger

# data[].attributes.attachment_link.description
W pracy, w domu wciąż wymaga się od nas jeszcze i jeszcze. Przydałby się jakiś dodatkowy zasób, z którego moglibyśmy czerpać. Czy to prawda, że na co dzień wykorzystujemy tylko 10 procent możliwości mózgu? Jak sięgnąć po te 90 pozostałych? I co ma z tym coś wspólnego psychoterapia?

# data[].attributes.headline
Najnowsze technologie - czy zmieniają sposób działania mózgu?

# data[].attributes.subject
Najnowsze technologie - czy zmieniają sposób działania mózgu?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Byłoby naiwnością sądzić, że najnowsze technologie nie zmieniają sposobu działania mózgu. W rzeczywistości komputery i wszystkie tak zwane "inteligentne urządzenia" są jak sama nazwa wskazuje, rozszerzeniem różnych funkcji naszego mózgu. Zostały one zaprojektowane dokładnie w celu ułatwienia funkcji naszych doskonałych możliwości.

Podobnie, najnowsze technologie zmieniły nasz sposób myślenia gdy wykonujemy wiele działań. Tak jak Homo Sapiens nauczył się używać rąk w nowy sposób prowadząc do zmian w mózgu, dziś modyfikacje powstają w oparciu o to, jak wykonujemy zadania.

Jak dotąd nie ma badań świadczących o radykalnych zmianach. Są to tylko niewielkie modyfikacje, które w każdym przypadku zostały wprowadzone szybko i w dużej ilości. Gdzie to nas zabierze? Tego jeszcze nie wiemy. Wiemy, że najnowsze technologie sprawiają, że tracimy pewne umiejętności i rozwijamy inne.

"Technologia jest niczym. Ważne jest to, że masz wiarę w ludzi, że w zasadzie są dobrzy i mądrzy a jeśli dasz im narzędzia, zrobią z nimi wspaniałe rzeczy."

Najnowsze technologie: wyszukiwanie zamiast zapamiętywania

Zanim pojawiły się najnowsze technologie dużo częściej wykorzystywaliśmy nasze wspomnienia, ponieważ nie mieliśmy dostępu do informacji tak łatwo jak mamy teraz, nawet jeśli moglibyśmy zapisać pewne rzeczy do późniejszego dostępu. Pomagaliśmy sobie notatkami, książkami telefonicznymi lub sztuczkami aby zapamiętać informacje, które musieliśmy mieć pod ręką.

Wraz z pojawieniem się nowych technologii pamięć zaczęła tracić na znaczeniu. Dzieje się tak dlatego, że ilość danych krążących online jest przytłaczająca. Żadna pamięć nie może przechowywać tak dużej ilości informacji w sposób ciągły. Nasza pamięć się zmieniła. Ludzie wybierają dane do zapamiętania. Z tego samego powodu nie mamy już tak dużo pamięci jak poprzednio, a przynajmniej nie jesteśmy jej tak bardzo pewni.

Z kolei rozwijamy coraz więcej możliwości wyszukiwania informacji, których potrzebujemy. Nasze pierwsze spotkania z nowymi technologiami powodowały zakłopotanie. Wielu nie wiedziało gdzie zacząć szukać odpowiedzi na zadawane pytania. To już przeszłość. Teraz mamy znacznie więcej umiejętności wyszukiwania danych i szybkiej oceny ich trafności.

Gry wideo i widzenie obwodowe

Istnieje wiele źródeł, które twierdzą, że gry wideo są związane z zachowaniem kompulsywnym, mają niewielki wpływ na nasz mózg a nawet mogą powodować choroby. Mówi się również, że mogą sprawić że ci, którzy grają tracą poczucie rzeczywistości i potrafią się tylko odseparowywać od reszty społeczeństwa.

Chociaż wszystko to jest prawdą w ekstremalnych sytuacjach, tak samo jest z faktem, że gry wideo mogą być dla nas interesującym sposobem na przetestowanie naszych umysłów. Dzięki nim możemy na przykład poprawić ostrość widzenia obwodowego. Dotyczy to zwłaszcza wojennych gier wideo.

System wizualny ma centralny punkt widzenia, który pozwala Ci skupić się na czymś i sprawdzić wszystkie jego szczegóły. W tym samym czasie istnieje inny obszar zwany peryferiami, który częściowo przechwytuje niektóre szczegóły otoczenia. Najnowsze technologie stosowane w grach wojennych lub bojowych zmuszają do znacznie większego skupienia, ponieważ wrogowie mogą pojawić się pod dowolnym kątem.

Urządzenia mobilne i sieci społecznościowe

Korzystanie z telefonów komórkowych rośnie gwałtownie w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Niewiele osób jeszcze nie przekształciło tych urządzeń w przedłużenie swoich ciał. Z nich wysyłają wiadomości, dane i wszelkiego rodzaju informacje.

Niektórzy naukowcy badający to zjawisko wskazują, że mózg zmienił sposób, w jaki kieruje dłonią gdy ludzie używają telefonów komórkowych. Obszar mózgu, który kieruje kciukami znacznie się rozszerzył w odpowiedzi na ten nowy sposób używania palców.

Jeśli chodzi o media społecznościowe, wciąż istnieje wiele tajemnic. Nikt nie może zaprzeczyć, że zmieniły sposób, w jaki odnosimy się i zachowujemy w stosunku do innych. To oczywiście wymaga modyfikacji niektórych funkcji mózgu. Jednak do tej pory rzeczywisty wpływ tych przekształceń nie został wykryty. Sposób, w jaki się komunikujemy i prowadzimy życie towarzyskie zmienia się i nawet nie jesteśmy w stanie wyobrazić sobie wszystkich konsekwencji tej zmiany.

Niewątpliwie najnowsze technologie zmieniły sposób w jaki żyjemy i robimy różne rzeczy. Podobnie jak wszystkie inne przekształcenia cywilizacyjne wydaje się, że jest to nieodwracalne. Oczywiście oznacza to straty i zyski. Najnowsze technologie stanowią nowy etap w historii ludzkiego mózgu. Teraz musimy spróbować odkryć i wykorzystać ich pełny potencjał.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Najnowsze technologie - czy zmieniają sposób działania mózgu?

# data[].attributes.attachment_link.description
Byłoby naiwnością sądzić, że najnowsze technologie nie zmieniają sposobu działania mózgu. W rzeczywistości komputery i wszystkie tak zwane "inteligentne urządzenia" są jak sama nazwa wskazuje, rozszerzeniem różnych funkcji naszego mózgu. Zostały one zaprojektowane dokładnie w celu ułatwienia funkcji naszych doskonałych możliwości. Podobnie, najnowsze technologie zmieniły nasz sposób myślenia gdy wykonujemy wiele działań.

# data[].attributes.headline
Świadomość - spojrzenie z perspektywy neuronauki

# data[].attributes.subject
Świadomość - spojrzenie z perspektywy neuronauki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Świadomość zawsze była tematem kontrowersyjnym i trudnym do zbadania. Przez większość XX wieku ludzie systematycznie odrzucali badania nad świadomością, zarówno w sferze psychologicznej, jak i naukowej.

Jednym wielkim powodem było to, że perspektywa behawioralna wymagała wówczas dowodów na wszystko. Dlatego odrzucili jakąkolwiek terminologię "mentalistyczną". Jednak po pewnych postępach w psychologii poznawczej pojawiła się nowa potrzeba badania świadomych i nieświadomych procesów.

Świadomość jest konstrukcją, która nie jest łatwa do zdefiniowania. Chociaż większość z nas wie, co to jest, nie ma wielu definicji, które naprawdę trafiłyby w sedno tego, jak skomplikowana jest.

Gdybyśmy chcieli zdefiniować to w uproszczony sposób, nazwalibyśmy to zdolnościami umysłowymi, które "aktywnie" wiedzą, co dzieje się wokół i wewnątrz Ciebie. Świadomość jest tym, co daje Ci wiedzę, że jesteś sobą i że jesteś przy tym wszystkim, co dzieje się wokół Ciebie.

Kiedy głęboko wnikniesz w ludzki umysł, zdajesz sobie sprawę, że mamy wiele nieświadomych procesów. Na przykład, nikt nie mówi swemu sercu, aby biło lub mówi językowi, jak się poruszać, gdy mówi. Po prostu myślimy o robieniu tych rzeczy i tak się dzieje.

Ale dokładnie, jak nieświadome lub świadome są wszystkie nasze procesy? Co je charakteryzuje? Jakie są neurofizjologiczne podstawy świadomości?

Charakterystyka procesów świadomych i nieświadomych

Pierwszą rzeczą, nad jaką naukowiec, który chce badać świadomość się zastanawia, to w jaki sposób można ją zmierzyć. Problem polega na tym, że mówimy o czymś, czego nie można bezpośrednio zaobserwować.

Dlatego musimy dokonać pośrednich pomiarów tego. Zwykle najprostszym sposobem, aby to zrobić, jest porozmawianie o tym. Istnieje zasada, która prawie zawsze działa: jeśli mogą Ci to przekazać, są tego świadomi.

W pewnym momencie naukowcy zdali sobie również sprawę, że możesz wysłać wiele bodźców do swoich pacjentów. Przez większość czasu będą rozmawiać o niektórych z nich w swoim raporcie, ale nie będą wspominać o innych. Ponadto widzieli również, że nawet jeśli badani nie są świadomi bodźca, może to mieć wpływ na ich zachowanie.

Jednym z przykładów są techniki wstępne. Zasadniczo są to techniki, gdzie pokazujesz komuś słowo i to nieświadomie ułatwia lub utrudnia mu rozpoznanie danego słowa w późniejszym czasie.

Różne poziomy świadomości

Istnieją również różne poziomy świadomości, które napotkasz, jeśli chodzi o procesy poznawcze:

Procesy podświadome: kiedy bodziec jest słaby lub szybko ustępuje. Nigdy nie przechodzi do Twojego świadomego umysłu. Jednak ten bodziec może nadal mieć wpływ na twoje zachowanie lub prowadzić do innego rodzaju procesu. Powinniśmy również wspomnieć, że nie wszyscy eksperci zgadzają się, że taki proces istnieje.

Procesy przedświadome: kiedy bodźce są wystarczająco silne, aby przejść do świadomego umysłu. Jednak w tym przypadku nadal nie dochodzą, ponieważ nie zwracasz na nie uwagi, więc pozostają niezauważone. Jednym z przykładów jest ślepota pozauwagowa. Oznacza to bycie ślepym na bardzo zauważalne bodźce, ponieważ twoja uwaga jest gdzie indziej. Oto ciekawy film, który pokaże Ci, jak to działa.

Świadome procesy: kiedy bodziec jest wystarczająco silny, aby przejść do świadomego umysłu, a Ty zwracasz na to uwagę, tak więc on do Ciebie dochodzi. W takim przypadku otrzymasz informacje, a następnie możesz aktywnie na nie odpowiedzieć.

Powinniśmy również dodać, że te kategorie to tylko poziomy tego samego zjawiska; nie są autonomiczne. Oznacza to, że każdy proces, w dowolnym momencie, może być gdzieś pomiędzy nie dostrzeżonym a całkowicie świadomym.

Neurofizjologiczne podstawy świadomości

Jednym z najważniejszych pytań w badaniu świadomości jest jej związek z procesami biologicznymi i neurofizjologicznymi. Naukowcy zaprezentowali wiele modeli na temat tego, jak działają nasze świadome procesy, ale w powietrzu wciąż pozostaje wiele pytań. Mimo to w badaniu zidentyfikowano niektóre ze struktur, które mogą odgrywać poszczególne role, wraz z tym, dlaczego dokładnie istnieje świadomość.

Najprostszym sposobem badania struktur mózgu związanych ze świadomością jest użycie narzędzi neuroobrazowania. W ten sposób możesz porównać świadome i nieświadome procesy. Wyniki zwykle mówią nam, że istnieje pewna dodatkowa aktywacja nerwowa zaangażowana w świadome procesy.

Co to dokładnie oznacza?

Kiedy zmieniasz wykonywane zadania, aktywowane obszary również się zmienią. To sprawia, że ​​wydaje się, że świadomość nie koncentruje się wokół żadnych konkretnych struktur. To może być po prostu coś, co robi cały nasz mózg. Według tych badań wygląda na to, że części naszego mózgu, które zwykle ją aktywują, to nasze płaty ciemieniowe i czołowe. Jednak wciąż musisz patrzeć na tę informację z przymrużeniem oka.

Wróćmy do odwiecznego pytania: dlaczego mamy świadomość? Mimo że nie ma łatwej odpowiedzi, wydaje się, że najszerzej wspieraną teorią jest to, że działa ona jak obwód elektryczny. Innymi słowy, jest to proces nadzorujący, który ocenia nasze zachowanie i "zwarcia" w procesach, w których występują błędy.

Ten teoretyczny system będzie działał tylko z dużymi procesami, aby oszczędzać energię i być bardziej skutecznym. To by wyjaśniało także, dlaczego istnieją różne poziomy świadomości.

Świadomość jest fascynującym, tajemniczym procesem, który od dawna zastanawia naukowców, filozofów i neurologów. Im więcej badamy, tym więcej dowiadujemy się o świadomości. Jednak nadal musimy się jeszcze wiele nauczyć.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Świadomość - spojrzenie z perspektywy neuronauki - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Świadomość zawsze była tematem kontrowersyjnym i trudnym do zbadania. Przez większość XX wieku ludzie systematycznie odrzucali badania nad świadomością, zarówno w sferze psychologicznej, jak i naukowej. Jednym wielkim powodem było to, że perspektywa behawioralna wymagała wówczas dowodów na wszystko. Dlatego odrzucili jakąkolwiek terminologię "mentalistyczną".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
123rf.com

Mózg waży średnio około 2% masy ciała człowieka, ale zużywa blisko ¼ energii dostarczanej organizmowi wraz z pożywieniem. Mimo niewielkiej masy mieści w sobie ok. 100 miliardów neuronów, które mogą odbierać 100 megabajtów informacji na sekundę. Co dobrze wpływa na organ, który przez całe życie decyduje o naszym „być albo nie być"?
Aktywność fizyczna
Mózg - oprócz odpowiedniej diety - do poprawnego funkcjonowania potrzebuje także ruchu. Badania dowodzą, że pod wpływem aktywności ruchowej w mózgu tworzą się nowe komórki nerwowe, co pozytywnie wpływa na zdolność uczenia się i zapamiętywania. Timothego Bussey z brytyjskiego Cambridge University Naukowiec przeprowadził serię doświadczeń na myszach podzielonych na dwie grupy: z dostępem do zabawek umożliwiających aktywność fizyczną zwierząt oraz bez. Uzyskał wyniki sugerujące, że gryzonie, które wcześniej mogły się poruszać, uczyły się szybciej niż nieruszające się myszy
Sen, drzemka i odpoczynek

Nie jest prawdą, że mózg człowieka podczas snu nie pracuje. W trakcie odpoczynku ten organ nie tylko przetwarza wspomnienia, ale również porządkuje wszystkie zebrane dane oraz pozbywa się niepotrzebnych. Takie „porządkowanie" pozytywnie wpływa na kreatywne myślenie oraz pozwala kojarzyć fakty. Osoby, które gorzej sypiają, mogą mieć duże problemy z efektywnością intelektualną, a w przypadku dłuższej bezsenności dochodzi również do osłabienia refleksu, problemów z pamięcią czy trudności w podejmowaniu decyzji. Brak odpowiedniej regeneracji mózgu pozbawia człowieka również przyjemności i ogólnej radości z życia. Zatem warto odpowiednio się wysypiać oraz - jeśli organizm się tego domaga, a my mamy taką możliwość - „uciąć sobie drzemkę". Kilkanaście minut snu poprawi samopoczucie (w organizmie obniży się poziom kortyzolu , czyli hormonu stresu) oraz wspomoże procesy pamięciowe. Warto pamiętać jednak o tym, by popołudniowy odpoczynek nie trwał dłużej niż 30 minut, ponieważ po tym czasie wchodzimy w etap głębokiego snu i po nagłym przebudzeniu powrót do dobrej formy może zająć nam nawet kilkanaście kolejnych minut.
Nauka, łamigłówki i... muzyka!
Ćwiczenia fizyczne kształtują naszą sylwetkę, a ćwiczenia umysłowe poprawiają sprawność niektórych rejonów mózgu. Udowodniono, że np. nauka języków obcych zmienia mózg strukturalnie i funkcjonalnie, ponieważ zwiększa się liczba połączeń między komórkami nerwowymi oraz między różnymi regionami mózgu. Dzięki temu nawet odległe ośrodki mogą się ze sobą znakomicie kontaktować, co wpływa na szybszą i bardziej efektywną pracę całego mózgu. Czyli im więcej się uczymy i trenujemy nasz umysł, tym więcej komórek nerwowych oraz połączeń między nimi. Ale po ntensywnej nauce warto dobrze odpocząć, ponieważ wspomoże to pracę naczelnego organu naszego dowodzenia. Dobrą formą relaksu jest słuchanie ulubionej muzyki, ponieważ bodźce słuchowe dynamizują impulsację neuronów w korze mózgowej. Dzięki temu w organizmie zachodzą pozytywne zmiany, takie jak: poprawa procesów pamięciowych, wzrost kreatywności, harmonizowanie napięcia mięśniowego, opóźnienie objawów zmęczenia oraz poprawa koordynacji ruchowej.
źródło: mat. kampanii „Żyj smacznie i zdrowo"

# data[].attributes.attachment_link.description
Mózg waży średnio około 2% masy ciała człowieka, ale zużywa blisko ¼ energii dostarczanej organizmowi wraz z pożywieniem. Mimo niewielkiej masy mieści w sobie ok. 100 miliardów neuronów, które mogą odbierać 100 megabajtów informacji na sekundę. Co dobrze wpływa na organ, który przez całe życie decyduje o naszym „być albo nie być"?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Technologia zmienia działanie mózgu - ten fakt został dowiedziony przez naukowców. Nowe technologie zamiast ułatwić nam życie, sprawiły, że zaczęliśmy pracować więcej. Gdy obserwowałam studentów, którzy pisząc esej na laptopie, jednocześnie słuchali muzyki przez słuchawki, odbierali smsy i co jakiś czas łączyli się z siecią społecznościową, zastanawiałam się, czy efekt ich pracy będzie rzetelny i zadowoli wykładowców...

Początkowo skłaniałam się ku twierdzeniu, że przy wsparciu nowych technologii, staliśmy się po prostu bardziej wydajni, dlatego możemy wykonać więcej zadań na równie wysokim poziomie. Naukowcy dowiedli jednak, że jest to błędne przekonanie. W sytuacji, w której przerzucamy się od jednego zadania do drugiego, obwody nerwowe w mózgu robią małe przerwy między jednym zadaniem a drugim, co pochłania czas i zmniejsza naszą wydajność. Przypomina to zamykanie jednego programu komputerowego i włączanie następnego, co jak wiemy wymaga czasu.

Technologia zmienia działanie mózgu: wpływ wielozadaniowości na mózg

Naukowcy z Uniwersytetu Michigan dowiedli, że szybka zmiana zadań zmniejsza dokładność ich wykonywania i obniża finalny efekt pracy. Gdy uczestnicy badania nie musieli przerzucać uwagi z jednego zadania na drugie tylko przez dłuższy czas rozwiązywali jedno, wykonywali je nie tylko dokładniej, ale i szybciej. Wielozadaniowość jest obecnie niezbędną umiejętnością, ale musimy zdawać sobie sprawę z wyzwań jakie przed nami stawia.

Pamiętajcie, że przerzucanie się między dwoma zadaniami, przykładowo odpowiadanie na e-mail i pisanie eseju może zmniejszyć wydajność mózgu o 50 procent w porównaniu z oddzielnym ukończeniem jednego zadania i zabraniem się do następnego. Wniosek nasuwa się sam - gdy chcemy, by efekt naszej pracy był lepszy, unikajmy rozproszenia uwagi i częstych zmian podejmowanych działań.

Technologia zmienia działanie mózgu podczas korzystania z wyszukiwarki Google

Wyszukiwarka Google towarzyszy nam niemal każdego dnia. Bez względu czy chcemy poznać masę atomową uranu, temperaturę powietrza w Hanoi lub przepis na tort ptysiowy, Google zawsze stanie na wysokości zadania i wskaże nam to, czego szukamy! Badania naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego dowodzą, że codzienne korzystanie z tego bardzo użytecznego narzędzia wywołuje trwałe zmiany w mózgu. Dowiedz się więc, jak zmienia się mózg, gdy korzystasz z wyszukiwarki Google.

W książce iMózg. Jak przetrwać technologiczną przemianę współczesnej umysłowości opisano bardzo ciekawe badania, którymi chciałabym się z wami podzielić.

Naukowcy z Kalifornii przeprowadzili eksperyment, w którym wzięły udział dwie grupy ochotników. W pierwszej znajdowały się osoby, które nie używały do tej pory komputera, ale chciały nauczyć się obsługi, w drugiej natomiast były osoby, które miały już kontakt z Internetem. Eksperyment polegał na wyszukiwaniu w Google konkretnych informacji na różne tematy - począwszy od korzyści dla zdrowia wynikających z jedzenia czekolady po planowanie podróży na Galapagos. Zadaniem kontrolnym było czytanie stron zwykłego tekstu.

Aktywację połączeń nerwowych w mózgu podczas wyszukiwania w Google oraz czytania tekstu mierzono za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Badania wykazały, że zarówno u osób w grupie pierwszej, jak i drugiej nie było różnic w aktywności nerwowej podczas czytania tekstu. Osoby z obu grup posiadały wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu tego rodzaju czynności umysłowej.

Znaczące różnice odnotowano jednak podczas pomiaru aktywności nerwowej mózgu, gdy ochotnicy z obu grup wyszukiwali informację w Google. W mózgach osób, które miały wcześniej kontakt z Internetem, aktywowała się sieć połączeń nerwowych w lewej przedniej części mózgu (grzbietowo-boczna część kory przedczołowej).

Natomiast u osób, które dopiero zaczynały swoją przygodę z Internetem, obszar ten nie wykazywał żadnej aktywności. Na krótko jednak! Już po kilku dniach pracy przy komputerze u niemających wcześniej kontaktów z Internetem aktywował się ten sam rejon w mózgu, co u „internetowych wyjadaczy".

Wiąże się z nim również kontrola procesu przyswajania wrażeń oraz pamięć krótkotrwała (przechowujemy w niej informacje przez niezbyt długi okres czasu). Naukowcy z Kalifornii wykazali zatem, że grzbietowo-boczna część kory przedczołowej u osób, które wcześniej miały kontakt z Internetem uruchamiała się już na początku googlowania. Natomiast mózgi „debiutantów" potrzebowały zaledwie paru godzin ćwiczeń przy komputerze, by dostosować się do zmian i przekształcić swój dotychczasowy wzorzec aktywności neuronowej.

Naukowcy podsumowali krótko wyniki eksperymentu: wystarczyło pięć godzin w Internecie, by nowo przybyli do sieci zmienili okablowanie w mózgu.

Czy wiesz, że...

Mózg wraz z wiekiem nabywa elastyczności poznawczej

Z pewnością każdy, kto choć trochę zgłębił tajemnice związane z mózgiem, dowiedział się, że jest on niezwykle elastyczny i zdolny do zdumiewających adaptacji. Niedawno świat nauki stanął przed kolejnym odkryciem - mózg jest bardziej elastyczny gdy się trochę zestarzeje!

Neurolodzy z University of California dowiedli, że mózg w wieku od trzydziestu do pięćdziesięciu lat jest bardziej sprawny i elastyczny, niż moglibyśmy się tego spodziewać! Wówczas to zaczyna optymalizować wszystkie informacje zebrane przez lata doświadczeń, czego efektem są największe umiejętności rozumowania osoby w tym wieku.

Za sprawne działanie mózgu odpowiadają miliardy komórek, kilometry połączeń i biliardy kontaktów. Co takiego jednak dzieje się w mózgu, że gdy osiągnie wiek średni staje się jeszcze bardziej efektywny? Dr George Bartzokis i współpracownicy z University of Califonia stwierdzili, że żywotność neuronów w średnim wieku związana jest z rosnącą ilością komórek glejowych w mózgu.

Szczególny ich typ - komórki oligodendrogleju wytwarzają osłonkę mielinową, którą pokryte są wypustki neuronów (aksony). Ze względu na białawy kolor, jakim się wyróżniają, tworzą istotę białą. Mózg w wieku średnim za sprawą większej ilości komórek glejowych jest bardziej elastyczny. Glej może tworzyć również sieci, w których przekazywana informacja ulega modyfikacji Glej odkryty w XIX w. przez Virchowa, został uznany za rodzaj spoiwa utrzymującego komórki nerwowe.

Dziś wiemy już, że komórki glejowe nie są zwykłym klejem, tylko pełnią wiele ważnych funkcji (m.in. chronią i odżywiają neurony, a tworząc barierę krew-móg, zabezpieczają struktury mózgu przed szkodliwymi substancjami). Naukowcy z Kalifornii dowiedli, że między czterdziestym a pięćdziesiątym rokiem życia powłoka z istoty białej jest najskuteczniejsza i dzięki temu aksony mogą przesyłać sygnały informacyjne w dużo szybszym tempie. W tym kontekście na uwagę zasługuje również fakt, iż komórek, które tworzą sieci glejowe w mózgu jest dziesięciokrotnie więcej niż neuronów.

A ostatnie badania pokazują, że glej może tworzyć również sieci, w których przekazywana informacja ulega modyfikacji. Naukowcy z Kalifornii obalili zatem mit, że sprawność umysłowa spada już po dwudziestym piątym roku życia. Co więcej, wykazali niezwykły, związany z wiekiem proces ulepszania mózgu - jest to swoisty upgrade mózgu!

# data[].attributes.attachment_link.title
Technologia zmienia działanie mózgu - Dr Alicja Czyrska | Mózg Aktywacja!

# data[].attributes.attachment_link.description
Technologia zmienia działanie mózgu - ten fakt został dowiedziony przez naukowców. Nowe technologie zamiast ułatwić nam życie, sprawiły, że zaczęliśmy pracować więcej. Gdy obserwowałam studentów, którzy pisząc esej na laptopie, jednocześnie słuchali muzyki przez słuchawki, odbierali smsy i co jakiś czas łączyli się z siecią społecznościową, zastanawiałam się, czy efekt ich pracy będzie rzetelny i zadowoli wykładowców...

# data[].attributes.headline
Podkręć swój mózg! Styl życia zdrowy dla mózgu

# data[].attributes.subject
Podkręć swój mózg! Styl życia zdrowy dla mózgu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mamy niesłychane pokłady pamięci - warto o nie dbać. (Fot. iStock)

Nie pamiętasz? Trudno ci się skupić? Spokojnie, mózg można namówić do lepszej pracy. Są na to sposoby!
Dieta geniusza

Bez dostarczenia organizmowi odpowiedniego paliwa nie przebiegniemy maratonu. Tak samo jest z mózgiem, a to organ wymagający. Zużywa 20 procent tlenu, który wdychamy, i 20 procent składników odżywczych, które zjadamy. Im lepszej będą jakości i im lepiej dobrane, tym szybciej, wydajniej pracuje i pamięta. - Bardzo ważne jest śniadanie - tłumaczy dietetyczka Małgorzata Krukowska. - Mózg pracuje na glukozie, czyli węglowodanach prostych, ale nie podawajmy mu od rana słodyczy. Powinny to być cukry złożone - dodaje. - Proponuję płatki owsiane wymieszane z tak teraz modną i zdrową kaszą jaglaną. Dorzucamy do nich parę orzechów włoskich, siemienia lnianego albo nasion chia, które zawierają kwasy omega-3. Przydałby się jeszcze owoc, najlepiej z witaminą C. Znajdziemy ją w kiwi, porzeczkach albo borówkach. Jeśli nie wyobrażamy sobie śniadania bez chleba, kupujmy dobrej jakości razowy. Jemy go z serkiem i warzywami, a dla osób z nietolerancją laktozy są przeróżne produkty sojowe - proponuje dietetyczka.

Mózg przepada za zielonymi warzywami, takimi jak kapusta, szpinak, brokuły, za jabłkami i jagodami, lubi bakłażany i buraki, banany i awokado. Doceni kasze, zwłaszcza gryczaną, rośliny strączkowe, morskie ryby z dzikim łososiem na czele. Powinniśmy też jeść produkty bogate w antyoksydanty, czyli związki zapobiegające starzeniu się komórek. Z kolei bez nienasyconych kwasów tłuszczowych trudno zbudować osłonki mielinowe neuronów, które odpowiadają za szybkość przesyłania impulsów.

Pamiętajmy o tym, aby dużo pić. Ale wykluczamy napoje słodzone, bo po nich, paradoksalnie, gwałtownie spada poziom cukru, czujemy się zdekoncentrowani i zmęczeni, a nauka przychodzi nam z trudem. Przez tydzień popijaj regularnie małymi łykami wodę, może być z odrobiną soku z cytryny i listkami mięty. Zobaczysz, co znaczy określenie: mieć jasny umysł. - Woda stanowi ponad 80 procent mózgu, a procesy w organizmie zachodzą w środowisku wodnym - podkreśla Małgorzata Krukowska. - Musimy więc ją uzupełniać. Wspaniała jest zielona herbata, przy okazji dostarcza sporo kofeiny, która dobrze wpływa na funkcje poznawcze, skupienie i koncentrację.

Doskonałe działanie ma też wyciąg z miłorzębu, czyli Ginkgo biloba. Poprawia on krążenie obwodowe i mózgowe, zapobiega zwapnieniu naczyń, usprawnia pamięć i ułatwia koncentrację. Ludzie zachwycają się nim już od kilku tysięcy lat.

W sytuacjach kryzysowych - przed rozmową o pracę, wystąpieniem publicznym, egzaminem - możemy sięgnąć po naturalne dopalacze. Naukowcy z Uniwersytetu Zachodniej Wirginii dowiedli, że kostka gorzkiej czekolady podnosi wydajność mózgu o 20 procent, co prawda na krótki czas, ale może akurat wystarczy. Podobnie działa łyżeczka miodu. Dzięki zawartości cennych cukrów, m.in. glukozy i fruktozy, dodaje energii, zapobiega zmęczeniu i pomaga w skupieniu się.

Lek inteligentny

Najszybszą zmianą, jaką możemy wprowadzić w diecie, jest uzupełnienie niedoboru witamin. Potas, magnez, mangan, fosfor sprawiają, że łatwiej nam się skupić. Dobrze też łykać kapsułki witaminy B12 - współodpowiedzialnej za koncentrację i pamięć. Potwierdzono jej udział w prawidłowym metabolizmie homocysteiny. To aminokwas odpowiedzialny za wywoływanie m.in. zawałów serca i udarów mózgu. Przyczynia się też do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, zmniejsza uczucie zmęczenia.

Mózg możemy wspomagać lekami albo suplementami inteligentnymi, tzw. nootropowymi. Termin pochodzi od greckich słów: nous - „rozum" i trepein - „nagiąć". To środki, które stymulują działanie mózgu, poprawiając pamięć, kreatywność czy motywację. Należy do nich chociażby L-teanina, czyli główny składnik czarnej i zielonej herbaty. To związek chemiczny, który zwiększa wydajność fal alfa w mózgu, a tym samym poprawia wydajność pracy i skuteczność nauki. Filiżankę naparu zastąpimy też tabletkami. Na pamięć i skupienie działają suplementy zawierające ekstrakty z owoców kawy z gatunku arabika. Powodują one wzrost poziomu BDNF, czyli białka niezbędnego do tworzenia neuronów.

Inną cudowną rośliną jest Bacopa monnieri. O tym, że poprawia pamięć, wiedziano już dwa tysiące lat temu na Dalekim Wschodzie. Wywarem raczyli się uczeni wedyjscy, którzy bez zająknienia recytowali opasłe święte księgi. Pewne jest, że łykanie tabletek zawierających wyciąg z tej rośliny poprawia uwagę i nastrój. Tyle wiadomo dzisiaj, bo naukowcy cały czas ją badają. Wielkie nadzieje wiążą też z pokrzywą indyjską. Wyciąg z niej, czyli forskolin, połączony z ekstraktem z karczocha, ułatwia zapamiętywanie.

Bieganie dla neuronów

Nie rzut oszczepem, skoki narciarskie czy kulturystyka. Na lepszą pracę mózgu ma wpływ bieganie. Niezłe są też pływanie i jazda na rowerze, czyli ćwiczenia aerobowe. Warto tu przytoczyć badania prowadzone na Uniwersytecie Minnesoty. Zaczęły się w latach 80., kiedy to sprawdzono wydolność układu krążenia 3 tysięcy młodych osób. Część z nich często biegała na bieżni. Po 20 latach badania powtórzono. Wszyscy uczestnicy rozwiązywali też testy na koncentrację. Osoby ćwiczące lepiej w nich wypadały. Nawet ten, kto nigdy nie przepadał za sportem, może w każdym wieku poprawić pamięć, wskakując na bieżnię. Dowiedli tego naukowcy z Uniwersytetu w Teksasie. Wybrali 37 osób w wieku 57-75 lat. Część z nich zaczęła trzy razy w tygodniu biegać. Okazało się, że już po sześciu tygodniach mieli lepszy przepływ krwi w hipokampie (to część mózgu, która odgrywa dużą rolę w procesie uczenia i zapamiętywania), a po 12 tygodniach grupę kontrolną zostawili daleko w tyle. Sceptycy dają przykład genialnego astrofizyka Stephena Hawkinga, który choć przykuty do wózka inwalidzkiego zrewolucjonizował teorię czarnych dziur. Ciekawe, co by wymyślił, gdyby był zdrowy i ćwiczył.

- Zapomnieliśmy, jak się pamięta, bo pamiętają za nas komputery i smartfony. Tymczasem mamy niesłychane pokłady pamięci - twierdzi mistrz Joshua Foer. - A pełne życie to świadomość wspomnień i pamiętania - dodaje. Przy okazji warto wiedzieć, gdzie położyliśmy klucze. Będzie nam po prostu łatwiej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Podkręć swój mózg! Styl życia zdrowy dla mózgu

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie pamiętasz? Trudno ci się skupić? Spokojnie, mózg można namówić do lepszej pracy. Są na to sposoby! Bez dostarczenia organizmowi odpowiedniego paliwa nie przebiegniemy maratonu. Tak samo jest z mózgiem, a to organ wymagający. Zużywa 20 procent tlenu, który wdychamy, i 20 procent składników odżywczych, które zjadamy.

# data[].attributes.headline
Móżdżek i rozbieżne myślenie: niesamowity związek

# data[].attributes.subject
Móżdżek i rozbieżne myślenie: niesamowity związek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Móżdżek i rozbieżne myślenie są powiązane w zdumiewający, niepokojący i decydujący sposób. I to nie przestaje zwracać naszej uwagi. Do niedawna bowiem przyjmowaliśmy za pewnik, że jedyne funkcje, jakie pełnił ten organ, dotyczyły tylko pamięci ruchowej lub koordynacji.

Dziś wiemy jednak, że ma on decydujące znaczenie w dużej części wyższych procesów poznawczych.

Warto wiedzieć, że jedną z pierwszych osób, które zafascynował móżdżek był Leonardo da Vinci. Było to około 1504 roku. Podczas jednej ze swoich tajnych nocnych sekcji zwłok, które miały mu pomóc zrozumieć fizjologię człowieka, znalazł ten obszar znajdujący się w tylnej dolnej części czaszki. Nazwał go po prostu „małym mózgiem, czyli móżdżkiem".

Później, między XVII a XIX wiekiem, jego rolę odkryto w takich wymiarach, jak równowaga, zachowanie postawy ciała, nauka motoryczna czy zdolności motoryczne (takie jak umiejętność pisania). Od tego czasu aż do dziś ten mały mózg był równie niedoceniany, co źle rozumiany.

Mimo to intuicja wielu neurologów już wyczuwała jego prawdziwe znaczenie. Nadszedł czas, aby poświęcić mu uwagę, na jaką zasługuje, i zrozumieć, jak pomaga nam w naszym codziennym życiu.

Móżdżek i rozbieżne myślenie, jak są ze sobą powiązane?

Następujący fakt powinien zwrócić naszą uwagę: móżdżek stanowi niewiele ponad 10% całkowitej objętości mózgu. Jednak mieści prawie 80% wszystkich neuronów w mózgu. Coś takiego już daje nam nieuniknioną wskazówkę, że jego znaczenie może być znacznie większe, niż myśleliśmy na początku.

Dlatego wyciągnięcie wniosku, że może zajmować się czymś więcej niż zadaniami motorycznymi, wydaje się bardzo logiczne.

Wiemy na przykład, że dzięki temu organowi prowadzimy samochód lub jeździmy na rowerze bez konieczności „pamiętania", jak to zrobić. Innymi słowy, móżdżek ułatwia i integruje pamięć motoryczną oraz automatyzuje dużą część ruchów, które wykonujemy każdego dnia.

Jednak dopiero w ostatniej dekadzie naukowcy zaczęli zwracać większą uwagę na ten obszar, aby odkryć wiele dodatkowych aspektów. Oto one.

Móżdżek i rozbieżne myślenie

W badaniu opublikowanym w Creativity Research Journal przez doktora Journal Jalila Pasla, już w 2007 roku podkreślano znaczenie móżdżku w takich funkcjach jak pamięć robocza i kreatywność. Teraz, całkiem niedawno Christopher J. Steele z Instytutu Nauk Poznawczych i Neuronauk im. Maxa Plancka w Lipsku ujawnił coś jeszcze bardziej decydującego.

Móżdżek ma bardzo gęstą siec połączeń z wieloma obszarami mózgu. Region ten jest tak zwarty i silnie powiązany z innymi, że bierze udział w wielu wyższych procesach poznawczych.

Móżdżek wiąże się również takimi umiejętnościami, jak komunikacja, kreatywność i umiejętność myślenia w oryginalny i nowatorski sposób (myślenie dywergencyjne).

Zauważono też coś bardzo ważnego. Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) są ściśle związane z komórkami Purkinjego i móżdżkiem. Dzieci, które mają lepszą łączność mózg-móżdżek i wykazują lepsze zdolności motoryczne, rozwijają lepsze umiejętności komunikacyjne i socjalizacyjne.

Allan Reiss, profesor radiologii, psychiatrii i nauk behawioralnych na Uniwersytecie Stanforda, zauważa natomiast, co następuje:

„Nasze odkrycia stanowią postęp w zrozumieniu fizjologii kreatywności móżdżkowej. Odkryliśmy, że uruchomienie centrów kontroli wykonawczej w tym regionie pozwala nam kreatywnie planować, organizować i zarządzać zadaniami. Z tym obszarem wiązałoby się także myślenie dywergencyjne, abyśmy dzięki niemu mogli rozwijać sztukę, naukę i biznes ".

Móżdżek i inteligencja płynna

Przypomnijmy, że płynna inteligencja odnosi się do zdolności wykonywania operacji umysłowych i rozwiązywania problemów w oryginalny sposób bez wcześniejszej wiedzy. Oznacza to, że definiuje zdolność do stawiania czoła wyzwaniom bez konieczności wcześniejszego studiowania, na przykład jakiegoś zawodu, lub czytania instrukcji obsługi.

Otóż, móżdżek i rozbieżne myślenie ścisłe wiążą się z tym typem inteligencji. Mihály Csíkszentmihályi zwraca nawet uwagę, że tego typu umiejętności zapewniają lepszą synchronizację i łączność półkul mózgowych. Teraz wiemy już na pewno, że móżdżek bierze udział również w tym procesie.

Mamy poważny problem z móżdżkiem

Poznaliśmy już olbrzymie znaczenie tego organu, który tak bardzo przyciągnął uwagę Leonarda da Vinci. Z faktów jasno wynika, że móżdżek i rozbieżne myślenie maja ze sobą liczne powiązania. Jednak pojawia się pewien problem - a nawet kilka.

Móżdżek zaczyna zanikać przy siedzącym trybie życia, braku ruchu i biernym stylu życia.

Nadmierne wystawienie na ekrany komputerów i telefonów komórkowych zmniejsza jego rozmiar a także sieć połączeń.

Te dwa fakty są na tyle poważne, że powinny skłonić nas do myślenia. Obecnie coraz bardziej polegamy na wykorzystaniu technologii, do tego stopnia, że ​​pozwalajmy jej myśleć za nas. Rzadko wykonujemy działania matematyczne w pamięci. Prawie nie wiemy, jak poruszać się po mieście bez korzystania z GPS.

Ponadto pismo odręczne jest zagrożone wyginięciem, ponieważ... po co brać ołówek i papier, skoro mamy edytor tekstu? Nie zdajemy sobie z tego sprawy, nie jesteśmy świadomi, ale to wszystko ma poważny wpływ na mózg.
Pozwalając, by różne urządzenia zastępowały nas w wielu zadaniach, które wcześniej wykonywaliśmy umysłowo lub ręcznie, doprowadzamy do atrofii móżdżku.
Do powolnego i przedwczesnego starzeniu się regionu mózgu o zasadniczym znaczeniu dla człowieka i naszego postępu. Najwyższy czas o tym pomyśleć.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Móżdżek i rozbieżne myślenie: niesamowity związek - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Móżdżek i rozbieżne myślenie są powiązane w zdumiewający, niepokojący i decydujący sposób. I to nie przestaje zwracać naszej uwagi. Do niedawna bowiem przyjmowaliśmy za pewnik, że jedyne funkcje, jakie pełnił ten organ, dotyczyły tylko pamięci ruchowej lub koordynacji. Dziś wiemy jednak, że ma on decydujące znaczenie w dużej części wyższych procesów poznawczych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Plastyczność mózgu lub neuroplastyczność jest wspaniałą cechą, która ostatecznie umożliwia zatarcie śladów pozostawionych w układzie nerwowym przez traumatyczne wydarzenie. Neuronauka to sposób na skuteczne przezwyciężenie stresu pourazowego.

