# data[].attributes.body
IHME, Küresel Hastalık Maliyeti

Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-47460922

Ercan ÖZEN , Erhan GENÇ , Zübeyde KAYA. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı 1: - Trafik Kazalarının Nedenlerine İlişkin Düşünceler ve Trafikte Farkındalık: Uşak İli Örneği

Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/202149
Hayati BEŞİRLİ. Bağımlılık Dergisi, cilt 6. sayı 3, s: 129¬ 135. GENÇLERİN ALKOL TÜKETİM

DAVRANIŞLARI VE BU DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN SOSYOLOJİK ANALİZİ Erişim adresihttps://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/100953
Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği
Erişim adresi: https://www.egm.gov.tr/alkollu-arac-kullanimi

# data[].attributes.body
Araştırmacıya göre bu proje hayata geçirildiği takdirde can ve mal kayıplarının oranı azalır ve yararlı bir proje olmuş olur.

# data[].attributes.body
Araştırmanın problemi alkollü sürücülerin kaza yaparak can ve mal kaybına sebep olmasıydı. Bulgularda ise yapılan sistemin alkolü algıladığında butona basılsa bile motorun çalışmadığını yani otomobilin çalışmadığını görürüz. Yani hedefe ulaşılmıştır. Alkollü sürücüleri önlemek için devlet bazı çalışmalar yapmıştır:

Trafik polisleri sürücülere alkometre ile test yapar. Sürücü, alkolmetre ile yapılan test sonucunda alkollü çıkarsa; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/5 maddesi gereğince para cezası ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve ehliyeti 6 ay süreyle Trafik Polisince geri alınır.

Fakat devletin yaptığı çalışmada sürücünün 2. defa alkollü iken araç kullanmamasını sağlar. Yapılan projede ise alkollü sürücünün hiçbir zaman alkollü iken araç kullanmaması sağlanır.(4)

Ve alkol durumu geçtikten sonra sürücü eğer tekrar alkollü iken araç kullanmaya kalkarsa tekrar aynı durumu yaşayacaktır. Bu durumda trafik kazalarında olan can ve mal kayıplarının alkollü sürücülerden kaynaklananlarının çoğunluğu azalmış olacak.

# data[].attributes.body
Mekanizma:

# data[].attributes.body
Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) paylaştığı verilere göre, dünya genelinde her 24 saniyede 1 kişi yolda hayatını kaybediyor. Her yıl dünya genelinde 1,35 milyon insan, trafik kazasında ölüyor. Yaşanan olaylara bakıldığında trafik kazalarının ekonomiye verdiği zararların yanı sıra sosyal açıdan da toplumda da büyük zararlar meydana getirdiği çoğu kişi tarafından bilinir. Trafik kazalarından kaynaklanan ekonomik zararların telafisi mümkünken, sosyal ve toplumsal zararların(ölüm ve kalıcı sakatlıkların) telafisi mümkün değildir. Türkiye’de yaşanan trafik kazaları üzerinde risk analizi yapıldığında, trafikteki hata gruplarını kişisel hatalar, çevresel hatalar ve araç kaynaklı hatalar olarak gruplandırmıştır. Kişisel hataların en yüksek risk değerlerinde alkol durumunun da olduğu bulunmuştur. Trafik Başkanlığı verilerine göre, 2020 yılının ilk 10 ayında trafik kazasında hayatını kaybedenlerin sayısı 1883 oldu. Yine yılın ilk 10 ayında 11 milyon 699 bin 501´i araç plakasına, 2 milyon 817 bin 487´si araç sürücüsüne olmak üzere toplam 14 milyon 533 bin 114 trafik cezası kesildi. Bunlardan 142 bin 797´si ise alkollü araç kullanmak suçundan ceza aldı. (3) Bunun için uygulamalar ve çalışmalar yapılsa da verilerden hala yeterli olmadığını anlarız. Trafik polisleri tarafından sürücüye alkolmetre ile test yapılır. Sonucunda sürücü alkollü ise; Karayolları Trafik Kanunu gereğince para cezası ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınır. Aynı sürücü yine alkollü durumundayken araç kullanırsa kanunun ilgili maddesi gereğince para cezası ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve sürücü belgesi 2 yıl süreyle Trafik Polisi'nce geri alınır. Aynı sürücü üçüncü kez alkollü durumundayken araç kullanırken tespit edilirse, kanununda belirtildiği şekilde para yaptırımı ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve sürücü belgesi 5 yıl süreyle Trafik Polisi'nce geri alınır. Ayrıca 6 aydan az olmamak üzere hafif hapis cezası uygulanılır. 5 yıl süreyle geri alınan sürücü belgesi sahipleri, 5. yılın sonunda, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi sonrasında durumu uygun olanlara belgeleri iade edilir.(4)

# data[].attributes.body
Gaz sensörü olarak MQ-3 sensör kullanılmıştır. Mikro denetleyici olarak Arduino Uno kullanılmıştır. Motor olarak da step motor kullanılmıştır.

