# data[].attributes.body
Kuba

# data[].attributes.body
Ernest Hemingway (1899-1961) – podróżnik, żołnierz, pisarz amerykański, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1954 roku za opowiadanie pt. "Stary człowiek i morze".

Pisarz był ‘królem życia’, żył jego pełnią i cenił mocne wrażenia. Uwielbiał niebezpieczne wyprawy swoim jachtem oraz sport - był pasjonatem boksu. Lubił też podróże i wędkarstwo. Kochał kobiety i nie stronił od alkoholu. Uczestniczył w obu wojnach światowych. W I walczył na froncie austriackim we Włoszech i został ciężko ranny. Z jego ciała wydobyto aż 237 odłamków stali. W II wojnie światowej brał udział jako korespondent prasowy. Walczył też po stronie republikanów w hiszpańskiej wojnie domowej. Przeżył dwie katastrofy - samochodową i lotniczą.

Hemingway pisał głównie o tym, co sam przeżył, lub o tym co przeżyły osoby, które spotkał. Był autorem wielu reportaży, a jego powieści przetłumaczone zostały na wiele języków. Jego najsławniejsze utwory to: Słońce też wschodzi, Pożegnanie z bronią (przeżycia pisarza związane z I wojną światową), Mieć i nie mieć, Komu bije dzwon (wspomnienia z Hiszpanii) Wyspy na Golfsztormie oraz 49 opowiadań. W jednym z utworów napisał: "Każdy musi umrzeć, ale tchórze umierają jałowo". Z pewnością nie był on tchórzem, ale bardzo odważnym człowiekiem. Jego filozofia życiowa odwołuje się do cytatu z jego opowiadania: "Człowieka można zwyciężyć, ale nie można go pokonać!". Kiedy zdał sobie sprawę z nieuleczalności psychicznej choroby, popełnił samobójstwo. Hemingway’a zwyciężyła śmierć, ale pozostał on niepokonany.

# data[].attributes.body
Żagiel łodzi Santiago

„Żagiel był wylatany workami od mąki, a zwinięty wyglądał jak sztandar nieodmiennej klęski”, dla niektórych rybaków to główny bohater opowieści był chodzącym symbolem permanentnej porażki. Chociaż płachta była bardzo stara, to wciąż sprawna, dzięki niej Santiago mógł wypłynąć wystarczająco daleko, by złowić swojego marlina. Podobnie jak żagiel, starzec sprawdził się podczas swojej próby.

Maszt łodzi Santiago

Niesiony na ramieniu przypomina krzyż, który niósł Chrystus: „Wyjął maszt, zwinął żagiel i obwiązał go. Następnie zarzucił maszt na ramię i zaczął wspinać się na brzeg (…) na górze upadł i przeleżał jakiś czas z masztem na ramieniu. Usiłował się podnieść. Było to jednak zbyt trudne, więc siedział tam, trzymając maszt na ramieniu i patrzał na drogę (…) Wreszcie odłożył masz i wstał. Dźwignął go, zarzucił na ramię i ruszył drogą. Musiał siadać pięć razy, nim dotarł do swojej chaty”. Symbolizuje brzemię człowieka, ciężar życia, który każdy musi dźwigać na swoich barkach.

Dłonie Santiago

Poza chrześcijańskim odniesieniem do dłoni ukrzyżowanego Jezusa, można odczytać je jako symbol cierpienia. Krwawiące dłonie były najbardziej widocznym symptomem bólu, jaki znosił Santiago. Poza głębokimi ranami były trapione przez skurcze. Można odnieść to do słabości ludzkiego ciała, jego kruchości. Bohater musiał wznieść się ponad własne cierpienie, by osiągnąć swój cel.

Wielki DiMaggio

Wspaniały baseballista, idol Santiago, posłużył bohaterowi jako symbol odwagi i wytrzymałości. Pomimo ciężkiej kontuzji zawodnikowi udało się powrócić na boisko i poprowadzić swoją drużynę do zwycięstwa. DiMaggio był wzorem do naśladowania i źródłem motywacji dla starego rybaka.

Lwy ze snu Santiago

Jedyna rzecz, która śniła się Santiago. Lwiątka bawiące się na plaży symbolizują tęsknotę Santiago do dawnych dni oraz siłę i idealizm, które są powiązane z młodością.

Chłopiec

Jeszcze bardziej niż lwy, chłopiec jest symbolem młodości. Poza tym jego postać przypomina samotnemu rybakowi o przyjaźni. Santiago częściej wzdycha do Manolina, niż do Boga, ponieważ młodzieniec dodaje mu siły i nadziei.