Urazy są podstawą wielu problemów emocjonalnych i psychicznych. Nierzadko zdarza się, że niektórzy ludzie całe życie przeżywają w cieniu traumatycznego doświadczenia. A nawet przekazują je kolejnym pokoleniom poprzez zachowania naznaczone stresem pourazowym, który z nich wynika. Dlatego ta ważna jest neuroplastyczność mózgu.

Nie zawsze jesteśmy w stanie prawidłowo zrozumieć słowo „trauma". Czasami się je bagatelizuje, a czasami wyolbrzymia. Przede wszystkim trauma jest rozpoznawalna w wielu okazjach, właśnie poprzez stres pourazowy. Po drugie, niekoniecznie pojawia się w wyniku niesamowicie niszczycielskiego i widocznego dla innych doświadczenia.

To, co sprawia, że ​​wydarzenie jest traumatyczne to sposób, w jaki każda osoba je przeżywa. Oraz skutki, jakie pozostawia ono w ich życiu. Czasami jest to spowodowane czymś bolesnym, jak tragiczna śmierć ukochanej osoby.

Innym razem wynika to po prostu z pozornie mniej poważnych sytuacji. Takich jak dla sześciolatka widok ojca całującego inną kobietę, która nie jest jego matką.

„Lęk, koszmary i załamanie nerwowe. Jest tylko tyle urazów, ile człowiek może znieść zanim zostanie wyprowadzony na ulicę i zacznie krzyczeć. "

~ Cate Blanchett ~

Trauma

Z tego, co napisaliśmy powyżej wynika, że ​​tym, co charakteryzuje traumę jest emocjonalny wpływ jaki ma ona na daną osobę. C zasami jest wywoływana przez określone wydarzenie, a innym razem w wyniku szeregu bolesnych wydarzeń, które są ze sobą powiązane.

Najważniejsze jest to, że powoduje to szok emocjonalny, czyli doświadczenie absolutnego oszołomienia. Dzieje się tak, ponieważ osoba dotknięta chorobą nie znajduje poznawczych ani emocjonalnych narzędzi, aby zrozumieć sytuację i włączyć ją do swojego doświadczenia. Pojawia się zdumienie i wewnętrzna blokada.

Wiele z tego zamieszania wynika z faktu, że trauma pojawia się w całkowicie zaskakujących sytuacjach. Układ nerwowy nie jest przygotowany do radzenia sobie z tym faktem i dlatego nie może na to zareagować w sposób zorganizowany i spójny.

Stres pourazowy

Każdy uraz wywołuje zjawisko zwane stresem pourazowym. Objawy i intensywność zależą od nasilenia doświadczenia, ogólnej sytuacji psychologicznej osoby w momencie wystąpienia zdarzenia, kontekstu, w jakim się ono rozwinęło i powtarzalności traumatycznej sytuacji.

Typowe przejawy stresu pourazowego występują w czterech obszarach:

Powtarzanie traumatycznego wydarzenia. Poprzez ciągłe wspomnienia, koszmary senne, przeczucia i uczucie niepokoju przy wspominaiu zdarzenia.

Unikanie. Unika się tematu i wszystkiego, co jest związane z wydarzeniem.

Zmiany w stanie psychicznym. Zapominanie lub tłumienie tego, co się wydarzyło lub jego części. Poczucie oderwania od rzeczywistości, apatia, pesymizm, niezdolność do przeżywania pozytywnych uczuć.

Pobudzenie i reaktywność. Bezsenność, trudności w kontrolowaniu złości i koncentracji, nerwowość, ciągły strach, nadmierna czujność.

Neuroplastyczność

Uraz wywołuje nie tylko skutki psychiczne, ale także powoduje pewnego rodzaju reset lub rekalibrację układu nerwowego. Mózg osoby po traumie zmienia się generując ciągłą aktywację systemu alarmowego.

Nie powróci do swojego normalnego stanu dopóki nie przeprowadzi się formalnej interwencji, by do tego doprowadzić. Czasami nawet wtedy się to nie udaje.

Dlatego też stres pourazowy pozostawia swój ślad w mózgu. Postępy w neurobiologii umożliwiły ustalenie, że mózg jest plastyczny, to znaczy można go modyfikować przez określone bodźce. Eksperci w tej dziedzinie zwracają uwagę, że tak jak trauma zmienia mózg, inne doświadczenia mogą również spowodować, że odzyska on swoje normalne funkcje.

Neuroplastyczność to zdolność mózgu do zmiany na podstawie doświadczenia. Obecnie istnieje kilka terapii, których celem jest przezwyciężenie stresu pourazowego poprzez interwencje mające na celu wywołanie zmian w ośrodkowym układzie nerwowym.

Neuroplastyczność i terapie

Jednym z ekspertów, który najlepiej zbadał ten temat jest holenderski badacz traumy Bessel Van der Kolk. Jego zdaniem w przezwyciężaniu stresu pourazowego bardzo skuteczne są zajęcia takie jak joga, teatr terapeutyczny, terapia neurofeedback, psychodrama doświadczalna i masaże terapeutyczne.

Inni eksperci, tacy jak Alain Brunet, specjalista od psychologii klinicznej zajmujący się traumą przeprowadzają leczenie składające się z czterech faz. Przypominania (często z jednoczesną sedacją), szczegółowego opisania historii urazu i czytania na głos tego, co zostało napisane. Sesje w tym stylu odbywają się raz w tygodniu przez pięć tygodni.

Zaskakujące jest to, że wiele osób ma w sobie traumę i nie wie o tym lub nie chce o tym wiedzieć. Zazwyczaj ponieważ nadal są nią przytłoczeni. Możemy zauważyć, że trauma istnieje poprzez przejawy stresu pourazowego. Dzisiaj wiemy już, że nie musisz wiecznie żyć z tą myślą. Neuronauka jest wyjściem z tego labiryntu.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Neuroplastyczność i stres pourazowy - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Plastyczność mózgu lub neuroplastyczność jest wspaniałą cechą, która ostatecznie umożliwia zatarcie śladów pozostawionych w układzie nerwowym przez traumatyczne wydarzenie. Neuronauka to sposób na skuteczne przezwyciężenie stresu pourazowego. Urazy są podstawą wielu problemów emocjonalnych i psychicznych. Nierzadko zdarza się, że niektórzy ludzie całe życie przeżywają w cieniu traumatycznego doświadczenia.

# data[].attributes.headline
Epizodyczne myślenie o przyszłości: jak przygotowuje nas mózg?

# data[].attributes.subject
Epizodyczne myślenie o przyszłości: jak przygotowuje nas mózg?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Żyj teraźniejszością, żyj tu i teraz". Na pewno czytałeś lub słyszałeś to zdanie wiele razy, prawda? Możesz nawet próbujesz lub próbowałeś je zastosować. Jednak nieuniknione jest przypominanie sobie o minionych czasach i wyobrażanie sobie siebie w przyszłości. To właśnie zjawisko określa się jako epizodyczne myślenie o przyszłości.

Ale czym konkretnie jest myślenie epizodyczne o przyszłości? Do czego nam służy? Jak rozwija się w dzieciństwie? Czy ma może jakiś związek z pewnymi psychopatologiami? Jeśli chcesz znaleźć odpowiedzi na te pytania, czytaj dalej.

Co to jest epizodyczne myślenie o przyszłości?

Termin ten został wymyślony przez Cristinę M. Atance i Daniela K. O'Neill na podstawie koncepcji pamięci epizodycznej E. Tulvinga. Ten rodzaj pamięci wiąże się ze zdolnością do zapamiętywania i ponownego przeżywania minionych wydarzeń w odniesieniu do własnej osoby.

Istoty ludzkie mają zdolność wyobrażania sobie siebie w przyszłości. Jest to niezbędne do planowania, podejmowania decyzji, osądu i osiągania celów. Takie epizodyczne myślenie o przyszłości pozwala nam niejako „wcześniej wystawić się" na przyszłe wydarzenie lub sytuację.

To przedwczesne odtworzenie obrazów w umyśle ma miejsce podczas fazy planowania prawdziwych intencji i jest istotną częścią tego planowania. Ludzie posiadający prawdziwe intencje planują poważniej i bardziej szczegółowo. Częściej używają też myślenia epizodycznego o przyszłości.

Pojęcia pokrewne

Z jednej strony pamięć prospektywna ściśle wiąże się z myśleniem epizodycznym o przyszłości. Ta pamięć pozwala nam przypomnieć sobie, co będziemy musieli zrobić w przyszłości (na przykład pójść na wizytę lekarską).

Z pamięcią wybiegającą w przyszłość wiążą się z kolei trzy procesy. Tworzenie planu, zapamiętywanie tego planu i przypominanie sobie w przyszłości, że musimy go wykonać. Jak widzieliśmy, aby opracować plan działania, możemy użyć przyszłego myślenia epizodycznego.

Z drugiej strony Atance i O'Neill wyjaśniają, że istnieje ważny związek między zdolnością do mentalnego przeżywania przeszłych epizodów (pamięć epizodyczna) a zdolnością do wyobrażania sobie epizodów, których można doświadczyć w przyszłości (myślenie epizodyczne o przyszłości).

Na koniec należy wspomnieć, że myślenie epizodyczne o przyszłości jest również ściśle związane z koncepcją świadomości autonoetycznej Tulvinga. Odnosi się ona do zdolności ludzi do zdawania sobie sprawy z własnego istnienia w czasie subiektywnym i do wyobrażania sobie siebie.
Świadomość autonoetyczna współpracuje z pamięcią epizodyczną, czyli umiejętnością bycia świadomym siebie i zdolnością zapamiętywania przeszłych wydarzeń autobiograficznych.
Razem pozwalają nam wykorzystać te przeszłe reprezentacje do ich projekcji w przyszłość. Innymi słowy, obie zdolności są niezbędne, aby w przyszłości rozpocząć myślenie epizodyczne i opracować plany działania.

Zdolności te pojawiają się w tym samym czasie i są połączone wspólną podstawą anatomiczno-funkcjonalną. Za pamięć epizodyczną i planowanie odpowiadają wspólnie płat czołowy i przyśrodkowy płat skroniowy.

Jak rozwija się myślenie epizodyczne o przyszłości?

Umiejętności rozwinięte na podstawie teorii umysłu są niezbędne do przypisywania stanów psychicznych sobie i innym. To z kolei pozwala nam mentalnie projektować się w przyszłość.

Dzieci „neurotypowe" lub rozwijające się w sposób typowy zaczynają rozumieć stany psychiczne własne i innych (teorię umysłu) w wieku około 2 lat i rozwijają ją lepiej w wieku przedszkolnym. Z drugiej strony wiemy, że umiejętności takie jak epizodyczna pamięć i epizodyczne myślenie o przyszłości pojawiają się w wieku około 4 lat.

Z drugiej strony wydaje się, że dzieci zaczynają rozumieć pojęcie przyszłości w wieku około 3 lat. Jednak dopiero w wieku 12 lat naprawdę rozumieją tę koncepcję. W wieku od 2 do 3 lat dzieci zaczynają już włączać do swojego słownika słowa związane z przyszłymi wydarzeniami.

Między 3 a 5 rokiem życia rozwija się umiejętność planowania przyszłości, choćby tylko pod względem języka i odnosi się ona bardziej do życzeń niż do rzeczywistych celów. Już od 5 roku życia dzieci zaczynają opracowywać plany i podejmować decyzje mające na celu osiągnięcie określonych celów.

Związek z psychopatologią

Jak już wspomnieliśmy, umiejętności związane z Teorią Umysłu wydają się kluczowe, jeśli chodzi o myślenie epizodyczne o przyszłości. Z tego powodu oczekuje się, że dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, którym brakuje teorii umysłu, będą miały trudności z planowaniem i myśleniem o przyszłości.

Może to być związane ze stereotypowymi i powtarzającymi się zachowaniami, które prezentują te dzieci oraz z brakiem elastyczności. Suddendorf i Corballis argumentowali, że te nieelastyczne i stereotypowe zachowania mogą odzwierciedlać niezdolność dzieci ze spektrum autyzmu do widzenia siebie w przyszłości.

Badania, w których poproszono dzieci autystyczne o opisanie wydarzeń (przeszłych lub przyszłych), wykazały zmniejszoną zdolność do pamięci epizodycznej i przewidywania u dzieci autystycznych w porównaniu z dziećmi „neurotypowymi".

Z drugiej strony przyszłe myślenie epizodyczne wchodzi równiez w związek z innymi zaburzeniami, takimi jak lęk i depresja. W tych przypadkach myślenie epizodyczne o przyszłości może być ściśle związane z ruminacją i lękiem antycypacyjnym.

W szczególności pacjenci z zespołem lęku uogólnionego charakteryzują się niespecyficznym i negatywnym myśleniem o przyszłości. To sprawia, że ​​każda wizualizacja przyszłego scenariusza jest nierealistyczna, abstrakcyjna i negatywna. Budzi to duże zaniepokojenie negatywnym wydarzeniem, które ich zdaniem wkrótce nastąpi.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Epizodyczne myślenie o przyszłości: jak przygotowuje nas mózg?

# data[].attributes.attachment_link.description
„Żyj teraźniejszością, żyj tu i teraz". Na pewno czytałeś lub słyszałeś to zdanie wiele razy, prawda? Możesz nawet próbujesz lub próbowałeś je zastosować. Jednak nieuniknione jest przypominanie sobie o minionych czasach i wyobrażanie sobie siebie w przyszłości. To właśnie zjawisko określa się jako epizodyczne myślenie o przyszłości.

# data[].attributes.headline
Półkule mózgu – jak z nich korzystać, aby obudzić kreatywność? Za co odpowiada prawa półkula mózgu, a za co lewa?

# data[].attributes.subject
Półkule mózgu – jak z nich korzystać, aby obudzić kreatywność? Za co odpowiada prawa półkula mózgu, a za co lewa?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kreatywność to modne w ostatnich latach hasło. Aby mieć na nią większy wpływ trzeba wiedzieć jak funkcjonują obie półkule mózgu. (fot. iStock)

Mamy jeden mózg, ale dwie półkule, które są jak dwie odrębne osobowości. Pierwszą eksploatujemy bez umiaru, o drugiej zwykle zapominamy. Jak wykorzystywać w pracy obie: lewą i prawą półkulę mózgu?
Beata od kilku lat pracuje na stanowisku account directora w interaktywnej agencji reklamowej. - Moim zadaniem jest „skanowanie" działań podwładnych. Motywuję ich do pracy i sprawdzam efekty - mówi. - Rozmawiam z nimi, mamy często zebrania, e-mailuję, dzwonię. W mojej pracy liczy się przede wszystkim organizacja i kontrola. I co najważniejsze: pilnowanie budżetów kampanii oraz odpowiedzialność za zyski finansowe.

Zuzanna jest dziennikarką freelancerką. Pisze o sztuce, rozwoju duchowym, podróżach. Nigdy do końca nie wie, jakie zlecenie dostanie i ile pieniędzy wpłynie na jej konto. - Mojej pracy nie da się do końca zaplanować - opowiada. - Czasem okazuje się, że muszę za dwa dni wyjechać na drugi koniec Polski, bo mam się spotkać z artystą, który na weekend odwiedzi nasz kraj, albo wybieram się w podróż do miejsca, które opiszę. Niedziela czy poniedziałek - dla mnie nie stanowi różnicy. Każdy dzień tygodnia może być czasem odpoczynku lub pracy. Nigdy też nie przygotowuję się do pisania tekstów. Jadę gdzieś, siadam przed człowiekiem i rzeczy same się dzieją.

Beata w swojej pracy wykorzystuje lewą półkulę mózgu. Zuzanna wygląda na prawopółkulowca. Jak rozpoznać i wykorzystać w praktyce to, za co odpowiada prawa półkula mózgu, a do czego przydatna okaże się lewa?

Jak działają obie półkule mózgu?

Lewa półkula mózgu analizuje, porównuje, strukturalizuje. Działa według planu. Z kolei prawa półkula kieruje się intuicją, przeczuciami, wybiera to, co spontaniczne i kreatywne. Już w szkole wymaga się od nas hołdowania tym pierwszym wartościom. Jesteśmy odpytywani z konkretnych wiadomości, wymaga się od nas logicznego rozumowania a pamięci poznawczej wysoko stawia się poprzeczkę. Rozwój poprzez muzykę, taniec, zajęcia plastyczne czy pisanie bajek - jest marginalny. Takiemu systemowi edukacyjnemu w większości podlegamy. Kończymy szkoły, idziemy do pracy. I tu zazwyczaj ceni się w nas zdolność do planowania, zarządzania czasem, optymalizowania wysiłku, koncentrację na doskonale przemyślanych celach, za które jest odpowiedzialna lewa półkula mózgu. Liczy się zorganizowanie i przewidywalność. Tak jest najczęściej. W takich warunkach jesteśmy niemal zmuszeni, żeby korzystać tylko z lewej półkuli mózgu.

Prawa półkula ma zdolność do nagłych twórczych wzlotów, natchnienia, kompletnego niezaplanowania, podążania za podszeptami intuicji. Osoby, u których ta półkula jest bardziej aktywna, żyją chwilą, a nie pracą w rytmie życia korporacji. Pracują wtedy, gdy muza lata nisko nad ich głową, gdy jej nie ma, bez głębszego zastanawiania decydują się skopać ogródek lub ugotować zupę z białych warzyw, bo takie mają akurat w lodówce. Życie według schematycznego planu nie jest ich udziałem. Prawa półkula mózgu jest wrażeniowa i zmysłowa. Podczas słuchania piosenki lewa półkula rozumie słowa i analizuje tekst, podczas gdy prawa zachwyca się muzyką, czuje zawarty w niej emocjonalny potencjał, zaprasza nas do tańca.

- Nie można orzec, jaki sposób funkcjonowania jest lepszy: prawo- czy lewopółkulowy - mówi Joanna Godecka, life coach. - Potrzebna nam jest logika i analiza, ale też kreatywność i spontaniczność. Uważam jednak, że jeśli zupełnie ignorujemy prawą półkulę, nie jesteśmy do końca spełnionymi i szczęśliwymi ludźmi.

Lewa półkula mózgu: nie przeceniaj jej!

Może jesteśmy trochę robotami. Tak najczęściej zachowujemy się w pracy, idąc dawno wytyczonymi koleinami, przetwarzając ciągle te same dane. Mało w nas odkrywczości. Joanna Godecka przytacza słowa Osho, który przestrzegał przed jednostronnym wykorzystaniem mózgu, opowiadając los przeciętnego lewopółkulowca. To człowiek sukcesu, wszyscy mówią, jak świetnie sobie radzi w życiu. To oznacza, że między 30. a 40. urodzinami ma z reguły wrzody żołądka lub inną chorobę o podłożu stresogennym, koło 50. by-passy, a wkrótce bardzo wystawny pogrzeb, na którym dobrze go oceniają i mówią, ile wniósł do którejś z dziedzin nauki, biznesu, czegokolwiek....

Dlaczego lewopółkulowiec musi tak skończyć? Bo pracuje bez umiaru, zapominając o tym, by wykorzystywać równomiernie obie półkule mózgu. Nie słyszy podpowiedzi prawej półkuli, która przemawia językiem emocji i subtelnych sygnałów płynących z ciała. Późniejszymi chorobami zaczyna płacić za napięcie nerwowe i nadmierne ambicje. Bo racjonalnemu umysłowi ciągle mało sukcesów. On jest ciągle niepewny, bo jego domeną jest aktywność, działanie. Zdominowany przez lewą półkulę mózgu ma zwykle tyle samo argumentów za, jak i przeciw. Nieustannie wymyśla, dowodzi, zaprzecza. Chce dowodów uznania, żeby poczuć się lepiej, pewniej.

- Działając lewopółkulowo, jesteśmy trochę ślepi i głusi - mówi Joanna Godecka. - Tak właśnie bardzo często zachowujemy się w pracy, w której wymaga się od nas jedynie konkretu, rzeczowości, dyscypliny, efektu, celowości i porządku. Ograniczając się do tego, nie wykorzystujemy pełni swojego potencjału. Swojej inteligencji, rozumnego myślenia nie wzbogacamy o wyobraźnię ani o doznania zmysłowe.

Prawa półkula mózgu: jak ją obudzić?

Joanna Godecka tłumaczy, że prawą półkulę mózgu można uaktywnić bez wielkich rewolucji i konieczności wpadania do pracy tanecznym krokiem. Nie trzeba stawiać na głowie firmy i własnego życia. Najpierw warto sobie uświadomić, że to, co mamy w głowie: wiedzę, informacje, cyferki, nasze doświadczenia, przyzwyczajenia, to, co potrafimy i umiemy - to nie jest jedyny materiał, na którym możemy bazować. Zamiast tego warto połączyć możliwości, jakie daje nam lewa i prawa półkula, działając razem. Kreatywność można uwalniać w prosty sposób, uwrażliwiając się na bodźce prawopółkulowe. Czyli na zmysły: dotyku, zapachu, smaku, wzroku, słuchu.

- Jeżeli pracujemy nad jakimś projektem, który opiera się na konkretach, albo wykonujemy rutynowe działania, spróbujmy zafundować sobie jakąś stymulację prawej półkuli mózgu - radzi Joanna Godecka. - Dla jednych stymulatorem może być muzyka w tle: taka, która nie wybija z myślenia, ale w bardzo delikatny sposób wycisza i sprawia, że mózg zaczyna wytwarzać kreatywne fale alfa. Ci, którzy są wrażliwi na zapachy, bo te uruchamiają ich wyobraźnię, niech w pracy na biurku postawią sobie zapachową świeczkę lub nacierają nadgarstki ulubionym olejkiem. Tego typu działania odstresowują, co sprawia, że lewa półkula z pędzącymi tymi samymi torami myślami przestaje mieć władzę nad resztą naszego mózgu oraz ciała.

- Nie jest możliwe, aby wysiedzieć 8 godzin w pracy z potencjałem na najwyższym poziomie. Dlatego dla mnie fantastycznym pomysłem na to, by pobudzić swoją kreatywność, odkleić się od racjonalnego umysłu, jest potańczyć sobie w przerwie od pracy. Chodzi tu o taniec spontaniczny, nie schematyczny, taki w którym ciało samo odnajduje własny rytm - mówi Joanna Godecka, odwołując się do tego, za co odpowiada prawa półkula mózgu.

Kreatywność bazuje na wyobraźni

W jaki sposób uciszyć logikę? Rysować na przykład. Podczas zebrań gryzmolimy na kartkach nie tylko z nudów. Nasz mózg poszukuje w ten sposób drogi do własnej kreatywności. Porysuj więc sobie świadomie w przerwie od pracy. A jeśli masz to szczęście, że blisko biura znajduje się jakiś park, wyjdź, usiądź na ławce, wsłuchaj się w szum drzew, śpiew ptaków, poczuj zapach trawy. Bo odprężony umysł, wykorzystujący obie półkule mózgu, jest bardziej twórczy.

- Kreatywność jest możliwa tylko wtedy, kiedy jesteśmy w „tu i teraz" - mówi Joanna Godecka. - Kreatywność nie jest pracą koncepcyjną, bo koncepcje są odtwórcze. Gdzieś coś widzieliśmy, czegoś się nauczyliśmy i teraz te wiadomości przetwarzamy. Nie ma w tym spontanicznej radości, nowości, jakiegoś eksperymentu. Jesteśmy w bezpiecznym miejscu i korzystamy z tych klocków, które już znamy i wiemy, do czego służą. Natomiast prawdziwa kreatywność jest pójściem krok dalej. Dlaczego tiramisu nie można połączyć z rozmarynem?

Do kreatywności potrzebna jest wyobraźnia. A ją można uruchomić za pomocą wizualizacji, która jest umiejętnością prawej półkuli. Joanna Godecka proponuje, żeby zamiast planowania jakiegoś działania, zacząć od wizualizowania sobie rezultatu tak, by lewa i prawa półkula zaczęły ze sobą współpracować. Na przykład jeżeli zamierzamy zrewolucjonizować system zarządzania firmą, chcemy żeby ludzie byli zmotywowani, lepiej pracowali, spróbujmy wyobrazić sobie, jaką firmą chcielibyśmy zarządzać. Jak w niej czuliby się i zachowywali pracownicy. Jeśli pójdziemy za tym obrazem, możemy intuicyjnie natrafić na efektywny sposób zarządzania, o którym nie wyczytamy w podręcznikach biznesowych. Warto czasem zaufać swojej wyobraźni. Potem, owszem, wesprzeć działania fachowością, ale głównie posiłkować się wizją tego, czego ja tak naprawdę chcę.

Z lewą półkulą mózgu nauczysz się na błędach? Nieprawda!

Często nam się zdarza, że analizujemy to, co nam nie wychodzi. Właściwie dlaczego? Gdzie popełniliśmy błąd? Co nas blokuje? Lewą półkulą mózgu nie dojdziemy do konstruktywnych wniosków. Wyobraźmy sobie, że realizujemy projekt, który ciągle utyka w jakimś miejscu, używając do tego kilku dużych pustych kartek. Każda z nich będzie symbolizować kolejny etap przedsięwzięcia. Rozłóżmy je na podłodze w odległości co krok. Stańmy na pierwszej i pomyślmy, co chcemy zrealizować. Na przykład opracować jakiś nowy projekt. Widzimy siebie, jak go piszemy, szukamy danych, rozmawiamy z ludźmi. Potem druga kartka - mamy go upublicznić, przedstawić szerszemu gronu współpracowników. Skontaktujmy się ze swoimi uczuciami. Może tu poczujemy swoją nieśmiałość, niepewność, lęk przed wyśmianiem, odrzuceniem. Prawa półkula mózgu pokaże nam prawdziwą przyczynę blokady.

- Metody związane z wizualizacją są warte tego, żeby się nimi zająć - mówi Joanna Godecka. - Doniesienia nowoczesnej neurobiologii wskazują na to, że aktywność naszego mózgu, którą on wykazuje w czasie rzeczywistych działań, jest identyczna jak wtedy, gdy wyobrażamy sobie określone sytuacje. Wyobraźnia, która uruchamia uczucia, budzi prawą półkulę i uwalnia nas od stłumień.

Zsynchronizować pracę obu półkul mózgu możemy też dzięki ćwiczeniu z jogi, polegającym na wdychaniu i wydychaniu powietrza najpierw jedną dziurka nosa, a potem drugą. Kilka takich oddechów możemy wykonać w każdej pracy niemal w każdym momencie.
Ekspert Joanna Godecka terapeutka TSR, life coach, Praktyk Integracji Oddechem i Integrującej Obecności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Półkule mózgu - jak z nich korzystać, aby obudzić kreatywność? Za co odpowiada prawa półkula mózgu, a za co lewa?

# data[].attributes.attachment_link.description
Mamy jeden mózg, ale dwie półkule, które są jak dwie odrębne osobowości. Pierwszą eksploatujemy bez umiaru, o drugiej zwykle zapominamy. Jak wykorzystywać w pracy obie: lewą i prawą półkulę mózgu? Beata od kilku lat pracuje na stanowisku account directora w interaktywnej agencji reklamowej. - Moim zadaniem jest „skanowanie" działań podwładnych.

# data[].attributes.headline
Mózg w sytuacjach krytycznych: nasz system przetrwania

# data[].attributes.subject
Mózg w sytuacjach krytycznych: nasz system przetrwania

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mózg w sytuacjach krytycznych aktywuje szybką reakcję, która wprawia w ruch serię reakcji behawioralnych i hormonalnych. Ponadto ten sposób funkcjonowania jest wrodzony i różni się od tego, jak zwykle działa mózg.

Nasz mózg jest organem ponoszącym największą odpowiedzialność, jeśli chodzi o funkcje i zachowania organizmu. W wielu przypadkach nasz mózg funkcjonuje świadomie i proceduralnie (wprawia w ruch funkcje, których już się nauczyliśmy, takie jak chodzenie i mówienie).

Jednak mózg w sytuacjach krytycznych, czyli w obliczu ryzyka lub zagrożenia, współpracuje z innymi sieciami neuronowymi, które są odpowiedzialne za aktywację systemu przetrwania. W konsekwencji nasz mózg jest gotowy do natychmiastowego działania.

Na przykład system sieci neuronowych działa jako system alarmowy i jest odpowiedzialny za podejmowanie decyzji w sytuacjach krytycznych. Ten system alarmowy nie jest doskonały i czasami może skłonić nas do podjęcia złych decyzji.

Poniżej dowiesz się więcej o tym, jak działa mózg w sytuacjach krytycznych, a także o konsekwencjach, jakie może mieć aktywacja naszego systemu alarmowego.

Mózg jest gotowy do natychmiastowego podejmowania decyzji w obliczu rzeczywistego lub dostrzeganego niebezpieczeństwa.

Układ limbiczny a sytuacje krytyczne

Układ nerwowy człowieka jest między innymi odpowiedzialny za procesy emocjonalne i reakcje związane ze strachem i lękiem. Mamy tu na myśli szczególnie układ limbiczny, który znajduje się w płacie skroniowym.

Układ limbiczny zawiera strukturę przeznaczoną specjalnie do wykrywania i przetwarzania zagrożeń: ciało migdałowate. Ta struktura jest połączona z różnymi obszarami mózgu i ma zdolność inicjowania szybkich i intensywnych zachowań.

Wszystkie gatunki ssaków mają wrodzoną reakcję walki lub ucieczki w obliczu niebezpiecznych bodźców. Co więcej, ta reakcja jest wyzwalana przez ciało migdałowate.

Reakcję alarmową można aktywować świadomie w obliczu poważnego niebezpieczeństwa lub nieświadomie za pomocą skrótu mózgowego.

Jak może zareagować mózg w sytuacjach krytycznych

Mózg w sytuacjach krytycznych może wysłać rozkaz ucieczki

Nasz mózg nie zapyta, czy uważamy, że należy uciekać lub stawić czoła sytuacji. Dlatego reakcja na alarm w momentach zagrożenia może pogorszyć sytuację, ponieważ podejmujemy szybkie decyzje bez mierzenia ich możliwych konsekwencji. Na przykład, gdy uciekamy, aby uciec przed niebezpieczeństwem.

I odwrotnie, sytuacja krytyczna może doprowadzić nas do ucieczki przed postrzeganym niebezpieczeństwem bez wykrycia innych niebezpieczeństw, z którymi będziemy musieli się zmierzyć.

Na przykład przejście przez ulicę bez patrzenia w obie strony lub rzucanie się z balkonu, teraz, gdy myślisz racjonalnie, wydaje się czynnością pozbawioną sensu. Jednak mózg w sytuacjach krytycznych może mieć inne postrzeganie skuteczności takiej decyzji.

Twój mózg może Ci powiedzieć, żebyś został i walczył z dostrzeżonym niebezpieczeństwem

Możemy to zaobserwować, kiedy dana osoba staje twarzą w twarz z zagrożeniem, aby ratować swoje życie, eliminując zagrożenie. Kiedy układ współczulny jest aktywowany, ta reakcja walki zwiększa poziom adrenaliny we krwi.

Generuje również ostrą reakcję na stres, która sprawia, że ​​mięśnie są bardziej odporne, skóra mniej wrażliwa, a płuca nabierają większej pojemności. To wszystko przekłada się na większą siłę.

Paraliż lub zakłopotanie

Zdarza się, że osoba w niebezpieczeństwie traci zdolność reagowania. Może stać w miejscu, nie mogąc nic zrobić lub ukrywając się. W odpowiedzi paraliż oczekuje, że zagrożenie po prostu zniknie. W takim przypadku, osoba nie ma zdolności do aktywacji układu mięśniowo-szkieletowego i dlatego pozostaje nieruchoma.

Jak widać, mózg w sytuacjach krytycznych dysponuje systemem alarmowym, który aktywuje się natychmiast i niemal nieświadomie. Co więcej, w ciągu milisekund nasz mózg może doprowadzić nas do niewłaściwej reakcji na określoną sytuację.

W rzeczywistości zdarza się, że reakcja alarmowa potęguje zagrożenie. Na szczęście mamy specjalistów, którzy poświęcają życie szkoleniu innych ludzi, aby umieli postępować w nagłych wypadkach.

Konsekwencje aktywacji systemu przetrwania

Najbezpieczniejszą bezpośrednią konsekwencją znalezienia się w sytuacji krytycznej jest wyczerpanie fizyczne i emocjonalne. To ekstremalne zmęczenie jest wynikiem zużycia zasobów spowodowanego niebezpieczną sytuacją i może trwać dłużej niż jeden dzień.

Co więcej, może utrzymywać się nawet po śnie i odpoczynku. Dzieje się tak, ponieważ wszystkie nasze zasoby neuronalne i fizyczne były skoncentrowane na zapewnieniu nam przetrwania.

Oprócz wyczerpania sytuacje krytyczne pozostawiają również ślad w naszej pamięci, ponieważ ciało migdałowate i hipokamp (struktura odpowiedzialna za przechowywanie nowych informacji i wspomnień) współpracują wtedy ze sobą.

W związku z tym ciało migdałowate aktywuje hipokamp, ​​aby tworzyć nowe wspomnienia. Z tego powodu większość ludzi nigdy nie zapomina o traumatycznych przeżyciach.

Zespołu stresu pourazowego

Podobnie inną możliwą konsekwencją aktywacji systemu przetrwania jest PTSD (zespół stresu pourazowego). Może dojść do niego po intensywnej aktywacji fizycznej i emocjonalnej.

Jednak PTSD nie zawsze objawia się po krytycznej sytuacji.

PTSD wymaga specjalistycznej terapii psychologicznej ze względu na charakterystyczne retrospekcje zdarzeń, które prowadzą do chwil wielkiego smutku i odczuwania ciągłego zagrożenia w najbliższym otoczeniu.

Wreszcie, ważne jest, aby pamiętać, że mózg może nauczyć się reagować bardziej adaptacyjnie na sytuacje krytyczne lub wszelkie potencjalne niebezpieczeństwa. Szkolenie, protokoły działań ratowniczych i strategie samoobrony to kluczowe elementy, które mogą pomóc nam ulepszyć naszą reakcję na zagrożenie.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Mózg w sytuacjach krytycznych: nasz system przetrwania - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Mózg w sytuacjach krytycznych aktywuje szybką reakcję, która wprawia w ruch serię reakcji behawioralnych i hormonalnych. Ponadto ten sposób funkcjonowania jest wrodzony i różni się od tego, jak zwykle działa mózg. Nasz mózg jest organem ponoszącym największą odpowiedzialność, jeśli chodzi o funkcje i zachowania organizmu.

# data[].attributes.headline
Co dzieje się z naszym ciałem, kiedy myślimy?

# data[].attributes.subject
Co dzieje się z naszym ciałem, kiedy myślimy?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Myśl może działać jak iskra zdolna do rozpalenia motywacji i pozytywnych emocji. Wszystko, co tworzymy w naszym umyśle, gdy myślimy, ma moc i może zmienić naszą rzeczywistość.

Co dzieje się z ciałem, kiedy myślimy? Czasami zaniedbujemy wpływ, jaki wszystko, co przechodzi przez nasz umysł wywiera na nasze ciało. Nie tylko można aktywować emocje, dobre samopoczucie, spokój... Stres jest kolejnym wymiarem wywołanym przez natłok naszych myśli.

Pisarz i filozof Henry David Thoreau powiedział, że jako ludzie tworzymy nasze przeznaczenie za pomocą wszystkiego, o czym myślimy. To prawda. Niewątpliwie zadziwiające jest to, że nadpobudliwa maszyneria, jaką jest mózg, jest w stanie wpływać na naszą przyszłość w każdej podejmowanej przez nas decyzji.

Ponadto determinuje również naszą równowagę fizyczną. Ponieważ ciało nie jest obce temu, co dzieje się w umyśle. Ponieważ jak myślisz, czujesz. Jest to coś, czego powinniśmy być bardziej świadomi, aby móc wpływać na nasze szczęście.
Analizujemy to w dalszej części artykułu.
Oto, co dzieje się z ciałem, kiedy myślimy

Wiedza o tym, co dzieje się z ciałem, kiedy myślimy, jest tematem, który interesuje naukowców od dziesięcioleci. Co dzieje się z ciałem, kiedy myślimy? Ile energii potrzebujemy do myślenia? Czy myślimy lepiej w spoczynku lub w ruchu, na przykład podczas uprawiania sportu?

Te i inne pytania nie są pozbawione sensu i powinniśmy się nad nimi zastanowić.

Czym jest myśl i dlaczego może wpływać na organizm?

Niektórzy definiują myśl jako falę elektryczną, iskrę umysłową zdolną do generowania zmian w mózgu w celu pobudzenia jakiejś reakcji. Edward Chace Tolman, ekspert psycholog w zakresie ludzkiego poznania zwrócił uwagę na przykład, że myśl generuje zmianę, nawet jeśli nie zawsze jest ona widoczna.

Innymi słowy, wszystko, co jest wytwarzane w umyśle przez pięć lub dziesięć sekund, w jakiś sposób na nas wpłynie. Wzbudzanie większego niepokoju lub tworzenie planu, przywołanie wspomnienia i emocji itp. W istocie: każdy przepływ mentalny kształtuje i warunkuje nas.

Jeśli teraz zadamy sobie pytanie, czym naprawdę jest myśl, musimy pomyśleć o sekwencji kilku części i strukturach, które tworzą razem ten wspaniały proces.

Te struktury i elementy, które składają się na anatomię myśli mają nieuniknioną moc zmiany tego, co dzieje się w ciele. W jaki sposób? Modulowanie emocji, uwalnianie hormonów, które modyfikują zachowanie, a czasem nawet wpływanie na nasze zdrowie.

Co dzieje się z ciałem, kiedy myślimy za dużo?

Jeśli zadamy sobie pytanie, co dzieje się z ciałem, kiedy myślimy musimy wziąć pod uwagę jeden aspekt. Za każdym razem, gdy uruchamiamy „fabrykę myślenia", zużywamy dużo energii. Nadmierne myślenie ma poważny wpływ na organizm.

Tak więc psycholog Catherine Pittman, profesor z University of Indiana, w swojej książce Rewire Your Anxious Brain zwraca uwagę na coś bardzo interesującego: prawie 50% populacji myśli zbyt dużo, a robienie tego w sposób chroniczny zwiększa stres i niepokój. Stopniowo wpływa to na nasze zdrowie.

Co więcej, większość z nas, kiedy nadmiernie myślimy, cierpi również na tak zwany paraliż analityczny. Na czym on polega?

Chodzi o to, że im więcej myślisz i się martwisz, tym mniej działasz. Poziom kortyzolu wzrasta ustępując miejsca stresowi, wyczerpaniu fizycznemu i psychicznej blokadzie. Będąc dalekim od znalezienia odpowiedzi na problem, zostajesz uwięziony w pętli ciągłego zmartwienia i bezruchu.

Myśl powoli, a będziesz żył lepiej
Psycholog Daniel Kahneman, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii wydał jakiś czas temu wyjątkową książkę: Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym.
W tej pracy opisuje, jak istota ludzka doszła do takiego punktu swojej ewolucji, w którym ogranicza się do działania poprzez impulsywny sposób myślenia kierujący się intuicją. I jest to automatyzm, w którym często pojawiają się uprzedzenia i błędy.

Robimy to, ponieważ kontekst, który nas otacza nas do tego zmusza. Musimy szybko reagować, zewnętrzne wymagania są liczne, bodźce nieskończone, a my jesteśmy popychani do szybkiego działania.

W krótkim okresie ten styl reakcji prowadzi nie tylko do podejmowania złych decyzji, ale także do stanów stresu i lęku i wzrostu poziomu kortyzolu we krwi. To przekłada się na wyczerpanie fizyczne i psychiczne oraz zwiększone ryzyko zawału serca.

To, co dzieje się z ciałem, gdy myślimy szybko jest wysoce szkodliwe. Bardziej, jeśli uczynimy to mentalne skupienie naszym nawykiem życiowym. Konieczne jest zastosowanie bardziej przemyślanego podejścia poznawczego.

Jednak jak to osiągnąć? Oto kilka wskazówek od samego Daniela Kahnemana: Chociaż przejęcie kontroli nad wszystkim, co robi umysł nie zawsze jest łatwe musimy to zrobić. To, co się w nim dzieje pośredniczy w naszym zdrowiu i szczęściu.

Weźmy stery w nasze ręce, upewnijmy się, że wszystko, co dzieje się w naszym wnętrzu jest zdrowe, produktywne i przemyślane.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Co dzieje się z naszym ciałem, kiedy myślimy? - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Myśl może działać jak iskra zdolna do rozpalenia motywacji i pozytywnych emocji. Wszystko, co tworzymy w naszym umyśle, gdy myślimy, ma moc i może zmienić naszą rzeczywistość. Co dzieje się z ciałem, kiedy myślimy? Czasami zaniedbujemy wpływ, jaki wszystko, co przechodzi przez nasz umysł wywiera na nasze ciało.

# data[].attributes.headline
Jak zdobyć to czego chcesz, zgodnie z neuronauką

# data[].attributes.subject
Jak zdobyć to czego chcesz, zgodnie z neuronauką

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zrozumienie, jak działa mózg, może być najlepszym punktem wyjścia do osiągnięcia tego, czego chcesz. Chodzi o dostrojenie się do każdego procesu, do każdej psychobiologicznej potrzeby, aby w pełni rozwinąć swój potencjał. Zobaczmy, jak to osiągnąć.

Aby zdobyć to, czego chcesz, nie musisz wypowiadać życzeń do komety ani dmuchać w dmuchawce. Pragnienia to cele i zamierzenia, które można zaplanować przy odrobinie wysiłku, stanowczości, zaangażowania i kilku szczypt entuzjazmu. A na drodze do ich osiągnięcia, jak się okazuje, może pomóc nam neuronauka.

I robi to ułatwiając nam zrozumienie, jaką rolę spełnia mózg w tym procesie. To zresztą nie jedyny jej wkład.

To prawda, że ostatnio obserwujemy aż nadto dyscyplin, które w przedrostek mają termin „neuro" (neuroedukacja, neuromarketing, neuroplastyczność, neuroekonomia...). Jednak istnieje pewien niezaprzeczalny fakt. Interesuje nas wszystko, co ma związek z naszym mózgiem.

