# data[].attributes.attachment_link.title
227. Temat zniewolenia w literaturze... Jak można to rozumieć?

# data[].attributes.body
Motyw rewolucji w PRZEDWIOŚNIU

# data[].attributes.body
Gra - labirynt.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) W którym momencie w "Dziadach cz. III" występuje motyw wolności jednostki? a) W Wielkiej Improwizacji. b) Podczas Nocy Dziadów. c) W salonie Warszawskim. 2) W którym z mitów występuje motyw wolności jednostki? a) Mit o Orfeuszu i Eurydyce b) Mit o Dedalu i Ikarze c) Mit o Demeter i Korze 3) Jakie zwierzę jest symbolem wolności jednostki w wierszu "Swoboda" K. K. Baczyńskiego? a) Krowa b) Pies c) Koń 4) Który z cytatów wskazuje na motyw wolności jednostki? a) "Drzewa są wolne w rudych lasach" b) "Dni naszego życia nie są podobne do dni naszej śmierci" c) "Cicho wszędzie, głucho wszędzie" 5) Wolność to inaczej: a) brak zniewolenia b) dyscyplina c) skrępowanie

# data[].attributes.attachment_link.description
1) W którym momencie w "Dziadach cz. III" występuje motyw wolności jednostki? a) W Wielkiej Improwizacji. b) Podczas Nocy Dziadów. c) W salonie Warszawskim. 2) W którym z mitów występuje motyw wolności jednostki? a) Mit o Orfeuszu i Eurydyce b) Mit o Dedalu i Ikarze c) Mit o Demeter i Korze 3) Jakie zwierzę jest symbolem wolności jednostki w wierszu "Swoboda" K.

# data[].attributes.body
Połącz w pary - gra interaktywna.

# data[].attributes.body
Artykuł na temat wolności człowieka (punkt 1 najbardziej wyszczególnia nam istotę wolności jednostki).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niespokojna sytuacja na Ukrainie oraz sztucznie kreowana w naszej Ojczyźnie przez media i rządzących tzw. wojna polsko-polska (to raczej propagandowe hasło, które ma w rzeczywistości zamykać usta opozycji i tym wszystkim, którzy nie zgadzają się z działaniami jakiejkolwiek władzy i obozu rządzącego), a także ogólne niezrozumienie problematyki wolności skłania mnie do zaprezentowania wolności w myśli bł. Jana Pawła II, który w swoim nauczaniu jest twórczym kontynuatorem społecznej myśli Kościoła. Papież-Polak zauważa i podkreśla w różnych dokumentach, że ludzkie problemy „najszerzej dyskutowane i rozmaicie rozstrzygane we współczesnej refleksji moralnej sprowadzają się wszystkie, choć na różne sposoby do zasadniczej kwestii: do kwestii wolności człowieka" (Encyklika Veritatis splendor. O niektórych podstawowych zagadnieniach nauczania moralnego Kościoła (06.08.1993), nr 32; dalej skrót: VS).

I. ISTOTA I FUNKCJE WOLNOŚCI

Dla naszego Autora wolność nie jest jedynie „jakąś" tam wartością, ale istotną właściwością i nieusuwalnym atrybutem, świadczącym o podmiotowości osoby. Dlatego Papież w Orędziu na Światowy Dzień Pokoju w 1981 r., napisał, że wolność „tkwi we wnętrzu człowieka, należy do natury ludzkiej i jest jej znakiem rozpoznawczym". Jest ona strukturalnym, ontologicznym elementem człowieka. Autentyczna wolność jest „szczególnym znakiem obrazu Boga w człowieku" (Encyklika Veritatis splendor, nr 37). Źródłem wolności jest transcendentna godność osoby (Encyklika Fides et ratio. O relacjach między wiarą a rozumem (04.09.1998), nr 80; dalej skrót: FR). Wolność ma przeto swój teologiczny fundament.