Taras

Wielkiej symboliki nabiera w ostatniej scenie opowiadania, gdy pozostałości zjedzonego przez rekiny marlina dryfują u jego brzegu, a turyści niesłusznie myślą, iż szkielet należał on do rekina. Miejsce to odzwierciedla społeczeństwo, w którym Santiago był niezrozumiany, wyśmiewany i żałowany.

Morze

Symbolizuje otaczający nas świat. Potrafiło być przerażające, lecz Santiago je kochał i traktował je jak kobietę. Santiago mawiał o oceanie: „Jest dobry i bardzo piękny. Ale umie też być okrutny, a przychodzi to nagle (…)”.

Marlin

Wspaniała ryba symbolizuje idealnego przeciwnika. W świecie, w którym „wszystko w jakiś sposób zabija wszystko inne” Santiago czuł wielkie szczęście, że los zetknął go z rywalem, który zmusił go wykrzesania z siebie wszystko, co najlepsze w człowieku.

Rekiny

Zupełnie inne niż marlin stworzenia symbolizują destruktywne prawa, którymi rządzi się świat. Ucieleśniają wszystko to, co uniemożliwia człowiekowi osiągnięcie zamierzonego celu. Poza tym przypominają o potędze natury.

# data[].attributes.body
Opowiadanie pt.: „Stary człowiek i morze” ukazało się w 1952 roku. Motywy, które pojawiają się w historii Santiago, Hemingway zaczerpnął z własnego życia: połowy wielkich ryb, zainteresowanie baseballem (Santiago i jego mały przyjaciel są fanami tego sportu), ciężkie życie z pracy własnych rąk. Wybór bohatera związany jest z fascynacją Kubą. W czasie pobytu w tym biednym kraju pisarz nauczył się polować na marliny.

# data[].attributes.body
Opowiadanie pt.: „Stary człowiek i morze” ukazało się w 1952 roku. Motywy, które pojawiają się w historii Santiago, Hemingway zaczerpnął z własnego życia: połowy wielkich ryb, zainteresowanie baseballem (Santiago i jego mały przyjaciel są fanami tego sportu), ciężkie życie z pracy własnych rąk. Wybór bohatera związany jest z fascynacją Kubą. W czasie pobytu w tym biednym kraju pisarz nauczył się polować na marliny.

# data[].attributes.body
pyrrusowe zwycięstwo • mieć zwycięstwo w kieszeni

# data[].attributes.body
1. Wspólny posiłek z Manolinem
2. Wypłynięcie na dalekie morze
3. Szarpnięcie linki
4. Trzydniowa walka z rybą

a) oddalanie się od brzegu
b) skurcz ręki
c) głód i pragnienie
d) sen
e) brak pomocnika
f) myśli o baseballu
g) wspomnienie zwycięstwa
h) cios harpunem
i) pojawienie się rekinów

5. Powrót do wioski
6. Podziw rybaków
7. Obietnica Manolina

# data[].attributes.body
Klęska głodu. Klęska urodzaju. Południowe województwa dotknęła klęska powodzi. Prezydent ogłosił stan klęski żywiołowej. Polscy piłkarze doznali klęski w starciu ze swoim rywalem. Wojska krzyżackie poniosły dotkliwą klęskę w bitwie pod Grunwaldem. Zadać komuś klęskę.; Człowiek nie jest stworzony do klęski. Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać. - [Ernest Hemingway]; Kto jest równie przezorny na końcu jak na początku dzieła, ten klęski nie dozna. - [Lao-Cy]; Miłość niejednokrotnie przetoczy się niszczycielsko przez głowy ludzi jak klęska żywiołowa. - [Karel Čapek]; Nie jest zwycięzcą ten, co zwyciężył, jeżeli zwyciężony nie uznał swojej klęski. - [Enniusz]

# data[].attributes.body
sądzę, że Santiago to postać godna naśladowania. Mimo wielu przeszkód, dążył do osiągnięcia celu. Należy cenić go za tak wielką odwagę i wiarę w swoje możliwości. Nie każdy jest na tyle odważny, aby udowodnić, że potrafi uczynić wiele. Pokazał, że poradzi sobie w każdych warunkach oraz złowi rybę.
Santiago to postać, która pokazuje nam, że mimo wszelkich przeciwieństw nie powinniśmy rezygnować z postawionego sobie celu i walczyć do końca.

# data[].attributes.body
Przebieg wyprawy:

Ryzykowne podjęcie wyprawy , mimo fiasku

Uczucia bohatera :

Santiago broni się przed samotnością , starością , chce jeszcze być użyteczny , potrzebny , chce udowodnić sobie i otoczeniu , że jest sprawny fizycznie i zna swoje rzemiosło.