Zrozumienie jego działania jest bowiem pierwszym krokiem do lepszego zrozumienia siebie, i zmniejszenia dysonansów.

Jak zauważył kiedyś Carl Sagan w swojej książce Mózg Broki, rozumienie jest synonimem radości i niewiele rzeczy daje nam tyle satysfakcji niż nauka, niż zdobywanie wiedzy, która jest dla nas użyteczna. Dlatego nigdy nie będziemy narzekać na zbyt dużo zrozumienia, jakie podejścia, strategie i wymiary ułatwiają zaspokojenie naszych pragnień.

Przecież warto zainwestować w wiedzę, aby zdobyć to, czego chcesz. Takie zrozumienie może nawet zmienić nasze życie. Dowiedzmy się, w jaki sposób.

Możesz zdobyć, czego chcesz, a mózg może ci pomóc

Ludzie mają moce i zdolności, które wcale nie są nadprzyrodzone. A ponadto zasilają je umiejętności, które wszyscy możemy obudzić, rozwinąć i zastosować. Mówimy o wymiarach, takich jak kreatywność, pewność siebie, zdolność do snucia marzeń, nie poddawania się, planowania, fantazjowania.

Czyli, w istocie, wykorzystywania tego wszystkiego, co mózg artykułuje i ułatwia.

Dlatego wiedza o tym, co jest dla naszego mózgu najlepsze, może służyć jako cenna strategia, aby zdobyć to, czego chcesz. Bardzo często nawet nie zdając sobie z tego sprawy, działamy przeciwko naszemu mózgowi. Przyjmujemy wtedy nawyki, które są wyraźnie szkodliwe dla jego wewnętrznej równowagi.

Posiadając odpowiednią wiedzę, będziemy w stanie dostroić się do niego znacznie lepiej, łącząc się z naszymi potrzebami, aby osiągnąć jak najwyższą wydajność.

Jak zauważył genetyk Francis Collins, mózg jest najbardziej skomplikowanym organem we wszechświecie. Ma sto miliardów neuronów, a każdy nich tworzy z kolei około 10 000 połączeń. Wykorzystajmy to więc na naszą korzyść. Oprócz zawartych w nim tajemnic ekscytujące jest bowiem zaprzęgnięcie go do pracy dla nas.

Nie pracuje na nasze usługi, abyśmy mogli osiągnąć szczęście i uczynić ten świat znacznie lepszym.
Zobaczmy więc, jakie strategie pomogą Ci zdobyć to, czego chcesz.
Jeśli masz jakieś pragnienie, ułóż plan i ustal nawyki, które będziesz powtarzać dzień po dniu

Mózg potrzebuje nawyków, rutyny, czynności, które organizują czas i zapewniają mu bezpieczeństwo. Wszystko to zmniejsza stres i reguluje niekończące się procesy wewnętrzne. Specyficznym regionem mózgu, który pozwala nam dostosować się do tych nawyków w celu skoncentrowania się i skupienia na celach, jest prążkowie.

Dzięki tym rutynom ciało i umysł pracują w harmonii, pomagając nam osiągać cele i zamierzenia. Z drugiej strony, jeśli w każdej chwili wiemy, co robić, możemy ograniczyć zwlekanie i odkładanie na później.
Więc nie wahaj się: jeśli czegoś chcesz, sporządź plan i zrób harmonogram.
Dezaktywuj negatywne myśli poprzez aktywność fizyczną i muzykę

Aby zdobyć to, czego chcesz, musisz stawić czoła twojemu wrogowi: defetyzmowi i negatywności. Te wymiary pojawią się poprzez zwroty takie jak „ lepiej zapomnij o tym celu, ponieważ i tak go nie osiągniesz" „to, o czym myślisz, jest niemożliwe..."

Za każdym razem, gdy pojawiają się te pomysły, mamy dwie strategie. Pierwsza to ruch, aktywizowanie ciała poprzez ćwiczenia fizyczne, taniec itp. Jest to po prostu kwestia aktywowania ciała i serca, aby dostarczyć mózgowi zapas endorfin i serotoniny. Czasami wystarczy pół godziny aktywności, aby spojrzeć inaczej na sprawy.

Z drugiej strony mamy na wyciągnięcie ręki kolejne rewelacyjne narzędzie: muzykę. Ona nie tylko poprawia nasz nastrój. Oprócz tego, coś tak relaksującego, jak słuchanie muzyki w tle, zwiększa naszą koncentrację. Badania, przeprowadzone na Uniwersytecie Genewskim, potwierdzają tę interesującą zależność.

Aby zdobyć to, czego chcesz, musisz sobie zaufać

Naukowcy z Wellcome Trust, londyńskiego centrum badań biomedycznych, wykonali w 2012 roku interesującą pracę. Celem było zrozumienie, dlaczego są ludzie, którzy podejmują lepsze decyzje i dokonują lepszych wyborów. Osobowości, które mają rację w tym, co robią i które często osiągają to, czego pragną.

Podczas rezonansu magnetycznego odkryli, że przy każdej podjętej decyzji jest aktywowany w większym stopniu region z przodu mózgu, brzuszno-przyśrodkowa kora przedczołowa. Co to oznacza? Ten obszar ma nam pomóc w ocenie możliwych opcji wyboru. Aby zrobić to poprawnie, należy również uruchomić bardzo decydujący proces: wiarę w siebie.

Dlatego konieczne, żebyś sobie ufał. Tylko wtedy, gdy masz jasność co do tego, czego chcesz i jesteś pewny swoich możliwości, podejmujesz lepsze decyzje, rozróżniając, co jest dla ciebie najlepsze, a co nie. Zatem ci, którzy wątpią, ci, którzy się boją lub czują się niepewnie, z trudem odnajdą drogę do celu.

Kiedy jesteś zmęczony, zrób coś kreatywnego

W drodze na wymarzony szczyt, na którym czekają na nas się nasze pragnienia, od czasu do czasu pojawia się psychiczne wyczerpanie. Co zwykle robimy, gdy pojawia się zmęczenie, a po nim opada nas umysłowa mgła?

Najczęściej robimy coś przyziemnego, jak na przykład oglądanie seriali. To czynności, które nie wymagają od nas wysiłku i w których jesteśmy biernymi podmiotami.

Jednak bardziej interesująca byłaby inicjatywa, którą bardzo doceni twój mózg: zrób coś kreatywnego. Zadania takie jak rysowanie, modelowanie, komponowanie, malowanie lub jakiekolwiek inne zadanie, w którym aktywuje się kreatywność.

Takie zajęcia na nowo rozpalają umysł i ponownie pojawia się motywacja. Wchodzimy także w ten stan przepływu (flow), o którym opowiada nam psycholog Mihály Csíkszentmihályi i wkrótce pojawia się dobre samopoczucie.

Niepokój powinien działać na naszą korzyść, a nie przeciwko nam

Wreszcie, aby zdobyć to, czego chcesz, musisz wziąć pod uwagę jeszcze jeden istotny aspekt. I możliwe, że nigdy nie myślałeś o tym w ten sposób. Otóż, aby coś osiągnąć, potrzebujemy odpowiedniej wewnętrznej aktywacji i dlatego musi być obecny pewien niepokój, czy lęk.

Jednak mówimy o tym zdrowym niepokoju, który rozpala motywację, który skłania nas do ruchu, aby być świadomym otaczających nas bodźców i zwracać uwagę na możliwości wokół nas. A do tego jest potrzebny określony i odpowiedni poziom aktywacji.

Oznacza to jednocześnie, że musisz być świadomy, aby ten niepokój w żadnym momencie nie przekroczył swoich granic. Wtedy bowiem umysł przestanie być naszym sprzymierzeńcem, wizja zamieni się w zmartwienie, a podróż do celu stanie się bardzo trudna. Miejmy to na uwadze.

Podsumowując, te strategie to tylko małe punkty wyjścia, które należy brać pod uwagę na co dzień. Są to także strategie odnowy biologicznej, dzięki którym lepiej zadbamy o nasz mózg. Wprowadźmy je w życie.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zdobyć to czego chcesz, zgodnie z neuronauką - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Zrozumienie, jak działa mózg, może być najlepszym punktem wyjścia do osiągnięcia tego, czego chcesz. Chodzi o dostrojenie się do każdego procesu, do każdej psychobiologicznej potrzeby, aby w pełni rozwinąć swój potencjał. Zobaczmy, jak to osiągnąć. Aby zdobyć to, czego chcesz, nie musisz wypowiadać życzeń do komety ani dmuchać w dmuchawce.

# data[].attributes.headline
Cykle snu: zrozumienie swojego mózgu może pomóc Ci lepiej spać

# data[].attributes.subject
Cykle snu: zrozumienie swojego mózgu może pomóc Ci lepiej spać

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
REM, cykle nie-REM, fale delta, fale theta, zespoły K... Cykle snu są równie fascynujące, jak i ważne dla ludzkiego życia. Jak powiedział Friedrich Nietzsche: „Spanie jest sztuką naprawdę złośliwą. Ze względu na sen należy wcześniej czuwać przez cały dzień".

Ponadto, gdy w końcu uda Ci się zasnąć, Twój umysł prezentuje Ci to, co już do Ciebie należy. Czyli Twoje sny.

Jednak, jak zapewne dobrze wiesz, w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci staliśmy się niemal bezsennym społeczeństwem. Prawie 40% populacji cierpi na różnego rodzaju zaburzenia snu, a ponad 90% ma problemy z zasypianiem regeneracyjnym przynajmniej raz w roku.

Nasz styl życia, stres i pewne nawyki, takie jak intensywne korzystanie z nowoczesnych technologii, wpływają negatywnie na higienę snu. W rezultacie bardzo interesujące jest zrozumienie, co dzieje się w mózgu podczas snu.

W końcu w tych godzinach jedynym celem tego organu jest ułatwienie nam głębokiego snu. Ostatecznie noc to czas, w którym organizm wykonuje czynności niezbędne dla dobrego samopoczucia.

Aby zachować dobre zdrowie fizyczne i psychiczne, musisz dobrze się wyspać, by utrwalić wspomnienia, wyeliminować toksyny i wyeliminować nieistotne dane oraz informacje. Zagłębmy się nieco w świat cykli snu.

Pięć etapów: cykle snu zapewniające spokojny sen

REM jest jedną z najciekawszych i najważniejszą fazą, z jakich składają się cyklu snu. Jednak w procesach zachodzących w mózgu podczas snu każda chwila jest ważna dla dobrego wypoczynku.

Każdy cykl snu trwa około 90 minut. W konsekwencji każdego wieczoru przechodzisz około pięciu lub sześciu cykli. Jak być może wiesz, obudzenie się w środku jednego z tych cykli bez osiągnięcia fazy REM oznacza, że rano zmęczony, zdezorientowany i ospały.

Najlepiej byłoby, gdybyś spał przez wszystkie pięć faz. Twoje ciało musi spać wystarczająco długo, aby cały cykl powtórzył się cztery razy. Spanie krócej niż pięć godzin nie daje mózgowi wystarczająco dużo czasu na wykonanie wszystkich niezbędnych procesów. W efekcie tego niezbędne będzie „ponowne uruchomienie".

Przyjrzyjmy się szczegółowo każdemu cyklowi snu.

Etap 1: lekki sen

Na tym pierwszym etapie już czujesz się zrelaksowany i komfortowo leżąc w łóżku. Trwa on około piętnastu lub dwudziestu minut. Etap 1 to cienki próg między jawą a snem. Jeśli wykonasz wtedy elektroencefalogram (EEG) osobie będącej w fazie lekkiego snu, jej mózg wyświetli fale theta (3,5 - 7,5 Hz).

Etap 2: lekki sen, tętno zaczyna zwalniać

Tutaj oddech zaczyna zwalniać, tętno spada, a fale mózgowe zwalniają. Jedyna różnica między etapem 2 a 1 polega na tym, że na etapie 2 fale K lub wrzeciona snu (nagły wzrost częstotliwości fal mózgowych) zauważalnie rosną.

Częstotliwości te mają tendencję do wahania się między 12 a 14 Hz, czyli bardzo wolno. Celem tych wrzecion jest powstrzymanie Cię przed przebudzeniem.

Ponadto na tym etapie snu bardzo często doświadczasz czegoś, co prawdopodobnie dobrze znasz. Mówimy o śnie, w trakcie którego spadasz lub się potykasz. Naukowcy uważają, że uczucie to jest wynikiem niskiego tętna.

Mózg musi się upewnić, że wszystko jest w porządku i pod kontrolą. Dlatego też wysyła nagły bodziec, który Twój umysł interpretuje w taki sam sposób, jak gdybyś się potknął i zaczął spadać..

Etap 3: przejście

Możesz powiedzieć, że jest to połowa Twojego cyklu snu. To jest krótki etap; trwa tylko pięć minut. W tym czasie fale theta, czyli fale wolne, o niskiej częstotliwości, stają się krótsze. Stają się wtedy falami delta, które są bardziej intensywne. Ludzie, którzy lunatykują, często robią to w tym własnie momencie cyklu swojego snu.

Etap 4: głęboki sen

Doszedłeś do najgłębszego etapu snu, który trwa około 20 do 30 minut. Kiedy Twój mózg jest na tym etapie, bardzo trudno jest się obudzić. W tym momencie fale delta całkowicie przejęły kontrolę nad Tobą. W efekcie tego Twój sen jest naprawdę regenerujący, w każdym znaczeniu tego słowa.

Jeśli obudzisz się na tym etapie, poczujesz się oszołomiony, zdezorientowany i wręcz splątany". Osoby z bezsennością doświadczają tego zjawiska bardzo często. Na ogół nie osiągają jednak nawet czwartego etapu.

Cykle snu: faza snu i koszmaru, czyli REM

To najważniejszy i najciekawszy cykl snu. Większość ludzi zdaje sobie sprawę, że sny i koszmary pojawiają się podczas cyklu REM. Ponadto na tym etapie ponownie kontrolę przejmują fale theta.

W rezultacie na wykresie EEG zobaczysz tę samą aktywność mózgu, która jest obecna, gdy nie śpisz. Wynika to z faktu, że Twój mózg jest niezwykle aktywny podczas tej fazy snu.

Cykl REM jest również znany jako sen paradoksalny. Stanowi około 25% Twojego cyklu snu. Resztę stanowią wcześniejsze etapy, zwane cyklami nie-REM lub powolnymi cyklami snu. Zatem cała struktura nocnego odpoczynku (w normalnych warunkach) odbywa się w procesie trwającym około 90 minut.

Podkreślamy „normalne warunki", ponieważ przyjmowanie leków na zaburzenia snu może nieznacznie zmienić ten cykl. Substancje chemiczne mogą także zmieniać parametry etapów i fal mózgowych.

Idealnie byłoby, gdybyś mógł dobrze spać bez użycia środków farmaceutycznych. Zamiast tego wypróbuj najpierw naturalne strategie, takie jak radzenie sobie ze stresem, przestrzeganie harmonogramu i obserwowanie, co jesz.

Ważne jest również ograniczenie ekspozycji na niebieskie światło padające z ekranów. Nawet proste rzeczy, takie jak temperatura w pokoju, mogą znacząco wpływać na sen.

Dobry sen oznacza też dobre życie. Zrozumienie tego, jakie są cykle snu, jakie jest ich znaczenie i przygotowanie się na noc głębokiego, regenerującego snu pomoże Ci czuć się lepiej każdego dnia.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Cykle snu: zrozumienie swojego mózgu może pomóc Ci lepiej spać - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
REM, cykle nie-REM, fale delta, fale theta, zespoły K... Cykle snu są równie fascynujące, jak i ważne dla ludzkiego życia. Jak powiedział Friedrich Nietzsche: „Spanie jest sztuką naprawdę złośliwą. Ze względu na sen należy wcześniej czuwać przez cały dzień". Ponadto, gdy w końcu uda Ci się zasnąć, Twój umysł prezentuje Ci to, co już do Ciebie należy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dlaczego mózg jest pomarszczony? Dlaczego jest to tak ważne? Jak to wpływa na nas i jakie korzyści nam daje? Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania.

Dlaczego mózg jest pomarszczony? Dlaczego jest to tak ważne? Jak to wpływa na nas i jakie korzyści nam daje? Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania.

Przez całe wieki ludzkość chciała mieć wiedzę na temat mózgu i każdej z jego części. Zawsze chcieliśmy wiedzieć, jaką funkcję pełnią te części i znać nawet największe sekrety mózgu. Dziś kontynuujemy nasze poszukiwania, a pytanie, które zadajemy sobie w tym artykule brzmi: dlaczego mózg jest pomarszczony?

Sądząc po skali zoologicznej, związek pomiędzy neuronami a zdolnością uczenia się jest liniowy. Im większa powierzchnia mózgu, tzn. im większa kora mózgowa, tym szybciej się uczy. Człowiek ma maksymalną powierzchnię mózgu, który jest pomarszczony dzięki skręceniom. W ten sposób ma on dużą powierzchnię na małej przestrzeni.

Zwierzęta bez obwodów, czyli z tzw. gładkomózgowiem, mają niewielką inteligencję, podczas gdy zwierzęta z pomarszczonym mózgiem są wyposażone w obwody, dzięki którym mogą się łatwiej uczyć. Człowiek ma najbardziej pomarszczony mózg ze wszystkich gatunków. Następne w rankingu są małpy człekokształtne.

,,Ludzki mózg składa się prawie wyłącznie z kory mózgowej. Mózg np. szympansa również ma korę mózgową, ale w znacznie mniejszym stopniu. Kora mózgowa pozwala nam myśleć, pamiętać, wyobrażać sobie. Jesteśmy istotami ludzkimi zasadniczo dzięki naszej korze mózgowej.

~ Edoardo Boncinelli ~

Anatomia mózgu: różnice między ludźmi a szympansami

W maju 2009 r. czasopismo Scientific American opublikowało artykuł autorstwa Catherine S. Pollard, biostatystyk z Uniwersytetu Kalifornijskiego. Opracowała ona program komputerowy do porównywania części mózgu o największych różnicach między ludźmi a szympansami.

Sekwencja, która dzięki tej analizie wykazała największą różnicę, ma 118 nukleotydów. Pollard nazwała ją HAR1, ,, human accelerated region ", ,,ludzki region przyspieszony".

Wydaje się, że HAR1 jest aktywny w mózgu człowieka i innych kręgowców. Co więcej, segment ten ewoluował bardzo powoli u kręgowców innych niż człowiek. Na przykład, pomiędzy sekwencjami nukleotydów kurczaka i szympansa zachodzą tylko dwie zmiany, podczas gdy liczba różnic z ludźmi wynosi 18.

W hodowanych komórkach wykazano, że sekwencja HAR1 jest modulatorem ekspresji gen etycznej. Stwierdzono, że jest aktywna w przypadku neuronów uczestniczących w rozwoju kory mózgowej.

Rzeczywiście, gdy komórki z aktywną HAR1 są uszkodzone, mózg rozwija się nieprawidłowo, a kora mózgowa nie ma charakterystycznego wyglądu (z licznymi rowkami i płatami). Cechą anatomiczną inteligencji jest nie tylko waga mózgu, ale także jego zmarszczki, czyli liczba bruzd i płatów, które ma.

,,Umysł, który otwiera się na nowy pomysł, nigdy nie powróci do swoich pierwotnych rozmiarów."

~ Albert Einstein. ~

Jak nasz mózg zrobił się pomarszczony?

Jedną z najwybitniejszych cech naszego mózgu jest wielki rozmiar kory mózgowej i jej fałdów, widocznych jako wyboje i rowki na jej zewnętrznej powierzchni. Jak wspomniano, większość zwierząt z dużym mózgiem ma złożoną korę mózgową, podczas gdy większość zwierząt z małym mózgiem ma gładką korę.

Kora mózgowa jest tkanką płytkową, w której neurony znajdują się u góry, a w dolnej lub wewnętrznej części znajduje się większość połączeń między neuronami a obszarami mózgu.

W dużych mózgach ta warstwa tkanki nerwowej, która pokrywa zewnętrzną część mózgu, jest nieproporcjonalnie większa niż głębokie struktury mózgu, które pokrywa. Zamiast przyjąć kształt balonu, składa się na siebie, minimalizując całkowitą objętość mózgu i czaszki.

Victor Borrel i jego zespół badają tę linię od kilku lat i wykazali, że komórka glejowa radialna, czyli bRG (regulowana przez czynniki wewnętrzne i zewnętrzne), odgrywa zasadniczą rolę w stycznej ekspansji kory mózgowej.

Tak więc bRG jest nieodzownym, choć niewystarczającym, warunkiem do wytworzenia zmarszczonej kory mózgowej. Zapewnia on trwanie nowych procesów, dzięki którym neurony migrują gwiaździście, rozpraszając się stycznie i rozszerzając korę mózgową.

,,Mózg ludzkiego niemowlęcia, w przeciwieństwie do każdego innego zwierzęcia, potroił się w pierwszym roku życia.

~ Morton Hunt ~

Co się dzieje, gdy mózg nie jest odpowiednio pomarszczony?

Fałdowanie korowe występuje podczas rozwoju embrionalnego. Pomarszczony kształt mózgu zaczyna się pojawiać około 20 tygodnia ciąży i kontynuuje aż do momentu, gdy dziecko ma 1,5 roku życia.

Jest to ważne dla optymalizacji funkcjonalnej organizacji i połączeń mózgu. Ponadto pozwala na umieszczenie dużej kory mózgowej w objętości czaszki ograniczonej jej rozmiarem.

Niektóre z najczęstszych patologii to drobnozakrętowość - tworzenie się wielu małych zakrętów i heterotopia guzkowa okołokomorowa - neurony gromadzą się nieprawidłowo w pobliżu komór kresomózgowia, tworząc guzki pełniące rolę ogniska padaczkowego.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego mózg jest pomarszczony? - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Dlaczego mózg jest pomarszczony? Dlaczego jest to tak ważne? Jak to wpływa na nas i jakie korzyści nam daje? Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania. Dlaczego mózg jest pomarszczony? Dlaczego jest to tak ważne? Jak to wpływa na nas i jakie korzyści nam daje? Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak środowisko cyfrowe, w którym żyjemy i digitalizacja wpływają na nasz mózg? Czy straci on swoje umiejętności, czy będzie się rozwijał jak dotychczas? W tym artykule wyjaśniamy niektóre zagadnienia.

Nasz mózg można uznać za najpotężniejszy mózg na świecie. Ma prawie 100 miliardów neuronów połączonych ze sobą i komunikujących się z prędkością większą niż prędkość światła. Jednak odkąd digitalizacja wkroczyła w nasze życie pojawia się pytanie, czy może utracić część swoich niesamowitych możliwości.

Zakładając, że mózg jest plastyczny i łatwo się przystosowuje do zmian można by się spodziewać, że w sposób naturalny nastąpią pewne dostosowania i zmiany w celu optymalizacji zasobów. Oznacza to, że jeśli w wyniku digitalizacji przestaniemy zajmować się pewnymi procesami, być może mózg zrekompensuje to poprawiając inne umiejętności.

Dlatego obecnie można znaleźć wiele badań naukowych, które wskazują na zmiany, jakie zachodzą w naszym mózgu. Zwłaszcza u najmłodszych.

Digitalizacja

W stosunkowo krótkim czasie społeczeństwo przeszło ogromną zmianę technologiczną. Pokolenia dzieli zaledwie około 30 lat, ale przeszliśmy od nieposiadania telewizora w domu do możliwości zobaczenia i porozmawiania osoby w czasie rzeczywistym w dowolnym miejscu na świecie.

Logicznie rzecz biorąc zmienia to sposób, w jaki się zachowujemy, nasze przyzwyczajenia, sposób wykonywania zadań, komunikowania się i uzyskiwania dostępu do informacji. A zatem zmienia funkcjonowanie mózgu, a nawet jego anatomię.

Digitalizacja i umiejętności poznawcze

Według Gary'ego Small'a, neuronaukowca z Uniwersytecie w Los Angeles, wykorzystanie technologii zmienia mózg, ponieważ obserwuje się, jak niektóre sieci neuronowe są wzmacniane, a inne starsze słabną.

Ten proces jest naturalny w ludzkim mózgu, ale odnosi się do tego, że zmiany te zachodzą w pewnych strukturach lub określonych obwodach. Na przykład w obwodach uważnych.

Spędzamy dużo czasu z telefonami komórkowymi, tabletami czy komputerami - właściwie jednocześnie - co prowadzi nas do wykonywania kilku zadań jednocześnie. Wielozadaniowość to zdolność poznawcza, którą posiadamy i która pozwala nam zachować uwagę w różnych działaniach. Jednak szacuje się, że może ona obejmować maksymalnie dwa zadania.

Tak więc, gdy mózg koncentruje się na dwóch zadaniach kora przedczołowa dzieli swoje zasoby, aby móc prawidłowo wykonywać oba zadania. Jednak ci, którzy wykonują więcej niż dwa zadania w tym samym czasie mają problemy z filtrowaniem i przechowywaniem informacji.

Zwracają uwagę na aspekty niezwiązane z zadaniem i mają trudności w przejściu z jednego zadania do drugiego.

Mamy również mniejszą zdolność do przechowywania danych, ponieważ możemy ponownie szukać informacji, gdy ich potrzebujemy. Podejrzewa się jednak również, że poprawia to naszą zdolność podejmowania decyzji, ponieważ zmysły są bardziej wyostrzone, a środowisko cyfrowe zachęca do szybkości.

Z tego powodu poprawia również szybkość przetwarzania informacji, co czyni nas w tym sensie bardziej wydajnymi.

Digitalizacja i rozwijający się mózg

Mózg dzieci jest szczególnie interesujący pod względem efektu cyfryzacji, ponieważ dorastają one w technologicznym środowisku. W rzeczywistości dzieci urodzone około 2000 roku są uważane za cyfrowych tubylców.

Oznacza to, że odkąd przychodzą na świat są otoczone technologią i dlatego spontanicznie i naturalnie rozwijają inny sposób myślenia i rozumienia świata.

Te dzieci dorastając rozwijają różne i zdigitalizowane umiejętności, nie tylko ze względu na otoczenie, ale także dlatego, że dorośli je do tego zachęcają. Tak jak w przypadku, gdy otrzymują telefon lub tablet, aby zapewnić im rozrywkę.

To, chociaż początkowo może wydawać się nieszkodliwe, może mieć poważne konsekwencje dla rozwoju dziecka.

Z jednej strony częstszy jest siedzący tryb życia, co z kolei ma konsekwencje dla mózgu niszcząc włókna nerwowe i pogarszając zdolności poznawcze. Zaobserwowano również, że znacząco wpływa na rozwój języka i zwiększa poziom kortyzolu, co ma szkodliwy wpływ na mózg.

Czy nasz mózg stanie się bezużyteczny?

Jak powiedzieliśmy wcześniej, mózg jest zdolny do adaptacji. Część tej adaptacji polega na rezygnacji z obwodów neuronowych, które nie są już potrzebne ani używane. Tak więc, jeśli z biegiem lat i ze względu na digitalizację niektóre sieci nie będą już potrzebne, ulegną degradacji. To właśnie jest znane jako „paradoks postępu".

Nie jest to jednak rzecz negatywna, ponieważ będziemy mieli możliwości i środki do inwestowania w inne aspekty. Na przykład nie będziemy musieli pamiętać konkretnych informacji o danym zagadnieniu, ale o tym, gdzie możemy uzyskać do nich dostęp.

Lub, na przykład, nie będziemy musieli zapamiętać naszych pomysłów w całości, ale będziemy mieć więcej zasobów, aby powiązać te koncepcje.

Krótko mówiąc, digitalizacja oczywiście zmienia nasz mózg, a wraz z nią sposób, w jaki postrzegamy i przetwarzamy świat. Nie oznacza to jednak, że jest to zmiana na gorsze. Nadal będziemy ludźmi, a nasz mózg prawdopodobnie nadal pozostanie najlepszym komputerem, jaki istnieje. Ponadto ich wyjątkowe umiejętności społeczne są niezastąpiona.

To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Digitalizacja i jej wpływ na mózg - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak środowisko cyfrowe, w którym żyjemy i digitalizacja wpływają na nasz mózg? Czy straci on swoje umiejętności, czy będzie się rozwijał jak dotychczas? W tym artykule wyjaśniamy niektóre zagadnienia. Nasz mózg można uznać za najpotężniejszy mózg na świecie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dlaczego uwielbia niespodzianki? Zaskoczenie to podstawowa emocja wywołana nieprzewidzianym bodźcem. Kiedy taka niespodzianka nie jest czymś przyjemnym, staje się automatycznie traktowana przez mózg jako negatywna emocja. Jak strach, wściekłość lub smutek.

Ale kiedy takie zaskoczenie jest pozytywne, jego rezultat jest przyjemny i wyzwala intensywną aktywację w niektórych obszarach mózgu. Te obszary są odpowiedzialne za inne emocje, takie jak zadowolenie. Zatem możemy powiedzieć, że istnieją fizjologiczne dowody na to, że mózg uwielbia niespodzianki.

Kiedy czytasz słowo „niespodzianka", prawdopodobnie myślisz o czymś pozytywnym i przyjemnym, na przykład prezentach lub przyjęciach-niespodziankach. Twój mózg również uwielbia ten efekt - poświęć chwilę na przeczytanie naszego dzisiejszego artykułu, aby dowiedzieć się, dlaczego!

Które obszary mózg przeznacza do przetwarzania różnego rodzaju „niespodzianek"?

Jądro półleżące, które jest częścią jąder podstawnych mózgu, odgrywa ważną rolę w przetwarzaniu niespodziewanych wydarzeń.

Najwyraźniej aktywuje się ono, gdy znajdziesz się w nieprzewidywalnej sytuacji. Dzieje się tak, ponieważ mózg nieświadomie oczekuje wtedy nagrody.

Podobnie jak w przypadku innych emocji, również ciało migdałowate odgrywa ważną rolę w przypadku zaskoczenia. Pomaga Ci zdecydować wtedy, czy to, co właśnie odkryłeś, jest dla Ciebie dobre, czy też nie. W związku z tym aktywują się dwie różne grupy neuronów:

Z jednej strony określona grupa neuronów aktywuje się, gdy mózg zdecyduje się, że „zasłużyłeś na nagrodę".

Z drugiej jednak strony, inna grupa neuronów aktywuje się, gdy mózg oceni dane zdarzenie jako coś nieprzyjemnego.

Całość funkcjonuje podobnie jak jak dwie przeciwstawne frakcje, jedna nie aktywuje się, jeśli zrobi to druga.

Twój mózg uwielbia wszelkiego rodzaju niespodzianki

Jak wspomnieliśmy powyżej, kiedy jakaś niespodzianka nie jest dla nas przyjemna, prowadzi do rozwoju negatywnych emocji. Jednak gdy takie zaskoczenie nie jest czymś niekorzystnym, prowadzi to do powstania pozytywnych emocji, których możesz doświadczyć przez długi czas.

Negatywne niespodzianki zwykle wymagają od Ciebie szybkiej reakcji, a pozytywne prowadzą do poczucia spokoju i szczęścia.

Wielu badaczy poświęciło swoje wysiłki, aby dowiedzieć się, dlaczego tak się dzieje i czy można wykorzystać mechanizm zaskoczenia, aby zastosować jakąś pozytywną interwencję w celach terapeutycznych. Idąc tym tropem, niektórzy amerykańscy naukowcy wykazali, że jądro półleżące aktywuje się zawsze wtedy, gdy pojawia się nieoczekiwany bodziec.

Co ciekawe, jądro półleżące jest niezwykle ważnym obszarem przyjemności w mózgu. Prawdopodobnie jest to powód, dla którego nasz mózg tak uwielbia wszelkiego rodzaju niespodzianki. Nie ma tutaj znaczenia, czy takie zaskoczenie jest dobre, czy też zła, ponieważ ten obszar „włącza się" za każdym razem aktywując mechanizmy przyjemności.

Doskonałym przykładem jest to, że wiele osób uwielbia odwiedzać tak zwane „nawiedzone" domy. Znajdują w nich wiele „niespodzianek", które na pierwszy rzut oka powinny być negatywne i prowadzić do emocji, takich jak strach czy obrzydzenie.

Wpływ tego mechanizmu na uczenie się i pamięć

Uczenie się jest jednym z najlepiej zbadanych procesów poznawczych w psychologii i neurobiologii. W ciągu ostatnich 50 lat naukowcy zidentyfikowali czynniki, które wpływają na to zagadnienie. Między innymi mechanizmy, dzięki którym ludzie nie zapominają lub wykorzystują swoją wiedzę. A jednym z nich jest właśnie zaskoczenie.

Według niektórych autorów siła, z jaką jeden element jest powiązany z drugim, staje się coraz większa, aż przestaje być zaskakująca. Innymi słowy, jeśli kilka razy zaprezentujesz hipotetyczny przewidywalny bodziec A oraz bodziec B (nieprzewidywalny), badana osoba zacznie się w końcu spodziewać bodźca B.

Ale gdy zda sobie sprawę, że taki układ jest zawsze połączony, jej reakcja będzie mniej intensywna. W rezultacie naukowcy zasugerowali, że gdy dany bodziec jest zaskakujący, jest bardziej prawdopodobne, że pozostanie on w pamięci na dłużej.

Ten związek między uczeniem się a niespodziankami w mózgu został udowodniony w ostatnich badaniach za pomocą metody neuroobrazowania.

W 2001 r. grupa brytyjskich i australijskich naukowców zaobserwowała też, co dzieje się z mózgiem, gdy podczas uczenia się doznajemy pewnego rodzaju zaskoczenia. Doszli oni do wniosku, że jądro półleżące aktywowało się w coraz mniejszym stopniu, gdy uczestnicy zapoznawali się z prezentowanymi im bodźcami.

Jednak gdy zobaczyli kolejną niespodziankę, ta część mózgu ponownie się aktywowała w pełnym zakresie.

Badania wykazały również, że sytuacje, które zdarzają się mniej więcej w tym samym czasie, co zaskoczenie, na dłużej pozostają w naszej pamięci. Może tak być, ponieważ niespodzianki uruchamiają serię mechanizmów cholinomimetycznych i dopaminergicznych, które zwiększają naszą uwagę i motywację.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Twój mózg uwielbia niespodzianki - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Dlaczego uwielbia niespodzianki? Zaskoczenie to podstawowa emocja wywołana nieprzewidzianym bodźcem. Kiedy taka niespodzianka nie jest czymś przyjemnym, staje się automatycznie traktowana przez mózg jako negatywna emocja. Jak strach, wściekłość lub smutek. Ale kiedy takie zaskoczenie jest pozytywne, jego rezultat jest przyjemny i wyzwala intensywną aktywację w niektórych obszarach mózgu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Neurobiotyka to rodzaj ćwiczeń dla mózgu, które pozwalają zachować sprawność i elastyczność umysłową. Przełamuje zautomatyzowane lub nawykowe schematy mentalne, aby pobudzić te obszary, które mogą być uśpione, zwiększając tym samym pojemność mózgu.

W krajach Zachodu dominuje kult wyglądu fizycznego. Z tego powodu wiele osób obsesyjnie koncentruje się na zachowywaniu formy i opracowywaniu wyrzeźbionych ciał. Jednak niewielu z nas przejmuje się ćwiczeniem naszych mózgów.

Ale zaraz, o co chodzi? Czy to oznacza, że możemy coś robić, aby nasze mózgi pozostały sprawne? Ależ tak! Czytaj dalej, aby dowiedzieć się na czym polega neurobiotyka, metoda ćwiczeń dla mózgu.

Chociaż oczywiście warto dbać o swoje ciało i wygląd ogólny, to nie możesz zapomnieć, że Twój mózg to mięsień i również potrzebuje treningów. To nie jest jakiś tam kolejny organ, ale bezcenny system operacyjny. Właśnie dlatego warto wypróbować neurobiotykę, która stanowi doskonały sposób na zachowanie formy.

Proponowane przez nas ćwiczenia możesz bez problemu dopasować do swoich potrzeb. Dzięki temu będziesz w stanie poprawić swoją sprawność fizyczną w sposób adekwatny do Twojego wieku. Ćwiczenia, o których mówimy, nadają się zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych w każdym wieku.

"Każdy człowiek może, jeśli tego pragnie, kształtować własny mózg."

~ Santiago Ramón y Cajal ~

Czym tak właściwie jest neurobiotyka?

To trening mentalny, mózgowy lub neuronalny, który składa się z serii ćwiczeń, problemów i łamigłówek mentalnych, które pomagają poprawić sprawność umysłową. Opracowali go Lawrence Katz i Manning Rubin, neurobiolodzy z Duke University w Durham, położonego w Karolinie Północnej.

Autorzy opracowali neurobiotykę jako program ćwiczeń dla grupy mięśni mózgu, które dana osoba musi stymulować poprzez wprowadzanie zmian w rutynie oraz wykonywanie serii ćwiczeń, które pomagają im utrzymać długoterminowe, optymalne zdrowie psychiczne.

Według Katza i Rubina (1999) neurobiotyka różni się od innych rodzajów ćwiczeń dla mózgu, które zazwyczaj bazują na wykonywaniu ćwiczeń logicznych, układaniu puzzli i wyizolowanych sesjach.

Z kolei neurobiotyka wymaga wykorzystywania wszystkich zmysłów, aby poprawiać i wytwarzać różne naturalne ścieżki, które posiada mózg. Dzięki temu wypracowujesz nowe powiązania między różnymi rodzajami informacji. Umyślne tworzenie nowych wzorców skojarzeń stanowi główny cel takiego treningu mentalnego.

Rodzaje ćwiczeń

Trening proponowany w neurobiotyce koncentruje się na obu półkulach mózgu, ruchu ciała oraz wykorzystaniu wszystkich zmysłów, a zwłaszcza oczu, w celu stymulowania mieliny oraz ułatwienia procesu uczenia się.

Cele niniejszego programu są następujące: poprawa kondycji fizycznej danej osoby, utrzymanie jakości jej ruchów, wzmocnienie jej umiejętności psychologicznych i poznawczych oraz wspomaganie komunikacji mózgu z ciałem, aby pozbyć się stresu i napięcia, jakie mogły nagromadzić się w jej ciele.

Możesz wykonywać wiele ćwiczeń. Im większą kreatywnością się wykażesz, tym więcej znajdziesz możliwości. Oto kilka pomysłów:

Rozwiązuj sudoku, mierząc swój czas, aby dowiedzieć się jakie masz postępy.

Ucz się nowych słów i włączaj je do swoich rozmów.

Noś zegarek do góry nogami.

Odczytuj godzinę widoczną na zegarku od tyłu, jakby była odbita w lustrze.

Chodź tyłem po domu (ale zachowaj ostrożność).

Myj zęby lub czesz włosy ręką, która nie jest dominująca.

Przyglądaj się zdjęciom ułożonym do góry nogami i podziwiaj ich detale.

Używaj telefonu komórkowego ręką, która nie jest dominująca.

Ubieraj się z zamkniętymi oczami.

Zmieniaj trasę do pracy, domu lub szkoły.

Krótko mówiąc, każde ćwiczenie, które zrywa z rutyną i automatycznymi zachowaniami, pobudzi Twój mózg do pracy.

Jakie są zalety neurobiotyki?

Naukowcy dość długo wierzyli, że mózg jest w stanie wytwarzać połączenia nerwowe jedynie w dzieciństwie. Ale Katz stwierdził, że mózg przypisuje i przetwarza wszelkie niezbędne dane sensoryczne, wytwarzając nowe struktury i połączenia u osób w każdym wieku. Te ćwiczenia pomogą Ci:

Tworzyć nowe połączenia (synapsy) na poziomie mózgowym dzięki eksperymentalnemu podejściu do nowych codziennych aktywności.

Stymulować produkcję lub regenerację sieci nerwowych poprzez sieć sensoryczną.

Wywoływać produkcję neurotrofin lub określonych cząsteczek, które wspierają przetrwanie neuronów.

Wykonywanie ćwiczeń na mózg jest niezwykle ważne, ponieważ pomagają wykorzystywać cały mózg i ciało oraz poprawiają koncentrację, równowagę, myślenie, pamięć, kreatywność, słuch, uwagę, postrzeganie i uwagę.

Dlatego też można bez wątpienia stwierdzić, że "ta strategia poprawia umiejętności uczenia się i nastawienie oraz pomaga uchronić się przed lub leczyć deficyty ruchowe, problemy behawioralne, mowę, pisanie i hiperaktywność" (Orellana, 2010).

Ćwiczenia proponowane przez neurobiotykę umożliwiają rozwój nowych struktur i połączeń w mózgu. Poza tym dzięki technikom neurobiologicznym możesz uchronić się przed wystąpieniem różnych zaburzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera, depresja i choroba Parkinsona.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Neurobiotyka: świetna gimnastyka mózgu - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Neurobiotyka to rodzaj ćwiczeń dla mózgu, które pozwalają zachować sprawność i elastyczność umysłową. Przełamuje zautomatyzowane lub nawykowe schematy mentalne, aby pobudzić te obszary, które mogą być uśpione, zwiększając tym samym pojemność mózgu. W krajach Zachodu dominuje kult wyglądu fizycznego. Z tego powodu wiele osób obsesyjnie koncentruje się na zachowywaniu formy i opracowywaniu wyrzeźbionych ciał.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Większość z nas zapomina sny krótko po przebudzeniu. Pozostają nam pewne doznania i luźne wspomnienie snu, które również blaknie. Dlaczego tak się dzieje? Dlaczego nasz mózg nie pozwala nam zapamiętać tego, co przeżyliśmy we śnie?

Spędzamy dużą część naszego życia śpiąc, zanurzeni w tym sugestywnym onirycznym wszechświecie. Z drugiej strony większość wyprodukowanego przez nasz mózg materiału zostaje zapomniana. Dlaczego zapominamy niektóre sny?