Wolność posiada wymiar indywidualny i społeczny. Chrześcijański personalizm łączy afirmację wolności indywidualnej z apelem o jej uszanowanie i odpowiedzialność w korzystaniu z niej w życiu społecznym. Ojciec św. napisze w związku ze społecznym wymiarem wolności, że: „lekceważenie natury człowieka, stworzonego dla wolności, jest nie tylko niedozwolone z punktu widzenia etycznego, ale i praktycznie niemożliwe. Gdzie organizacja społeczeństwa ogranicza czy wręcz eliminuje sferę wolności przysługującej obywatelom, tam życie społeczne ulega stopniowemu rozkładowi i zamiera" (Encyklika Centisimus annus. W stulecie encykliki Leona XIII Rerum Novarum (01.05.1991), nr 25; dalej skrót: CA).

Dla Jana Pawła II wolność jest wartością sprzyjającą narodowej odnowie i prawdziwej suwerenności państwa. Uczył o tym podczas jubileuszowej Mszy na Jasnej Górze, dnia 19 czerwca 1983 r. mówiąc, że „naród jest prawdziwie wolny, gdy może kształtować się jako wspólnota określona przez jedność kultury, języka, historii. Państwo jest istotnie suwerenne, jeśli rządzi społeczeństwem i zarazem służy dobru wspólnemu społeczeństwa i jeśli pozwala narodowi realizować właściwą mu podmiotowość, właściwą mu tożsamość. To pociąga za sobą między innymi stwarzanie odpowiednich warunków rozwoju w zakresie kultury, ekonomii i innych dziedzin życia społecznej wspólnoty. Suwerenność państwa jest głęboko związana z jego zdolnością promowania wolności narodu, czyli stwarzania warunków, które mu pozwolą wyrazić całą swoją własną tożsamość historyczną i kulturalną, to znaczy pozwolą mu być suwerennym poprzez państwo".

Wolność może być twórcza w życiu społecznym, o ile zostaje „ujęta w ramy systemu prawnego, wprzęgającego ją w służbę integralnej wolności ludzkiej" i urzeczywistnia się w granicach wspólnego dobra i publicznego porządku (Encyklika Centisimus annus, nr 42). Bowiem autentyczna wolność powinna budować porządek społeczny (Encyklika Centisimus annus, nr 13).

Jan Paweł II w kontekście współczesnych kontrowersji dotyczących pojęcia wolności, dokonał jasnych rozróżnień pomiędzy wolnością autentyczną, a jej pozorami. Doceniając wolność w życiu osobistym i społecznym, pytał się zarazem o kryteria prawdziwej wolności i jej najgłębszy sens. Bardzo wyraźnie wyartykułował ten problem podczas przemówienia w siedzibie ONZ w Nowym Jorku, dnia 5 października 1995 r. mówiąc, że „wolność jest miarą godności i wielkości człowieka. Życie w warunkach wolności, do której dążą jednostki i narody, jest wielką szansą rozwoju duchowego człowieka i moralnego ożywienia narodów. Podstawowy problem, jaki dzisiaj musimy podjąć, to problem odpowiedzialnego korzystania z wolności, zarówno w wymiarze osobistym, jak społecznym (...). Wolność nie jest po prostu brakiem tyrańskiej władzy i ucisku, nie oznacza też swobody czynienia wszystkiego, na co ma się ochotę. Wolność ma swoją wewnętrzną „logikę", która ją określa i uszlachetnia: jest podporządkowana prawdzie i urzeczywistnia się w poszukiwaniu prawdy. Oderwana od prawdy o człowieku, wolność wyradza się w życiu indywidualnym w samowolę, a w życiu politycznym w przemoc silniejszego i w arogancje władzy". W tej wypowiedzi zawarte są podstawowe papieskie tezy odnośnie wolności i jej roli w życiu osobistym i społecznym, które zostaną zaprezentowane poniżej.

II. WOLNOŚĆ JEST DAREM, ALE I ZADANIEM

Podczas spotkania z młodzieżą w Krakowie, dnia 10 czerwca 1987 r. Papież uczył, że „wolności nigdy nie można posiadać. Jest bardzo niebezpiecznie ją posiadać. Wolność trzeba stale zdobywać. Wolność jest właściwością człowieka, Bóg go stworzył wolnym. Stworzył go wolnym, dał mu wolną wolę bez względu na konsekwencje.(...). Więc wolność jest wymiarem bytu człowieka, wymiarem bytu osobowego i wymiarem bytu wspólnotowego".