# data[].attributes.body
Ortamdaki zararlı gazın yoğunluğunu algılayıp ve buradaki değere göre ardunioya bağlı olan bir kontağın (motorun) çalışmasına karar veren bir mekanizma oluşturuldu.

Devre bir arduino, bir bread board, bir motor, bir buton ve bir alkol algılayıcı sensörden oluşmaktadır. (EK 1) Devre otomobilin içine yerleştirilir. (EK 2)

Arduino proglamlanabilir bir kontrollerdır. (devre elemanıdır) Arduino oluşulması istenilen sisteme göre ARDUINO IDE programında kodlanır.

Devredeki (normal şartlar altında) butona basıldığında motor hareket eder fakat ortama ilgili gaz yani alkol salındığında butona basılsa bile motor hareket etmeyecektir.

Arduinonun serial portuna bağlı olan gaz sensörü için tehlike arz eden temsili değerler belirlenir: 1) Ortamda gaz yokken sensörün ürettiği değerler not edilir.
2) Ortama ilgili gaz (alkol) salındığı zamanki sensörün ürettiği değerler not edilir.
3) Bu değerler arduinonun serial port ekranından gözlemlenir.

4) Arduino IDE üzerinden yazılan kodlar ile eşik değerinin altındaki değerler üretildiğinde motorun arduino üzerinden beslenmesi sağlanır. Butona basıldığında tetikleme sağlanmış olur ve motor çalışır. Ancak eşik değerinin üzerinde değer üretilirse motorun arduino üzerinden beslenmesi kesilir, bu sayede butona basılıp tetiklense bile motorda enerji olmadığı için çalışmaz.

Ancak bu devre araçta uygulandığında görülmeyecek bir şekilde sabitlenir ve bunun sonucunda sürücüler devreyi sökemeyeceklerdir.

# data[].attributes.body
Devredeki arduino bilgisayara bağlanır ve dişi kablolarla bread boarda bağlanır. Bread boardtan ise dişi erkek kablolarla motora, butona ve alkol algılayıcı sensöre bağlanır. Arduinonun bağlı olduğu bilgasayarda arduino yapılmak istenen sisteme gör kodlanır.

# data[].attributes.body
Bu projenin hayata geçirildiği takdirde kaza oranlarının alkolden kaynaklanan kısmının azalacağı düşünülmektedir. Bu sayede başlıca ölüm nedenlerinden biri olan trafik kazalarının oranı düşer ve daha çok insanın hayatı kurtulur. Ayrıca polisler proje sayesinde uygulamayı yapmayıp ülkenin farklı sorunları ile yakından ilgilenebilirler. Bu da ülkemize bir katkı olur.

# data[].attributes.body
Bu araştırmada başlıca ölüm nedenlerinde %2,3 oranının trafik kazaları olduğu kanısına varıldı.(1) Şenel ve Şenel (2013), Türkiye’de yaşanan trafik kazaları üzerinde risk analizi yapmış, trafikteki hata gruplarını kişisel hatalar, çevresel hatalar ve araç kaynaklı hatalar olarak gruplandırmıştır. Araştırmada kişisel hataların en yüksek risk değeri sırası ile yaş, emniyet kemeri ve alkol durumu olduğu bulunmuştur.(2) Alkolün meydana getirdiği sorunlar için kurumlar ve devlet yasalar koymuştur. Bu yasalar alkol kullanımını azaltmaktadır. Diğer yandan da devletin düzenlediği uygulamalar alkollü sürücülerin kaza yapmasını önler.(3) Lakin verilere bakıldığında

hala daha kazaların meydana geldiği görülür. Araştırmacı bu sorun üzerine alkollü sürücülerin araba kullanmasını engelleyerek kazaların olmasını önleyen, otomobile yerleştirilen bir sistem tasarladı. Tasarlanan sistemdeki alkol algılayıcı sensör alkollü sürücüyü algılar ve arabanın sistemini kapatır. Böylece polislerin gözden kaçırdığı alkollü sürücüler kaza yapmaktan kurtulur.

# data[].attributes.headline
ALKOLLÜ SÜRÜCÜLERİN KAZA YAPMASINI ÖNLEYEN ARABA

# data[].attributes.subject
ALKOLLÜ SÜRÜCÜLERİN KAZA YAPMASINI ÖNLEYEN ARABA