I nieważne, jak niezwykle intensywne i prawie żywe doświadczenia przeżyliśmy we śnie. Wkrótce po przebudzeniu, każdy obraz, każdy fragment i każde wspomnienie, ulatnia się z naszej pamięci, jak dym porwany prądem powietrza.

Najbardziej uderzające jest to, że przez krótki czas mamy wrażenie, że gdybyśmy wysilili nieco bardziej naszą pamięć, moglibyśmy odzyskać te wspomnienia. Jednak za chwilę już nie ma sensu się koncentrować, ponieważ pozostaje nam jedynie emocjonalny ślad samego snu lub, jeśli tak było, koszmaru.

Jednak nie zawsze ten proces wygląda tak samo? Dlaczego zapominamy niektóre sny, a inne z kolei pamiętamy nawet ze szczegółami?

William Shakespeare powiedział, że ludzie są stworzeni z tego samego materiału, z którego utkane są sny. To prawda, że ​​za tym poetyckim obrazem kryje się niezaprzeczalna prawda. Akt snu łączy sugestywną kombinację procesów mentalnych, które obejmują nasze wspomnienia i przeżycia.

Z drugiej strony wplata w nie kilka pociągnięć kreatywności, surrealizmu i fantazji. Człowiek na jawie również wykorzystuje te wspaniałe składniki.

Jednak nie da się zaprzeczyć, że i tak chcielibyśmy móc zapamiętać każdy sen. Powód leży w klasycznym przekonaniu, że odkrywając każdy obraz, słowo, sensację i wydarzenia, które pojawiają się w sferze marzeń sennych, być może moglibyśmy poznać się trochę lepiej.

„Główną funkcją snów jest próba przywrócenia równowagi psychicznej".

- Carl Jung -

Dlaczego zapominamy niektóre sny? Dwie teorie dają nam odpowiedź

Są osoby, które mają osobliwą zaletę pamiętania wielu swoich snów. Są to ludzie, którzy nie wahają się dzielić tymi doświadczeniami z innymi, próbując jak zwykle szukać symboliki i interesujących interpretacji.

Inni natomiast rzadko pamiętają cokolwiek ze swojego wyśnionego wszechświata. To te osoby, które nie wahają się wykrzyknąć: „to oczywiste, że ja nie mam snów". Musimy jednak jasno powiedzieć: wszyscy śnimy. Marzenie senne nie tylko pozwala nam osiągnąć głęboki i regenerujący sen, tak niezbędny dla naszego zdrowia.

Co więcej, mózg potrzebuje tego procesu, aby utrwalić wyuczone informacje, usunąć dane, które nam do niczego nie służą i wykonać zadania metaboliczne w celu uzyskania właściwej równowagi. Oznacza to, że w czasie snu mózg wykonuje rodzaj przycinania i formowania.

Tak więc, jak często mówią eksperci, jeśli przeżyjemy 90 lat, spędzimy we śnie około 30, w tym 22 lata zanurzeni w głębokim śnie i 7 lat w sennych marzeniach. Jednak z tych siedmiu lat prawie nic nie będziemy pamiętać. Dlaczego więc spędzamy tyle czasu na czymś, co okazuje się tak nieproduktywne w swojej treści?

Hipokamp nie zwraca uwagi na twoje sny

Kiedy zasypiamy, nie wszystkie obszary mózgu są „wyłączane". Wiemy, że istnieją niezwykle aktywne obszary w czasie snu. Jednym z nich, któremu przejście z aktywności do spoczynku zajmuje dużo czasu, jest hipokamp. Obszar ten związany jest z naszą pamięcią i jest odpowiedzialny za wykonywanie kluczowych zadań podczas snu.

Zasadniczo ten obszar przekazuje odpowiednie informacje przechowywane w pamięci krótkotrwałej do obszaru pamięci długoterminowej. Hipokamp jest, można powiedzieć, „skoncentrowany" na bardzo specyficznych zadaniach.

Te zadania z kolei uniemożliwiają mu zwracanie uwagi na świat naszych marzeń sennych. W rzeczywistości Hipokamp nie uważa tej sfery za ważną. Jego praca w tych momentach skupia się na utrwalaniu nauki i wspomnień.

To, co dzieje się w naszych snach, nie interesuje go zbytnio. A przynajmniej na to właśnie wskazują niektóre badania. Na przykład badanie przeprowadzone przez Thomasa Andrillona, ​​neuronaukowca z Monash University w Melbourne w Australii.

Tak więc, jak można zobaczyć na obrazach rezonansu magnetycznego, w trakcie snu hipokamp wysyła informacje do kory, ale ze swojej strony nie otrzymuje żadnych.

Czasami możesz sobie coś przypomnieć i to zapamiętać. Jakiś obraz, uczucie lub krótką scenę. To prawdopodobieństwo wzrasta, gdy obudzimy się zaraz po śnie. W takich sytuacjach wykazano, że sen ten pozostaje w pamięci zaledwie minutę lub dwie. Wkrótce znowu o nim zapominamy.

Niski poziom acetylocholiny i noradrenaliny

Istnieje również drugi powód, który wyjaśnia, dlaczego zapominamy niektóre nasze sny. Teoria ta (która uzupełnia poprzednią) koncentruje się na dwóch bardzo specyficznych neuroprzekaźnikach: acetylocholinie i adrenalinie. Interesującą rzeczą jest to, że kiedy zasypiamy, poziom tych dwóch substancji gwałtownie opada w naszym mózgu.

Zjawisko to przekłada się na mniejszą zdolność do utrwalania wspomnień. Jest jednak jeszcze coś więcej. Wykazano, że kiedy wkraczamy w fazę REM, kiedy przekraczamy próg snów, aby zanurzyć się w ich królestwie, poziom acetylocholiny nagle rośnie, ale adrenaliny nie.

Dlatego, abyśmy mogli pamiętać, co dzieje się w tej dziedzinie snów, powinniśmy mieć wysoki poziom obu neuroprzekaźników. Nie wystarczy, jeśli tylko jeden się podnosi.

Dlaczego zapominamy niektóre sny, a inne pamiętamy?

Wiemy już, że istnieją dwa czynniki, przez które zapominamy o niektórych naszych snach. Hipokamp i neuroprzekaźniki, takie jak adrenalina i acetylocholina, utrudniają nam tworzenie wspomnień podczas snu.

Jednak eksperci w tej dziedzinie, tacy jak badacz snu Ernest Hartmann, profesor psychiatrii z Uniwersytetu Medycznego z Tufts, zwracają uwagę, że istnieje jeszcze jeden powód, który sprzyja zapominaniu.

Mózg nie uważa snów za coś transcendentnego, istotnego. Nie widzi w nich przydatności. Dlatego, jeśli jakieś pamiętamy, dzieje się to z bardzo uderzającego powodu: ponieważ mają one silny element emocjonalny. Im bardziej intensywna i im bardziej spójna jest twoja senna narracja, tym bardziej prawdopodobne jest, że ją zapamiętamy.

Podsumowując, marzenia senne wciąż pozostają tą zagadką, która od zawsze tak bardzo nas pociągała. Zarówno Freud, jak i Carl Jung uważali je za niezbędne do lepszego zrozumienia istoty ludzkiej. Jednak sam mózg je unieważnia i uniemożliwia nam ich zapamiętanie. Co ciekawe, nie są one dla niego tak istotne, jak mogą być dla nas.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zapominamy niektóre sny? - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Większość z nas zapomina sny krótko po przebudzeniu. Pozostają nam pewne doznania i luźne wspomnienie snu, które również blaknie. Dlaczego tak się dzieje? Dlaczego nasz mózg nie pozwala nam zapamiętać tego, co przeżyliśmy we śnie? Spędzamy dużą część naszego życia śpiąc, zanurzeni w tym sugestywnym onirycznym wszechświecie.

# data[].attributes.headline
"Gorąca strefa" w Twoim mózgu - to właśnie z niej pochodzą sny!

# data[].attributes.subject
"Gorąca strefa" w Twoim mózgu - to właśnie z niej pochodzą sny!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nowe badania i nowe odkrycia w nauce snu są zawsze fascynujące. Dla wielu ludzi sny są ważnym źródłem osobistych odkryć. Zespół badawczy neurologów ze Stanów Zjednoczonych, Włoch i Szwajcarii odkryli to, co nazywają „ gorąca strefa " mózgu, która włącza się gdy śnimy.

" Gorąca strefa " to obszar mózgu, który wydaje się „włączać", podczas gdy śnimy. Naukowcy odkryli również, że nie tylko śnimy gdy jesteśmy w fazie snu REM (szybki ruch gałek ocznych). To pomoże nam zrozumieć coś z treści naszych marzeń. Te ciekawe odkrycia mogą doprowadzić nas do lepszego zrozumienia ludzkiej świadomości.

Gorąca strefa mózgu - badania nad tym zagadnieniem

Zespół badawczy monitorował aktywność elektryczną w mózgach 32 osób badanych w ich laboratorium snu. Studiowali je przez pięć do dziesięciu nocy. Często budzili poddanych pytając ich o sen i czy mieli sny czy nie. Naukowcy zapytali uczestników badania, czy pamiętają część swoich snów lub czy w ogóle nic nie pamiętają.

Różnica między tym badaniem a wcześniejszymi badaniami snu to liczba używanych elektrod. Tym razem naukowcy wykorzystali czapkę z 256 elektrodami. To dało im znacznie pełniejszy obraz.

Wyniki

Zespół odkrył, że określona część mózgu, czyli „gorąca strefa", zwiększyła aktywność elektryczną, gdy badani śnili. „Gorąca strefa" znajduje się w bruździe ciemieniowo-potylicznej mózgu. Wszystko wskazuje na to, że mogą to być neuronalne korelaty śnienia.

Kiedy ten obszar mózgu jest stymulowany podczas czuwania, może „wywołać uczucie bycia w równoległym świecie lub w stanie przypominającym sen". To fascynujące odkrycie. To odkrycie sugeruje również, że świadomość znajduje się w tylnym obszarze mózgu. Do tej pory naukowcy uważali, że znajduje się w płatach czołowych i ciemieniowych.

„ Wydaje się, że potrzebna jest tylko bardzo określona, bardzo ograniczona aktywacja mózgu, aby generować świadome doświadczenia. Do tej pory sądziliśmy, że duże obszary mózgu muszą być aktywne, aby generować świadome doświadczenia", powiedziała Francesca Siclari, współautorka badania.

Opinie o „gorącej strefie"

Niektórzy uważają, że może nam to powiedzieć o treści naszych marzeń. Jednak nie wszyscy są przekonani. Profesor psychiatrii w Harvard Medical School, dr Stickgold nie wierzy, że to konkretne badanie pomoże nam wykryć sny.

Dr Stickgold uważa, że ​​sny, które pamiętamy i sny o których zapominamy prawdopodobnie mają inny elektroniczny „zapis". Jednak dr Stickgold zgadza się ze wszystkimi innymi, że najbardziej interesującą rzeczą w tych badaniach jest możliwość zrozumienia jednej z największych tajemnic rasy ludzkiej: natury i pochodzenia świadomości.

Idea, że różne części mózgu działają inaczej gdy śnimy jest badana od ponad dziesięciu lat. To wspólny pogląd wielu badaczy. Podejrzewali, że to prawda, jednak nie mieli wystarczających dowodów empirycznych, aby to udowodnić.

„Siła tej techniki polega na tym, że mogą pogłębić koncepcję tego, czy lokalne obszary lub konkretne regiony mózgu są odpowiedzialne za pewne czynności, a nie cały mózg znajdujący się w głębokim śnie."

~ <em data-reactroot="">-Dr. Danny Eckert z Neuroscience Research Australia (NeuRA)-</em> ~

Przyszłe badania gorącej strefy

Naukowcy rozważają wykonanie stymulacji „gorącej strefy" u pacjentów, którzy są w śpiączce lub mają ataki epilepsji.

Prawie wszyscy zgadzają się, że przyszłe badania mogą potencjalnie dać nam dostęp do innych stanów świadomości. Co więcej, pomogą wyjaśnić jakie inne regiony mózgu są zaangażowane w te różne stany świadomości.

A może odkryjemy, gdzie i jak łączymy się ze Świadomością za pomocą dużego „Ś". To zależy od tego kim jesteś i jak chcesz to zinterpretować. Niezależnie od tego jak na to patrzysz, jest to ekscytujący temat, który jest coraz bliższy do zrozumienia.

„Regiony te wydają się oferować integrację wieloczujnikową, która jest dobrze dostosowana do wsparcia wirtualnej symulacji świata, charakteryzując sny."

~ <em data-reactroot="">-</em>Dr. Lampros Perogamvros, University of Wisconsin-Madison<em data-reactroot="">-</em> ~
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
"Gorąca strefa" w Twoim mózgu - to właśnie z niej pochodzą sny! - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Nowe badania i nowe odkrycia w nauce snu są zawsze fascynujące. Dla wielu ludzi sny są ważnym źródłem osobistych odkryć. Zespół badawczy neurologów ze Stanów Zjednoczonych, Włoch i Szwajcarii odkryli to, co nazywają „ gorąca strefa " mózgu, która włącza się gdy śnimy. " Gorąca strefa " to obszar mózgu, który wydaje się „włączać", podczas gdy śnimy.

# data[].attributes.headline
Dlaczego mamy powtarzające się sny i co one właściwie mogą znaczyć?

# data[].attributes.subject
Dlaczego mamy powtarzające się sny i co one właściwie mogą znaczyć?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zakładając, że każdej nocy przesypiasz osiem godzin, jedną trzecią życia spędzasz w łóżku. Chociaż nasze ciało w tym czasie odpoczywa, mózg znajduje się w wysoce funkcjonalnym stanie, by przygotować nas na następny dzień.

Powtarzające się sny

Dla niektórych noce bywają ciężkie. Jedni zmagają się z bezsennością, innym koszmary skutecznie spędzają sen z powiek. Sny mogą się okazać problematyczne, mogą się one także powtarzać, co u wielu osób wywołuje pewien niepokój.

Jeśli masz powtarzające się sny, nie jesteś sam. Konkretne sny prześladują wiele osób. Stwierdzono, że zdarza się to 60-75% społeczeństwa. Istnieje nawet lista popularnych motywów, które prześladują ludzi we śnie.

Główne motywy

Z ankiety wynika, że powtarzające się sny najczęściej dotyczą spadania, bycia ściganym lub nieprzygotowanym do ważnego wydarzenia oraz latania. Większość z nich wywołuje negatywne emocje i powoduje niepokój.

Badania wykazały, że zestresowane oraz zmagające się z problemami psychicznymi osoby są bardziej podatne na powtarzające się sny. Prześladujące nas we śnie obrazy mogą być odbiciem tego, co czujemy.

Sen o nieprzygotowaniu do ważnego wydarzenia może być odzwierciedleniem naszych obaw dotyczących pracy lub obowiązków. To sposób mózgu na odgrywanie fizycznego i psychicznego stresu.

Śniąc o spadaniu zapewne mamy wiele obaw i niepewności związanych z określonymi sytuacjami. Trudno jednoznacznie określić powód wywołujący powtarzające się sny, ale może to być sygnał, że warto w końcu uporządkować pewne sprawy.

Rozwiązanie problemu

Teoretycy przypuszczają, że powtarzające się sny mogą być wynikiem nierozwiązanych problemów w życiu śniącej osoby. Inni spekulują, że pojawiają się, gdy dana osoba próbuje poradzić sobie z przeszłymi traumami.

Eksperci wyjaśniają, że powtarzające się sny mogą wiązać się także z ukrytymi pragnieniami i lękami. Najlepszym sposobem na pozbycie się powracających obrazów jest uspokojenie się i zminimalizowanie poziomu stresu.

Oprócz rozwiązania problemów, które wywołują twoje koszmary, ważne jest również uwzględnienie takich czynników, jak wystarczająca ilość snu, komfortowe warunki oraz zrównoważony styl życia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego mamy powtarzające się sny i co one właściwie mogą znaczyć? - Nauka jest niesamowita

# data[].attributes.attachment_link.description
Zakładając, że każdej nocy przesypiasz osiem godzin, jedną trzecią życia spędzasz w łóżku. Chociaż nasze ciało w tym czasie odpoczywa, mózg znajduje się w wysoce funkcjonalnym stanie, by przygotować nas na następny dzień. Dla niektórych noce bywają ciężkie. Jedni zmagają się z bezsennością, innym koszmary skutecznie spędzają sen z powiek.

# data[].attributes.headline
Te rzeczy dzieją się z twoim mózgiem, gdy się nie wysypiasz

# data[].attributes.subject
Te rzeczy dzieją się z twoim mózgiem, gdy się nie wysypiasz

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kto z nas nie zastanawiał się choć raz nad tym, co tak naprawdę jest nam w życiu pisane? Chcemy być szczęśliwe, spełnione, docenione. Jakkolwiek nie różnią się plany i marzenia każdej z nas, los może z nich zakpić i dopisać zupełnie inne zakończenie do jednej z historii, które w ciągu wielu lat życia stają się naszym udziałem.

Te, które nie wierzą w przeznaczenie, chcą same zawojować świat i podporządkować go swoim planom. Ale nawet gdy odrzucamy w świadomości rolę fatum, losu czy przeznaczenia, nie wszystko leży w naszej mocy.

Godzić się z losem, czy zawalczyć o swoje?

Nawet jeśli rzeczy, których doświadczałaś, składałaś na karb losu, być może niejedną z nich starałaś się zmienić. Bo przecież nawet wiara w nieuniknione, nie oznacza w pełni zgody na to, co może się stać. Nie musisz, a nawet nie powinnaś godzić się ze wszystkim, co niesie ślepy los. Są przecież momenty, których nadejście zmienia diametralnie nie tylko sytuację, w której się znajdujesz, ale i całe życie.

Wyobraź sobie, że to właśnie ty stajesz oko w oko z niebezpieczeństwem. Wiesz co się może stać i mimo ryzyka starasz się uchronić siebie lub bliskich przed nieszczęściem. Nie pozwolisz dziecku w pośpiechu wybiec na ruchliwą jezdnię, nawet, gdy sama się spieszysz. Nie wsiądziesz późnym wieczorem do auta nieznajomego, mając możliwość zamówienia taksówki.

A przecież istnieją się takie zrządzenia losu, z powodu których możesz znaleźć się w samym centrum zagrożenia, bez sensownego wyjścia. Możesz wracać do domu bezpiecznie, sprawnym autem. Ty dostosujesz się do przepisów, kierowca z naprzeciwka wjedzie na twój pas ruchu, wypychając pojazd z jezdni. Próba gwałtu, rozbój, porwanie, atak terrorystyczny czy bezpośrednie zagrożenie życia. Zapewne wierzysz, że ciebie to na pewno nie spotka....

Oni zawalczyli o siebie, ty możesz czerpać inspirację

Jednak życie potrafi niemile zaskoczyć, zmieniając poczucie bezpieczeństwa w strach... Owszem, niepotrzebne jest rozmyślanie o takich przypadkach i zastanawianie się, co wtedy mogłabyś zrobić, co mogłabyś czuć. Czy byłaby to chęć dzikiej walki o przetrwanie, czy rozpaczliwa ucieczka? Okażesz się superbohaterką nieoglądającą się na jakiekolwiek ryzyko, czy małą, bezbronną dziewczynką, która będzie pragnęła jedynie zniknąć? Odczujesz strach, ból, nadzieję czy też zastygniesz w oczekiwaniu na nieuniknione? Zamiast tracić energię nad rozmyślaniem o tym, co mogłoby cię czekać, dowiedz się co zrobili ci, którzy naprawdę stanęli oko w oko ze swoim przeznaczeniem.

To seria dokumentalna przedstawiająca historie ludzi, którzy brali udział w tragicznych wydarzeniach i jako jedni z nielicznych przetrwali je. O swoich wstrząsających doświadczeniach opowiedzą m.in. niedoszłe ofiary Andersa Breivika i kobieta, której udało się przeżyć zamach terrorystyczny w Paryżu w listopadzie 2015 r.

Oto bohaterowie, których niezwykłe historie poznacie na kanale CBS Reality:
1. Gill Hicks: przeżyła zamach w Londynie (7 lipca 2007 r.)
7 lipca 2005 r. to czarny dzień w historii Wielkiej Brytanii - wtedy właśnie w Londynie miały miejsce trzy eksplozje w metrze i jedna w autobusie, w wyniku których zginęły 52 osoby, a ponad 700 zostało rannych. Bohaterką pierwszego odcinka serii będzie Gill Hicks, jedna z ostatnich osób, które zostały uratowane z płonącego po wybuchu metra. Kobieta opowie o tym wstrząsającym wydarzeniu.

2. Mo Lea: przeżyła atak Petera Sutcliffe'a, „Rozpruwacza z Yorkshire"

Peter Sutcliffe, znany także jako „Rozpruwacz z Yorkshire". w latach 1975-1980 zamordował trzynaście kobiet, zaś siedem innych okaleczył. Jedną z osób, która cudem uniknęła śmierci z ręki mordercy, była Mo Lea, której historia zostanie przedstawiona w drugim odcinku serialu.

3. Stephen Gault: przeżył atak terrorystyczny zorganizowany przez Irlandzką Armię Republikańską

W kolejnym odcinku poznamy tragiczną historię Stephena Gaulta. Chłopak miał zaledwie 18 lat, gdy na jego oczach w wyniku zamachu terrorystycznego zorganizowanego przez Irlandzką Armię Republikańską zginął jego ojciec i 11 innych osób. Po 25 latach od tego tragicznego wydarzenia Gault opowiada o tym feralnym dniu i o drodze jaką przebył walcząc o sprawiedliwość dla swojej rodziny i rodzin pozostałych ofiar wybuchu bomby.
4. Margaret Mountney: przetrwała dwuletnie małżeństwo z mordercą i gwałcicielem, Peterem Tobinem 5. Caroline Langlade: przetrwała atak terrorystyczny na salę koncertową Bataclan w Paryżu (13 listopada 2015 r.)
W piątym odcinku serii usłyszymy opowieść Caroline Langlade - kobiety, której udało się przeżyć jeden z ataków terrorystycznych zorganizowanych w Paryżu przez bojowników ISIS pamiętnego 13 listopada 2015 r. Bohaterka tego odcinka, podobnie jak około 1500 innych osób, wybrała się tego feralnego wieczoru na koncert grupy Eagles of Death Metal do sali koncertowej Bataclan. Caroline nie tylko przedstawi swoje wspomnienia dotyczące tego zdarzenia, ale opowie także o założonej przez siebie organizacji mającej na celu pomoc innym poszkodowanym w paryskim ataku.
6. Pam Warren: przeżyła katastrofę kolejową przy londyńskiej stacji Paddington (5 października 1999 r.)
7. Declan Brady: przeżył katastrofę lotu British Midland 92 (8 stycznia 1989 r.)

8. Amanda Wright: przeżyła atak Johna Dickinsona, mordercy jej matki

9. Sameem Ali: uciekła z zaaranżowanego małżeństwa z ponad dwukrotnie starszym mężczyzną i uniknęła śmierci z ręki zabójców wynajętych przez jej brata
10. Jarl Riskjelle Gjerde, Tore Bekkedal, Knut Frydenlund, Hege Dalen: przetrwali masakrę na wyspie Utøya, w której z ręki Andersa Breivika zginęło 69 osób
O przerażających wydarzeniach, jakie rozegrały się 22 lipca 2011 r. w Norwegii, gdzie z ręki Andersa Breivika zginęło 69 osób, opowie trzech chłopców, którzy przebywali tego feralnego dnia na wyspie Utøya. Ich relacja zostanie uzupełniona historią Hege Dalen, pielęgniarki, która w tym czasie przebywała na sąsiadującej wyspie i która pospieszyła z pomocą ofiarom masakry. Tego dnia udało jej się ocalić życie ponad 40 osób.
Na premierowe odcinki serialu dokumentalnego „Oszukałem przeznaczenie" CBS Reality zaprasza od 5 do 16 grudnia, od poniedziałku do piątku o 21:00.

# data[].attributes.attachment_link.title
Te rzeczy dzieją się z twoim mózgiem, gdy się nie wysypiasz - Oh!me - Magazyn dla kobiet

# data[].attributes.attachment_link.description
Kto z nas nie zastanawiał się choć raz nad tym, co tak naprawdę jest nam w życiu pisane? Chcemy być szczęśliwe, spełnione, docenione. Jakkolwiek nie różnią się plany i marzenia każdej z nas, los może z nich zakpić i dopisać zupełnie inne zakończenie do jednej z historii, które w ciągu wielu lat życia stają się naszym udziałem.

# data[].attributes.headline
Nootropiki – jak natura może poprawić pracę mózgu?

# data[].attributes.subject
Nootropiki – jak natura może poprawić pracę mózgu?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nootropiki nie tylko zapewniają układowi nerwowemu optymalne funkcjonowanie, lecz także poprawiają umysłową sprawność. (fot. iStock)

Któż z nas nie marzy o doskonałej koncentracji, świetnej pamięci, sprawnym myśleniu? W tych wszystkich procesach mogą nam pomóc nootropiki. - Czym są? Jak działają na mózg? - wyjaśnia Julie Morris, autorka książki „Smart Plants".
Czy rolnik z Mezopotamii żyjący dziesięć tysięcy lat temu i wikiński wojownik sprzed tysiąca lat mają coś wspólnego z Tobą i ze mną? Owszem - podobne mózgi. Co prawda nasze życie zdaje się pędzić z zawrotną szybkością, jednak ewolucja to proces bardzo powolny, który dotyczy również naszego mózgu. Około dwóch milionów lat temu nasi przodkowie, Homo erectus, cechowali się raczej małymi mózgami, niewiele większymi od mózgów małp człekokształtnych.

Trzeba było aż półtora miliona lat, żeby ten organ dwukrotnie się powiększył, co umożliwiło ówczesnym Homo sapiens chodzenie w pozycji wyprostowanej, rozwinięcie języka i przyswojenie pewnych umiejętności pozwalających rozwiązywać problemy. Jedna uwaga: wielkość mózgu jako taka nie jest wyznacznikiem inteligencji. Od czasu szczytowego etapu rozwoju Neandertalczyków nasze mózgi nieco się skurczyły, jednak w porównaniu z prehistorycznymi krewniakami my możemy się poszczycić sprawniejszymi procesami poznawczymi. (Większość naukowców jest zdania, że mniejsze niż u Neandertalczyków mózgi mają związek z mniejszymi rozmiarami ciała i efektywniejszym wykorzystaniem energii.) Istotne jest jednak, że zmiany w anatomii człowieka zachodzą bardzo wolno. W ciągu ostatnich dziesięciu tysięcy lat mózg praktycznie wcale się nie zmienił.

Przyglądając się społeczeństwom, trudno się tego domyślić. Wystarczy rzut oka na paręset lat - powiedzmy od rewolucji przemysłowej do dnia dzisiejszego - by zauważyć, jak ogromne zmiany zaszły na praktycznie każdej płaszczyźnie, co częściowo zawdzięczamy rozwojowi urbanizacyjnemu i masowej produkcji. Jednak nie trzeba sięgać tyle lat wstecz - przecież życie naszych dziadków, a nawet rodziców wyglądało zupełnie inaczej niż nasze. Czemu nie zawęzić ram czasowych jeszcze bardziej? Popatrz na swoje własne doświadczenia. Nie wiem, jak jest w Twoim przypadku, ale nic tak skutecznie nie sprawia, że czuję się staro, jak moje własne słowa: Pamiętam, że zanim pojawił się internet...

Pomyśl: W ciągu ostatnich stu lat świat się zelektryfikował, ulice zapełniły się samochodami, człowiek postawił stopę na Księżycu... a teraz możemy pląsać przy dźwiękach najnowszego przeboju Beyoncé dobiegających z tego samego urządzenia, które pozwala nam „czatować" z przyjaciółmi, dowiadywać się, co dzieje się na świece, śledzić puls, podpisać umowę, uczyć się francuskiego, kupić myjkę do ciała i dowiedzieć się, która godzina... i to wszystko jest dostępne od ręki. Dzisiejszy goryl wciąż prezentuje te same umiejętności i ma te same potrzeby, co jego przodek sprzed dziesięciu tysięcy lat. Nasza sytuacja jest krańcowo inna. Życie nabrało tempa - szczególnie w ciągu ostatnich stu lat - wręcz zawrotnego, a z drugiej strony ewolucyjnie nic w nas nawet nie drgnęło.

Nie zamierzam twierdzić, że postępy, jakie poczyniliśmy jako gatunek, i tempo, w jakim tych postępów dokonujemy, są z natury złe. (Uwielbiam robić zakupy w sieci z opcją dostawy następnego dnia i nie jestem w tym odosobniona.) Jednak nasze mózgi zwyczajnie nie są przystosowane do mierzenia się z takim poziomem stresu i napięć - niektórzy nazywają to „ciągłą częściową uwagą" - jakie są dziś naszym udziałem. Choć potrafimy się błyskawicznie przystosować do wymogów otoczenia (takich jak noszenie wygodnego obuwia umożliwiającego szybkie poruszanie się po miejskich rozgrzanych betonowych chodnikach), nasz mózg desperacko potrzebuje wsparcia z naszej strony, by adaptować się do niezliczonych wyzwań i natłoku informacyjnego, które są częścią „normalnego" współczesnego życia. W głębi duszy wszyscy wołamy o równowagę; szukamy sposobów na odzyskanie ulotnej czystości umysłu, która powinna być integralnym elementem mózgu.

I tu pojawia się pole dla niezwykłej mocy nootropików.

Człowiek nie będzie biernie czekał miliony lat, aż ewolucja zaoferuje mu lepszy mózg. - dr Corneliu e. Giurgea, rumuński psycholog, chemik i „ojciec nootropików".

Co to jest nootropik?

Zacznijmy od nazwy. Wywodzi się ona z j. greckiego, słowo noos oznacza 'umysł', a tropos - 'obrócenie' lub 'zmianę'. Innymi słowy: nootropik to substancja zmieniająca umysł, pobudzająca procesy poznawcze, która ma moc poprawiania sposobu myślenia, odczuwania i funkcjonowania. Nootropiki są w użyciu od tysiącleci we wszystkich zakątkach świata, czy to by wzmóc wytrzymałość i wyostrzoną uwagę podczas polowania bądź bitwy, czy by podnieść poziom świadomości i mieć lepszą więź ze światem na poziomie duchowym. Z drugiej strony współczesne branie pod uwagę nootropików jako substancji wspomagających procesy poznawcze jest stosunkowo nowe. Początki badań środków wspomagających układ nerwowy sięgają lat sześćdziesiątych XX wieku. Rumuński psycholog i chemik Corneliu Giurgea użył terminu nootropik w 1972 roku - kilka lat po tym, jak opracował Piracetam, czyli związek wspomagający pamięć. Urodzony w 1923 roku w Bukareszcie dr Giurgea poświęcił zawodowe życie na badanie ewolucji człowieka i opracowywanie metod wspomagania jego rozwoju. Udało mu się nie tylko przyciągnąć uwagę do idei optymalizacji funkcji mózgu, lecz także wprowadził koncepcję wspierania procesów poznawczych do świata chemii. Choć koncentrował się głównie na substancjach syntetycznych, miał bardzo zdecydowane podejście do „zasad" dotyczących nootropików, czego skutkiem było opracowanie listy ich cech charakterystycznych, zwanych „pięcioma zasadami nootropików".

Credo Corneliu Giurgea brzmiało: nie przynosić szkody, co jasno określa jego rozumienie nootropików. Jednak trzeba zauważyć, że w kolejnych latach rozwoju badań nad nootropikami nie wszyscy kierowali się tą szlachetną ideą.
Pięć zasad nootropików dra Corneliu Giurgea

1. Nootropik powinien wzmacniać pamięć i zdolność uczenia się.

2. Nootropik powinien wzmacniać trwałość wyuczonych zachowań i wspomnień, czyniąc je bardziej odpornymi na warunki mogące je zaburzać (takie jak brak tlenu).

3. Nootropik powinien chronić mózg przed uszkodzeniami zarówno fizycznej, jak i chemicznej natury.

4. Nootropik powinien zwiększać skuteczność korowych/podkorowych mechanizmów kontroli, tym samym usprawniając świadome i podświadome zachowania.

5. Nootropik nie powinien wywoływać skutków farmakologicznych typowych dla leków psychotropowych (nie powinien zaburzać funkcji motorycznych lub działać uspokajająco) i nie może dawać wielu skutków ubocznych (najlepiej żadnych), musi też cechować się bardzo niską (lub żadną) toksycznością.

Mózg napędzany Smart Drugs

Edward Morra (grany przez Bradleya Coopera w filmie „Jestem Bogiem" z 2011 roku) był przeżywającym kryzys twórczy pisarzem, jednak w pewnym momencie los dał mu drugą szansę w postaci nootropiku o nazwie NZT, zmieniającego go w błyskotliwego i twórczego geniusza, który może eksploatować swoje procesy poznawcze do nieosiągalnego do tej pory poziomu. Dopiero z czasem orientuje się, że cudowny środek ma swoją mroczną stronę. Jednak oglądając Morrę, który przechodzi tak niesamowitą przemianę już po pierwszej dawce, chyba żaden widz nie może nie dać się choć częściowo uwieść fantazji i marzeniom o jednej pigułce, która umożliwia wykorzystanie całego potencjału mózgu, pozwala znieść wszelkie ograniczenia i daje szansę na osiągnięcie wszystkiego, czego się tylko zapragnie.

Niestety nootropiki tak nie działają, dlatego nie marnuj czasu na przeszukiwanie sieci pod kątem dostępności - legalnej lub nie - „cudownej pigułki". Z drugiej strony trudno nie zauważyć szybko rozwijającego się rynku tzw. smart drugs, które niestety często są określane mianem nootropików. Każdy z nas miał chyba w życiu okazję widzieć takie środki „w akcji". Na przykład w świecie sportu, gdzie nawet najwspanialsi profesjonaliści zwracali się ku sterydom i innym nielegalnym środkom, byle poprawić swoje fizyczne osiągi. Dziś celem w wyścigu życia są procesy poznawcze. Nieodparta potrzeba zdobywania niezdobytego, bycia przed innymi, przyswojenia nowych umiejętności i manipulowania światem jest przypisana ludzkiej naturze, dlatego wyścig w poszukiwaniu środków dających władzę nad neurochemią jest całkiem zrozumiały. Smart drugs to zasadniczo substancje chemiczne, których pierwotnym przeznaczeniem jest leczenie ludzi dotkniętych pewnymi chorobami i zaburzeniami. W wielu przypadkach osoby cierpiące na schorzenia neurologiczne mogą dzięki smart drugs zmienić swoje życie, pod warunkiem, że korzystają z nich w należyty sposób. Jednak jeśli są brane poza kontrolą i niezgodnie z przepisanymi dawkami bądź przez zdrową osobę, mogą wywołać nieoczekiwane i niepożądane skutki. (...)

Potęga naturalnych nootropików

Współczesna medycyna od XVIII w. czyni niesłychane postępy, również na polu wspierania funkcji mózgu, jednak naturalne nootropiki są w użyciu znacznie dłużej. Wywodząca się z Indii medycyna ajurwedyjska oraz medycyna chińska - by wymienić tylko dwa najbardziej rozbudowane systemy - z powodzeniem wykorzystują ich niezwykłe właściwości od tysięcy lat.

Dziś, choć nie istnieje ujednolicona definicja słowa nootropik, większość świata medycznego jest zgodna, że nootropik to po prostu substancja wzmacniająca procesy poznawcze bez efektów ubocznych.

Naturalne nootropiki również taką zdolnością się charakteryzują, jest jednak pewna różnica między nimi a nootropikami syntetycznymi: są to produkty żywnościowe (lub przynajmniej suplementy pochodzenia naturalnego), a nie chemiczne substancje wytwarzane przez człowieka. Poza niewywoływaniem negatywnych skutków mogą się poszczycić czymś wręcz przeciwnym: korzystnymi skutkami ubocznymi.

Najpoważniejszym argumentem za stosowaniem diety opartej na żywności pełnowartościowej, zamiast produktów przetworzonych i suplementów, jest występujące w niej bogactwo naturalnych wieloskładnikowych substancji odżywczych, czyli takich, które składają się z przynajmniej dwóch współdziałających elementów razem oddziałujących pozytywnie na wielu płaszczyznach - zarówno jeśli chodzi o zdrowie mózgu, jak i całego organizmu. Chemiczne nootropiki w najlepszym razie tylko maskują niedobory i niekoniecznie pomagają generować trwałe zmiany. Z kolei naturalne nootropiki mogą poprawić całościową kondycję mózgu, dać mu asumpt to usprawniania procesów poznawczych, a to przełoży się pozytywnie na sposób myślenia i odczuwania.

Z wcześniejszych informacji już wiesz, że istnieje wiele składowych codziennej diety, które w niesamowity sposób wspomagają zdrowie mózgu. Jednak jest różnica między „zmyślnymi produktami", a produktami uznawanymi za naturalne nootropiki - to nootropiki mają prawdziwą moc pobudzania mózgu, dlatego można je śmiało określić mianem superfoodów kognitywnego świata. Nie tylko zapewniają układowi nerwowemu optymalne funkcjonowanie, lecz także poprawiają umysłową sprawność. Co więcej, każdy nootropik ma trochę inny zakres działań: jedne pomogą Ci utrzymywać stres pod kontrolą, inne usprawnią pamięć, a jeszcze inne wspomogą koncentrację i umożliwią sprawną prezentację biznesową lub spontaniczną mowę weselną. Kluczowe jest to, że niezwykły koktajl nootropowy pomoże Ci dostrzec potencjał drzemiący w Twoich procesach poznawczych i wykorzystać je - ku wielkiej satysfakcji - zgodnie z Twoimi oczekiwaniami.

Choć naturalne nootropiki to „tylko rośliny", muszę przyznać, że nie było mi łatwo natrafić na formę umożliwiającą wykorzystanie ich w przepisach. Czy na azjatyckim targu można dostać świeży korzeń żeń-szenia? Oczywiście! Jednak moim zamiarem było stworzenie receptur, których składniki byłyby łatwo osiągalne. W najgorszym wypadku niektóre z nich można kupić on-line, a ponieważ mowa o przyprawach, ich okres trwałości jest dość długi.

Drugim wyzwaniem, przed jakim stanęłam, był smak. Prawda jest taka, że niektóre z nootropowych roślin smakują wręcz okropnie - lub są bardzo trudno dostępne w odpowiednio dużych ilościach - dlatego postanowiłam zastosować zasadę „dziel i zwyciężaj".

Do najlepszych naturalnych nootropików zaliczyć możemy m.in.: kakao, matchę, soplówkę jeżowatą, jagody goji czy inne owoce jagodowe, różeniec górski, kurkumę cytryniec chiński, grzyb reishi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nootropiki - jak natura może poprawić pracę mózgu?

# data[].attributes.attachment_link.description
Któż z nas nie marzy o doskonałej koncentracji, świetnej pamięci, sprawnym myśleniu? W tych wszystkich procesach mogą nam pomóc nootropiki. - Czym są? Jak działają na mózg? - wyjaśnia Julie Morris, autorka książki „Smart Plants". Czy rolnik z Mezopotamii żyjący dziesięć tysięcy lat temu i wikiński wojownik sprzed tysiąca lat mają coś wspólnego z Tobą i ze mną?

# data[].attributes.headline
Neuroseksizm - czy mózgi kobiet i mężczyzn się różnią?

# data[].attributes.subject
Neuroseksizm - czy mózgi kobiet i mężczyzn się różnią?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Neuroseksizm to założenie, że pomiędzy mózgiem kobiety i mężczyzny istnieją znaczne różnice. Wyniki niektórych badań rzekomo wskazują, że mózgi kobiety i mężczyzny mają różne kształty i rozmiary. Do rozpowszechnienia tych informacji przyczyniło się w dużej mierze środowisko neuronaukowe.

Tak naprawdę niewielu naukowców odważyło się podważyć ten mit. Profesor Sonia Reverter-Bañón jest jedną z niewielu osób ze świata nauki, które otwarcie krytykują neuroseksizm. Poznajmy bliżej jej opinię.

Myślenie krytyczne a neuroseksizm

Profesor Reverter-Bañón wspomina w swoich pracach pewną anegdotę. W 1915 roku neurolog Charles Dana wyraził swoją opinię na temat przyznania kobietom praw wyborczych. Napisał on w dzienniku New York Times, że "Jeżeli kobiety osiągną feministyczny ideał i zaczną żyć jak mężczyźni, będzie u nich występować 25% większe prawdopodobieństwo zachorowania na demencję".

Na podstawie jakich dowodów oparł swoją opinię? Według Dany kobiety mają węższy kręgosłup moralny niż mężczyźni, przez co nie są w stanie odpowiednio oceniać działań w świecie polityki. Dlatego też twierdzi on, że możliwość głosowania mogłaby stanowić zagrożenie dla zdrowia kobiet.

Według profesor Reverter-Bañón, opinia ta wywodzi się z pseudonaukowych założeń. Piętnuje ona niebezpieczne i niepotwierdzone hipotezy, szczególnie jeśli są one promowane przez kogoś ze środowiska naukowego. Mówi ona, że dr Dana jest jednym z naukowców, którzy przyczynili się do rozpowszechnienia fałszywego założenia, że pomiędzy układem nerwowym kobiet i mężczyzn istnieją duże różnice.

Neuromity a neuroseksizm

Według definicji określonej przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, neuromit to błędne założenie. Innymi słowy, jest to nieprawidłowa interpretacja lub "celowe zniekształcenie" faktów naukowych.

Samo słowo neuroseksizm jest neologizmem. Dotyczy ono wszystkich twierdzeń, które wykorzystują pseudonaukowe badania do promowania przekonania, że mózgi kobiety i mężczyzny są różne. Termin neuroseksizm został po raz pierwszy użyty przez Cordelię Fine w 2008 roku. Potem został spopularyzowany wraz z publikacja książki " Delusions of Genders: How our Minds Society, and Neuroseksizm Create Difference (2010)" (Złudzenia płci. Jak nasze umysły, społeczeństwo i neuroseksizm kreują różnice).