Ponieważ wolność jest darem, ale i zadaniem, dlatego domaga się od urzeczywistniających ją osób „głębokiego stosunku do wartości" oraz wielu wyrzeczeń, gdyż „prawdziwa wolność kosztuje". Wolność człowieka jest wolnością „istoty stworzonej, a więc wolnością daną, która trzeba przyjąć niczym kiełkującą dopiero roślinę i troszczyć się odpowiedzialnie o jej wzrost" (Encyklika Veritatis splendor, nr 86). W przeciwnym razie, gdy człowiek nie podejmie pracy nad mądrym i prawdziwym korzystaniem z tej wartości, wolność umiera, niszcząc człowieka i społeczeństwo (Encyklika Veritatis splendor, nr 44).

III. WOLNOŚĆ MA SWOJĄ „WEWNĘTRZNĄ LOGIKĘ", TZN. „WEWNĘTRZNY ŁAD"

Papież uczy, że jest to ład moralny, ład w sferze wartości: ład prawdy, dobra. Ten ład, tworzy strukturę moralną wolności, która wyznacza granice dojrzałej wolności. Wolność jest bowiem dla Papieża, podobnie jak i dla całej klasycznej etyki kategorią etyczną.

Zdaniem Jana Pawła II „wewnętrzną logikę" autentycznej i dojrzałej wolności, wyznacza prawda. Jest to prawda o człowieku, o świecie i o Bogu „sięgająca początku". Jest to prawda o dobru (szczególnie dobru moralnym) będąca podstawową kategorią w etyce K. Wojtyły. Rzetelny stosunek do prawdy jest warunkiem prawdziwej wolności (zob. Redemptor hominis. Jezus Chrystus - Odkupiciel człowieka (04.03.1979) nr 12; dalej skrót RH). „W świecie bez prawdy - napisze Jan Paweł II - wolność traci swoją treść, a człowiek zostaje wystawiony na pastwę namiętności i uwarunkowań jawnych lub ukrytych" (CA, nr 46). Wierność prawdzie nie jest jakimś rodzajem zniewolenia, ale jest posłuszeństwem sobie i warunkiem zachowania tożsamości osoby (zob. RH, nr 12. 15-16; VS, nr 1.61; 84-89; FR, nr 13-15).

Obok prawdy, następnym kryterium autentycznej wolności jest dobro moralne. Rdzeniem chrześcijańskiego rozumienia wolności jest zawsze wybór dobra. Nie ma prawdziwej wolności poza systemem wartości moralnych, poza moralnością (VS, nr 17). Granica ludzkiej wolności znajduje się w sumieniu.

„Ład wewnętrzny" wolności tworzy i wyznacza w łączności z prawdą i dobrem także odpowiedzialność. Prawdziwa wolność nie oznacza odrzucenia, ale właśnie przyjęcie i odpowiedzialność za prawo moralne w życiu osobistym i społecznym (VS, nr 41).

Wolność, aby była autentyczna i dojrzała, powinna liczyć się także z innymi wartościami. Powinna uwzględniać równość (VS, nr 35), sprawiedliwość oraz prawa człowieka. Papież sięgając do arystotelesowskiego systemu cnót zaakceptowanego w pełni przez tomizm, zauważa i podkreśla, że system cnót kardynalnych i wszystkich im na różny sposób przyporządkowanych, warunkuje autentyczne spełnianie się ludzkiej wolności w prawdzie. Ojciec św. napisze w związku z tym, że: „roztropność ma znaczenie kierownicze. Sprawiedliwość warunkuje ład społeczny. Wstrzemięźliwość i męstwo determinują natomiast ład wewnętrzny w człowieku, określają bowiem to dobro, które pozostaje w relacji do ludzkiej popędliwości i pożądliwości"(Pamięć i tożsamość..., s. 47-48).