Przebieg wyprawy :

Postać Santiago na tle bezmiaru morza i jego przytłaczającej potęgi.

Uczucia bohatera:

Jest samotny , zagubiony , jednocześnie oczarowany wielkością morza , które podziwia i kocha , które wg. niego nie jest miejscem eksploatacji , a stanowi pewną osobowość , nieokełzany życiodajną głęboką i niepoznawalną.

Przebieg wyprawy:

Złowienie potężnego marlina.

Uczucia bohatera:

Stary podziwia wielkość ryby , dumę i godność , jej chęć do życia , upór , siłę i odwagę. Kocha ją jak brata , alezdecydowany jest ją zabić . Traktuje marlina jak równego sobie przeciwnika , stosuje estetyczne formy walki . Chce i musi dowieść co potrafi człowiek i co człowiek może wytrzymać.

Przebieg wyprawy :

Pojawienie się rekinów:

Uczucia bohatera ;

Santiago jest obolały , zmęczony i głodny . Wyczerpała go walka z marlinem

Przebieg wyprawy :

Ryzykowna i beznadziejna walka z rekinami:

Uczucia bohatera:

Stary jest przekonany o swojej porażce , mimo to podejmuje heroiczną walkę z ciągle napływającymi potworami. Walczy o ocalenie swojego ideału

Przebieg wyprawy :

Powrót do domu ze szkieletem marlina.

Uczucia bohatera:

Santiago wyszedł zwycięsko z walki , chociaż za łodzią bielił się tylko szkielet potężnego marlina .

# data[].attributes.body
1. Nikt nie powinien zostawać sam na starość...
2. Nikt nigdy nie jest samotny na morzu...
3. Człowiek nie jest stworzony do klęski... Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać...
4. Głupio nie mieć nadziei...
5. Każdy dzień jest nowym dniem...
3.Są w życiu rzeczy o które warto walczyć, a na niektóre warto poczekać...
4.Tylko praktyczność ma sens...
5.Człowiek nie mądrzeje na starość, ale staje się ostrożny...
6. ...Niech myśli, że jestem sprawniejszy niż jestem, a taki będę...
7. Dobrze, że nie musimy zabijać słońca, księżyca, czy gwiazd. Wystarczy, że żyjemy na morzu i zabijamy naszych prawdziwych braci..

# data[].attributes.body
1.Przedstawienie postaci:
-Santiago
-miał około osiemdziesięciu lat
-całe swoje życie spędził na morzu jako rybak
-był wdowcem
-nie miał dzieci
-interesował się baseballem
-przyjaźnił się z chłopcem o imieniu Manolin
-uczył Manoliniego łowienia ryb

2.Wyglad zewnętrzny:
-suchy
-chudy
-na twarzy miał plamy po niezłośliwym raku
-bruzdy na karku
-ręce poorane głębokimi szramami
-niebieske, wesołe i niezłomne oczy

3.Cechy charakteru:
-odwaga- walka z rekinami, walka z rybą
-wytrwałość- po raz kolejny wypływa w morze, mimo, iż nie jest pewny sukcesu
-opiekuńczość- uczył Manoliniego, przyjaźnił się z nim
-wytrzymałość na ból -walka z rybą
-szacunek dla przyrody- kochał morze, rozmowa z rybą
-mądrość- wieloletnie doświadczenie w łowieniu ryb
-samotnik-stroni od ludzi, sam radzi sobie z problemami
-pokonał własne słabości
-udowodnił sobie, że jest dobrym rybakiem
-pełen wiary w swoje umiejętności, sensu jego życia

4. Przykłady oceny własnej postaci:
-uczy, jak dążyć do celu, jak pokonywać własne słabości, jest wzorem do naśladowania
-jest przykładem człowieka o niezwykłym harcie ducha
-smutny i samotny
-przykładn człowieka, którego można zniszczyć, ale nie pokonać

# data[].attributes.body
Argumenty za:
-pokonał swoje słabości
-udowodnił na co go stać
-przeciwstawił się przeciwnością losu
- zyskał w oczach innych rybaków, którzy od chwili powrotu Santiago do domu nie drwili i nie wyśmiewali się już z niego

Argumenty przeciw:
-rekiny zjadły mu rybę, więc wrócił do domu z niczym
-nie przerwał złej passy
-w czasie rywalizacji (walki) z rybą został ranny
- jego organizm był na skraju wycięczenia

# data[].attributes.body
*"Stary nauczył chłopca łowić ryby i chłopiec go kochał"
*"Jeżel iwypływał na połów z chłopcem rozmawiali tylko wtedy, gdy zaskoczyła ich burza". Wystarczała im tylko swoja obecność by czuć się dobrze w swoim towarzystwie.
*„Jest wielu dobrych rybaków i kilku wspaniałych. Ale nie ma takiego jak ty”. Wsparcie psychiczne, jakiego udzielał starcowi Manolin
*„Stary nauczył chłopca łowić ryby i chłopiec go kochał”.