W tym samym czasie zrodził się neurofeminizm, który pomaga walczyć z neuroseksizmem. Zgodnie z założeniami neurofeminizmu, teoria o różnicach pomiędzy rozmiarem mózgu kobiety i mężczyzny jest oparta na błędnych wynikach i metodologii, niepotwierdzonych hipotezach i przedwcześnie wysnutych wnioskach. Nauka ignoruje również często fakt, że kobiecy umysł jest niezwykle skomplikowany. W badaniach nad różnicami mózgów obydwu płci należy bowiem wziąć pod uwagę dwa ważne aspekty:

1. Mylenie pojęć "Płeć" i "Rodzaj"

Według profesor Reverter-Bañón, rodzaj jest głównym elementem składowym w pełnionej przez daną osobę roli i może on być patriarchalny lub nie. Ogólnie rzecz biorąc, rodzaj stanowi odzwierciedlenie dwoistości płci każdej osoby. Nie obejmuje on jednak takich konceptów, jak transpłciowość czy intrapłciowość.

Reverter-Bañón wyjaśnia również, że konieczna jest prawidłowa analiza badań nad płcią. Nie ma bowiem przecież żadnego naukowego wyjaśnienia, które tłumaczyłoby dlaczego społeczeństwo przypisuje płciom różne role i to na nich opiera wychowanie i kształtowanie człowieka.

2. Uprzedzenia i brak dowodów

Jak potwierdzają niektórzy naukowcy i ich badania, rzekome wyniki wskazujące na różnice pomiędzy mózgami kobiet i mężczyzn nie mogą być traktowane jak naukowe fakty. Oto, co mówi na ten temat C. Vical (2011):

Różnice w mózgach w małej grupie badanych osób nie mogą być podstawą do przełożenia wniosków na całość społeczeństwa. Badania dowodzą, że w przypadku analizy dużej ilości przypadków, różnice te stają się nieistotne. Mózgi różnią się w zależności od danej osoby, a nie płci.

Najbardziej wiarygodne badania to te, które zostały przeprowadzone na mózgach w laboratoriach. Natomiast badania przeprowadzane za pomocą rezonansu magnetycznego pokazują jedynie statyczny obraz mózgu. Na ich podstawie nie można dowieść, że ludzki mózg zmienia się w zależności od kontekstu kulturowego lub czynników biologicznych.

To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Neuroseksizm - czy mózgi kobiet i mężczyzn się różnią? - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Neuroseksizm to założenie, że pomiędzy mózgiem kobiety i mężczyzny istnieją znaczne różnice. Wyniki niektórych badań rzekomo wskazują, że mózgi kobiety i mężczyzny mają różne kształty i rozmiary. Do rozpowszechnienia tych informacji przyczyniło się w dużej mierze środowisko neuronaukowe. Tak naprawdę niewielu naukowców odważyło się podważyć ten mit.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mimo rozwoju technologii jesteśmy dziś równie bezradni wobec mechanizmów rządzących mózgiem, jak byliby ludzie w średniowieczu pozostawieni sam na sam z komputerem. (Ilustracja: iStock)

Im dalej w las, tym więcej drzew... Mimo rozwoju technologii jesteśmy dziś równie bezradni wobec mechanizmów rządzących mózgiem, jak byliby ludzie w średniowieczu pozostawieni sam na sam z komputerem. O to, jakie neurologiczne zagadki wciąż pozostają nierozwiązane, pytamy dr. Marca Dingmana z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii.
Czy dowiedział się pan ostatnio o mózgu czegoś, co może wprawić w osłupienie?
To się dzieje nieustannie. Cały czas jestem zdumiony jego złożonością: 85 miliardów neuronów - to tyle, że - zgodnie z szacunkami - gdyby wyjąć je wszystkie i ustawić w rządku, to owinęłyby Ziemię około cztery razy. A w dodatku każdy z neuronów tworzy tysiące połączeń z innymi, co oznacza biliony synaps w mózgu, które przekazują sygnały w zaledwie ułamku sekundy. I to wszystko dzieje się wewnątrz guzowatego, pomarszczonego organu, który wygląda mało imponująco...

Ale stale zaskakuje mnie też to, jak wiele jeszcze musimy nauczyć się o mózgu, choć tyle już wiemy. Neuronauka wciąż zajmuje się tym, co wydaje się bardzo podstawowymi aspektami działania mózgu. I zdumiewa mnie, ile jeszcze nauki przede mną, choć uczę się mózgu od lat. A zarazem to dowodzi jednej z najwspanialszych rzeczy w nauce - nigdy nie jest statyczna. Nieustannie poprawiamy lub aktualizujemy nasze hipotezy.

No właśnie, okazuje się na przykład, że nie możemy w pełni polegać na naszej pamięci, bo zmieniamy wspomnienia w zależności od nastroju albo od tego, co chcemy w tym momencie pamiętać. Pisze pan o tym również w książce „Twój mózg bez tajemnic". Zatem czy mamy wpływ na to, jak pamiętamy rzeczy, ludzi i wydarzenia?
Myślę, że do jakiegoś stopnia mamy wpływ. Możemy świadomie, intencjonalnie postarać się przypomnieć sobie konkretne okoliczności czy rzeczy z detalami i to na pewno pomoże ukształtować nasze wspomnienia. Możemy też próbować skupić się na zapamiętaniu na przykład pozytywnych aspektów danego doświadczenia czy wydarzenia. Ale uważam też, że jest pewien element pamięci trochę poza zasięgiem świadomości, bo wspomnienia mogą zostać wzmocnione właśnie przez emocje, jakich doświadczaliśmy w danych okolicznościach. Zatem jeśli wydarzyło się wtedy coś traumatycznego, przywołanie pozytywnych aspektów tego doświadczenia może być niemożliwe.

Meik Viking, dyrektor Instytutu Badań nad Szczęściem w Kopenhadze, twierdzi, że gromadzenie dobrych wspomnień stymuluje osobiste poczucie szczęścia. Jak to się ma do tezy, że możemy wpływać na nasze wspomnienia?
Nie znam tych konkretnych hipotez, ale jeśli rozwijamy umiejętność większego skupiania się na pozytywach, to mamy tendencję do doświadczania bardziej pozytywnych uczuć. Znamy wiele praktyk, które zachęcają do zmiany perspektywy na bardziej pozytywną. Jedną z nich jest metoda zapisywania pod koniec dnia tych rzeczy, za które jesteśmy wdzięczni, a które się nam przydarzyły. Jeśli notujemy dobre wspomnienia, wówczas staną się one żywsze, dostępne na wyciągnięcie ręki. Będziemy mieli dowód - w formie zapisu - że coś dobrego nas jednak spotkało.

Za każdym razem, gdy coś przywołujemy, to połączenia neuronowe, które tworzą to wspomnienie, stają się silniejsze, a to pozwala uchronić dane treści od zaniku. Tak więc zbierając dobre wspomnienia, możemy zwiększyć ich liczbę, a posiadanie takich dobrych, łatwo dostępnych w pamięci zasobów może pozytywnie wpływać na nasze samopoczucie.

Jak pan wytłumaczy, że to, co nazywamy podstawowymi emocjami, jak smutek, radość czy strach, wiąże się z tym, jak działa nasz mózg, a nie z naszym doświadczeniem, przeżyciami?
Nie wiem za bardzo, jak to wyjaśnić, chyba tylko w ten sposób, że mózg jest podstawą, centrum wszystkich naszych doświadczeń. I nie jest też czymś, co po prostu reaguje na otoczenie - oczywiście na nie też - ale posiada także umiejętność prognozowania czy przewidywania przyszłych wydarzeń oraz przywoływania sytuacji z przeszłości. Można właściwie powiedzieć, że nasze mózgi mają pewną unikalną cechę wśród innych w królestwie zwierząt - albo tak nam się wydaje, trudno powiedzieć, bo nie zapytamy o to zwierząt - która pozwala nam wyobrażać sobie siebie w scenariuszach przyszłości i wykorzystać te wyobrażone scenariusze, by podjąć słuszne decyzje. I to prawdopodobnie wyjaśnia, dlaczego ludziom jako gatunkowi się udało. Tyle że dla nas podejmowanie decyzji nie jest procesem obiektywnym, wymaga działania pod wpływem emocji.

Co ma pan na myśli?
Na przykład kiedy rozważamy duży zakup, możemy doświadczyć silnego niepokoju i właśnie ten niepokój pomoże nam podjąć decyzję. Ale pewnie gdyby ten lęk był bardzo silny, to powstrzymałby nas przed tym zakupem. Ta umiejętność wyobrażania sobie konsekwencji naszych działań i wykorzystywania emocji w procesie podejmowania decyzji była prawdopodobnie cechą adaptacyjną ludzi pierwotnych i pomagała im uniknąć naprawdę tragicznych w skutkach decyzji.

Możemy sobie także wyobrazić, że to działa w jeszcze inny sposób. Na przykład przywołując wydarzenie z przeszłości, możemy doświadczyć emocjonalnych reakcji, które pomagają uniknąć powtórzenia popełnionych kiedyś błędów. Ale może stać się i tak, że będziemy pod wpływem emocji także wtedy, gdy nic w naszym otoczeniu ich nie wywoła. Jedynie na samą myśl o czymś, co już się stało. To czasem wymyka się spod naszej kontroli i nas unieszczęśliwia.

A jak wytłumaczyć tzw. bóle fantomowe? Czyli przekonanie, że doświadczamy bólu w miejscu, gdzie fizycznie nie możemy go poczuć, na przykład w amputowanej ręce.
Neuronaukowcy zastanawiają się nad tym od dłuższego czasu i wciąż nie mają na to jednej odpowiedzi. To świetny przykład na to, że ból nie jest czymś namacalnym, ale raczej wrażeniem, uczuciem wytwarzanym przez sygnalizację układu nerwowego. Jedna z hipotez sugeruje, że uszkodzenie nerwów w pobliżu miejsca amputacji powoduje, że są one nadpobudliwe, a przez to wysyłają sygnały bólowe spontanicznie, a nie w odpowiedzi na określony bodziec.

To mi przypomina uzależnienie. Choć zwykle uzależniamy się od rzeczy, które sprawiają nam przyjemność albo przynoszą ulgę. Czemu nasz mózg tak nami manipuluje?
Mózg to bardzo pomysłowy twór: sprawia, że czujemy się dobrze, gdy zdobywamy czy osiągamy coś, co sprzyja naszemu przetrwaniu. Zatem szklanka wody w momencie, gdy jesteśmy ogromnie spragnieni, albo posiłek po okresie postu uruchomią ośrodek nagrody w mózgu, tworząc uczucie przyjemności. I to ma sens, bo gdybyśmy nie czuli się dobrze po zrobieniu czegoś, co sprzyja przetrwaniu gatunku, to wówczas może nie bylibyśmy skłonni do wykonywania czynności, które nam w tym pomagają. Tylko jest jedno „ale".

Jakie?
Ta maszyneria przynosi taki sam efekt jak uzależniające narkotyki: wytwarza przyjemność w odpowiedzi na coś, co wcale nie pomaga nam w przetrwaniu. A nawet gorzej, może nam to znacznie utrudnić. Na przykład kiedy bierzemy narkotyki, mózg może pomyśleć: „Hej, to uruchamia ośrodki i ścieżki nagrody tak samo jak rzeczy pomagające w przetrwaniu, więc musi być dobre i trzeba mi tego więcej". A to nieprawda! Jednak ścieżki nagrody są tak silne, że mózg może łatwo skupić się na nowym bodźcu powodującym przyjemność, co prowadzi do obsesji i kompulsji wywołujących uzależnienie.

To wszystko tylko dowodzi tego, że nasz mózg to naprawdę złożony i niejednoznaczny mechanizm, a najtrudniejsze jest to, że nie mamy do niego instrukcji obsługi. Czujemy się trochę tak, jakby w XV wieku przyleciał na Ziemię kosmita, zostawił komputer i odleciał. A my musielibyśmy rozpracować, jak on działa. Biorąc pod uwagę ówczesny stan technologii, byłoby to niemożliwe. I to samo dziś próbujemy zrobić z mózgiem. Dużo się nauczyliśmy przez ostatnie stulecia, ale wymagało to rozwoju technologii i wydaje mi się, że wciąż daleka droga przed nami, zanim dobrze zrozumiemy działanie tego organu choćby na podstawowym poziomie.
Marc Dingman, dr neuronauki, adiunkt na Uniwersytecie Stanowym Pensylwanii, twórca popularnonaukowego kanału na YouTube „2-Minute Neuroscience".

# data[].attributes.attachment_link.description
Im dalej w las, tym więcej drzew... Mimo rozwoju technologii jesteśmy dziś równie bezradni wobec mechanizmów rządzących mózgiem, jak byliby ludzie w średniowieczu pozostawieni sam na sam z komputerem. O to, jakie neurologiczne zagadki wciąż pozostają nierozwiązane, pytamy dr. Marca Dingmana z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii.

# data[].attributes.headline
Pogłaszcz swój mózg, czyli jak uodpornić się na negatywne myślenie

# data[].attributes.subject
Pogłaszcz swój mózg, czyli jak uodpornić się na negatywne myślenie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeśli lęki, czarne scenariusze i stosowanie sprawdzonych rozwiązań zdominują nasze myślenie, stracimy zdolność do odczuwania radości z życia. Na szczęście umysł może zapanować nad mózgiem. (Fot. iStock)

Lęki, czarne scenariusze i stosowanie sprawdzonych rozwiązań to wszystko triki ewolucyjne, które mają nam zapewnić przetrwanie. Jeśli jednak zdominują nasze myślenie, stracimy zdolność do odczuwania radości z życia. Na szczęście umysł może
zapanować nad mózgiem.

Mózg lubuje się w czarnowidztwie, a naukowcy wciąż spierają się nad genezą tego faktu. Francuski psychiatra Christophe André w poradniku „Nastroje. Jak nauczyć się pogody ducha" przywołuje trzy potencjalne źródła tej skłonności. Po pierwsze, chodzi o przetrwanie. „Teorie zwane ewolucjonistycznymi podkreślają, że wszystko, co istnieje w człowieku, w sensie fizycznym i umysłowym, przydaje się lub przydawało do przetrwania gatunku (i przy okazji jego samego)" - pisze. Po drugie, czarnowidztwo wynika z błędów w postrzeganiu lub ze skrzywienia w naszym stosunku. Przykładem tego jest tzw. efekt Zeigarnik, zgodnie z którym łatwiej zapamiętujemy rzeczy niedokończone, ponieważ mamy w sobie nierozładowane napięcie (dopiero koniec procesu pozwala je zniwelować), a dziś stale mamy na barkach masę rozpoczętych spraw do załatwienia. Po trzecie, może rzeczywiście - jak twierdzi kolejna hipoteza - nasze działanie przynosi nam więcej porażek i chybionych przedsięwzięć niż sukcesów?

Mniejsza o to, dość, że zdając się całkowicie na biologię, moglibyśmy przeżyć całe życie w smutku. Na szczęście jednak istnieje piękny umysł, który jest w stanie zapanować nad najczarniejszymi scenariuszami podsuwanymi przez mózg. „Umysł ma nadzwyczajną zdolność kontroli ciała i wpływania na nie. Myśli bezpośrednio wpływają na umysł i ludzki organizm. Jeśli zamkniesz oczy i wyobrazisz sobie ukochaną osobę w przyjaznym środowisku, twój mózg wydzieli oksytocynę i dopaminę... Może poczujesz nawet dreszcz, będziesz mieć gęsią skórkę czy inny fizyczny objaw spośród nieskończenie wielu"- wyjaśnia autorka książki „Jak przyciągać dobre rzeczy", Marián Rojas Estapé z Hiszpańskiego Instytutu Badań Psychicznych w Madrycie. A to znaczy, że im częściej skupiasz się na złych wspomnieniach lub potencjalnych zagrożeniach w przyszłości, tym bardziej uczysz swój mózg, że właśnie to jest dla ciebie najważniejsze. Co zatem zrobić, by nie dać się negatywnym myślom?

Pozwól odejść przeszłości

„Życie z przykutym do przeszłości umysłem oraz powracanie do tego, co już się wydarzyło, może oddziaływać na nas negatywnie - od emocji czy wrażeń, takich jak melancholia, frustracja, poczucie winy, smutek albo żal, aż po samą depresję" - podkreśla Rojas Estapé. Do najbardziej destrukcyjnych emocji zalicza poczucie winy, czyli poczucie, że nie zachowaliśmy się tak, jak powinniśmy - w ocenie innych albo własnej. Poczucie winy obciąża nas, nie pozwala ruszyć do przodu i wykorzystać swoich mocnych stron. Nieprzepracowane może wywołać poważne przygnębienie czy doprowadzić do neurotycznych zachowań. Żeby je wyleczyć, trzeba przede wszystkim zaakceptować, że nie można zmienić tego, co się stało. Jeśli faktycznie popełniliśmy błąd, warto zacząć od oszacowania jego rzeczywistych konsekwencji, na przykład w skali 0-5, nie będąc dla siebie ani zbyt pobłażliwym, ani zbyt surowym. Dobrze przy tym pamiętać o podejściu Thomasa Edisona, który w odpowiedzi na uwagę asystenta, że wynalazca musiał doświadczyć tak wielu porażek, zanim wpadnie na pomysł, powiedział: „Nie poniosłem porażki. Po prostu odkryłem 10 000 błędnych rozwiązań".

W przeszłości często trzyma nas także doznana krzywda. Im bardziej bolesna, tym trudniejsza do przebaczenia. Jednak bez niego ryzykujemy trwaniem w żalu, co - podobnie jak poczucie winy - może wywołać trwałe przygnębienie i neurozę, albo w nienawiści, podszytej chęcią zemsty. W obu przypadkach obraca się to przeciwko nam, bo nie możemy odzyskać równowagi. Przebaczenie nie ma nic wspólnego z uznaniem czyjegoś nagannego zachowania za dopuszczalne ani nie oznacza - jak twierdzi wiele osób zapamiętałych w nienawiści i strażników czyichś sumień - wymazania z pamięci tego, co się przydarzyło. Ze świadomą przewrotnością można by je nazwać raczej efektem zdrowego egoizmu.

„Nie jestem naiwna, nie lekceważę trudności z przebaczeniem niektórych zachowań. Przebaczanie po nieznacznej krzywdzie nie jest takie samo jak przebaczanie po znaczącym i prawdziwie krzywdzącym cierpieniu" - podkreśla hiszpańska psychiatra i choć powołuje się na swoje doświadczenie kliniczne przemawiające za uzdrawiającą mocą przebaczenia, to przyznaje, że w niektórych okolicznościach okazuje się ono niemożliwe. Jako punkt wyjścia - a zarazem metodę ostatniej szansy - proponuje postrzegać sprawcę jako osobę godną współczucia. Taka zmiana optyki nie przychodzi od razu, ale pamiętajmy, że trwanie w nienawiści staje się z czasem nawykiem, a ze złymi nawykami najlepiej walczyć, wprowadzając nowe. Niech twoim nawykiem stanie się więc traktowanie innych ze współczuciem. Nagroda jest duża cenniejsza niż rozładowanie wewnętrznego napięcia przez stawianie się ciągle w pozycji ofiary.

Żyj teraźniejszością

„Nastawienie jest potężnym aktywatorem samopoczucia" - czytamy w „Jak przyciągać dobre rzeczy". A nastawienie na dostrzeganie pozytywów to nic innego niż decyzja. Jednak sama decyzja nie wystarczy, żeby osiągnąć cel - do tego potrzebny jest plan. Wtedy z pomocą przyjdzie nam system, który odpowiada w mózgu za filtrowanie napływających informacji i nadawanie im priorytetu zgodnego z naszymi celami, czyli wstępujący siatkowy układ aktywujący - ARAS. (To właśnie on wyjaśnia między innymi, dlaczego ciężarna kobieta dostrzega w swoim otoczeniu dużo innych kobiet oczekujących dziecka i młodych matek, mimo że nie ma to pokrycia w statystyce).
Co pomoże ci wzmocnić ARAS?

ćwiczenie otwartości umysłu,

wizualizowanie celu,

unikanie toksycznych ludzi,

koncentracja na „tu i teraz",

wprowadzanie drobnych zmian do rutynowych czynności, które pozwolą ci na zaskoczenia,

prowadzenie dzienniczka wdzięczności.

Oczywiście niekiedy jesteśmy w tak złym stanie psychicznym czy fizycznym, że nastawienie nie polepsza naszego samopoczucia od razu, ale jeśli będziemy konsekwentni, to po jakimś czasie poczujemy się lepiej.

Patrz z nadzieją w przyszłość

Przyszłość to zmiana, a zmiana to wyzwanie. „Nie powinniśmy zapominać, że jednym z elementów wielkich wyzwań jest niepewność, nic wielkiego nie zaczyna się bez odrobiny strachu" - uspokaja Marián Rojas Estapé. Zatem w odczuwaniu strachu nie ma nic dziwnego, to znowu potrzeba ewolucyjna. Należy on do emocji podstawowych, sygnalizuje potencjalne zagrożenie i bez jego pomocy nie przeżylibyśmy długo samodzielnie. Tyle że strach może przyjąć formę zalęknienia, które deformuje naszą percepcję rzeczywistości. Skłonność do niego psychologowie łączą przede wszystkim z negatywną stymulacją w okresie rozwojowym: lękliwi opiekunowie powstrzymują naturalne u dziecka zaciekawienie światem. Silny lęk może nawet doprowadzić do ataku paniki, a wtedy instynkt przeżycia przejmuje kontrolę nad umysłem.

Skąd mózg czerpie te powody do lęku? Z trudnych doświadczeń w przeszłości, wywołując wspomnienia, które prowadzą do tzw. porwania emocjonalnego - pojęcia wprowadzonego przez promotora idei inteligencji emocjonalnej, amerykańskiego psychologa Davida Golemana, na opisanie zachowania, które popularnie komentujemy, że komuś odbiło. Utrwalaniu silnego ładunku emocjonalnego sprzyjają tzw. ruminacje, czyli nadmierne analizowanie pewnych tematów czy minionych okoliczności. Poza przypadkami zaburzeń psychicznych czy zaburzeń osobowości (w których myśli przyjmują formę obsesji) ruminacje są kolejną strategią podejmowaną, żeby poradzić sobie z jakimś problemem. Zakładamy, że w ten sposób wyciągniemy wnioski na przyszłość i poczujemy się lepiej. Jednak w rzeczywistości tylko jeszcze bardziej nas przygnębiają.

W książce „Je rumine, tu rumines, nous ruminons" (Ja ruminuję, ty ruminujesz, my ruminujemy) francuski neurolog Bernard Anselem wyjaśnia, że za ruminacjami stoją trzy odrzucone emocje podstawowe: strach, złość i smutek. Jeśli rozpoznamy je i zamiast obwiniać się - odpuścimy, uwolnimy się od jałowego rozmyślania. Jego zdaniem dobre efekty przynosi praktyka uważności, która wspiera empatię i uczy współczucia dla siebie oraz umożliwia budowanie głębokich więzi. Jako metody doraźne można stosować na przykład strategię „stop", czyli jeśli łapiesz się na tym, że znów rozmyślasz: „dlaczego on to powiedział?", „jak mogła to zrobić?", „po co w ogóle tam poszliśmy?", powiedz głośno: Stop! Zamknij się! Dość!

Innym polecanym sposobem jest wyznaczanie kontrolowanego czasu na ruminacje i konsekwentne trzymanie się tych ram. Z każdym tygodniem ograniczaj długość i częstotliwość tych sesji.

Pamiętaj, że mózg jest jak pies, który szczeka, gdy za drzwiami poczuje kogoś obcego. W najlepszym wypadku przeszkadza ci to w rozmowie albo czytaniu książki, w dużo gorszym - może obudzić właśnie uśpione dziecko lub wywołać pretensje sąsiadów. Jednak tylko mało świadomy (albo naprawdę zdenerwowany) właściciel będzie miał za to pretensje do swojego czworonoga, raczej postara się go uspokoić, chwaląc za czujność i dając znak, że nie ma niebezpieczeństwa. Nie zawsze i zwykle nie od razu przyniesie to spodziewany efekt. Jednak wraz z treningiem - czasem pod okiem behawiorysty - będzie się to zmieniać. Podobnie podchodź do mózgu, który robi wszystko z myślą, żeby było ci lepiej. Jest jeszcze wierniejszy niż pies, bezustannie czuwa i nie pójdzie na spacer z kimś innym, więc kiedy następnym razem znów wyświetli ci przed oczami katastroficzny film, podziękuj mu za ostrzeżenie, daj nagrodę (na przykład kilka razy świadomie odetchnij albo uśmiechnij się do siebie lustrze) i powiedz, że wszystko będzie dobrze.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pogłaszcz swój mózg, czyli jak uodpornić się na negatywne myślenie

# data[].attributes.attachment_link.description
Lęki, czarne scenariusze i stosowanie sprawdzonych rozwiązań to wszystko triki ewolucyjne, które mają nam zapewnić przetrwanie. Jeśli jednak zdominują nasze myślenie, stracimy zdolność do odczuwania radości z życia. Na szczęście umysł może zapanować nad mózgiem. Mózg lubuje się w czarnowidztwie, a naukowcy wciąż spierają się nad genezą tego faktu.

# data[].attributes.headline
Zaprogramowany na szczęście. Twój mózg może chłonąć dobro

# data[].attributes.subject
Zaprogramowany na szczęście. Twój mózg może chłonąć dobro

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzięki neuroplastyczności ludzkiego mózgu możemy wpływać na nasze samopoczucie. (Fot. iStock)

Ludzki mózg wyposażony jest w niezwykle cenną cechę - neuroplastyczność. Dzięki niej nie tylko uczymy się i rozwijamy, ale też utrwalamy zachowania, wzorce myślenia i nastroje. Dlaczego to jest dobra wiadomość? Bo to znaczy, że możemy wpływać na swoje samopoczucie.
Neuroplastyczność mózgu oznacza w praktyce, że ten organ ma ogromne możliwości przyswajania nowych zachowań, uczenia się. Że kształtuje się i przeobraża pod wpływem naszych doświadczeń. „Wszystko, co w powtarzalny sposób czujemy, czego doznajemy i pragniemy, o czym myślimy, powoli, lecz skutecznie, rzeźbi naszą strukturę neuronalną" - pisze amerykański psycholog Rick Hanson w książce „Szczęśliwy mózg". Nowe synapsy powstają w ciągu paru minut, mniej aktywne połączenia znikają - mózg zdaje się przypominać plastelinę. Reaguje na to, co staje się naszym udziałem, a dokładniej - to, na czym się koncentrujemy.

Rick Hanson nie miał szczególnie trudnego dzieciństwa, nie przeżył wielkich traum. Ale czuł się outsiderem, nieśmiałym, ignorowanym przez rówieśników chudzielcem. Z okularami na nosie i dziurą w sercu niczym „pusty basen pływacki". Na studiach coś się zmieniło. Jakiś wspólny wypad z kolegami, uśmiech dziewczyny - zaczął się tym karmić. Zauważył, że kiedy pozwala takim prostym zdarzeniom stać się pozytywnym doświadczeniem i zatrzymuje je w sobie (przynajmniej przez kilka oddechów), odczuwa dobro, które staje się jego częścią. „Tak więc za każdym razem chłonąłem dobro przez kilkanaście sekund - wspomina. - Trwało to krótko, było łatwe i przyjemne. I dzięki temu zacząłem czuć się lepiej". Każde „chłonięcie" było jak wlanie wiadra wody do basenu, dziura powoli się zapełniała. Po latach, już jako psycholog, zrozumiał, że to, co intuicyjnie robił na co dzień, było programowaniem się na szczęście! Dotarł do badań dotyczących delektowania się do- znaniami i opracował praktykę, która w czterech krokach pomoże ci wchłonąć dobro i uczynić twój mózg szczęśliwszym. Ważne, nie ma to nic wspólne- go z pozytywnym myśleniem. To dużo więcej, choć praktyka zajmuje raptem kilka minut dziennie (Amerykanin zaleca parę kilkunastosekundowych „sesji").

Zbierz i zainstaluj

Chłonięcie dobra polega na aktywowaniu pozytywnego doświadczenia i uwewnętrznieniu go - w ten sposób budujemy odpowiadające mu obwody neuronalne, możemy zabrać je ze sobą wszędzie. Dlaczego to takie ważne? Jak już wiesz, nasz mózg wyspecjalizował się w wyłapywaniu z otoczenia tego, co nie działa, przeszkadza, drażni, niepokoi. Rick Hanson tłumaczy, że nasi przodkowie mogli popełnić dwa rodzaje błędów: myśleć, że w krzakach czai się tygrys (podczas gdy go nie było), albo uznać, że nie ma żadnego tygrysa (podczas gdy się tam ukrywał). Nietrudno zgadnąć, który błąd kosztował ich więcej. Nic dziwnego, że mózg rozwinął się w określonym kierunku - jego nastawienie jest skrajnie negatywne. Daniel Kahneman (laureat Nagrody Nobla w ekonomii) wykazał, że zrobimy więcej dla uniknięcia straty niż dla osiągnięcia współmiernego zysku. Przyjmuje się, że w bliskim związku dopiero pięć pozytywnych interakcji ma szansę zrównoważyć jedną negatywną. Że dobrze zaczynamy się czuć dopiero wtedy, gdy liczba miłych chwil co najmniej trzykrotnie przekroczy liczbę tych przykrych. Cóż, tak już jest. Rick Hanson ujmuje to bardzo obrazowo: nasz mózg działa niczym rzep na negatywne doświadczenia i teflon na pozytywne. Jego „gleba" bardziej sprzyja rozwojowi chwastów niż kwiatów. Zwykle koncentrujemy się na usuwaniu tych pierwszych - tropimy szkodliwe przekonania, nawyki, próbujemy się ich pozbyć. To za mało. Jeśli chcesz, by twój umysł przypominał piękny ogród, zasiej w nim rośliny, które sam wybierzesz! To pomoże ci przejść z trybu reaktywnego (walki, ucieczki, zastygania w bezruchu) do trybu responsywnego, w którym angażujesz się w życie i odpowiadasz na jego wyzwania z innego miejsca. Miejsca bezpieczeństwa.

Jak to działa? Najpierw zbierasz pozytywne doświadczenia. Potem je wzbogacasz. Absorbujesz. Na koniec (opcjonalnie) łączysz z negatywnymi - po to, by zostały one przekształcone, zneutralizowane. W skrócie cała sztuka sprowadza się do „odpalenia" przyjemnego do- znania (pierwszy krok), by następnie zainstalować je w mózgu (szczegółowy opis w ramce). Rick Hanson nie ma złudzeń: bez takiego instalowania, czyli bez chłonięcia dobra, przepływa ono zwykle przez nasz mózg jak woda przez sito. Po prostu z perspektywy ochrony życia, która jest dla mózgu priorytetem, zdarzenia miłe nie mają większego znaczenia. Było, minęło - bez wpływu na strukturę neuronalną. Jeśli chcesz stworzyć nowe połączenie w mózgu, wyposażyć go w cenny zasób (odprężenie, poczucie satysfakcji, bycia docenionym czy kochanym), musisz zatrzymać się na wybranych doświadczeniach nieco dłużej. Wzmocnić je - choćby biorąc parę świadomych oddechów, uśmiechając się, mówiąc: „Tak, cudownie!". Może przymykając oczy, kładąc rękę na sercu... Ty będziesz wiedzieć. Wystarczy, że pozostaniesz otwarty na to uczucie i przez jakieś dziesięć sekund będziesz je pielęgnować w świadomości.

Stań po swojej stronie

Psycholog podkreśla, że chłonięcie dobra nie polega na uganianiu się za przyjemnościami ani na uciekaniu przed bólem. „Kiedy dostarczasz mózgowi dobrych doświadczeń - gdy budujesz poczucie bycia spokojnym, zadowolonym i kochanym - twój dobrostan w coraz większym stopniu staje się bezwarunkowy, mniej zależny od bodźców zewnętrznych, takich jak to, czy partner jest dla ciebie miły albo czy dzień w pracy był udany. Wraz z przekształca- niem się pozytywnego stanu umysłu w pozytywne cechy neuronalne stopniowo osiągniesz szczęście, które w naturalny sposób wypływa z twojego wnętrza".

Aby aktywować przyjemne doznania, trzeba je dostrzec. Albo wykreować. Mogą być obecne choćby w tej chwili: kontakt ciała z fotelem, aromat kawy lub śpiew ptaków. Jeśli nie, zwróć się ku minionym przeżyciom: temu, co ułożyło się pomyślnie w tym tygodniu, może uczuciu rozluźnienia po pracowitym dniu. Doceń stałe okoliczności (na przykład to, że masz schronienie, pożywienie), jakąś cechę osobistą czy talent, obecność innych ludzi w twoim życiu. Pomyśl o swoich śmiałych planach albo po prostu rozmarz się! Oczywiście, zawsze możesz też wygenerować jakieś satysfakcjonujące doświadczenie; zrobić coś, co cię uszczęśliwia. A potem skupić się na wrażeniach cielesnych, uczuciu w sercu, wspierającej myśli.

Czwarty krok - czyli łączenie treści pozytywnych z negatywnymi, by uzdrowić te ostatnie - sam Hanson uznaje za opcjonalny. Na pewno lepiej nie sięgać po ten trik do samodzielnej pracy z traumą - jest ryzyko, że bolesne doświadczenie weźmie górę. W tym kroku chodzi o to, by utrzymywać w umyśle dwie rzeczy jednocześnie, przy czym treściom negatywnym rezerwujemy miejsce w tle świadomości (tak, by były niewyraźne, niewielkie i łagodne). Na pierwszym planie królują pozytywne odczucia - mają być wyraźne, duże i intensywne. „Jeśli materiał negatywny staje się zbyt silny, odrzuć go jak gorącego ziemniaka - czytamy w książce Hansona. - Stań po swojej stronie. Optujesz za tym, co pozytywne".

Trudne? Może trochę. Bo tak naprawdę każdy to zna. Idziesz przygnębiony, pogrążony w myślach o jakimś problemie. I nagle czujesz powiew wiatru na skórze, zapach jaśminu. Twój wzrok pada na coś, co cię przyciąga, raduje, bawi - na uroczego psiaka albo tańczący przed tobą liść. Pojawia się inna jakość, problem schodzi na dalszy plan. Być może umysł protestuje: „No co ty! Nie możesz się tak cieszyć, masz przecież ten problem, którym się właśnie zajmowaliśmy. Dopóki go nie rozwiążesz, nie wolno ci czuć radości, przyjemności, satysfakcji!". Tyle że jest już za późno, stało się. Oczywiście, możesz się jeszcze wycofać, zamknąć się na obecne doświadczenie. Ale możesz też zrobić coś odwrotnego - wzmocnić je. Nie martw się, problem nie ucieknie... Chociaż, kto wie? Na pewno po wchłonięciu odrobiny dobra spojrzysz na niego innym okiem.

Cztery kroki chłonięcia dobra

Krok 1. Zbieraj pozytywne doświadczenia. Zauważaj te doświadczenia, które są już obecne na pierwszym planie lub w tle twojej świadomości (takie jak przyjemne doznania, zdecydowanie, poczucie bliskości z drugą osobą), albo kreuj je dla siebie. Na przykład możesz pomyśleć o czymś, za co jesteś wdzięczny, przywołać w myślach przyjaciela albo pomyśleć z uznaniem o zadaniu, które wykonałeś. Dołóż starań, by takie myśli przekształciły się w nagradzające emocjonalnie doświadczenia, w przeciwnym razie pozostaną one jedynie pozytywnym myśleniem.

Krok 2. Wzbogacaj pozytywne doświadczenia. Zostań z wybranym pozytywnym doświadczeniem na pięć do dziesięciu sekund (albo nawet dłużej). Otwórz się na uczucia i staraj się odczuwać je w swoim ciele; pozwól, żeby wypełniły twój umysł. Ciesz się nimi. Łagodnie pozwalaj na intensyfikację doświadczenia. Znajdź w nim coś świeżego, coś nowego. Zastanów się, jakie może mieć dla ciebie osobiste znaczenie, w jaki sposób może być dla ciebie pomocne lub wzmacniające, do jakiej zmiany w twoim życiu może doprowadzić. Spraw, żeby neurony naprawdę razem odpaliły, tak by potem się ze sobą połączyły.

Krok 3. Absorbuj pozytywne doświadczenia. Poczuj, jak doświadczenie wsiąka w ciebie, tak samo jak ty wsiąkasz w nie, i chciej, by tak się działo. Pozwól mu naprawdę osadzić się w twoim umyśle. Wizualizuj na przykład, że doświadczenie opada na ciebie niczym złoty pył, lub poczuj, że cię odpręża jak kojący balsam. Albo schowaj je jak klejnot w szkatułce swojego serca. Uświadamiaj sobie, że to doświadczenie staje się częścią ciebie, wewnętrznym zasobem, który możesz zabrać ze sobą wszędzie tam, dokąd zmierzasz.

Krok 4. Połącz to, co pozytywne, z tym, co negatywne (opcjonalnie). Mając wyraźne i stabilne poczucie pozytywnego doświadczenia na pierwszym planie świadomości, nie zapominaj o tym, co negatywne w jej tle. Jeśli na przykład czujesz się lubiany i włączony do jakiegoś grona, możesz poczuć to doświadczenie, nawiązując kontakt z uczuciem samotności z przeszłości. Jeśli twoją uwagą zawładnie negatywna treść, zostaw ją i skoncentruj się tylko na tej pozytywnej. Kiedy znów poczujesz, że jesteś skoncentrowany na tym, co pozytywne, możesz (o ile chcesz) pozwolić, by to, co negatywne, ponownie pojawiło się w twojej świadomości. Za każdym razem, gdy zechcesz, pozwól odejść wszystkim negatywnym treściom i skoncentruj się tylko na pozytywnych. Następnie, aby kontynuować usuwanie negatywnych treści, w ciągu kolejnej godziny uświadamiaj sobie jedynie te neutralne lub pozytywne, jednocześnie przywołując na myśl neutralne rzeczy (na przykład ludzi, sytuacje, idee), które zostały skojarzone z negatywnymi treściami.
Źródło: Rick Hanson, „Szczęśliwy mózg. Wykorzystaj odkrycia neuropsychologii, by zmienić swoje życie", Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zaprogramowany na szczęście. Twój mózg może chłonąć dobro

# data[].attributes.attachment_link.description
Ludzki mózg wyposażony jest w niezwykle cenną cechę - neuroplastyczność. Dzięki niej nie tylko uczymy się i rozwijamy, ale też utrwalamy zachowania, wzorce myślenia i nastroje. Dlaczego to jest dobra wiadomość? Bo to znaczy, że możemy wpływać na swoje samopoczucie. Neuroplastyczność mózgu oznacza w praktyce, że ten organ ma ogromne możliwości przyswajania nowych zachowań, uczenia się.

# data[].attributes.headline
Gimnastyka szarych komórek, czyli jak zmusić mózg do kreatywnego myślenia

# data[].attributes.subject
Gimnastyka szarych komórek, czyli jak zmusić mózg do kreatywnego myślenia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy każdy mózg można zmusić do twórczego myślenia? Wiele wskazuje na to, że tak. (Ilustracja: iStock)

Masz kłopoty z nowymi pomysłami, kreatywnością? To znaczy, że zapuściłaś swój mózg. Winny jest brak nowych bodźców, wygodnictwo i rutyna. Ale koniec z nudą! Ruszaj na neurobik. Dzięki tej gimnastyce zachowasz młodość umysłu.
Budzik. Łazienka. Śniadanie. Kawa. Radio. Samochód. Praca. Komputer. Telefon. Wieczór. Samochód. Dom. Telewizor. Książka. Łazienka. Spać. Codziennie tak samo, tymi samymi mentalnymi ścieżkami. Rutyna i nuda. Oto, co wykańcza twój mózg. Kawałek po kawałeczku czyści go z kreatywności, pomysłowości i fantazji.

Tymczasem dziś bez kreatywności żyć niełatwo. To kreatywni awansują, mają ciekawą pracę, lepiej zarabiają. Każdy chce być kreatywny. Nic więc dziwnego, że kursy uczące, jak stać się taką osobą, cieszą się ciągle niesłabnącym powodzeniem. Ale co to takiego ta kreatywność? Bardzo długo uważano, że to po prostu inteligencja. Dziś wiemy, że wysoki poziom IQ nie gwarantuje wcale umiejętności twórczego myślenia, choć oczywiście pewne minimum wiedzy jest do tego konieczne.

Pozwól gadać półkulom

Czy zatem każdy mózg można zmusić do twórczego myślenia? Wiele wskazuje na to, że tak. W jaki sposób? By to wiedzieć, trzeba nieco (ale tylko trochę) znać się na jego topografii. Otóż uważa się, że nasz mózg podzielił kompetencje pomiędzy swoje dwie półkule. Lewa ma być surową guwernantką - obsługiwać rozum, analityczne myślenie, prawa - szaloną artystką - pełną duchowych uniesień, twórczej weny i nieposkromionych pomysłów. Dziś wiadomo, że aby naprawdę twórczo myśleć, obie półkule muszą być w ten proces zaangażowane w równym stopniu. Ludzie, którym operacyjnie lub na skutek urazu rozłączono półkule mózgowe, stają się znacznie mniej kreatywni - a więc to, jak myślimy, zależy w ogromnym stopniu od połączenia między półkulami. Muszą intensywnie komunikować się ze sobą, wymieniać poglądy, dyskutować. Dlatego wiele treningów kreatywności kładzie duży nacisk na wzmacnianie połączeń między półkulami.