Wolność ludzka znajduje swoje najpełniejsze urzeczywistnienie w miłości. Wolność jest dla miłości. Bowiem jak zauważył Papież w Homilii w czasie Mszy św. odprawionej na zakończenie Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego w 1987 r. „prawdziwą wolność mierzy się stopniem gotowości do służby i daru z siebie. Tylko tak pojęta wolność jest prawdziwie twórcza, tak pojęta wolność buduje nasze człowieczeństwo, buduje więzi międzyludzkie. Buduje i jednoczy, a nie dzieli!". Wolność - dopowie Ojciec św. w Liście do Rodzin - „oznacza nie tylko dar z siebie, ale oznacza też wewnętrzną dyscyplinę daru. W pojęcie daru wpisana jest nie tylko dowolna inicjatywa podmiotu, ale też wymiar powinności. To wszystko zostaje z kolei urzeczywistnione w komunii osób" (LR, nr 14). Papież uczy więc, że człowiek nie może być prawdziwie wolnym, jak tylko przez miłość. Oddzielenie wolności od miłości sprawia, że w życiu osobistym i społecznym coraz bardziej dochodzą do głosu różne egoizmy, przeciwieństwa, a ludzie zamykają się w indywidualizmie.

Logika prawdziwej wolności każe upatrywać w niej nie cel sam w sobie, tzn. wartość absolutną a przez to egocentryczną, ale osadzoną w świecie wartości wyżej wspomnianych i zdążającą do służby dobru (VS, nr 17-18; FR, nr 81). „Prawdziwa wolność jest wspaniałym środkiem do celu, a celem tym jest przede wszystkim miłość, która rodzi braterstwo" (Przemówienie wygłoszone na forum ONZ...).

IV. WOLNOŚC MOŻE ZAPRZECZAĆ SAMA SOBIE

Jan Paweł II podkreśla, że wolność nie liczącą się z wyżej wspomnianą „logiką ładu", narażona jest na zaprzeczenie samej sobie, sprzyjając procesowi samounicestwienia pojedynczego człowieka i całych społeczeństw. Bowiem gdy „wolność zapiera się samej siebie, zmierza do autodestrukcji i do zniszczenia drugiego człowieka, gdy przestaje uznawać i respektować konstytutywną więź, jaka łączy ją z prawdą. Ilekroć wolność, pragnąc wyswobodzić się od wszelkiej tradycji i autorytetu, zamyka się nawet na pierwotne najbardziej oczywiste pewniki prawdy obiektywnej i powszechnie uznawanej, stanowiącej podstawę życia osobistego i społecznego, wówczas człowiek nie przyjmuje już prawdy o dobru i złu jako jedynego i niepodważalnego punktu odniesienia dla swoich decyzji, ale kieruje się wyłącznie swoją subiektywną i zmienną opinią lub po prostu swym egoistycznym interesem i kaprysem" (Encyklika Evangelium vitae. O wartości i nienaruszalności życia ludzkiego (25.03.1995), nr19; dalej skrót EV).

Ojciec św. zauważa z troskę, że wolność we współczesnym świecie może być i często jest zagrożona zewnętrznie i wewnętrznie.

V. ZAGROŻENIA ZEWNĘTRZNE I WEWNĘTRZNE WOLNOŚCI

Zagrożenie zewnętrzne wolności objawia się m.in. w ograniczaniu wolności sumienia i wyznania, wolność religii. Zewnętrznym zagrożeniem wolności jest także „kultura" relatywizmu moralnego fałszująca prawdę moralną oraz granicę pomiędzy dobrem a złem. Także wszelkiego rodzaju przymus i przemoc, tak fizyczne jak i psychiczne w postaci manipulacji prawdą i nadużywaniem lub złym wykorzystywaniem słowa stanowią zewnętrzne zagrożenie wolności. Wreszcie nietolerancja i różnego rodzaju formy dyskryminacji ideologicznej w życiu publicznym (np. tzw. opinia publiczna, prądy mody itd.) niszczą autentyczną wolność.