# data[].attributes.body
* wiarygodność, prawdziwość
* obiektywizm
* dokumentaryzm, fakty z autopsji, z relacji uczestników, naocznych świadków, ekspertów, z dokumentów
* autentyzm (prawdziwość) - nasycanie tekstu datami, liczbami precyzyjnie pokazującymi kolejność, wielkość, skalę opisywanych faktów
* obrazowość
* emocjonalność – coraz większa rola
* wielostylowość
* czasem dopuszczalna fikcja, jeśli pozwala zobrazować problem, zjednać odbiorców z bohaterami reportażu
* aktualność, ale możliwe odwołania do historii
* dostosowanie formy do tematu (zasada relewancji)
* brak komentarza (prawo do niego ma czytelnik), ewentualny komentarz wyraźnie oddzielony od części referującej
* ascetyzm artystyczny
* dwupłaszczyznowość - pierwszą płaszczyznę stanowi czas i przestrzeń przedstawianego zdarzenia, druga płaszczyzna to czas i przestrzeń reportażu
* achronologiczność (fakultatywna cecha)

# data[].attributes.body
Motyw człowieczeństwa

Najważniejszy w opowiadaniu Hemingway'a jest motyw człowieczeństwa. Na przykładzie Santiago autor próbuje pokazać, co oznacza być człowiekiem i do czego to miano zobowiązuje. Od ludzkiej egzystencji nie sposób oddzielić bólu i trudności. Wytrwała walka starca z rybą oraz z samym sobą

to metafora zmagania się każdego człowieka w jego życiu.
Motyw starości

Główny bohater jest człowiekiem starym, co autor podkreśla już w tytule. Santiago ma ponad osiemdziesiąt lat, siwe włosy i pomarszczoną twarz, ale jest silny, wytrwały i pewny siebie. Posiada więc cechy przypisywane raczej ludziom młodym. W walce z marlinem jest nieugięty, wytrzymuje głód i brak snu. Ma dobry wzrok i trzeźwy umysł, a jednak po pewnym czasie brakuje mu sił. Uświadamia sobie, że nie jest już tak sprawny jak kiedyś. Fakt, że przyjaźnił się z młodym chłopcem, a także to, że interesował się m.in. baseballem, świadczy o tym, że był młody duchem. Jego myśli skierowane były ku przyszłości, nie zamierzał rezygnować z pracy jako rybak, choć niektórzy uważali, ze jest na to za stary.
Motyw walki

Walkę podejmuje Santiago z ogromnym marlinem. Ale to, z czym musi się zmierzyć, to przede wszystkim jego własne słabości. Walczy z własnym bólem, zmęczeniem, pragnieniem, brakiem snu i zwątpieniem. Stary człowiek odnosi zwycięstwo, ponieważ się nie poddaje, walczy do końca. Zwycięża marlina, ale jednocześnie ma dla niego ogromy szacunek. W walce pomaga mu też wspomnienie dawnego zwycięstwa, kiedy siłował się z Murzynem.
Motyw przyjaźni

Stary człowiek przyjaźni się z młodzieńcem o imieniu Manolin. Dzieli ich duża różnica wieku, ale łączy prawdziwa pasja. Santiago opiekował się chłopcem, od kiedy ten skończył 5 lat – już wtedy pozwalał mu nosić swój sprzęt, a potem zabierał na morze. Między mężczyznami zrodziła się prawdziwa przyjaźń oparta na zaufaniu. Nie była to typowa relacja uczeń-mistrz, choć chłopak darzył starego człowieka wielkim szacunkiem. Są oni partnerami, a ich przyjaźń wyraża się w czynach, nie w słowach. Santiago, uważany za samotnika, jak każdy potrzebował towarzystwa bliskiej osoby.

Motyw cierpienia

Cierpienie w opowiadaniu ma przede wszystkim wymiar fizyczny – to ból zmęczonego ciała, poranionych rąk i obolałych pleców. Santiago nie rozczula się jednak nad sobą, dla niego ból to codzienność, nieodłączny element pracy na morzu. O wiele bardziej cierpi z powodu utraty ryby, ponieważ odniósł zwycięstwo nad marlinem, ale nie mógł poradzić sobie z rekinami.