Jednym z nich jest specjalna gimnastyka zwana kinezjologią lub gimnastyką mózgu. Wymyślił ją Amerykanin, dr Paul Dennison. Opiera się na odkryciach neurobiologów, którzy stwierdzili ponad wszelką wątpliwość, że do organizowania pracy mózgu niezbędna jest... aktywność fizyczna. Dlatego małe dzieci, których mózg rozwija się najintensywniej, bez przerwy się ruszają i dlatego psycholog na dysleksję może zalecić taniec albo pływanie. I z tego samego powodu nasza umysłowa wydajność siada, kiedy całe godziny spędzamy za biurkiem, a jedyną gimnastyką jest stukanie palcami w klawiaturę komputera. Nie macie się jednak czego obawiać. Kinezjologia nie zagoni was na siłownię. Ruch, jaki propaguje ten rodzaj treningu, nie jest wysiłkowy, opiera się na naturalnej aktywności człowieka. Naciągnięcie mięśni wam nie grozi. A korzyści? Ogromne! Gimnastyka umysłu korzystnie wpływa na stan równowagi psychicznej, poczucie własnej wartości, organizację pracy, koncentrację.

Proste ćwiczenia dr. Dennisona poprawią koordynację wzrokowo-ruchową, zwiększą zdolności manualne, usuną zmęczenie, odprężą i zrelaksują. No i napompują umysł nowymi pomysłami i energią. Jest wiele (także po polsku) książek z zestawami kinezjologicznych ćwiczeń. Bez problemu możesz stosować je sama. Przykład? Proszę: do najbardziej klasycznych należą tak zwane leniwe ósemki. Polegają na wodzeniu oczami za przedmiotem o kształcie położonej ósemki (znaku nieskończoności) lub jego rysowaniu ręką w powietrzu. Ruch zaczynaj zawsze od środka w lewo do góry - lewą ręką, następnie prawą ręką i kończ obydwoma rękoma połączonymi razem. Modyfikacją tego ćwiczenia jest „słoń" - wykonujemy te same ruchy co przy „leniwych ósemkach", ale tak, jakby robił to słoń. Kładziemy lewe ucho na lewym ramieniu i patrzymy wzdłuż wyciągniętego ramienia-trąby słonia (grzbietem dłoni do góry), nogi w kolanach lekko ugięte, mały rozkrok. Rysuj ręką w powietrzu obszerne „leniwe ósemki" (ucho przyklejone do ramienia). Całe ciało prostuj. Proste? Proste.

Mózgowy fitness

Kinezjologia to tylko jedna z metod ćwiczenia umysłu. Jest wiele rozmaitych szkół „mentalnej gimnastyki". Inną - święcącą zresztą na Zachodzie największe sukcesy - jest neurobik. Początek tej metodzie dała - wydana także u nas - książka „Neurobik. Zadbaj o kondycję mózgu" autorstwa Larry'ego Katza i Manninga Rubina, dwóch neurologów z Duke University. Spotkała się z tak entuzjastycznym przyjęciem, że w Stanach Zjednoczonych powstają zainspirowane nią „mózgowe fitness cluby", do których możesz chodzić, by uprawiać mentalną gimnastykę. Działają też agencje, które oferują specjalne szkolenia dla firm i osób prywatnych. Nie trzeba jednak wydawać wielu pieniędzy, by zacząć trening. Możesz to zrobić już teraz.

Cała sztuka polega na tym, by różne codzienne czynności wykonywać tak, aby przełamać towarzyszącą im rutynę. Pomysłów na to jest bez liku. Piszesz długopisem - zmień go na pióro albo ołówek. Jesteś praworęczna? Spróbuj umyć zęby lewą ręką. Biorąc prysznic, nie planuj w głowie dnia. Zamknij oczy. Skup się na zapachu mydła, strumieniu wody, fakturze gąbki. Bierzesz kąpiel w wannie, dodaj do wody aromatyczny olejek. Poszerz sobie skalę doznań. Jak? Na przykład dotykaj językiem kamieni i nieobrobionego drewna. Po obudzeniu się, zanim zrobisz sobie poranną kawę, wąchaj zapach wanilii, mięty czy rozmarynu (albo jakiś inny zapach, który pobudzi nowe rejony odpowiedzialne za przetwarzanie bodźców zmysłowych). Zmień drogę, którą codziennie jeździsz do pracy. W windzie biurowca naucz się rozróżniać liczby na przyciskach za pomocą alfabetu Braille'a (w większości nowoczesnych budynków są takie oznaczenia). Potem odnajduj numery pięter, posługując się dotykiem. Odwróć obrazek będący tapetą na ekranie swojego komputera do góry nogami. Każdego ranka czeka cię w pracy przegląd prasy? Spróbuj choć jeden krótki artykuł przeczytać, trzymając gazetę do góry nogami.

Nawet pozornie proste zachowania, które rozbijają codzienną rutynę, powodują, że „poruszamy" nowe obszary mózgu, które do tej pory leżały odłogiem. Dzięki temu powstają nowe połączenia między komórkami nerwowymi, nasz mózg staje się bardziej plastyczny.

Śpij i twórz

Kolejny pomysł na poruszenie niemrawych neuronów to zaproszenie do towarzystwa osób, które myślą inaczej niż ty. Recepta jest prosta: pracujesz nad jakimś zagadnieniem i nic ci z tego nie wychodzi? Poproś o pomoc kolegów z pracy, męża, ba! Nawet własne dzieci. To nie muszą być specjaliści. Może nawet lepiej, żeby nimi nie byli. Genialny fizyk Albert Einstein podsumował to tak: - Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić - tłumaczył - aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi. Kreatywność w ludziach wyzwala także nieskrępowana możliwość przerzucania się rozmaitymi, nieraz nawet niezbyt mądrymi pomysłami. Czy zastanowiło cię kiedyś, dlaczego najlepsze rozwiązania przychodzą zwykle w czasie snu?

Poczucie humoru, absurdalne skojarzenia uruchamiają w naszej głowie połączenia neuronalne, których nie używamy na co dzień. Żartowanie, zabawa sprawiają, że nasz mózg staje się bardziej plastyczny. Bo wtedy nasz umysł zrzuca ograniczenia codziennej, zdroworozsądkowej logiki. Wiedział o tym dobrze na przykład Salvador Dali. Zapadał w drzemkę, którą doprowadzał do stanu przed I fazą snu. Wtedy następuje proces zasypiania, stan rozluźnienia na granicy jawy i śnienia. Tętno wyrównuje się, oddech staje się regularny, temperatura ciała opada. Codzienne problemy i wrażenia zmysłowe płynące z otoczenia stają się przyjemnie odległe. Świadomość zasypiającego pogrąża się w tak zwanych wyobrażeniach hypnagogicznych, są to fragmenty obrazów, elementy snów i wizji. W mózgu rejestruje się wtedy fale o częstotliwości alfa, czemu towarzyszy wrażenie przyjemnego relaksu, gdy myśli przepływają przez umysł niezakłócone koncentracją, swobodnie jak chmury na niebie.

Dali zasypiał tak na fotelu, trzymając w dłoni łyżeczkę opartą o szklankę. Gdy wchodził w głębszy sen i jego mięśnie rozluźniały się, budził go hałas opadającej łyżeczki. Dzięki temu artysta pamiętał obrazy jawiące mu się przed chwilą pod powiekami i uwieczniał je na płótnie.

Żartuj i nie bój się marzyć

Naukowcy odkryli, że podświadomość jest znacznie bardziej kreatywna niż świadomość. Dlatego od czasu do czasu oderwijmy się od obowiązków i pozwólmy myślom poszybować w krainę niebieskich migdałów. W tym czasie pomysły stają się wolne, zaczynają rekombinować ze sobą według nowych wzorów i nieprzewidywalnych połączeń. Jesteśmy bardziej otwarci na głosy z wewnątrz, gdy nie myślimy o czymś wprost, dlatego relaks służy kreatywności.

Na jawie barierę logiczności próbuje się też pokonywać w tak zwanej burzy mózgów. Warunek: trzeba mówić wszystko, co tylko przyjdzie do głowy, żadna wypowiedź nie może być oceniana negatywnie, nie należy także samemu cenzurować swoich wypowiedzi. Takie wyładowania umysłów przynoszą czasami zdumiewająco dobre rezultaty. Zwłaszcza jeśli przebiegają w miłej, sprzyjającej i bezpiecznej atmosferze. Poczucie humoru, absurdalne skojarzenia uruchamiają w naszej głowie połączenia neuronalne, których nie używamy na co dzień. Żartowanie, zabawa sprawiają, że nasz mózg młodnieje.

Bogate umysły

Swój mózg możesz także ćwiczyć, zapisując się na kursy, które rozwijają jakieś nietypowe umiejętności, na przykład szybkiego czytania, technik pamięciowych. A może naucz się języka migowego? Warto. Niedostatki ciała pozbawionego ruchu widać w lustrze. Zastały umysł powoduje, że tracisz radość życia. Szybciej się starzejesz. Tymczasem trenowany umysł młodnieje. Dzieje się tak dzięki wzmożonej produkcji neurotrofin, małych cząstek białka w naszym mózgu, które odżywiają nerwy - odmładzają komórki nerwowe, naprawiają powstałe w nich zniszczenia, przywracając ich funkcje. Pod wpływem neurotrofin odradzają się nawet te komórki, które uznawano za stracone. Większa ilość neurotrofin opóźnia proces psychicznego starzenia.

Neurolog Robert Freidland z zespołem z Case Western Reserve University School of Medicine w Cleveland przeprowadził badania, z których wynika, że ludzie, którzy byli w ciągu życia bardziej aktywni umysłowo, podejmowali nowe wyzwania, rzadziej chorują na chorobę Alzheimera niż ci, których jedyną kreatywnością było przełączanie programów w telewizorze. Wpływ nowych bodźców na mózg potwierdzają też badania przeprowadzone na zwierzętach. Stwierdzono na przykład, że u szczurów żyjących w pustych i ciemnych klatkach, w których ograniczono do minimum liczbę bodźców zmysłowych, kora mózgowa osiąga mniejsze rozmiary i ma znacznie uboższą sieć połączeń niż u szczurów hodowanych w środowisku pełnym różnego rodzaju dźwięków, obrazów, zapachów, smaków.

Mówi się, że na co dzień wystarcza nam zaledwie 10 procent naszego umysłowego potencjału. Co się stanie, gdy zdołamy obudzić choć promil więcej? Wszystko tkwi w głowie. Spróbuj.

# data[].attributes.attachment_link.title
Gimnastyka szarych komórek, czyli jak zmusić mózg do kreatywnego myślenia

# data[].attributes.attachment_link.description
Masz kłopoty z nowymi pomysłami, kreatywnością? To znaczy, że zapuściłaś swój mózg. Winny jest brak nowych bodźców, wygodnictwo i rutyna. Ale koniec z nudą! Ruszaj na neurobik. Dzięki tej gimnastyce zachowasz młodość umysłu. Budzik. Łazienka. Śniadanie. Kawa. Radio. Samochód. Praca. Komputer. Telefon. Wieczór. Samochód. Dom. Telewizor. Książka. Łazienka. Spać.

# data[].attributes.headline
Dbaj o mózg – sprawdź co mu pomaga, a co szkodzi

# data[].attributes.subject
Dbaj o mózg – sprawdź co mu pomaga, a co szkodzi

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Muzyka, literatura, sztuka - to wspaniała rozrywka dla mózgu. (Ilustracja iStock)

Kiedy twój mózg nie pracuje prawidłowo, ty też masz problemy - twierdzi amerykański neurolog Daniel G. Amen. Człowiek ma jeden mózg i z tej racji powinien o niego dbać - dodaje francuski lekarz Michel Cymes. Jak przekonują od lat - zmieniając swój mózg, zmieniamy swoje życie.
Gdyby przyjąć, że ludzkie ciało to lotnisko, mózg byłby wieżą kontroli lotów - tłumaczy Michel Cymes. „Wszystko, absolutnie wszystko przez niego przechodzi. To on odbiera informacje przekazywane przez pięć zmysłów (wzrok, słuch, węch, smak, dotyk), to on je interpretuje i to także on przygotowuje odpowiedź, rozkazując ciału, by zachowało się w taki czy inny sposób" - pisze w książce „Twój mózg". „Jeśli więc mózg nie działa prawidłowo, dla większości organów i prawie wszystkich naszych funkcji życiowych zwykle kończy się to katastrofą". Do tej katastrofy Cymes, lekarz i celebryta, stara się nie dopuścić od lat, ucząc rodaków, jak poprawiać stan swojego mózgu dietą, ćwiczeniami i zdrowymi nawykami. Dużo uwagi poświęca procesowi starzenia się mózgu, zaznaczając, że choć jest on nieunikniony, to poprzez zmianę zachowania można go spowolnić.

Według światowej sławy neurologa Daniela G. Amena, mózg to coś więcej niż wieża kontroli lotów. „Mózg to twardy dysk duszy. Podstawa esencji twojego człowieczeństwa" - pisze we wstępie do swojej najsłynniejszej książki „Zmień swój mózg, zmień swoje życie". Z jego wieloletnich badań nad strukturą mózgu metodą SPECT (tomografia emisyjna jednego fotonu) pozwalającą obrazować wszystkie obszary mózgu i wskazać, w których z nich jest obniżona aktywność, w których właściwa, a w których nadmierna - wynika, że problemy, które zwykliśmy nazywać psychologicznymi, jak depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, stany lękowe czy napady gniewu - tak naprawdę są czysto fizjologiczne i związane ze stanem mózgu. I tę fizjologię da się zmienić. Pacjentów swojej kliniki Amen Clinic for Behavioral Medicine w Fairfield w Kalifornii leczy za pomocą dobranych leków, diety i ćwiczeń psychologicznych. Jak twierdzi, poprawa jest zauważalna już po dwóch miesiącach. Jego zdaniem na złe funkcjonowanie mózgu mają wpływ nie tylko urazy mechaniczne, zażywanie narkotyków czy używek, ale też niewłaściwa dieta i negatywne myślenie. „Uwierzcie mi, w kwestii mózgu rozmiar ma znaczenie" - mówił podczas konferencji TEDx. „A im większa nadwaga, tym mniejszy mózg, czyli: tym gorsze myślenie, skupienie, ale też kreatywność i zadowolenie z życia". Przyznaje, że sam - odkąd zajmuje się mózgiem - schudł 11 kilo. Drugim ważnym czynnikiem, na który zwraca uwagę, jest psychiczne nastawienie. „Gdybym miał dać jedną dobrą radę na temat tego, jak zadbać o swój mózg, powiedziałbym: nie wierzcie każdej głupiej myśli, jaka pojawia się w waszej głowie" - mówił podczas konferencji.

Obaj z uporem przekonują, że mózg to część naszego ciała, o którą nie tylko trzeba, ale warto zadbać. Tak jak dbamy o serce, oczy czy płuca. Bo tak jak on ma wpływ na nas, tak też my mamy wpływ na niego.

Nawyki, które usprawnią pracę twojego mózgu

„Bez optymalnego funkcjonowania tego organu trudno o powodzenie w jakimkolwiek aspekcie życia - w związkach międzyludzkich, pracy, w szkole, uczuciach wobec samego siebie, a nawet swoich odczuciach wobec Boga" - pisze Amen. Zatem co możemy zrobić, żeby pomóc mu działać pełną parą?

Co lubi mózg?

SEN - „Oszczędzanie na czasie, który powinien być poświęcony na sen, nigdy nie uchodzi płazem. Prędzej czy później za brak odpoczynku zapłacisz tym, co naukowcy nazywają kosztem neurologicznym - rodzajem podatku, jaki zmęczenie pobiera od mózgu, osłabiając go w ten sposób" - pisze Michel Cymes w książce „Twój mózg". Kiedy za mało śpimy - nie myślimy jasno, nie potrafimy się skupić i podejmować decyzji. Naukowcy odkryli, że długotrwały brak snu wpływa negatywnie na proces odnowy neuronów hipokampu, strefy odpowiedzialnej za pamięć i regulowanie nastroju. Przyjmuje się, że idealny czas trwania snu wynosi siedem i pół godziny. Jak podaje Cymes, sen trwający krócej niż sześć godzin może zakłócić mechanizmy regulacji hormonalnej oraz zwiększyć prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę albo nadciśnienie.

MEDYTACJA - wszelkie rodzaje wyciszenia umysłu oraz relaksacji są zbawienne dla mózgu. Pomagają mu się oczyścić z nadmiaru myśli i wprowadzają go w bardzo korzystny stan fal mózgowych theta, w którym jest najbardziej kreatywny, a jednocześnie najbardziej zrelaksowany. Warto nauczyć się kilku prostych technik, chociażby medytacji uważności, ćwiczenia na skanowanie ciała, ćwiczeń oddechowych, wizualizacji czy autohipnozy.

RUCH - mózg osoby stale uprawiającej sport lepiej radzi sobie z depresją, stresem czy nadmiarem negatywnych myśli. Wraz z ruchem wzrasta produkcja neuroprzekaźników świadczących o naszym dobrym samopoczuciu: serotoniny, noradrenaliny i dopaminy. Wszystkie trzy w połączeniu są najlepszym antydepresantem na świecie. Zalecana norma ruchu to pół godziny ćwiczeń trzy razy w tygodniu, najzdrowsze dla mózgu rodzaje ruchu to bieganie, joga i tai-chi, ale każdy sport uprawiany regularnie jest dobrym pomysłem.

RÓŻNORODNOŚĆ - mózg nie lubi się nudzić. Powtarzalne codzienne rytuały stają się dla niego automatyzmami, co sprawia, że się nie rozwija i szybciej starzeje. Dlatego - kiedy tylko jest to możliwe - staraj się wykonywać codzienne czynności odrobinę inaczej: jedź do pracy inną drogą, spróbuj czegoś innego na obiad. Innym dobrym ćwiczeniem jest angażowanie w dane aktywności dodatkowych zmysłów. Spróbuj zamknąć oczy, kiedy jesz i skupić się na smaku, a ubierając się, skup na fakturze materiałów i tym, w jaki sposób reaguje na nią twoje ciało.

NAUKA - codziennie powinniśmy uczyć się czegoś nowego. Wyłapywać ciekawostki w porannych serwisach informacyjnych, czytać fachową prasę, zapamiętywać kilka nowych słówek w obcym języku czy tekst nowej piosenki. Dlaczego? W ten sposób mózg tworzy nowe połączenia, rozwija się, zamiast rdzewieć. Świetnym pomysłem jest doskonalenie się w nowej umiejętności, czyli robienie czegoś, co wymaga długofalowego zaangażowania: gra na instrumencie, obsługa jakiejś maszyny, np. samochodu, albo nowe hobby, jak szydełkowanie, strzelanie z łuku czy szachy.

KULTURA - muzyka, literatura, sztuka - to wspaniała rozrywka dla mózgu. Według licznych badań muzycy mają nie tylko większe mózgi, ale też wyższą inteligencję. Już samo słuchanie muzyki pomaga się odstresować. Kolejnym sposobem na trenowanie naszego „mięśnia mózgowego" jest regularne czytanie. Co ciekawe, ma znaczenie, czy czytasz online czy na papierze. Badania wykazały, że czytając na ekranie, pobudzamy obszary mózgu powiązane z ośrodkiem podejmowania decyzji i rozwiązywaniem problemów. Natomiast z książką w ręku pobudzamy obszary mowy, pamięci i przetwarzania sygnałów wzrokowych. Nie zapominajmy też o regularnym odwiedzaniu muzeów - według badaczy kontakt ze sztuką optymalizuje rozwój mózgu już u małych dzieci.

OPTYMIZM - uważa się, że pozytywne podejście do życia chroni przed chorobami - zarówno fizycznymi, jak i psychicznymi. Chodzi o naukę interpretowania tego, co nas spotyka, w pozytywny sposób. Tak właśnie oczyszczamy umysł z negatywizmu, karmimy się dobrymi emocjami, jesteśmy bardziej pomysłowi i kreatywni i nawiązujemy lepsze relacje z innymi - a to też przekłada się na stan naszego zdrowia, w tym psychicznego.

Co szkodzi mózgowi?

STRES - sam w sobie nie jest chorobą, groźny jest jedynie nadmierny i długotrwały stres, który powoduje stałe rozdrażnienie, uczucie przytłoczenia obowiązkami, pośpiech i nieumiejętność odpoczynku. Taki stres wpływa negatywnie na mózg - jego rozmiar, funkcjonowanie i strukturę. Dlatego warto wszelkimi sposobami walczyć z tą plagą dzisiejszych czasów - najlepiej stosując się do powyższych zaleceń.

ALKOHOL, NARKOTYKI, NIKOTYNA - neurolodzy i lekarze (w tym Cymes i Amen) są zgodni - nie ma żadnej dawki nikotyny, alkoholu lub środków zmieniających świadomość, która nie miałyby negatywnego wpływu na nasze szare komórki. Cymes ostrzega: „marihuana atakuje neurony do tego stopnia, że zaburza ich funkcjonowanie i zwiększa ryzyko występowania chorób psychicznych". Alkohol otępia komórki, co w konsekwencji opóźnia ich reakcję i zmusza do obumierania. Podobnie negatywny wpływ ma nikotyna, która ogranicza dopływ krwi do mózgu. W jednym z badań udowodniono, że im wcześniej zaczynamy palić papierosy, tym mniej aktywna jest nasza kora przedczołowa.

URAZY, USZKODZENIA, WSTRZĄSY - Daniel G. Amen przez wiele lat zajmował się obrazowaniem mózgu byłych graczy amerykańskiej NFL, którzy mimo noszenia kasków narażeni byli na bardzo wiele urazów głowy. Jego wnioski są alarmujące - nawet drobne wstrząsy prowadzą do trwałych uszkodzeń mózgu i skutkują zmianą jego struktury, która może bezpośrednio wpłynąć na zmianę charakteru i na zdolność uczenia się. Każdy, nawet niewielki uraz, powoduje, że miękka struktura mózgu boleśnie uderza o pancerz czaszki. Dlatego w książce „Zmień swój mózg, zmień swoje życie" Amen apeluje: „Nie prowadź samochodu bez zapiętych pasów, nie wsiadaj na motor, rower, deskorolkę, rolki czy snowboard bez kasku, nie uderzaj futbolówki głową, nie skacz na bungee i nie bij się pięściami po głowie, kiedy czujesz frustrację".

TOKSYCZNE OTOCZENIE - środowisko, w jakim żyjemy, ma ogromny wpływ na nasz mózg. Jeśli przebywamy w otoczeniu osób krytykujących nas, obwiniających, wulgarnych, leniwych czy agresywnych - niczym gąbka nasiąka negatywizmem. Dlatego jeśli chcesz zdrowo myśleć oraz długo i szczęśliwie żyć - otaczaj się ludźmi, dzięki którym twoje samopoczucie i spokój wzrastają.

NEGATYWNE MYŚLI - Amen nazywa je „mrówkami" - od ANT (po angielsku: mrówka), skrótu od określenia: automatyczna negatywna myśl. Jeśli nie pozbywamy się ich na bieżąco, prowadzą do depresji i stanów lękowych. Radą na nie jest m.in. zasada 18/40/60, która w skrócie wygląda tak: Kiedy masz 18 lat, przejmujesz się tym, co wszyscy o tobie myślą. Kiedy masz 40 lat, masz gdzieś, co wszyscy o tobie myślą. Kiedy masz 60 lat, zdajesz sobie sprawę, że nikt w ogóle o tobie nie myśli i nie myślał". Wniosek: nie ma sensu zamartwiać się.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dbaj o mózg - sprawdź co mu pomaga, a co szkodzi

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy twój mózg nie pracuje prawidłowo, ty też masz problemy - twierdzi amerykański neurolog Daniel G. Amen. Człowiek ma jeden mózg i z tej racji powinien o niego dbać - dodaje francuski lekarz Michel Cymes. Jak przekonują od lat - zmieniając swój mózg, zmieniamy swoje życie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Joga to coś więcej niż ćwiczenia fizyczne. To praca z oddechem, energią, emocjami, a także myślami. (Fot. iStock)

Joga to coś więcej niż ćwiczenia fizyczne, to praca z oddechem, energią, emocjami, a także myślami. Orina Krajewska pyta Małgorzatę Kobus-Kwiatkowską o to, które asany ćwiczą mózg.
O jodze mówi się, że jest gimnastyką, stylem życia, a nawet filozofią.
Joga to system filozofii indyjskiej, która zajmuje się związkiem pomiędzy ciałem i umysłem. Poprzez odpowiedni trening fizyczny i dyscyplinę duchową daje nam możliwość rozpoznania natury rzeczywistości. Takie jest jej założenie.

Zacznijmy może od korzyści na poziomie fizycznym...
Joga przebudowuje nasze ciało. Na przykładzie swoich uczniów mogę powiedzieć, że kiedy przychodzą na zajęcia, ich postawa bardzo często pozostawia wiele do życzenia. Często widzę kogoś młodego, kto jest już bardzo zmęczony, a nawet schorowany. Jego postawa dodaje mu lat. Dzięki praktyce dochodzi do zmiany sylwetki na prawidłową i ergonomiczną. Zmieniają się też wzorce ruchu. W rezultacie opóźniamy procesy zwyrodnieniowe, co przekłada się na to, w jaki sposób funkcjonujemy na wszystkich poziomach. Często mówi się, że jesteśmy tak młodzi jak elastyczny jest nasz kręgosłup. Siła grawitacji zmniejsza przestrzenie między kręgami, z wiekiem zaczynamy się więc pochylać i garbić. Joga odwraca te procesy. Zdarza się, że osoby w sile wieku mają dalej bardzo sprawny kręgosłup. Wspaniałym nauczycielem i przykładem jest dla mnie John Scott. Jego możliwości fizyczne, sprawność, witalność i kondycja są niesamowite.

Jednak jest mnóstwo różnych form aktywności fizycznej, które mogą utrzymać nas w sprawności. Co wyróżnia jogę?
Joga nie jest nastawiona na wynik, jak w przypadku każdego innego sportu. Nigdy nie lubiłam gier zespołowych czy sprawdzania, jak szybko pobiegłam. Zawsze czułam w takich sytuacjach presję. W jodze przebywamy pewnego rodzaju drogę. Ona jest ważniejsza niż jakikolwiek wynik. Praktyka to zawsze sinusoida. Często słyszę od uczniów: „Czuję, że się zatrzymałam", odpowiadam: „Super, że się zatrzymałaś. Przed tobą pewnie jeszcze niejeden spadek. I musisz to zaakceptować".
Zaczynając praktykę jogi, byłam skupiona tylko na aspekcie fizycznym. Dodatkowe doznania pojawiły się z czasem. To dlatego, że musimy najpierw pozbyć się niewłaściwych wzorców ruchowych, musi dojść do przebudowy ciała, żeby energia w ciele mogła płynąć w sposób prawidłowy i by ją w ogóle można było poczuć. Do mnie dotarło to któregoś ranka, podczas codziennej praktyki - zrozumiałam, że to, co robię, to nie jest praca na stricte fizycznym poziomie, ale też praca z energetyką mojego ciała. Od tego momentu wszystko się zmieniło. Codzienne poranne stawanie na macie przestało być tylko rozciąganiem, stało się pracą nad podniesieniem swojego poziomu energii, by tym samym inaczej zacząć dzień. To naturalny proces - z tzw. annamaya koshy, czyli od tego, co fizyczne, przechodzimy do pranayamy, czyli tego, co energetyczne. Wszystkie te procesy są bardzo szczegółowo opisane. Myślę jednak, że kluczowe jest doświadczenie i nic nie zastąpi tego, co w pewnym momencie zaczynasz czuć.

Joga to część tradycyjnej medycyny hinduskiej - ajurwedy, coraz częściej mówi się jednak o niej w kontekście medycyny konwencjonalnej, jako formie profilaktyki, a nawet leczenia.
Kiedy studiowałam fizjoterapię na uniwersytecie medycznym, jogi nikt nie traktował poważnie. W dalszym ciągu zdarza się, że medycyna konwencjonalna neguje założenia medycyny holistycznej, które są szeroko przebadane i udokumentowane. Uwarunkowania psychiczne zupełnie nie były brane pod uwagę w kontekście leczenia. Z założenia leczono organ, zamiast spojrzeć na człowieka całościowo, ale to się powoli zmienia. Coraz częściej na zajęcia jogi trafiają osoby, które są odsyłane na nie przez lekarzy. Najczęściej potrzebują jogi jako formy rehabilitacji dla stawów, mają zwyrodnienia lub reumatoidalne zapalenie stawów. Podejrzewa się, że rzuty zapalenia wywołane są stresem, a żeby obniżyć poziom stresu, zaczyna się praktykować jogę. Tak samo jest w przypadku łuszczycowego zapalenia skóry. W kwestii profilaktyki - mnóstwo badań potwierdza, że łagodna forma aktywności fizycznej daje nam dużo większe korzyści zdrowotne niż forma intensywna. Jeśli chodzi zaś o leczenie, to oczywiście zależy, o jakiej chorobie mówimy, ale myślę, że na jakimkolwiek etapie zaczniemy, aktywność przyniesie mnóstwo korzyści. Będąc w ostrym etapie chorobowym, przy ograniczeniach fizycznych, możemy się skupić na aspektach emocjonalnych, co niesamowicie polepsza nasz dobrostan.

Są choroby, przy których joga jest wyjątkowo wskazana?
Proces pracy nad różnymi schorzeniami jest pięknie przedstawiony w „Świetle jogi" Iyengara. Znajdziemy tam podpowiedzi, jakie asany będą polecane przy danym schorzeniu. Choroby, na które ewidentnie joga ma pozytywny wpływ, to astma oskrzelowa, wrzodowa choroba żołądka i dwunastnicy, nadciśnienie tętnicze czy zapalenie jelita grubego. Czyli choroby związane z emocjami i stresem. Jak fibromialgia, której przyczyny jeszcze do niedawna były nieznane. Objawia się bólami stawów, mięśni i tak zwanych punktów spustowych. W toku badań okazało się, że praktyka jogi poprzez obniżenie napięć emocjonalnych powodowała, że objawy te mocno się łagodziły.

Wspomnijmy też o stanach depresyjnych...
Korzystne działanie jogi w kontekście leczenia depresji jest niepodważalne. Joga ma na nią zbawienny wpływ, jednak nie działa w przypadku schizofrenii - może pogłębiać negatywne stany. Dlatego ważne jest, aby nauczyciel zawsze przeprowadził najpierw wywiad z osobą, która chce zacząć praktykę jogi.
Depresja w dużym stopniu połączona jest z lękiem, a ćwicząc jogę, uruchamiamy współczulny układ nerwowy, który odpowiedzialny jest za wyciszenie, koncentrację, spowolnienie procesów metabolicznych - w rezultacie czego obniża się poziom lęku. Emocje często kumulują się w klatce piersiowej, wokół serca. Osoby, które są przygniecione sytuacją życiową, którym jest smutno - mają tendencję do tego, żeby się garbić, pochylać. Kiedy w takiej sytuacji dochodzi do mocnego wygięcia, cała skumulowana energia uwalnia się naraz. Jeśli dana osoba jest świadoma swoich emocji, może sama kontrolować intensywność wygięcia. Jedna z moich uczennic powiedziała ostatnio, że przechodzi przez bardzo trudną sytuację i świadomie zrezygnowała z wygięcia do tyłu, bo bała się tego, co może wydarzyć się na sali.

Mówi się o tym, że joga to sposób na masaż organów wewnętrznych.
Fizjoterapia masaż organów wewnętrznych nazywa terapią wisceralną. Są to techniki manualne, które normalizują napięcia na powięzi i na krezach, na których zawieszone są nasze narządy wewnętrzne. Dzięki takiej terapii poprawia się przepływ krwi w narządach wewnętrznych i w jamie brzusznej. W praktyce jogi wykonujemy wiele skrętów, lżejszych lub mocniejszych uciśnięć brzucha. Przykładem jest lotos. Gdy wykonujemy skłon w lotosie, pięta uciska na wątrobę, co powoduje wzmożoną aktywność mięśni gładkich organów, a w konsekwencji pobudzamy przepływ płynów ustrojowych, oczyszczamy ciało z toksyn i podnosimy odporność całego organizmu, pobudzając krążenie krwi i stymulując przepływ limfy. Oczyszczanie z toksyn odbywa się głównie poprzez stymulację wątroby. Podczas praktyki jogi, szczególnie w stylu dynamicznym, bardzo mocno się pocimy, a jak wiadomo - wraz z potem też uwalniamy toksyny. Bardzo ważne, żeby pozwolić sobie na to, by nie czuć skrępowania.
Joga powinna być holistyczna, zawierać wszystkie elementy - pranayamę, czyli techniki oddechowe, technikę pracy z energią i pracę czysto fizyczną. Powitania słońca rewelacyjnie pobudzają całe ciało, mobilność stawów i zwiększają przepływ krwi. Po takim pobudzeniu można skupić się na celu, na którym nam w danym dniu zależy. Pod koniec dobrze dodać elementy wyciszenia i medytacji, co bezpośrednio wpływa na procesy zachodzące w mózgu. Jego praca ma niesamowite przełożenie na to, co dzieje się z całym naszym ciałem.

Na pracę mózgu wyjątkowo wpływają też pozycje odwrócone.
Głównym założeniem tych pozycji jest odwrócenie negatywnego wpływu grawitacji na nasze ciało. Asany odwrócone zapobiegają stagnacji i opadaniu organów. Zwiększają dotlenienie komórek. Im jesteśmy starsi, tym bardziej organy na siebie naciskają. Odwracając się, nie dość że tworzymy przestrzenie pomiędzy nimi, to jeszcze dochodzi do uelastycznienia naczyń krwionośnych i aorty. Jednak faktycznie jednym z najważniejszych elementów pozycji odwróconych jest to, co dzieje się z mózgiem. Dochodzi do wzmożonego ukrwienia tego organu i przenikania płynów ustrojowych - płyn rdzeniowo-mózgowy wpływa w kierunku komór i odżywia komórki mózgu. Dzięki zwiększonej perfuzji zmniejsza się ryzyko udarów niedokrwiennych mózgu czy otępienia starczego. Bardzo ciekawe jest to, że - jak potwierdziły badania - mózg poddany procesom medytacyjnym nie tylko się przebudowuje, ale dochodzi wręcz do tworzenia się nowych połączeń neuronalnych i komórek nerwowych.

Do tej pory uważano, że proces obumierania komórek mózgowych jest nieodwracalny.
Najnowsze doniesienia potwierdzają, że na ten proces mamy wpływ. Medytacją i odpowiednią aktywnością fizyczną jesteśmy w stanie nie tylko zahamować te procesy, ale i odwrócić bieg czasu. W kontekście pozycji odwróconych bardzo ważne jest też dno miednicy. W dnie miednicy odkłada się mnóstwo stresu. Może to doprowadzić do bolesnego współżycia, bóli w podbrzuszu, nietrzymania moczu czy nadreaktywnego pęcherza. Gdy wykonujemy pozycje odwrócone, w dnie miednicy pod wpływem grawitacji narządy odnajdują nowe miejsce. Przestrzenie między nimi zaczynają się powiększać, redukujemy ucisk, następuje lepsze ukrwienie. W przypadku kobiet pozycje odwrócone są niezwykle ważne, ale pamiętajmy, że nie są wskazane w czasie menstruacji. Nie poleca się ich też osobom z podwyższonym ciśnieniem i tym, które zmagają się z chorobami oczu, szczególnie z podwyższonym ciśnieniem śródgałkowym. Pozycje odwrócone to zawsze szok dla organizmu. Szczególnie te pierwsze momenty. Organizm musi przyzwyczaić się do odwróconego działania grawitacji. Z mojego doświadczenia wynika, że im dłuższe trwanie w pozycjach odwróconych, tym zyskujemy większy spokój. Można to nawet traktować jako rodzaj odpoczynku.

Te procesy przekładają się też na nasz stan emocjonalny?
Powiem tak: jeśli ktoś stanie na głowie po raz pierwszy, zyskuje niesamowitą wiarę w siebie i własne siły. Wiem też z relacji znajomej nauczycielki, że kiedy stanęła na głowie, świat dosłownie wywrócił jej się do góry nogami. Przewartościowała to, w jakim momencie życia jest, co robi i czy naprawdę chce to robić.
Głównym założeniem jogi jest praca na poziomie umysł-ciało. W zależności od tego, co chcemy osiągnąć, możemy eksperymentować z różnymi nurtami jogi, od hatha jogi po ashtanga jogę. Jeżeli chcemy doprowadzić się do wyciszenia i uspokojenia umysłu, to wystarczyłoby w praktyce jogi skoncentrować się na asanach, które skupione są bardziej na oddechu niż na sile i precyzji wykonania. To nie powinny być pozycje, które są bardzo angażujące fizycznie, raczej te leżące i siedzące. Ale nauka prawidłowego oddechu będzie tutaj kluczowa. To, w jaki sposób oddychamy, przekłada się na stan umysłu. Gdy robimy to jedynie do szczytów płuc, nasz oddech jest krótki, rwany, w konsekwencji czego dochodzi do niedotlenienia mózgu. Takie osoby często cały czas gdzieś się spieszą, są zdenerwowane, a w efekcie ciągle przemęczone, znużone i z obniżonym nastrojem. Kiedy praktykujemy oddech przeponowy i dolno-żebrowy, dotleniamy mózg.

To robi się już skomplikowane.
Sama teoria faktycznie może być przytłaczająca, dlatego trzeba sprowadzić ją do praktyki - często wystarczy jedna wskazówka, np. by oddychając, poruszać samym brzuchem, a nie żebrami, co już będzie oznaczało, że wykonujemy głęboki oddech przeponowy. Z czasem dochodzi się do takiej świadomości ciała, która pozwala nam izolować mięśnie, poruszać konkretnymi wewnętrznymi obszarami zupełnie bezwysiłkowo. Na to jednak potrzebna jest systematyczna praca. Sama przeszłam bardzo długą drogę od niezdrowego odżywiania, niedbania o siebie, niesłuchania tego, co organizm mi mówił - do bardzo dużej uważności. Dzisiaj czuję, że jestem w stanie dostrzec nawet bardzo małe zmiany i napięcia w obrębie narządów wewnętrznych. Jestem w kontakcie ze swoim ciałem i staram się za nim podążać.

# data[].attributes.attachment_link.description
Joga to coś więcej niż ćwiczenia fizyczne, to praca z oddechem, energią, emocjami, a także myślami. Orina Krajewska pyta Małgorzatę Kobus-Kwiatkowską o to, które asany ćwiczą mózg. O jodze mówi się, że jest gimnastyką, stylem życia, a nawet filozofią. Joga to system filozofii indyjskiej, która zajmuje się związkiem pomiędzy ciałem i umysłem.

# data[].attributes.headline
Demencja cyfrowa – co z naszym mózgiem robią nowe technologie?

# data[].attributes.subject
Demencja cyfrowa – co z naszym mózgiem robią nowe technologie?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
fot.123rf

Niezliczona ilość możliwości, pomoc w pracy, nauce, sposób na nudę i atrakcyjna, nowoczesna forma - oto co oferują nowe technologie. Niestety, wyręczają nas również w myśleniu i rozleniwiają mózg, a zjawisko to ma już nawet swoją nazwę - demencja cyfrowa. Ogranicz nowe technologie, jeśli nie chcesz, aby Twój mózg przedwcześnie przeszedł na emeryturę - ostrzegają naukowcy.
Postęp technologii - regres dla mózgu

Dynamiczny rozwój technologii to znak naszych czasów. Nowoczesne gadżety zmieniają nawyki i uczą funkcjonować w nieco innym świecie niż ten, do którego przyzwyczajeni byli nasi rodzice czy dziadkowie. Postęp techniczny dostarcza nowych możliwości, ale i niebezpieczeństw. Atrakcyjna forma i nadmiar bodźców mogą uzależniać i jak się okazuje - szkodzić szarym komórkom. Niektórzy mówią wręcz o tzw. demencji cyfrowej, która ma dotyczyć przede wszystkim pokolenia młodych, uzależnionych od nowych technologii i cierpiących na zaburzenia pamięci krótkotrwałej. Badania przeprowadzone w Korei Południowej, gdzie ponad 67 proc. społeczeństwa korzysta z urządzeń cyfrowych, dostarczyły niepokojących informacji na temat mózgów młodych ludzi. Często spędzają oni nawet ponad 7 godzin dziennie surfując po Internecie, korzystając z nieodłącznych tabletów, smartfonów czy konsol do gier. Efekty? Pogorszenie sprawności umysłowej.

- Mózg to bardzo wrażliwy, a zarazem bardzo plastyczny organ. W ciągu naszego życia mają na niego wpływ różnorodne czynniki. Mózg rozwija się, zmienia, jego kondycja niestety pogarsza się wraz z wiekiem. Ulega on licznym przemianom oraz procesom na poziomie komórek nerwowych i ich połączeń (sieć neuronalna). Co oddziałuje na komórki nerwowe? Choćby doświadczenia i bodźce, które odbieramy - nie tylko w dzieciństwie, ale także przez całe życie. To, co nas otacza ma więc ogromny wpływ na rozwój mózgu, funkcji poznawczych, odbiór świata i sprawność umysłu - mówi dr n. med. Gabriela Kłodowska-Duda z kliniki Neuro-Care w Katowicach.
Problem społeczny czy już medyczny?
Wnioski południowokoreańskich naukowców potwierdzają także inne badania, np. Uniwersytetu Kalifornijskiego. Mówią one, że nadmiar bodźców spowodowany nowoczesnymi technologiami może zmniejszać wydajność naszego umysłu i powodować m.in. zaburzenia pamięci krótkotrwałej. Ważne informacje, numery telefonów, nazwiska, daty - kiedyś znało się je na pamięć, teraz wszystko zapisujemy w elektronicznych notatnikach, na komputerze czy komórce. To urządzenia pamiętają - my już nie musimy. Co to oznacza dla naszego mózgu?

Nadmiar bodźców, tak samo jak ich brak, jest dla mózgu szkodliwy. Mnogość impulsów, których dostarczają nowoczesne urządzenia elektroniczne może nie tylko niepotrzebnie stresować, rozpraszać naszą uwagę i koncentrację, ale także rozleniwiać nasze komórki nerwowe, które lubią „pracować". Gdy zapewniamy im wygodne rozwiązania - nie muszą „wysilać się" lub robią to w ograniczonym stopniu.