Zagrożenia wewnętrzne wolności wynikają zdaniem Papieża z pomijania wewnętrznego ładu i logiki wolności. Do nich Ojciec św. zalicza:

a) prymitywny liberalizm głoszący niezależność wolności od „wymiaru etycznego - to znaczy od wymiaru dobra i zła moralnego". Skrajnie indywidualistyczny liberalizm, propaguje wolność rozumianą czysto indywidualistycznie w jej różnych fałszywych formach. Jest on jedną z wielu doktryn, „ które przyznają poszczególnym jednostkom lub grupom społecznym prawo decydowania o tym, co jest dobre, a co złe: według nich ludzka wolność może „stwarzać wartości" i cieszy się pierwszeństwem przed prawdą do tego stopnia, że sama prawda uznana jest za jeden z wytworów wolności. Wolność zatem rościłaby sobie prawo do takiej autonomii moralnej, która w praktyce oznaczałaby zupełną jej suwerenność" (VS, nr 35);

b) „bałwochwalczy kult wolności" (VS, nr 54), który rodzi dwa główne niebezpieczeństwa: immanentyzm i relatywizm etyczny, połączone relacją wynikania. Immanentyzm wyraża się w tym, że wolność staje się swoistym absolutem w stosunku do innych wartości. Jawi się jako ich „źródło" (VS, nr 32) i moc stwórcza (VS, nr 35). Człowiek jest zredukowany do samej wolności i odizolowany poznawczo od wszelkiej obiektywności istniejącej i obowiązującej niezależnie od jego decyzji. Człowiek ujmowany całościowo, jawi się jako permanentnie kreowany wytwór, „samoprojektujaca się wolność" (VS, nr 48), ktoś, kto kształtuje sam „siebie według własnego projektu" (VS, nr 46);

c) „relatywistyczna koncepcja moralności" (VS, nr 33) będąca rezultatem powyższej projekcji człowieka i celów jego działania. Papież zauważa, że „ilekroć wolność pragnąc wyswobodzić się od wszelkiej tradycji i autorytetu, zamyka się nawet na pierwotne najbardziej oczywiste pewniki prawdy obiektywnej i powszechnie uznawanej, stanowiącej podstawę życia osobistego i społecznego, wówczas człowiek nie przyjmuje już prawdy o dobru i złu jako jedynego i niepodważalnego punktu odniesienia dla swoich decyzji, ale kieruje się wyłącznie swoją subiektywną i zmienną opinią lub po prostu swym egoistycznym interesem i kaprysem" (EV, nr 19).

d) „kreatywna koncepcja sumienia" i zmistyfikowana autentyczność polegająca na koherentności aksjologicznej, wierności tylko sobie samemu. Napisał Ojciec św. w Liście do Rodzin, że „indywidualizm oznacza takie użycie wolności, w którym podmiot czyni to, co sam chce. Nie przyjmuje aby ktoś „chciał", wymagał od niego w imię obiektywnej prawdy. Nie chce drugiemu „dawać", stawać się darem „bezinteresownym" w prawdzie. Indywidualizm pozostaje egocentryczny i egoistyczny" (nr 14).

VI. SKUTKI ZAFAŁSZOWANEJ WOLNOŚCI

Zagrożenia wolności prowadzą do jej skażonego pojęcia i przeżywania. Zafałszowana wolność prowadzi do różnych form utylitaryzmu zarówno w obszarze życia osobistego i społecznego. W tym kontekście Jan Pawel II podkreśla, że „cały program utylitaryzmu związany z indywidualistycznie zaprogramowaną wolnością, wolnością bez odpowiedzialności, jest antytezą miłości, również jako wyrazu ludzkiej cywilizacji, jej całościowego i spójnego kształtu" (LR, nr 14). Wynaturzona wolność dotyka boleśnie całe życie społeczne w jego różnych obszarach. Wszelkie patologie i sprzeczności w życiu społecznym, określane jako „cywilizacja śmierci" mają swoje źródło w zafałszowanym pojęciu wolności, „które absolutyzuje znaczenie jednostki ludzkiej, przekreślając jej odniesienie do solidarności z drugimi, do pełnej akceptacji drugiego człowieka i do służenia innym (...), które staje się ostatecznie wolnością „silniejszych", wymierzoną przeciw słabszym, skazanym na zagładę" (EV, nr 19).