- Mózg to taki organ, który niczym mięsień, potrzebuje ciągłych bodźców, impulsów, ale kreatywnych, stymulujących, pozwalających mu się rozwijać i zachować dobrą formę. To skutkuje dobrą pamięcią i koncentracją. Może nawet obniżać ryzyko demencji, gdyż naukowo potwierdzono, że osoby systematycznie stymulujące swoje szare komórki do rozwoju oraz aktywne fizycznie mają mózg w lepszej kondycji i zachowują ją na dłużej, niż ich bardziej leniwi rówieśnicy - wyjaśnia neurolog.
Czym jest demencja cyfrowa?
Specjaliści doradzają umiar i rozsądek w korzystaniu z nowych technologii, które mogą niekorzystnie odbijać się na sprawności naszych szarych komórek. Może więc być to problem nie tylko społeczny, ale również medyczny. Czym różni się demencja cyfrowa od typowej demencji?

- Demencja, inaczej otępienie, to zaburzenie pracy mózgu, którego istotą jest osłabienie funkcji poznawczych (w tym pamięci), skutkujące trudnościami w codziennym funkcjonowaniu, aktywności zawodowej czy międzyludzkiej. Istnieje wiele rodzajów otępienia, w zależności od choroby, która je wywołuje. Najczęstszą przyczyną otępienia z chorób neurodegeneracyjnych jest choroba Alzheimera kojarzona głównie z ludźmi starszymi. Według danych Alzheimer's Disease International na otępienie typu alzheimerowskiego lub pokrewne cierpi około 44 mln ludzi na świecie. Liczba ta może rosnąć - przestrzega dr Kłodowska-Duda.

Cyfrowa demencja (ang. digital dementia) to zaś pojęcie, które głębiej zbadał niemiecki neurolog Manfred Spitzer. Są to symptomy chorobowe, zarówno psychiczne, jak i fizyczne, których przyczyną jest niekontrolowane korzystanie z mediów cyfrowych. Zjawisko to może być szczególnie niebezpieczne dla dzieci i młodzieży, których mózgi są bardziej plastyczne i absorbują bodźce zewnętrzne jak gąbka. Zbytnie zanurzenie się w wirtualnym świecie może skutkować trudnościami w samodzielnym myśleniu, zubożeniem zdolności komunikacyjnych i myślenia abstrakcyjnego, zaburzeniami pamięci, uwagi i orientacji przestrzennej oraz problemami w nauce. Współczesne modele życia odbijają się także na dorosłych - nacisk na wiadomości tekstowe i inne elektroniczne środki komunikacji wywołuje problemy z zapamiętywaniem informacji i koncentracją. Do tego dochodzi także stres i nadmiar obowiązków, co również nie sprzyja dobrej kondycji naszych komórek nerwowych.
Weekend na facebooku zamień na książkę i sport
Jak „wylogować się" z wirtualnego świata? Negatywne skutki cyfrowej demencji można odwrócić, nie tylko dla obecnych, młodych pokoleń, ale także osób już dorosłych. Specjaliści proponują zmianę nawyków i zadbanie o kondycję naszych szarych komórek. Poprzez odpowiednie bodźce, nawet mózg dojrzałej osoby można kształtować, pobudzać powstawanie nowych komórek i synaps pomiędzy nimi, intensyfikować impulsy zachodzące w ich obrębie. Im więcej wymagamy od naszego mózgu, tym lepiej.

- Jeśli mamy problemy z pamięcią krótkotrwałą i np. umyka nam jakaś informacja: nazwisko, data - dajmy sobie chwilę, skupmy się, zanim zajrzymy do Google. Czytajmy książki, ale nie na tablecie, tylko ich klasyczne, papierowe wersje. Uczmy się nowych rzeczy np. języka obcego czy gry na instrumencie - ta wymaga współpracy obu półkul mózgowych, pobudza aktywność szarych komórek i poprawia koncentrację. Istotny jest także ruch, który poprawia dotlenienie tkanek i przyśpiesza transport ważnych składników odżywczych do mózgu. Te proste metody są jak siłownia dla naszego mózgu - pozwalają mu prawidłowo funkcjonować - sprawniej i szybciej - doradza ekspert Neuro-Care.

- Z wiekiem komórki nerwowe w mózgu zanikają. Sprzyjają temu m.in. złe nawyki żywieniowe, używki i brak aktywności umysłowej, w tym zbytnie wyręczanie się nowymi technologiami. Trudno od nich uciec, ale warto raz na jakiś czas zrobić sobie wolne od gadżetów elektronicznych. Zamiast przed komputerem czy na portalach społecznościowych, wolny czas spędzajmy na świeżym powietrzu uprawiając sport, czytając książkę lub na rozmowie z bliskimi. Zamiast pasjansa na komputerze skorzystajmy z prawdziwej talii kart, zamiast na internetowym chacie spotkajmy się na żywo - to znacznie zdrowsze dla naszego mózgu, higieny umysłu, ale i emocji - dodaje.

# data[].attributes.attachment_link.title
Demencja cyfrowa - co z naszym mózgiem robią nowe technologie?

# data[].attributes.attachment_link.description
Niezliczona ilość możliwości, pomoc w pracy, nauce, sposób na nudę i atrakcyjna, nowoczesna forma - oto co oferują nowe technologie. Niestety, wyręczają nas również w myśleniu i rozleniwiają mózg, a zjawisko to ma już nawet swoją nazwę - demencja cyfrowa. Ogranicz nowe technologie, jeśli nie chcesz, aby Twój mózg przedwcześnie przeszedł na emeryturę - ostrzegają naukowcy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ludzki mózg, podobnie jak mięśnie, potrzebuje regularnego treningu. Aby wspomóc jego codzienne funkcjonowanie warto rozwiązywać przeróżne zagadki i łamigłówki. (Fot. iStock)

Choć mózg nie składa się z włókien mięśniowych, czyli miocytów, to przez neurologów bywa nazywany mięśniem, bo tak jak mięśnie potrzebuje regularnego treningu. Oto kilka ćwiczeń wspomagających jego codzienne funkcjonowanie.
Pamięć krótkotrwała

Lepsza pamięć krótkotrwała pozwala łatwiej uczyć się nowych rzeczy, co w szybko zmieniającym się dziś świecie nie tylko zwiększa naszą konkurencyjność na rynku pracy, ale i zwyczajnie ułatwia codzienność, która staje się coraz bardziej zautomatyzowana - weźmy choćby e-recepty. Jako najskuteczniejsze ćwiczenie wskazuje się zapamiętywanie przypadkowych ciągów liczb lub obiektów. Sylwester Kowalski, wykładowca i specjalista od mechanizmów sterujących mózgiem oraz technik relaksacyjnych, zachęca do myślenia obrazem, najlepiej wizualizacji, która uruchamia co najmniej dwa obszary pamięci - poza kodowaniem słowa zostawia ślad wzrokowy. „W wersji optymalnej możemy uzyskać pamięć innych bodźców (dotyku, zapachu, ruchu, smaku). Im więcej zmysłów jest zaangażowanych, tym większa szansa na przywołanie informacji z pamięci" - pisze w książce „Mózg. Rozwiń swój potencjał". Oto dwa z proponowanych przez niego ćwiczeń:

Przeczytaj pojedynczo poniższe słowa, a następnie przez około minutę wyobrażaj je sobie najdokładniej, jak tylko potrafisz. Odtwórz w myślach ich fakturę, dotyk, smak, zapach, wszystkie doznania, jakie tylko potrafisz sobie wyobrazić. Zaangażuj wszystkie możliwe zmysły:
kawa, śmiech, herbata, motorówka, jedwab.

Wyobraź sobie, że twoim zadaniem jest zapamiętanie słowa „rapier". Zgodnie z definicją Wikipedii to broń biała o długiej, prostej i obosiecznej klindze, dłuższa od szabli. Początki ma we wczesnym renesansie, kiedy zrodziła się potrzeba broni noszonej na co dzień przez mieszczan. Rapier był najpopularniejszą bronią w Europie Zachodniej wieków XVI-XVII. Przećwicz technikę zapamiętywania, uaktywniając wszystkie swoje zmysły. Zacznij od wyobrażenia sobie przedmiotu: Jak on wygląda? Jaki jest jego rozmiar? Jakie ma ostrze, jaką ma rękojeść? Ile może ważyć? Jaki jest w dotyku? Jak się go trzyma w dłoni? Jak brzmi świst wydawany przez rapier?

Trening elastyczności

Im większa zdolność adaptacyjna, tym mniejsza reakcja stresowa organizmu, która prowadzi do ograniczenia korzystania z bardziej rozwiniętych obszarów mózgu na rzecz reagowania instynktownego. Ta umiejętność wiąże się z elastycznością emocjonalną, którą można ćwiczyć poprzez świadome wychodzenie ze sfery komfortu, czyli na przykład celowe utrudnianie wykonywanych rutynowo rzeczy. „To normalne, że na co dzień staramy się robić rzeczy szybko, efektownie i najłatwiej jak się da. Nic w tym złego. Ale w treningu zmiany chodzi o to, by sobie coś utrudnić" - wyjaśniają Rafał Ohme i Ula Dąbrowska w książce „Spa dla umysłu". Wprowadzając drobne, kontrolowane zmiany o niewielkim ryzyku, szybciej przystosowujesz się do zmian, które są od ciebie niezależne. Oto kilka proponowanych przez autorów ćwiczeń:

Jeśli jesteś praworęczny, spróbuj używać lewej ręki (i odwrotnie) podczas codziennych czynności: napisz SMS, podlej kwiaty albo przekręć klucz w zamku.

Wejdź po schodach tyłem.

Kiedy się obudzisz w nocy, idź do łazienki z zamkniętymi oczami albo nie zapalając po drodze światła.

Zamiast korzystać z GPS, przed wyjazdem obejrzyj mapę i postaraj się zapamiętać drogę.

Włącz znany ci dobrze film i wybierz inną wersję językową, im bardziej niezrozumiałą, tym lepiej.

Codzienna matematyka

Rozwój technologii upraszcza nasze życie i zwiększa efektywność. Jednak całkowite zdanie się na nią rozleniwia mózg. Jak najczęściej staraj się zatem wykonywać działania matematyczne: w kolejce do kasy podliczaj, ile zapłacisz; kiedy trzeba dzielić wspólny rachunek w restauracji, rób to w pamięci, zamiast od razu korzystać z funkcji kalkulatora na telefonie. W rozwijaniu matematycznego myślenia bardzo pomaga rozwiązywanie sudoku, ale dobrą metodą są też zadania na znalezienie reguły arytmetycznej rządzącej ciągiem liczb, w którym jedno miejsce pozostaje do uzupełnienia. Oto przykłady zadań z przywołanej już książki „Mózg. Rozwiń swój potencjał"

Wstaw brakującą liczbę zgodnie z obowiązującą regułą:

Dopasuj liczby 15, 10, 16 do odpowiednich ciągów:

Logiczne myślenie

Zwłaszcza w sytuacji, która nas zaskakuje, mózg jest skłonny do zachowań nawykowych. I nie ma w tym nic dziwnego, bo jego podstawową funkcją jest ochronić nas przez niebezpieczeństwem, a skoro stare sposoby są sprawdzone, to po co je zmieniać? Jednak działanie instynktowne może doprowadzić do zniekształceń poznawczych, na przykład nadmiernych uogólnień czy widzenia tunelowego, zatem przed podjęciem decyzji warto dostrzec pewne zależności. Zdolność świadomego myślenia sprawdza między innymi test CRT, opracowany przez psychologa Shane'a Fredericka z Uniwersytetu Yale. W powszechnym odbiorze uważany jest za najkrótszy test na inteligencję - zawiera tylko trzy pytania, które w podstawowej wersji brzmią następująco:

Kij i piłka kosztują łącznie 1,10 dolara. Kij kosztuje 1 dolara więcej niż piłka. Ile kosztuje piłka?

Jeśli wykonanie pięciu elementów zajmuje pięciu maszynom pięć minut, to ile czasu potrzeba, by 100 maszyn wykonało 100 elementów?

Na jeziorze rośnie kępka lilii. Każdego dnia jej rozmiar się podwaja. Jeśli przykrycie całego jeziora zajmie liliom 48 dni, to w jakim czasie pokryją połowę jego powierzchni?

Odpowiedzi: *1: 7, 2: A - 10, B - 15, C - 16; **1: 5 centów, 2: 5 minut, 3: 47 dni.

# data[].attributes.attachment_link.description
Choć mózg nie składa się z włókien mięśniowych, czyli miocytów, to przez neurologów bywa nazywany mięśniem, bo tak jak mięśnie potrzebuje regularnego treningu. Oto kilka ćwiczeń wspomagających jego codzienne funkcjonowanie. Lepsza pamięć krótkotrwała pozwala łatwiej uczyć się nowych rzeczy, co w szybko zmieniającym się dziś świecie nie tylko zwiększa naszą konkurencyjność na rynku pracy, ale i zwyczajnie ułatwia codzienność, która staje się coraz bardziej zautomatyzowana - weźmy choćby e-recepty.

# data[].attributes.headline
Neurogeneza w każdym wieku - czy wiesz, jak ją osiągnąć?

# data[].attributes.subject
Neurogeneza w każdym wieku - czy wiesz, jak ją osiągnąć?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nasz mózg może produkować nowe neurony przez całe życie. Neurobiolog Raquel Marín wyjaśnia kilka sposobów na to, aby produkcja neuronów, czyli neurogeneza, przestała być dla nas tajemnicą. Na co czekasz?

Wiele osób uważa, że neurony giną z wiekiem i że jest to nieodwracalne. Ale ten katastrofalny scenariusz nie jest do końca prawdą. Neurogeneza (tworzenie nowych neuronów) zachodzi w mózgu również w podeszłym wieku.

Zachodzi w szczególności w obszarze mózgu zwanym hipokampem, który uczestniczy w procesach związanych z pamięcią i uczeniem się. Po utworzeniu nowe neurony zostają włączone do reszty obwodu neuronalnego.

Tworzenie nowych neuronów ma korzystny wpływ na uwagę, pamięć, zdolność uczenia się, motywację, emocje i odczuwanie strachu.

Co więcej, liczne badania naukowe sugerują, że pewne sytuacje życiowe zwiększają produkcję neuronów i odmładzają mózg. W tym artykule wyjaśniamy niektóre sposoby produkcji neuronów. Naucz się, jak to zrobić!

1. Neurogeneza i muzyka

Muzyka poprawia szybkość umysłową i zdolność uczenia się, gdy gramy na instrumencie muzycznym. Nie trzeba być wirtuozem. Po prostu połączenie aktywności słuchowej, dotykowej i sensorycznej, logiki, analizy i ruchu poprzez podążanie za rytmem muzyki prowadzi do zsynchronizowanej pracy różnych obszarów mózgu.

Nauka gry na instrumencie muzycznym jest dla mózgu niczym gimnastyka. Na dłuższą metę poprawia się zdolność rozwiązywania problemów dzięki połączeniu strony praktycznej ze stroną kreatywną. Również wspomnienia i nauka przychodzą bardziej efektywnie.

Może nawet zwiększyć iloraz intelektualny w wieku przedszkolnym. Badanie przeprowadzone wśród przedszkolaków, którzy nauczyli się grać na pianinie wykazało, że ich IQ wzrosło znacznie bardziej niż u innych dzieci, które nie uczęszczały na lekcje gry.

Zaproś muzykę do Twojego życia w każdym wieku, aby produkować nowe neurony!

2. Dotlenienie się

Ćwiczenia aerobowe to takie które wykonujemy chodząc szybkim tempem, biegając, tańcząc, pływając, jeżdżąc na rowerze, itp. Ten rodzaj ćwiczeń poprawia produkcję nowych neuronów, szczególnie w celu poprawy przyswajania wiedzy. W związku z tą aktywnością poprawia się przepływ krwi, który jest szczególnie ważny w mózgu. Mogą również powstawać nowe naczynia krwionośne i wzmacniane są te już istniejące.

W wyniku optymalnego unaczynienia transport substancji odżywczych i tlenu do komórek mózgowych jest zoptymalizowany i dochodzi do neurogenezy.

Niedawne badania naukowe na ludziach, którzy wykonywali ćwiczenia aerobowego wykazały, że po 3 miesiącach poprawili oni dotlenienie niektórych obszarów mózgu, które starzeją się z wiekiem. Ponadto lepiej wypadli w testach pamięci i zwiększyli liczbę neuronów w tych obszarach, co wskazywałoby, że mózg zachowuje swoją młodość.

3. Poruszaj nogami

Niektóre badania przeprowadzone na zwierzętach ćwiczących na kółku wykazały, że poruszanie nogami zwiększa neurogenezę w obszarach odpowiedzialnych za pamięć i uczenie się. Nie zaobserwowano tego samego u zwierząt, które jedynie siedziały i nie wykonywały żadnych ćwiczeń.

Im bardziej poruszamy nogami, tym więcej neuronów wytwarzamy. Im większy dystans, tym większa neurogeneza zachodzi w obszarach odpowiedzialnych za uczenie się i pamięć. Ma to sens, jeśli weźmiemy pod uwagę, że poruszając się mózg stymuluje eksplorację nowych środowisk, których się uczyć i które zapamiętuje, żeby pomóc sobie w orientacji.

Chodzenie pomaga produkować neurony.

Ostatnie badania wykazały, że eksploracja nowych przestrzeni i odkrywanie nowych obiektów zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera i poprawia pamięć. Dlatego doskonałym sposobem na pobudzenie produkcji neuronów są niezbyt długie spacery do nieznanych miejsc. Uciekajmy od rutyny i zaskoczmy nasz mózg nowymi rzeczami do odkrycia!

Z drugiej strony zmniejszenie aktywności powoduje również zmniejszenie produkcji neuronów. Na przykład wykazano, że u astronautów, którzy spędzają miesiące w stanie nieważkości lub u osób o ograniczonej sprawności ruchowej nóg neurogeneza zmniejsza się nawet o 70%. Dla tych ludzi istnieją alternatywy, takie jak praktyka medytacji.

4. Neurogeneza, a ćwiczenia ciało-umysł

Praktyka medytacji ( joga, tai-chi, uważność itp.) wymaga poznania naturalnego przebiegu myśli i wzorców zachowań bez konieczności dodawania elementu emocjonalnego. Ćwiczenia umysł-ciało poprawiają funkcje pamięci odpowiedzialne za wykonywanie zadań i podejmowanie decyzji oraz stymulują aktywność neuronów w różnych obszarach mózgu.

Na przykład codzienna praktyka medytacji Zen, uważności lub jogi przez kilka miesięcy modyfikuje obwody neuronalne. Rośnie też ilość szarej materii w obszarach mózgu odpowiedzialnych za pamięć i zarządzanie emocjami.

Aktywność ta przyczynia się również do głębszego oddychania, co jest niezwykle korzystne dla mózgu, ponieważ narząd ten potrzebuje bardzo dużo tlenu.

5. Neurogeneza - jedz za trzech

Jak wspominam w artykule Mózg uwielbia tłuszcz oleje rybne omega-3 są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania mózgu. Ponadto omega-3 kumuluje się w obszarach mózgu związanych z pamięcią i uczeniem się (obszary kory i hipokampa). Jednak mózg praktycznie nie produkuje kwasów omega-3, ponieważ brakuje mu elementów metabolizmu niezbędnych do jego wytworzenia. Dlatego włączenie go do naszej diety jest tak ważne.

Wiele badań naukowych wykazało, że przyjmowanie odpowiednich ilości omega-3 nie tylko zmniejsza ryzyko obumierania neuronów, ale także zwiększa ich produkcję. Coś podobnego dzieje się z nastrojem. Kiedy poziomy omega-3 są niskie istnieje większa predyspozycja do depresji i złego nastroju, a nawet zwiększa się ryzyko samobójstwa.

Z drugiej strony żywność bogata w błonnik, fermenty mlekowe i dieta z odpowiednią proporcją warzyw i owoców pomagają utrzymać zdrowie jelit i zamieszkujących je mikroorganizmów, które stanowią nasz „drugi i trzeci mózg".

Dane sugerują, że jelito, w którym znajdują się odpowiednie mikroorganizmy generuje wzrost ilości cząsteczek niezbędnych do promowania neurogenezy w mózgu. Spożywaj niezbędne tłuszcze i błonnik dla dobra Twoich neuronów!

6. Napisz książkę

Badanie opublikowane w 2018 r., w którym mierzono objętość mózgu pisarzy wykazało, że osoby zajmujące się literaturą miały większą ilość szarej materii (odpowiednik większej liczby neuronów) w niektórych obszarach mózgu zarządzających tworzeniem, organizacją i przeglądem pomysłów niezbędnych do napisania nowego tekstu.

Ponadto twórca ćwiczy również pamięć długoterminową. Ja sam napisałem już nie jedną, ale dwie książki!

7. Rozwijaj kreatywność - neurogeneza będzie Ci za to wdzięczna!

Jeśli pisanie nie idzie Ci najlepiej prawdopodobnie inne zajęcia, takie jak plastyka lub sztuki sceniczne i ogólnie wszystkie zajęcia pobudzające kreatywność pomogą Ci w produkcji neuronów.

Kreatywność jest czynnością, podczas której mózg spożywa najwięcej energii i przy pomocy której jest najbardziej stymulowany. Bycie kreatywnym jest częścią naszej intymnej ludzkiej natury.

Jestem podekscytowany myślą, że pisanie tego artykułu mogło pomóc mi stworzyć nowe neurony w moim mózgu. A jeśli Ty spacerowałeś lub słuchałeś muzyki podczas czytania tego artykułu prawdopodobnie w Twoim przypadku stało się coś podobnego. Niesamowite, prawda?

To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Neurogeneza w każdym wieku - czy wiesz, jak ją osiągnąć? - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Nasz mózg może produkować nowe neurony przez całe życie. Neurobiolog Raquel Marín wyjaśnia kilka sposobów na to, aby produkcja neuronów, czyli neurogeneza, przestała być dla nas tajemnicą. Na co czekasz? Wiele osób uważa, że neurony giną z wiekiem i że jest to nieodwracalne. Ale ten katastrofalny scenariusz nie jest do końca prawdą.

# data[].attributes.headline
Neuroarchitektura - jak nasze otoczenie wpływa na mózg

# data[].attributes.subject
Neuroarchitektura - jak nasze otoczenie wpływa na mózg

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chociaż neuroarchitektura wydaje się być nową dziedziną, liczy sobie już prawie 70 lat. Jej celem jest stworzenie przestrzeni pełnej szczęścia, dobrego samopoczucia i produktywności. Innymi słowy, to projektowanie budynków redukujących poziom stresu i niepokoju.

W tej dziedzinie architekci i neurolodzy pracują wspólnie nad projektowaniem przestrzeni i budynków, skupiając się na optymalizacji warunków dla ludzi, którzy będą się tam znajdować.

Neuroarchitektura jest oparta na kilku elementach architektonicznych. Na przykład ocenia ona położenie okien, kąty ścian i mebli, kolory, tekstury, otwarte przestrzenie, dźwięki oraz wiele innych aspektów.

Czym jest neuroarchitektura?

Ta dyscyplina pomaga kreować budynki, które wpływałyby na funkcje mózgu. W związku z tym można powiedzieć, że ta dziedzina bierze początek od pierwszych budowli gotyckich. Jednak jako nauka jest znacznie młodsza. Właściwie można śmiało powiedzieć, że neuroarchitektura pojawiła się po raz pierwszy około 25 lat temu.

Neuroarchitektura to dziedzina zainteresowana tym, w ​​jaki sposób przestrzeń wokół nas wpływa na chemię mózgu oraz emocje, myśli i zachowania. Doktor Fred Gage, neurolog w Instytucie Salka, zainteresował się wpływem zmian środowiskowych na mózg. Skupia się na zrozumieniu, w jaki sposób mózg tłumaczy, analizuje i odbudowuje otaczającą go przestrzeń.

W ten sposób neuronauka dostarcza architektom cenne wskazówki na temat tworzenia i rozdzielenia przestrzeni. Niektóre otoczenia zmuszają nasz mózg do tworzenia mechanizmów, które produkują hormony niezbędne dla rozwoju pewnych emocji i doznań w ruchu.

Psychospołeczny wpływ architektury

Szacuje się, że ludzie spędzają ponad 90% czasu wewnątrz budynków. Skoro środowisko jest w stanie wpływać na mózg, tworzenie bardziej "ludzkich" i zdrowych budynków, promujących dobre samopoczucie, staje się niezwykle ważne.

Neuroarchitektura skupia się zarówno na aspektach estetycznych, jak i symbolicznych. Ta neuronauka może sporządzić "mapę" mózgu i zrozumieć, co go stymuluje i aktywuje. W związku z tym, neuroarchitektura zajmuje się pojęciami, takimi jak ilość i projekcja światła albo wysokość sufitu.

Wie, jak przyczynić się do kreatywności i produktywności. Tak samo brane są pod uwagę również elementy architektoniczne, które wywołują w mózgu efekt chęci wspólnego działania lub potrzebę prywatności.

Elementy, na jakich opiera się neuroarchitektura

Cóż, ludzkość już wie o kilku elementach architektonicznych wpływających na nasz stan psychiczny. Wiemy na przykład, że łatwo zauważalne lub spiczaste kąty sprzyjają przejawom stresu. Prostokątne przestrzenie sprawiają, że człowiek czuje się zamknięty. Kolejnym ważnym elementem jest oświetlenie. Słabe sztuczne światło zmusza mózg do cięższej pracy, co wpływa na naszą wydajność.

Wysokie sufity są odpowiednie dla działalności twórczej i artystycznej. Z drugiej strony niskie sufity pomagają się skupić i wykonywać rutynową pracę. Kolory z kolei mogą wpływać na nastrój, a tym samym na proces podejmowanie decyzji i nastawienie.

Na przykład zieleń redukuje tętno i łagodzi stres. Natomiast czerwień stymuluje procesy poznawcze oraz uwagę. Dlatego ten kolor jest bardzo pomocny przy zadaniach wymagających dużej koncentracji umysłowej.

Symbioza z naturą

W ciągu ostatnich lat neuroarchitektura zaczyna zdawać sobie sprawę ze znaczenie świeżego powietrza i natury dla właściwego funkcjonowania mózgu. Czynniki te są tak podstawowe, jak, na przykład, ładowanie baterii w urządzeniach elektronicznych. Natura zapewnia mózgowi możliwość odłączenia się i "naładowania".

Gdy chodzi o odłączanie się, innym ważnym elementem jest kora słuchowa. Ten obszar mózgu zajmuje się tłumaczeniem wibracji dźwiękowych. Wiemy, iż, gdy człowiek uruchamia go muzyką, którą lubi, wytwarzane są dodatkowe ilości dopaminy - hormonu, który usprawnia koncentrację podczas pracy.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Neuroarchitektura - jak nasze otoczenie wpływa na mózg - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Chociaż neuroarchitektura wydaje się być nową dziedziną, liczy sobie już prawie 70 lat. Jej celem jest stworzenie przestrzeni pełnej szczęścia, dobrego samopoczucia i produktywności. Innymi słowy, to projektowanie budynków redukujących poziom stresu i niepokoju. W tej dziedzinie architekci i neurolodzy pracują wspólnie nad projektowaniem przestrzeni i budynków, skupiając się na optymalizacji warunków dla ludzi, którzy będą się tam znajdować.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czym jest myślenie abstrakcyjne? Dowiedz się więcej o jego cechach, funkcjach, przykładach i różnicach w porównaniu do konkretnego myślenia.

Z pewnością słyszałeś kiedyś o czymś takim jak myślenie abstrakcyjne, ale czy naprawdę wiesz, czym ono jest? To proces, który pozwala nam zastanowić się nad rzeczami, których nie ma w obecnej przestrzeni i chwili.

Pozwala nam także zastanowić się nad ogólnymi koncepcjami i zasadami, zarówno w naszym codziennym życiu, jak i w bardziej akademickim lub zawodowym otoczeniu.

Czy myślenie abstrakcyjne ma jakąś przewagę? Badanie przeprowadzone w 2006 roku przez Uniwersytet Amsterdamski wykazało, że ludzie czują się silniejsi, kiedy wolno im myśleć abstrakcyjnie. Może to świadczyć o przewadze myślenia abstrakcyjnego nad myśleniem konkretnym, które byłoby bardziej restrykcyjne.

Chcesz dowiedzieć się więcej na temat tego typu myślenia? Czym różni się od swojego „przeciwieństwa", myślenia konkretnego? Do czego służy i jakie daje korzyści? Opowiemy Ci o nim w tym artykule!

Czym jest myślenie abstrakcyjne i do czego służy?

Według Słownika psychologii myślenie abstrakcyjne to zdolność uchwycenia podstawowych i wspólnych właściwości. Służy do pamiętania różnych aspektów sytuacji, przewidywania i planowania na przyszłość, myślenia symbolicznego i wyciągania wniosków.

Byłoby to przeciwieństwem myśli konkretnej, która w tym przypadku jest myślą dosłowną opartą na teraźniejszości i przestrzeni. Czemu to służy? Myślenie abstrakcyjne, jak już widzieliśmy, pozwala nam uświadomić sobie związki między różnymi ideami, przekonaniami czy elementami środowiska zewnętrznego i wewnętrznego.
Ponadto pomaga nam wprowadzać innowacje, tworzyć, wyobrażać sobie, rozwijać nowe pomysły, uczyć się na podstawie doświadczeń z przeszłości i zastanawiać się nad przyszłością.
Ten rodzaj myślenia stanowi również zdolność poznawczą. Mówiąc dokładniej, jest to jedna z ostatnich zdolności poznawczych, które ludzie nabywają na poziomie ewolucyjnym. Bez dalszej zwłoki przejdźmy do konkretów - czyli dowiedzmy się czegoś więcej o tym typie myślenia poprzez analizę jego cech.

„Myśl jest główną zdolnością człowieka, a sztuka wyrażania myśli jest pierwszą ze sztuk".

~ Etienne Bonnot de Condillac ~

Cechy

Podsumowując, możemy wymienić szereg cech myśli abstrakcyjnej, które odnoszą się do jej formy, treści i funkcji:

Skupia się na elementach, których nie ma (wykracza poza obecne otoczenie).

Pozwala wyobrażać sobie, tworzyć i wprowadzać innowacje.

Stymuluje refleksyjne i głębokie myślenie.

Pomaga nam znaleźć różne znaczenia dla każdej sytuacji.

Pozwala myśleć abstrakcyjnie tworząc idee tego samego typu.

Jest to myślenie hipotetyczno-dedukcyjne (pozwala budować hipotezy bez konieczności ich empirycznego testowania).

To elastyczne myślenie stymuluje dyskusję.

Przykłady

Aby lepiej zrozumieć ten typ myślenia, zastanówmy się nad konkretnymi przykładami. Takimi jak osoba, która myśli o czymś więcej niż to, co jest tuż przed nią. Wyobraź sobie osobę, która myśli o określonej książce.

Użyjesz myślenia abstrakcyjnego myśląc o wielu książkach. Książkach, które nie muszą znajdować się w tym samym pokoju lub przed Tobą. Możesz także pomyśleć o książkach, które Cię reprezentują. O książkach, które przeczytałeś, o książkach, które reprezentują motywy „X". To znaczy w myśleniu abstrakcyjnym w pewien sposób używana jest również wyobraźnia.
Innym przykładem abstrakcyjnego myślenia może być to, którego użył artysta przy wyborze najlepszych kolorów do swojego obrazu. Lub muzyk, który wybiera najlepszą nutę na zakończenie swojej symfonii.
Inne przykłady. Kompozytor, który wykorzystuje swoje pomysły do ​​stworzenia tekstu piosenki. Matematyk, który analizuje liczby, aby wyciągnąć jakieś wnioski (w taki sam sposób, w jaki fizyka lub statystyka mogą wydobyć znaczące wnioski z danych), itp.

Używamy go również na co dzień, kiedy musimy analizować określone sytuacje, które wiążą się z myśleniem o przeszłości lub przyszłości (poza teraźniejszością). Krótko mówiąc: w wielu sytuacjach i scenariuszach znajdujemy abstrakcyjne myślenie.

Kiedy się pojawia? Hipoteza Piageta

Szwajcarski epistemolog i biolog Jean Piaget (1896-1980) już w swoim czasie mówił o myśli abstrakcyjnej. Sformułował nawet hipotezę, zgodnie z którą myślenie abstrakcyjne, a także rozumowanie, rozwija się na ostatnim etapie rozwoju (etapie operacji formalnych).

W rzeczywistości Piaget nazwał myśl abstrakcyjną myślą formalną, ponieważ należała do tego etapu ewolucji. Etap operacji formalnych rozpoczyna się między 11 a 15 rokiem życia i trwa do dorosłości. Na tym etapie kluczowe są następujące elementy:

Hipotetyczne rozumowanie.

Abstrakcyjne rozumowanie.

Systematyczne rozwiązywanie problemów.

Myślenie abstrakcyjne.

Ten rodzaj myślenia, zdaniem Piageta, jest ściśle powiązany z logiką i umiejętnością rozwiązywania problemów. W tym sensie byłaby jedną z charakterystycznych cech człowieka, która wyróżnia nas spośród innych gatunków zwierząt.

Jak zastosować myślenie abstrakcyjne?

Czy możemy zastosować ten rodzaj myślenia w naszym codziennym życiu? W jakich obszarach? Może to być przydatne dla naszego osobistego rozwoju, w obszarach tak abstrakcyjnych, jak duchowość.

Z drugiej strony opanowanie myślenia abstrakcyjnego (a także jego języka) może być również przydatne w takich dziedzinach jak matematyka czy nauka, ponieważ rozumowanie analityczne wymaga użycia myślenia abstrakcyjnego.
Nie zapominajmy, że aby zrozumieć dany temat czy zakres wiedzy, musimy umieć połączyć je z prawdziwym życiem, aby były znacznie bliższe i bardziej praktyczne.
Różnice między myśleniem abstrakcyjnym a konkretnym

Na początku artykułu odnieśliśmy się do myślenia konkretnego jako typu myślenia przeciwstawnego abstrakcyjności. Ale czym różnią się te dwa rodzaje myślenia? Myślenie abstrakcyjne pozwala nam przetwarzać, opisywać i manipulować informacjami mentalnymi, podczas gdy myślenie konkretne robi to samo, ale z obiektami w świecie fizycznym.

Z drugiej strony powiedzieliśmy, że myśl abstrakcyjna jest hipotetyczną dedukcją. Oznacza to, że pozwala nam stawiać hipotezy bez konieczności testowania ich empirycznie.

Z drugiej strony, poprzez konkretne myślenie, wiedzę można formułować jedynie poprzez bezpośrednie doświadczenie z danym zjawiskiem (czyli byłby to rodzaj myślenia indukcyjnego). Myślenie abstrakcyjne przechodzi od ogółu do szczegółu (co pozwala na przykład na formułowanie praw i teorii). Z kolei konkretne przechodzi od szczegółu do ogółu.
Wreszcie myślenie abstrakcyjne pozwala na refleksję i debatę (jest myśleniem elastycznym), a myślenie konkretne nie dopuszcza wariacji, gdyż opiera się na tym, co namacalne i oczywiste.
Jak widzieliśmy, abstrakcyjne myślenie „jest wszędzie" i ma znaczące zalety, jeśli chodzi o stymulowanie innych typów myślenia, takich jak refleksja lub rozumowanie. Istnieje wiele typów myślenia: zbieżny, rozbieżny, praktyczny, teoretyczny, dosłowny...

Który jest najlepszy? Każdy i żaden. Zawsze najlepszym będzie ten, który najlepiej dostosuje się do zadania, które chcemy wykonać. Dlatego też elastyczność jest kolejną wartością dodaną w naszym poznaniu.

„Mędrzec nie mówi wszystkiego, co myśli, ale zawsze myśli nad wszystkim, co mówi".

~ Arystoteles ~
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Myślenie abstrakcyjne - na czym polega? - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Czym jest myślenie abstrakcyjne? Dowiedz się więcej o jego cechach, funkcjach, przykładach i różnicach w porównaniu do konkretnego myślenia. Z pewnością słyszałeś kiedyś o czymś takim jak myślenie abstrakcyjne, ale czy naprawdę wiesz, czym ono jest? To proces, który pozwala nam zastanowić się nad rzeczami, których nie ma w obecnej przestrzeni i chwili.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy gry komputerowe mogą pozytywnie wpływać na rozwój mózgu człowieka? Co łączy gry zręcznościowe i roboty chirurgiczne? Jakie kompetencje i umiejętności można doskonalić grając w gry komputerowe? Jaki typ gier najlepiej sprawdzi się w edukacji czy rozwoju? Na te i wiele innych pytań znajdziecie w nowym filmie "Jak gry komputerowe wpływają na mózg?" na kanale YouTube Nauka. To lubię!

Zapraszamy do oglądania i dzielenia się z innymi!

Materiał został przygotowany w ramach projektu „Kampanie edukacyjno - informacyjne na rzecz upowszechniania korzyści z wykorzystywania technologii cyfrowych", współfinansowanego z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020. Projekt jest realizowany przez Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z Państwowym Instytutem Badawczym NASK.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak gry komputerowe wpływają na mózg? Zobacz materiał "Nauka. To Lubię!" - Koduj - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy gry komputerowe mogą pozytywnie wpływać na rozwój mózgu człowieka? Co łączy gry zręcznościowe i roboty chirurgiczne? Jakie kompetencje i umiejętności można doskonalić grając w gry komputerowe? Jaki typ gier najlepiej sprawdzi się w edukacji czy rozwoju? Na te i wiele innych pytań znajdziecie w nowym filmie "Jak gry komputerowe wpływają na mózg?"

# data[].attributes.headline
Wyloguj swój mózg : jak zadbać o swój mózg w dobie nowych technologii

# data[].attributes.subject
Wyloguj swój mózg : jak zadbać o swój mózg w dobie nowych technologii

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Neurodydaktyka : nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi 

# data[].attributes.subject
Neurodydaktyka : nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi 

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Neuroedukacja : Jak wykorzystać potencjał mózgu w procesie uczenia się

# data[].attributes.subject
Neuroedukacja : Jak wykorzystać potencjał mózgu w procesie uczenia się

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Neuropedagogika, neuroedukacja i neurodydaktyka : fakty i mity

# data[].attributes.subject
Neuropedagogika, neuroedukacja i neurodydaktyka : fakty i mity

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Mózg autystyczny : podróż w głąb niezwykłych umysłów

# data[].attributes.subject
Mózg autystyczny : podróż w głąb niezwykłych umysłów

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Wspieraj swój mózg - odmładzaj się : sekrety młodego wyglądu, samopoczucia i sposobu myślenia na każdy dzień

# data[].attributes.subject
Wspieraj swój mózg - odmładzaj się : sekrety młodego wyglądu, samopoczucia i sposobu myślenia na każdy dzień

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
10 rzeczy, które znakomicie wpłyną na twój mózg

# data[].attributes.subject
10 rzeczy, które znakomicie wpłyną na twój mózg

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mózg to niesamowite centrum dowodzenia, które zawiaduje procesami zachodzącymi w organizmie, jest źródłem tożsamości, myśli, pragnień i wyobrażeń. Umożliwia odbieranie i wysyłanie bodźców, sprawia po prostu, że jesteśmy. Jego wielkie możliwości są nadal zagadką dla naukowców, a my sami nie wiemy, na co nas stać i co robić, by wesprzeć mózg w nieustannym funkcjonowaniu.

Zazwyczaj pamiętamy o tym, by odżywiać się zdrowo, pamiętamy o aktywności fizycznej i relaksie, ale robimy to ze względu na zdrowe ciało i emocje. Zapominamy o potrzebach mózgu, który odpowiednio traktowany, odwdzięczy się lepszym działaniem (i większymi możliwościami). Utrzymując go w dobrej sprawności później odczujemy efekty starzenia, a sami dłużej zachowamy pełnię sprawności. Gra jest warta świeczki, tym bardziej, że troska o mózg nie wymaga wielkich nakładów czasu i pieniędzy. Można robić kilka przyjemnych, wcale niewielkich rzeczy, które zdecydowanie przysłużą się mózgowi.

10 rzeczy, które znakomicie wpłyną na twój mózg

1. Zadbaj o odpowiednią ilość regenerującego snu

To zarówno najprostsze, jak i najtrudniejsze zalecenie. Zazwyczaj śpimy zbyt krótko, bo szkoda nam tracić czasu na sen. Ponieważ wypełniamy każdą chwilę życia obowiązkami, powinniśmy spać rzeczone 8 godzin. Sen konsoliduje pamięć, umożliwia uporządkować zebrane informacje, posegregować i usunąć zbędne wiadomości, aby gromadzić nową wiedzę. Niedosypianie sprawia, że gorzej pracujemy, trudniej przychodzi nam nauka, a fizycznie również odczuwamy niedostatek snu (np. ból głowy).

2. Dostarczaj mózgowi nowych informacji

Ucz się, doświadczaj, poszerzaj horyzonty. Dostarczenie mózgowi różnorodnych bodźców będzie dla niego najlepszym ćwiczeniem. Nie bój się krzyżówek, łamigłówek czy gry w skojarzenia. Niech to będzie czas lekki, pełen zabawy, a nie sztywnego ślęczenia nad encyklopedią.

3. Nie daj się rutynie

W harmonijnym i poukładanym działaniu nie ma niczego złego. Jednak działanie wyłącznie zgodnie ze schematem nie pozwala na spontaniczność i kombinowanie, jak połapać czas i czynności. Całkowita rutyna zabija szare komórki, za to wyłamywanie się z niej gwarantuje zwiększenie obrotów i dostarczy nowych impulsów.