W świetle nauczania Jana Pawła II, zafałszowana wolność w życiu małżeńskim i rodzinnym, które jest (powinno być) wzorem wszelkich wspólnot, wyraża się m.in. „w dążeniu do osiągnięcia własnego egoistycznego dobra, nierzadko przeciw innym" (Adhortacja, Familiaris consortio. O zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie (22.11.1981), nr 6; dalej skrót FC), oraz w tzw. „wolnej miłości" (LR, nr 14), czy wreszcie w tym wszystkim, co zawiera w sobie pojęcie „cywilizacja śmierci", na czele z całym „trendem proaborcyjnym" (LR, nr13-14).

Wynaturzona wolność jest wielkim zagrożeniem także dla samej demokracji, państwa prawa i dla każdego obszaru życia społecznego. Rozwinięciem tego stwierdzenia i jego egzemplifikacją jest znacząca wypowiedź Papieża zamieszona w encyklice Evangelium vitae. Czytamy tam, że „ta koncepcja wolności prowadzi do głębokiego zniekształcenia życia społecznego. Jeżeli promocja własnego „ja" jest pojmowana w kategoriach absolutnej autonomii, prowadzi nieuchronnie do negacji drugiego człowieka; jest on postrzegany jako wróg, przed którym trzeba się bronić. W ten sposób społeczeństwo staje się zbiorowością jednostek żyjących obok siebie, ale nie połączonych wzajemnymi więzami: każdy pragnie zrealizować swoje cele niezależnie od innych czy wręcz dąży do własnych korzyści kosztem innych. Jednakże fakt, że także inni mają podobne dążenia, zmusza do poszukiwania jakiejś formy kompromisu, jeżeli społeczeństwo ma zagwarantować każdemu możliwie jak najwięcej wolności. W ten sposób zanika wszelkie odniesienie do wspólnych wartości i do prawdy absolutnej, uznawanej przez wszystkich: życie społeczne zostaje wystawione na ryzyko całkowitego relatywizmu. Wszystko staje się wówczas przedmiotem umowy i negocjacji; także owo pierwsze z podstawowych praw, jakim jest prawo do życia" (EV, nr 20).

Autentyczna wolność zagrożona jest od wewnątrz i z zewnątrz. Jednak zdaniem Jana Pawła II podstawowym źródłem zagrożenia dla wolności jest sam człowiek. Prawdę tę Papież wyraźnie wyartykułował w Polsce w 1987, podczas pożegnalnego przemówienia na Jasnej Górze, ucząc, że „przecież to nie ideologie, nie ustroje, nie systemy, tylko człowiek dał początek grzechowi, temu, który toczy się w ciągu całych dziejów. To człowiek ulegał tej szatańskiej iluzji, że sam może być jako Bóg, sam może decydować o dobru i złu i on tylko jest jedyną i ostateczną miarą tego wszystkiego, co należy do świata, w którym żyje, do stworzenia".

VII. WNIOSKI I POSTULATY

Reasumując papieską analizę zagadnienia wolności należy zauważyć i podkreślić, że wolność jawi się dwóch aspektach: pozytywnym jako „wolność do" (dobrego działania) i negatywnym jako „wolność od" (przymusów, zła, grzechu itd.). Wolność ma wymiar jednostkowy i społeczny. Jest środkiem, a nie celem. Wolność nie jest wartością absolutną, przez co autentycznie realizuje się tylko i wyłącznie w kontekście innych wartości, szczególnie prawdy i dobra. Wolność jest darem, ale i nieustannym zadaniem. Zdaniem Papieża człowiek nie może się lękać wolności, tzn. podejmowania decyzji w wielu podstawowych dziedzinach, w których toczy się ludzkie życie, jak np. polityka, ekonomia, kultura. Człowiek nie może uciekać przed wolnością. U podstaw życia jednostki i społeczeństw znajduje się temat wolności człowieka, a dokładniej problem użycia wolności. Ojciec św. podkreśla, że zagadnienie wolności domaga się „rozwiązania niejako systemowego" (Pamięć i tożsamość..., s. 41).