4. Pamiętaj o relaksie

Nie tłumacz się, że nie masz czasu i szkoda ci życia na siedzenie na tyłku. Zwolnienie obrotów, da ci wytchnienie i pozwoli mózgowi na swoisty reset. Na co dzień jesteśmy na tyle przeciążeni, że bez żalu powinniśmy korzystać z prawdziwego relaksu, co raz na jakiś czas pozwoli złapać oddech i oderwać się od nieustannego myślenia, planowania i analizowania.

5. Ruszaj się na świeżym powietrzu

Świeże powietrze doskonale poprawia krążenie i natlenienie krwi, która trafia do mózgu. Ruch pozytywnie wpływa nie tylko na ciało, ale i na pracę neuronów, dzięki czemu mózg starzeje się później. Wyższy poziom tlenu dostarczany do organizmu skutkuje szybszą wymianę informacji między neuronami, co gwarantuje lepszą pamięć i szybsze myślenie.

6. Pij wodę, najlepiej bogatą w magnez

Woda stanowi ok. 82 proc. naszego mózgu i wpływa na przewodzenie impulsów nerwowych, szybkość oraz jakość myślenia. Niedobór wody powoduje zmęczenie i brak motywacji do działania. Powinniśmy pić minimum 1,5 litra wody dziennie, aby nie dopuścić do pojawienia się uczucia pragnienia, które jest sygnałem, że organizm zaczyna się odwadniać. Najlepiej sięgać po taką z magnezem, który pozwala na zahamowanie degeneracji komórek mózgowych.

7. Jedz ważne dla mózgu produkty

Sięgaj po produkty bogate w białko - mięso, drób, owoce morza, rośliny strączkowe, które poprawiają m.in. koncentrację i pamięć. Jedz produkty bogate w żelazo, np. wołowinę, wątróbkę, mięso cielęce, pietruszkę, buraki, oraz magnez i potas, które występują w bananach, pestkach dyni, migdałach, kakao oraz nasionach strączkowych. Na pracę mózgu wpływ mają także nienasycone kwasy tłuszczowe obecne w tłustych rybach morskich, olejku z wiesiołka, ogórecznika oraz w oleju lnianym czy oliwie.

8. Ogranicz cukier

Cukier wpływa negatywnie na działanie mózgu, ponieważ wpływa na działanie insuliny. Insulina jest hormonem kontrolującym poziom cukru we krwi i działanie synaps (one przekazują impuls nerwowy z jednej do drugiej komórki), i jej pojawienie się w mózgu może zaburzać procesy uczenia się i pamięci.

9. Oglądaj zdjęcia

Wspominaj, wracaj pamięcią do przeszłości. Takie działanie doskonale wyciąga z zakamarków pamięci rzeczy zapomniane i stanowi świetną i przyjemną gimnastykę dla mózgu.

10. Zapomnij o używkach

Używki takie jak alkohol czy narkotyki są zabójcami mózgu. Ich niszczycielski wpływ sprawia, że osoby uzależnione przestają logicznie myśleć, mają problem z koordynacją ciała, reagują wolniej lub nieprawidłowo na różne czynniki. I by działać na szkodę mózgu nie trzeba pić nałogowo - wyskoczenie od czasu do czasu do knajpy i spicie się do nieprzytomności także jest szkodliwe.

źródło: psychologiazycia.com, www.national-geographic.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
10 rzeczy, które znakomicie wpłyną na twój mózg - Oh!me - Magazyn dla kobiet

# data[].attributes.attachment_link.description
Mózg to niesamowite centrum dowodzenia, które zawiaduje procesami zachodzącymi w organizmie, jest źródłem tożsamości, myśli, pragnień i wyobrażeń. Umożliwia odbieranie i wysyłanie bodźców, sprawia po prostu, że jesteśmy. Jego wielkie możliwości są nadal zagadką dla naukowców, a my sami nie wiemy, na co nas stać i co robić, by wesprzeć mózg w nieustannym funkcjonowaniu.

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Rozwój mózgu człowieka w cyklu życia : aspekty bioneuropsychologiczne

# data[].attributes.subject
Rozwój mózgu człowieka w cyklu życia : aspekty bioneuropsychologiczne

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Uzależniony mózg : jak wyjść z nałogu, wykorzystując techniki terapii poznawczo-behawioralnej, uważności i dialogu motywującego 

# data[].attributes.subject
Uzależniony mózg : jak wyjść z nałogu, wykorzystując techniki terapii poznawczo-behawioralnej, uważności i dialogu motywującego 

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Kiedy mózg pracuje inaczej : ADHD, alkoholizm, autyzm, déja vu, dysleksja, leworęczność, słuch absolutny, pamięć fotograficzna, sezonowe zaburzenie afektywne, synestezja

# data[].attributes.subject
Kiedy mózg pracuje inaczej : ADHD, alkoholizm, autyzm, déja vu, dysleksja, leworęczność, słuch absolutny, pamięć fotograficzna, sezonowe zaburzenie afektywne, synestezja

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Mózg : emocje, uczucia : analiza neuropsychologiczna

# data[].attributes.subject
Mózg : emocje, uczucia : analiza neuropsychologiczna

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Przewodnik dla opornych: jak zmienić toksyczne myślenie

# data[].attributes.subject
Przewodnik dla opornych: jak zmienić toksyczne myślenie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Babska solidarność, siła - tyle się o tym gada, pisze, a gdyby tak szczerze wziąć się z prawdą za bary, okazuje się, że wciąż za mało. Bo najczęściej motywacja do pielęgnowania babskich kręgów rodzi się, jako opór, opór dla kobiecej krzywdy. Drogie Panie, bądźmy na siebie otwarte i dla siebie dostępne zawsze, nie tylko, gdy dzieje się źle... bo nikt nie da wam tyle, co druga kobieta, szczególnie, jeśli potraficie słuchać uważnie i mówić szczerze...

... i czytać.

Jest kilka tematów, na które kobiety po prostu muszą porozmawiać. Nawet, gdy już się nam wydaje, że osiągnęłyśmy swoją pełną, wewnętrzną dojrzałość, czasem warto spotkać się i usłyszeć: „Halo, ale jak to? Przecież u mnie to wygląda zupełnie inaczej". I dopiero wtedy, zaczynamy widzieć pełny obraz. Nasz własny, kobiecy. Tak podobny, a jednak pełen kontrastów i odmiennych wyborów czy poglądów. To chyba jedyny sposób na wzrastanie w swojej kobiecości, w budowaniu kobiecych kręgów i babskiej, nieprzecenionej siły. Ta siła jest kobietą, której nie da się, ot tak, zamknąć definicji.

10 rzeczy, o których musisz porozmawiać z drugą kobietą!

Bo czy można łatwiej nauczyć się tolerancji wobec świata, jeśli „ona" tak mi bliska i podobna, jest równocześnie tak odmienna?

Bez niego jestem nikim...

Jeden z najważniejszych tematów świata, który dogania nas częściej, niż byśmy tego chciały. Większość z nas, naszych matek, babek, sióstr - w mniejszym bądź większym stopniu została wychowana w świecie budowanym przez mężczyzn i dla mężczyzn. Nawet żyjąc w nowoczesnych związkach, niby partnerskim świecie co i rusz natykamy się na definiowanie kobiety przez pryzmat mężczyzny. To on świadczy o jej wartości. A dokładnie to, czy On jest świadczy o tym, ile ONA jest warta,

Nie kiwajcie głowami, to temat tak trudny, że nie sposób okrzyknąć jednoznacznie „nigdy więcej". Bo ileż razy dla NIEGO, wasz świat drżał w posadach, ileż razy pocieszałyście porzuconą przyjaciółkę, nie rozumiejąc kompletnie „jak można taką dziewczynę rzucić"?

A przecież nie sposób zaprzeczyć, że to własnie inni ludzie, ich reakcja na nas, jest zwierciadłem tego kim jesteśmy?

Koniecznie przedyskutujcie w damskim gronie problem wartościowania kobiety w ten sposób. Jestem pewna, że każda z was dowie się o sobie czegoś nowego.

Kim jest miła dziewczynka?

Temat numer dwa, którego nie powinno zabraknąć na debacie kobiet. Stereotyp miłej i ładnej dziewczynki, której nie wypada tego i owego - tyle razy chciałyśmy go wdeptać w ziemię, a jednak raz po raz, potykałyśmy się o niego na ulicy. Naprawdę musimy być „jakieś"?

I tu nie chodzi tylko dobre stopnie i sukienkę w kwiaty. Bo tej miłej dziewczynce nie wypada iść na basen z nieogolonymi pachami, ani odejść od męża, który pije, ani nawet oczekiwać uczciwej zapłaty za swoją pracę. Przecież ta miła dziewczynka, wie kiedy ugryźć się język, nieprawdaż?

To co dla was dziś, gdy czytacie ten tekst, wydaje się oczywistością, dla innej kobiety być może jest kompletnie oderwane od rzeczywistości. Nie musicie się różnić wykształceniem czy grubością portfela, wystarczy, że życie zmusiło was do akceptacji innych światów. A może któraś z was nawet nie wie, że gdzieś z sąsiedzkim płotem, jest jeszcze jakiś inny świat? Bo czy to nie naturalne, że wydaje się nam, że przeżywamy wszystko podobnie?

Kończyłyśmy te same szkoły, miałyśmy rodziców, kolegów, nauczycieli. Wreszcie związki, dorosłe życia, dzieci i problemy - czy może się zatem okazać, że nasze wybory, wcale nie były relatywnie „konieczne", „najlepsze"..."jedyne słuszne"?

Miłe dziewczynki nie są ważne, są uczynne. Bez względu na cenę. Miłe dziewczynki, które wtłoczono nam w głowy, znają jedną drogę przez życie... poświęcenie.

Poświęcenie

O tym można by rozmawiać miesiącami. Bo czy to, co dla mnie jest poświęceniem, jest tym samym dla niej, dla niego, dla ciebie? A jednak warto zapytać inną kobietę, czy macierzyństwo to poświęcenie. Czy kariera to poświęcenie. A może u niej poświęceniem jest coś kompletnie innego i zaskakującego?

Mamy brzydką skłonność do umniejszania sobie bez końca, do zarzucani własnych potrzeb i poświęceń. Szczególnie takich, które po chwili przygniatają nas, jak wielotonowe głazy. Ale bywa i tak, że coś co świat widzi, jako poświęcenie, wcale nim nie jest, bo my same tak go nie odczuwamy... lub nie rozumiemy jeszcze, że za jakiś czas zobaczymy coś innego.

Nauczono nas poświęcać się bez reszty - bo taka wizja romantycznej kobiety to piękny obrazek. Dla miłości, macierzyństwa, domu. Dla rodziny, matki, ojca, męża. Jest to dla nas tak oczywiste, że nawet tego nie dostrzegamy, do czasu, aż spadnie na nas zbyt wielki ciężar. I nie mówię tu o ciężarze do dźwigania, ale takim, spod którego już trudno się o własnych siłach wygramolić.

Jeśli chcecie dostrzec więcej, koniecznie porozmawiajacie o tym z inną kobietą!

O pozostałych tematach przeczytacie w fenomenalnej, babskiej książce „Między nami samicami"

To rozmowa rzeka, trzech znamienitych kobiet: dr Aleksandry Piotrowskiej (psychologa), Ireny A. Stanisławskiej (kulturoznawczyni i dziennikarki) i Doroty Sumińskiej (lekarza weterynarii, specjalistki w dziedzinie życia zgody międzygatunkowej). Każda z nich reprezentuje ciut inny świat, zupełnie inne doświadczenia i inny punkt widzenia, choć ich wspólnym mianownikiem niewątpliwie jest kobiecość.

Dlaczego warto przeczytać tę książkę? To bardzo proste. Gdybyśmy raz do roku rozmawiały ze sobą tak szczerze, świat nabrałby innych kolorów... Uwaga, książka to potworny zjadacz czasu, nie sposób się oderwać od lektury. 😉

Po przeczytaniu będziecie miały ochotę zorganizować jak najszybciej babski sabat i koniecznie przegadać osobiście kilka kwestii. Są pytania, które trzeba zadać! Bo czy kobieta może być naprawdę samowystarczalna, a mężczyznę „da się zmienić"? Tu nie ma jednej odpowiedzi, jest ich tak wiele, że wszystkich nie znajdziecie nawet w tej książce, ale jedno jest pewne - „Między nami samicami" to doskonały sposób, by zacząć odpowiedzi łapać. A co z nimi potem możecie zrobić? Och, to już zależy tylko od was - możliwości są absolutnie nieograniczone.

Przeczytajcie koniecznie fragment książki tutaj.
Artykuł powstał we współpracy z Wydawnictwem Zielona Sowa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Przewodnik dla opornych: jak zmienić toksyczne myślenie - Oh!me - Magazyn dla kobiet

# data[].attributes.attachment_link.description
Pesymistyczna, ponura perspektywa może odbić się na twoim życiu na więcej sposobów, niż mogłoby ci się wydawać. Badania konsekwentnie łączą myślenie negatywne ze zwiększonym ryzykiem problemów ze zdrowiem psychicznym, problemami ze zdrowiem fizycznym, problemami w związku i problemami finansowymi. Ale dobrą wiadomością jest to, że każdy może nauczyć się walczyć z negatywnym myśleniem.

# data[].attributes.headline
Twój mózg podczas czytania: co się z nim dzieje?

# data[].attributes.subject
Twój mózg podczas czytania: co się z nim dzieje?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niektórzy twierdzą, że czytanie przenosi nas do innego świata, a jednocześnie umożliwia nam wchodzenie w inne role. Poza tym w dzisiejszych czasach dzięki licznym badaniom wiemy w jaki sposób zachowuje się mózg podczas czytania. W dalszej części artykułu wytłumaczymy dokładniej zachodzące w nim procesy.

Gdy czytasz, do Twojego mózgu dociera wiele bodźców. Ten rodzaj aktywności zapewnia wiele krótko- i długoterminowych korzyści. Jest w stanie choćby zmniejszać stres, poprawiać jakość snu, zwiększać zasób słownictwa i poprawiać pamięć, a nawet zwiększać inteligencję. Jednak wiele osób nie wie jak dokładnie zachowuje się ich mózg podczas czytania i jakie procesy w nim zachodzą.

Ogólnie rzecz biorąc, czytanie to proces polegający na dekodowaniu słów, które umożliwia poznanie ich znaczenia. Z naukowego punktu widzenia warto poznać wszystkie niewielkie procesy, które zachodzą w tym samym momencie. Dzięki temu naukowcy są w stanie zidentyfikować wszystkie kroki i pomóc osobom cierpiącym na zaburzenia uczenia się.

Do niedawna odkrycie w czasie rzeczywistym procesów zachodzących w mózgu danej osoby podczas czytania było niezwykle trudne. Obecnie neuronauka umożliwia obserwowanie aktywności mózgu danej osoby podczas wykonywania wybranego działania.

Jest to możliwe między innymi dzięki funkcjonalnemu obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego, jak i wykorzystaniu innych technik badawczych. Poza tym, mówiąc bardziej ogólnie, nauronauka interesuje się znalezieniem związków między czytaniem a poznawaniem, emocjami, uczeniem się i sprawnością kognitywną.

Twój mózg podczas czytania - od słów do znaczenia

Mózg potrzebuje jedynie 400 milisekund, aby aktywizować tylny lewy obszar po natknięciu się na napisane słowo. W tym miejscu znajdują się obszary odpowiadające za literowanie i kodowanie fonologiczne. Jeżeli znasz już dane słowo, to od razu zachodzą procesy identyfikacji morfologicznej, syntaktycznej i semantycznej.

Najbardziej podstawowy proces to rozpoznawanie morfologiczne. W tym momencie dzięki aktywizacji obszarów w lewej przedniej części mózgu jesteś w stanie rozpoznawać litery, które tworzą dane słowo, a następnie je identyfikować.

Z kolei w przypadku rozpoznawania syntaktycznego jesteś w stanie odróżnić czy dane słowo to nazwa własna lub czasownik oraz czy odnosi się do przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. W taki sposób Twój mózg tworzy związki między słowami, aby był w stanie rozpoznawać je w późniejszym czasie.

Takie procesy odbywają się w różnych obszarach mózgu, w sposób równoległy i połączony. W wyniku procesów opisanych powyżej, gdy widzisz jakieś słowo, dochodzi do aktywizacji kory wzrokowej. Następnie takie słowo może być dalej przetwarzane.

W tym momencie słowo staje się fonetyczną reprezentacją wysłaną do poprzedniego zakrętu wrzecionowatego. Następnie przenosi się do regionów skroniowych i czołowych, takich jak obszar Wernickego, które umożliwiają dostęp do znaczenia i rozumienia słów.

W tym momencie ponownie poznajesz znaczenie informacji i dokonujesz powtórnej identyfikacji morfologicznej w dolnym przednim zakręcie wrzecionowatym, aby doszło do zintegrowania wiedzy posiadanej z wiedzą nabytą.

Rozumienie tekstu

Kiedy już zrozumiesz słowo, które przeczytałaś, nadszedł czas na analizę jego powiązań semantycznych i syntaktycznych. Chodzi na przykład o kolejność słów, ich czasy, uzupełnienia, informacje o podmiocie, itp.

Takie przetwarzanie syntaktyczne wydaje się odbywać w lewym przednim i tylnym płacie skroniowym. Następnie przenosi się ono do dolnego lewego zakrętu, aby dokonać przetwarzania tematycznego i syntaktycznego. Takie działania wiążą się z interakcjami między tematem a czasownikiem. Umożliwiają również ocenę intencji semantycznych całego zdania.

Jednocześnie dzięki korze czołowej dolnej pojawiają się mechanizmy, które umożliwiają wykrycie niezgodności lub nowości w pozyskanych informacjach. W związku z tym aktywność tego obszaru mózgu jest większa podczas czytania niezgodnych fraz niż w przypadku czytania spójnego tekstu.

Rozumienie tego, co przeczytałaś, wiąże się również z pamięcią. Aby dotrzeć do głębszego i szerszego znaczenia danego słowa, musisz wykorzystać swoje doświadczenie. Na przykład niektóre skroniowe obszary mózgu aktywują się jedynie gdy przeczytasz informacje związane z ludźmi i narzędziami.

Grupa naukowców z Karoliny Południowej i Kalifornii podczas badania z wykorzystaniem metody funkcjonalnego obrazowania metodą rezonansu magnetycznego odkryła, że słowa wzbudzają powiązania z prawdziwym światem.

Oznacza to, że aktywują obszary mózgu w taki sam sposób, jak przeżycia, które opisują. Dobry przykład stanowią słowa o znaczeniu związanym z czymś, czym można manipulować. Okazało się, że ich czytanie wywoływało pobudzenie obszarów mózgu związanych z planowaniem i wykonywaniem zadań lub obszarów związanych z ruchem.

Przetwarzanie emocjonalne i kognitywne

Emocje powstają w wyniku procesów mózgowych odbywających się głównie w układzie limbicznym. W tym obszarze znajduje się podwzgórze. Ten region mózgu uczestnicz w procesach zapamiętywania i uczeniu się. Tym samym emocje to kluczowy proces umożliwiający konsolidację wszelkich nowych informacji.

Poza tym emocje pojawiające się podczas czytania pobudzają do działania sieci uwagi. Co ciekawe, istnieją określone mechanizmy typowe dla leksykonu emocjonalnego. Naukowcy zaobserwowali, że czytanie nacechowanych emocjonalnie słów, na przykład erotycznie czy negatywnie, sprawia, że czytająca je osoba zatrzymuje się na nich dłużej niż na słowach o neutralnym zabarwieniu.

Właśnie dlatego historie, które stymulują nas emocjonalnie, przydają się do pobudzania sieci motywacji i uwagi.

W związku z tym podczas czytania aktywuje się grzbietowo-boczna kora przedczołowa oraz przednia część kory zakrętu obręczy. Dzięki temu możesz uruchamiać procesy uwagi, planowania, kojarzenia i monitorowania informacji.

Poza tym kora przedczołowa uaktywnia się również po to, aby integrować wszystkie informacje. Z kolei zakręt obręczy pozostaje cały czas w gotowości i koncentruje się na tym, co dosłownie przeczytałaś.

"Czytelnik może żyć życiem tysiąca ludzi, zanim umrze. Człowiek, który nie czyta, ma tylko jedno życie."

~ George R.R. Martin ~

Twój mózg podczas czytania

Twój mózg podczas czytania jest poddawany wielu intensywnym bodźcom. Dzieje się tak, ponieważ proces ten uaktywnia wiele regionów mózgu w tym samym momencie. Zapewnia to długoterminowe korzyści, które poprawiają ilość i jakość połączeń nerwowych.

Poza tym neuronauka udowodniła, że czytanie pozwala doświadczać większej liczby sytuacji (przynajmniej na poziomie mózgowym) i trenuje przetwarzanie emocji. Dzięki czemu stajesz się również mądrzejsza pod względem emocjonalnym.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Twój mózg podczas czytania: co się z nim dzieje? - Piękno umysłu

# data[].attributes.attachment_link.description
Niektórzy twierdzą, że czytanie przenosi nas do innego świata, a jednocześnie umożliwia nam wchodzenie w inne role. Poza tym w dzisiejszych czasach dzięki licznym badaniom wiemy w jaki sposób zachowuje się mózg podczas czytania. W dalszej części artykułu wytłumaczymy dokładniej zachodzące w nim procesy. Gdy czytasz, do Twojego mózgu dociera wiele bodźców.

# data[].attributes.headline
Trening kreatywności : jak pobudzić twórcze myślenie

# data[].attributes.subject
Trening kreatywności : jak pobudzić twórcze myślenie

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Wirtualna osobowość naszych czasów : mroczna strona e-osobowości 

# data[].attributes.subject
Wirtualna osobowość naszych czasów : mroczna strona e-osobowości 

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Paradoks szympansa : przełomowy program zarządzania umysłem 

# data[].attributes.subject
Paradoks szympansa : przełomowy program zarządzania umysłem 

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Jak wytrenować mózg, by przestał się martwić. To możliwe i potrzebne

# data[].attributes.subject
Jak wytrenować mózg, by przestał się martwić. To możliwe i potrzebne

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Rozwiedziony facet? Nigdy w życiu!" - powiedziała kiedyś moja znajoma. Niespełna dwa lata później była już żoną pewnego przystojnego bruneta i macochą dla jego córki z pierwszego związku. Brzmi pięknie, ale łatwo nie było, zanim wszystko się jakoś ustabilizowało. Bo wątpliwości i niepewność, czy ten związek przetrwa, pojawiały się prawie na każdym kroku.

Jasne, piękna, dobra miłość, warta jest ryzyka. Ale nie zapominajmy, że powinniśmy przede wszystkim zadbać w tej miłości o siebie. Jest kilka rzeczy, które trzeba sobie wyjaśnić, zanim zaangażujemy się na tyle poważnie, że coraz trudniej będzie nam się wycofać.

O czym powinnaś pamiętać, kiedy spotykasz się z rozwodnikiem

1. Musisz wiedzieć, na jakim etapie jest sprawa rozwodowa

Zaskoczenia w tej kwestii należą do szczególnie nieprzyjemnych. Czy on na pewno jest już po rozwodzie? Czy małżeństwo zakończyło się całkiem niedawno (związek w takim wypadku, może być prawdziwym wyzwaniem), czy już jakiś czas temu?

2. Powinnaś mieć świadomość, że była żona istnieje w jego życiu

Niezależnie od tego, w jakich relacjach pozostają byli małżonkowie, przez jakiś czas byli dla siebie bardzo ważni, wiele ich łączy, zwłaszcza jeśli wychowują dzieci. Musisz umieć zaakceptować i obecność byłej żony i fakt, że w ogóle istniała. Inaczej będzie ci bardzo ciężko funkcjonować w tym związku.

3. Nie drąż jednak zbyt mocno przeszłości

Fakt, że twój ukochany był kiedyś wcześniej z kimś mocno związany, może sprawiać, że za bardzo skoncentrujesz się na jego przeszłości, zamiast budować z nim przyszłość. Nie dopytuj, nie analizuj, nie przeglądaj jej zdjęć na Facebooku. Nie ma w tym nic, co przyniosłoby ci jakąś korzyść.

4. Zrozum sytuację dzieci

Jeśli twój partner ma z poprzedniego związku, musisz poważnie zastanowić się, czy na pewno będziesz w stanie unieść tę sytuację psychicznie i emocjonalnie. Rozstanie rodziców, to dla nich cios. Pojawienie się nowej partnerki w życiu taty, nie zawsze wzbudzi ich entuzjazm. To sytuacja trudna i bardzo delikatna, wymagająca ogromnej cierpliwości i zrozumienia z twojej strony, ale także taktu i poświęcenia się w wielu sytuacjach, dla ich dobra.

5. Musisz uzbroić się w cierpliwość

Rozwiedziony partner może być bardziej zachowawczy, ostrożny, mniej spontaniczny i odważny w okazywaniu uczuć. Trudno mu się dziwić. Rozwód to traumatyczne przeżycie, rozczarowanie i porażka, która zostaje w nas, w jakiś sposób, na całe życie. Lęk, że i tym razem może się nie udać, jest czymś naturalnym, należy to zaakceptować i dać ukochanej osobie trochę czasu.

6. Ale też nie godzić się na bycie na „drugim planie"

Tamto małżeństwo już się zakończyło. Można wspierać byłą małżonkę, ale nigdy kosztem obecnego związku, o którym mówi się i myśli „na poważnie". Jeśli tamten etap jest zakończony, to WY macie przed nim pierwszeństwo, wasza przyszłość i wasze szanse są najważniejsze.

7. Powinnaś mieć pewność, że tamten związek jest rzeczywiście zakończony

Czasem, mimo, że rozwiedzeni, byli małżonkowie (lub jedno z nich) nadal „coś" do siebie czują. Stale porównują aktualnych partnerów eks-małżonków, nie potrafią do końca zaangażować się uczuciowo, bo ich serce jest ciągle jeszcze zajęte. Szkoda energii i czasu na bycie „tą drugą".

8. Powinnaś mieć świadomość, czego on tak naprawdę chce

Seksu, przyjaźni, wsparcia, flirtu czy miłości i poważnego związku? Ktoś, kto ma za sobą nieudany, poważny związek, niekoniecznie chce na nowo szybko odnaleźć „drugą połówkę jabłka", wziąć ślub i mieć dzieci.

9. Powinnaś mieć się na baczności, jeśli on bardzo negatywnie wypowiada się o swojej byłej żonie

W każdym związku są i dobre i złe strony. Jeśli on, nie potrafi mówić o byłej partnerce inaczej niż w silnych emocjach, to może oznaczać, że ciągle darzy ją jakimś uczuciem, nie pogodził się do końca z rozstaniem, nie potrafi zapomnieć i wybaczyć, a więc, zdecydowanie nie jest gotowy na nowy związek.

Miłość wiele trudności pokona. Ale zawsze lepiej zaczynać coś nowego, wiedząc czego możemy od tej naszej miłości oczekiwać, a czego nie dostaniemy na pewno.

.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wytrenować mózg, by przestał się martwić. To możliwe i potrzebne - Oh!me - Magazyn dla kobiet

# data[].attributes.attachment_link.description
Martwienie się może przynieść nam naprawdę wiele złego. Niektórzy uważają, że to po prostu zły nawyk, który można, przy odrobinie wysiłku wyeliminować. Inaczej mówiąc, można wytrenować nasz mózg, tak, aby nie skupiał się na niepewnej przyszłości, której nie możemy kontrolować, albo na przeszłości, której już nie zmienimy. Naprawdę, są na to sposoby!

# data[].attributes.headline
Siła gestów. Zobacz, jak ciało rządzi naszym mózgiem

# data[].attributes.subject
Siła gestów. Zobacz, jak ciało rządzi naszym mózgiem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie zawsze mózg rządzi ciałem. Czasem jest dokładnie na odwrót!

Ciało nie jest jedynie opakowaniem umysłu. Doznania zmysłowe i ruchy mogą wpływać na myśli, uczucia i zachowania. To, jak odbieramy innych ludzi, jak się uczymy, myślimy, pracujemy, do pewnego stopnia zależy od pozycji ciała, gestów, wysiłku mięśni, odczuwania smaku, koloru i dotyku. „Takie twierdzenie to spory wyłom w obowiązujących do niedawna założeniach, że na przykład ocena dobra i zła jest niezależna od zmysłów. Według tradycyjnej wizji naszego funkcjonowania rolą zmysłów jest jedynie dostarczanie informacji o otoczeniu do centrum dowodzenia, a rolą ciała - wykonywanie poleceń. Przybywa jednak dowodów naukowych na to, że tak nie jest" - wyjaśnia dr Michał Parzuchowski ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie.

Nie wszyscy dają się przekonać. Badane efekty ujawniają się głównie w sytuacjach sztucznie tworzonych w laboratorium. Ponadto sceptycy zwracają uwagę, że gdyby rzeczywiście człowiek tak funkcjonował, byłby kukiełką poruszaną przez system sznurków, których rolę odgrywają gesty, ruchy i fizyczne doznania. Obrońcy nowej dziedziny w psychologii, zwanej teorią ucieleśnienia, odpowiadają jednak: sygnały płynące z ciała są formą przystosowania, a więc swoistą drogą na skróty, pozwalającą ludziom na osiąganie celu najmniejszym wysiłkiem. W codziennym życiu taka umiejętność jest nie do przecenienia.

Trzymaj się prosto

Warto strofować dzieci, by trzymały się prosto. Wyprężona postawa nie tylko robi dobre wrażenie na innych, ale też sprawia, że jesteśmy fizycznie i psychicznie silniejsi. W świetle nauki sprawdza się bowiem angielskie powiedzenie „fake it, until you make it", czyli udawanie fizycznej i psychicznej siły w jakimś stopniu nam jej dodaje. Dlatego w gabinecie zabiegowym zamiast się kulić w oczekiwaniu na ból przy pobieraniu krwi, lepiej wyprostować plecy i podnieść podbródek - w ten sposób zmniejszamy swoją wrażliwość na ból.

Dowiódł tego Scott Wiltermuth z University of Southern Kalifornia. Cierpienie z powodu migreny czy chorego zęba to nie tylko fizjologiczna, ale po części także psychiczna reakcja. Dlatego spodziewając się bólu, lepiej przyjąć dominującą postawę (wyprostować plecy, wypchnąć klatkę piersiową do przodu, a dłonie zacisnąć w pięści), która zwiększa poziom testosteronu i obniża stężenie kortyzolu. Choć hormonalne zmiany są niewielkie, wystarczą, by dodać odwagi, wiary we własne siły, zwiększyć chęć do podejmowania ryzyka i tolerancję bólu. Uczestnicy badania Wiltermutha losowali jedną z trzech różnych pozycji jogi odpowiednią dla postawy dominującej, podporządkowanej i neutralnej. Przed wykonaniem ćwiczenia, pod pozorem pomiaru ciśnienia krwi, sprawdzono ich wrażliwość na ból. Mieli powiedzieć, kiedy gumowy mankiet sprawia im zbyt duży dyskomfort. Następnie ćwiczyli jogę i udawali się na kolejny pomiar. Ci, którym przypadła najbardziej wyprostowana, dominująca postawa, wytrzymywali potem większy ucisk.

Lewica kontra prawica

Faworyzujemy prawą stronę: przypisujemy jej uczciwość, rzetelność, inteligencję. Ale ta reguła nie stosuje się do osób leworęcznych. Prof. Daniel Casasanto z New School for Social Research zaobserwował, że praworęczni, wybierając między dwoma kandydatami do pracy lub kosmitami (mieli wybrać tego o bardziej inteligentnym wyglądzie), częściej typowali osobę po ich prawej stronie, leworęczni zaś - po lewej. Czy takie preferencje nabywamy w miarę doskonalenia sprawności motorycznych, czy są one wpisane w mózg? Casasanto poddał eksperymentowi 13 praworęcznych osób po udarach mózgu, cierpiących na paraliż jednej strony ciała. Ci, którzy utracili władzę w lewym ręku, byli wierni wzorcowi i w teście umownie lepsze symbole umieszczali po prawej stronie. Natomiast ludzie ze sparaliżowaną prawą ręką wykonywali zadanie jak leworęczni od urodzenia.

Skoro ta kategoryzacja jest nabytą cechą, ile wobec tego potrzeba czasu, by ją zmienić? Kolejny eksperyment, w którym wzięło udział pięćdziesięciu praworęcznych studentów, dał zaskakującą odpowiedź na to pytanie. Połowa uczestników miała na prawą rękę założyć rękawicę narciarską. Druga od pary, połączona z nią, zwisała luźno z nadgarstka. Pozostałe osoby nakładały rękawicę na lewą dłoń. Zadanie polegało na wyjmowaniu kostek domina z pudełka (po dwie naraz) i precyzyjne układanie ich na stole. Wystarczyło 12 minut nieudolnych manipulacji, by później w teście wyboru praworęczni wybierali tak jak ich leworęczni koledzy.

Pozytywnie wartościujemy to, co wiąże się z płynnością ruchów i sprawnością manualną. Stąd osoby praworęczne odruchowo lokują najlepsze nawet abstrakcyjne wartości po prawej stronie, a leworęczni - po lewej. Jak widać, łatwo jednak zmienić zdanie.
Faworyzujemy prawą stronę: przypisujemy jej uczciwość, rzetelność, inteligencję. (fot. Darek Iwański)

# data[].attributes.attachment_link.title
Siła gestów. Zobacz, jak ciało rządzi naszym mózgiem

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie zawsze mózg rządzi ciałem. Czasem jest dokładnie na odwrót! Ciało nie jest jedynie opakowaniem umysłu. Doznania zmysłowe i ruchy mogą wpływać na myśli, uczucia i zachowania. To, jak odbieramy innych ludzi, jak się uczymy, myślimy, pracujemy, do pewnego stopnia zależy od pozycji ciała, gestów, wysiłku mięśni, odczuwania smaku, koloru i dotyku.

# data[].attributes.headline
Mózg Cię chroni przed najbardziej traumatycznymi wspomnieniami

# data[].attributes.subject
Mózg Cię chroni przed najbardziej traumatycznymi wspomnieniami

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mózg Cię chroni - czy o Tym wiedziałeś? Ale przed czym i w jaki sposób?

Północnoamerykański pisarz Richard Matheson stwierdził kiedyś, że "narodziny rozpoczynają traumę niezrozumienia". Co chciał przez to powiedzieć? Czyżby już sam fakt narodzin stanowił pierwsze z naszych traumatycznych wspomnień

Jakkolwiek by było, nikt nie pamięta momentu swoich narodzin. Całkiem naturalnie nie pamiętamy też pierwszych dni swojego życia. Okazuje się jednak, że to nie wszystko, czego nie pamiętamy. Mózg Cię chroni, wymazując z pamięci również pewne traumatyczne wydarzenia i wspomnienia.

Opowiemy Ci o tym w dzisiejszym artykule.

Traumatyczne wspomnienia i doświadczenia

Wszystkie nasze doświadczenia, zwłaszcza te przeżyte podczas dzieciństwa, bardzo silnie wpływają na nasz rozwój. W przypadku negatywnych przeżyć wpływ może być wręcz miażdżący. Wiele spośród tych doświadczeń - gdy już zaistnieją w naszej rzeczywistości i zapiszą się w umyśle - może intensywnie odbijać się na nas echem przez długi czas. Pozostawiają po sobie bardzo głęboki ślad emocjonalny.

Przemoc fizyczna bądź przypadki nadużycia ze strony bliskich pozostawiają w naszej psychice poważny ślad. W takich przypadkach mózg zazwyczaj zaczyna "czuć się winny". Zdaje się, że całkiem podobny mechanizm wykorzystuje on, gdy chce nas ochronić przed najbardziej traumatycznymi wspomnieniami.

"Doświadczenie to jedna z przyczyn sukcesu lub porażki. Nie znosimy wpływu naszych doświadczeń, tak zwanych traum, ale raczej dostosowujemy je do naszych celów."

~ Alfred Adler ~

Mózg Cię chroni blokując wspomnienia

Psycholog kliniczny Lidia García Asensi udowodniła ciekawe podobieństwo między mózgiem a komputerem. Nasz mózg przetwarza dane w sposób przypominający foldery - są one zorganizowane i poukładane w sposób uporządkowany. Jeżeli jednak pojawia się wspomnienie, które przeciąża jego zdolność, zostaje zapisane w innej niż zwykle sieci informacji.

Co ma na myśli wspomniana pani psycholog opisując powyższe podobieństwo? Otóż istnieją pewne wspomnienia, których nasz mózg nie chce bądź nie jest w stanie przetwarzać. Może tak być na przykład dlatego, że bardzo negatywnie wpłynęłyby one na nasz stan fizyczny lub psychiczny. Co się dzieje z tego rodzaju wspomnieniami? Otóż izoluje się je i oddala od naszej świadomości aby nie wywoływały zbyt intensywnych i trudnych do zniesienia emocji.

W ten właśnie sposób mózg Cię chroni przed doznaniami, które uważa za zbyt negatywne, byś był w stanie je wytrzymać.

W tym kontekście wyraźnie widać, że szkodliwe wspomnienia i traumatyczne epizody w naszym życiu są w stanie zaburzyć równowagę chemiczną mózgu. Pojawiają się, gdy wydarzenie jest bardzo trudne do "przetworzenia" i nie jesteśmy w stanie go pojąć. Taka złożoność i trudność sprawia, że czasami jest ono niejako wymazywane.

Czy blokowanie wspomnień jest zjawiskiem pozytywnym?

Można uznać, że fakt, iż mózg Cię chroni blokując pewne wspomnienia ma swoje pozytywne strony. Oszczędza to skomplikowanych doświadczeń wynikających ze wspominania traumatycznych wydarzeń.

Z drugiej jednak strony nie zawsze tak jest, zwłaszcza na dłuższą metę, bowiem "oddalić" wcale nie znaczy całkowicie "zapomnieć" bądź uniknąć wpływu jakiegoś doświadczenia na nasze życie. Mamy w końcu do czynienia z prawdziwym wydarzeniem, które nie zostało przetworzone. Jest to ważny epizod z naszego życia, któremu nie przyznano należnej mu uwagi i którego nie byliśmy w stanie w odpowiedni sposób przyswoić. To część naszej biografii, która jest jakby niewidzialna...

Może się okazać, że po jakimś czasie pojawi się czynnik zapalny - na przykład jakaś nowa sytuacja bądź doświadczenie, które sprowokują przywołanie traumatycznego wspomnienia na pamięć. Stanie się to całkowicie nieświadomie. Czasami takimi katalizatorami gwałtownych reakcji są elementy pozornie zupełnie nieistotne. Bywa, że przywołują naraz wszystkie emocje jakie towarzyszyły nam podczas traumatycznego wydarzenia - co gorsza, nie jesteśmy na to w ogóle przygotowani.

Oczywiście, większość naszych wspomnień z czasem się rozmywa i już nigdy nie wraca. Jeżeli jednak coś stanowiło dla nas bardzo intensywne doświadczenie, trzeba pogodzić się z faktem, że nigdy o tym nie zapomnimy. Mogą one być oddalone i nieprzetwarzane, jak gdyby uśpione lub znieczulone.

Ponieważ jednak nie zostały umieszczone w żadnym kontekście i nie stawiliśmy im czoła, z czasem mogą ponownie powrócić, a szkoda jaką nam wyrządzą będzie znacznie większa, ponieważ całkowicie stracimy kontrolę nad objawami.

Za i przeciw działaniom mózgu w obliczu traumatycznych wspomnień

Jak wyraźnie można dostrzec, mózg Cię chroni blokując wspomnienia, które uważa za traumatyczne. Okazuje się jednak, że jest to jak miecz obosieczny - może działać na dwa sposoby: pomagać nam ale również szkodzić. Zjawisko to ma swoje dobre i złe strony i należy pamiętać, że zawsze najlepszym wyjściem jest stawienie czoła traumatycznym wspomnieniom i przepracowanie ich. Logiczną koleją rzeczy nie jest to jednak możliwe, jeśli nic nie pamiętamy.

Z jednej strony mózg Cię chroni uwalniając od całego cierpienia, jakie mogłoby przynieść bolesne wspomnienie. Negatywne konsekwencje tego zdarzenia w jakiś sposób pozostają "zamrożone" i sparaliżowane w naszym codziennym życiu, nie mając na nie wpływu.

"Gdy trauma jest już pod kontrolą, strach niczemu nie służy i się zmniejsza."

- Martin Seligman -

Z drugiej jednak strony może się okazać, że od czasu do czasu będziemy odczuwać dyskomfort nie mając najmniejszego pojęcia o jego przyczynie i mechanizmach rządzących naszym samopoczuciem. Możliwe, że w naszym umyśle kryje się jakieś ukryte wspomnienie, o którym nie wiemy, ale wpływa na nasz stan emocjonalny.

Nie jest prostym zadaniem wykrycie, jakie traumy kryją się w naszej pamięci. Wiele z nich jest bowiem bardzo głęboko ukrytych a nawet zblokowanych. Mimo wszystko należy pracować z naszymi wspomnieniami z przeszłości, ponieważ w przeciwnym razie zaleją nas emocje o nieznanym nam pochodzeniu. Z niewidzialnym wrogiem nie będziemy w stanie walczyć...

*Nota od redaktora: Treść artykułu dotyczy sposobu działania umysłu i mechanizm nim rządzący w wielu sytuacjach. Niemniej jednak potrzeba więcej badań i dowodów naukowych aby móc rozwinąć równoległe hipotezy i wyjaśnić dotyczące je zjawiska.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Mózg Cię chroni przed najbardziej traumatycznymi wspomnieniami

# data[].attributes.attachment_link.description
Mózg Cię chroni - czy o Tym wiedziałeś? Ale przed czym i w jaki sposób? Północnoamerykański pisarz Richard Matheson stwierdził kiedyś, że "narodziny rozpoczynają traumę niezrozumienia". Co chciał przez to powiedzieć? Czyżby już sam fakt narodzin stanowił pierwsze z naszych traumatycznych wspomnień Jakkolwiek by było, nikt nie pamięta momentu swoich narodzin.