Władysław Stróżewski omawiając ludzkie doświadczenie zależności, u podstaw którego znajduje się doświadczenie naszej niewystarczalności w kontekście wolności pisze, że „zależność człowieka w stosunku do Absolutu winna być bezwarunkowa, a zarazem pełna ufności. W stosunku do drugiego człowieka, zależność wyraża się w miłości. Natomiast w stosunku do rzeczy, osoba winna zachować rozsądny dystans". Problem wolności jest wielkim wyzwaniem dla całej działalności wychowawczej, w tym dla wychowania społecznego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jan Paweł II o wolności jako darze i zadaniu w życiu społecznym

# data[].attributes.attachment_link.description
Niespokojna sytuacja na Ukrainie oraz sztucznie kreowana w naszej Ojczyźnie przez media i rządzących tzw. wojna polsko-polska (to raczej propagandowe hasło, które ma w rzeczywistości zamykać usta opozycji i tym wszystkim, którzy nie zgadzają się z działaniami jakiejkolwiek władzy i obozu rządzącego), a także ogólne niezrozumienie problematyki wolności skłania mnie do zaprezentowania wolności w myśli bł.

# data[].attributes.body
<iframe src="https://learningapps.org/watch?v=p9gsarjpn20" style="border:0px;width:100%;height:500px" webkitallowfullscreen="true" mozallowfullscreen="true"></iframe>

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Motyw obyczajów i tradycji

PRESENTATION

Tradycja

Ogół obyczajów, norm, poglądów, zachowań właściwych jakiejś grupie społecznej, przekazywanych z pokolenia na pokolenie; też: ciągłość tych obyczajów, norm, poglądów lub zachowań

Podczas oglądania prezentacji naciskaj obrazy

Pielęgnowanie oraz wykonanie obyczajów wynikało z szacunku do dawnych czasów świetności w kraju. Życie w Soplicowie rządziło się według przyjętych obyczajów szlacheckich co pomagało zachować ład i porządek, osoby starsze traktowano z szacunkiem ponieważ to oni pilnowali rozwoju i zachowywania tradycji. Najważniejszym z obyczajem była staropolska gościnność, brama do dworu zawsze stała otworem dla gości, co świadczyło o wyjątkowej otwartości i przyjazności jego mieszkańców. Ważnym elementem obyczaju była również kultura słowa i wypowiedzi. Rozmowy dotyczyły określonych tematów i prowadzone były w określony sposób. Wspólne biesiadowanie i konwersacje uważano za przejaw dobrego tonu i wychowania. Polowanie, wyraz szlacheckiego umiłowania przygody. Natura, lasy, ziemia są wszechobecne w życiu szlachty, która jest pod ich przemożnym wpływem. Pamiętając, że utwór ten powstał, gdy Polska była pod rozbiorami. Mickiewicz chciał podnieść na duchu Polaków, przypomnieć im, jak piękna była i jest ich ojczyzna. Dlatego w "Panu Tadeuszu" jest tak wiele opisów przyrody, też obyczajów szlacheckich. Mickiewicz miał świadomość, iż zachowanie narodowej tradycji jest jedną z najważniejszych rzeczy aby pokazać że po mimo braku Polski na mapach Europy, Polska jest w sercach wszystkich Polaków.

„Pan Tadeusz"- Adam Mickiewicz

Obrzędowość, zwyczaje i tradycje w znacznej mierze porządkowały życie chłopów w Lipcach.. Tradycja była obecna w całej drodze życiowej wsi poznajemy obyczaje związane ze wszystkimi największymi chrześcijańskimi świętami oraz obrzędami. W powieści ukazuje się tradycja związana z przygotowaniem ślubu i wesela na przykładzie ożenku Macieja Boryny i Jagny Paczesiowej. Dzięki dobrze opisanym tradycją weselnym wiele z nich zostało zakorzenionych w współczesnych czasach, przykładem może być uroczyste błogosławieństwo rodziców przy użyciu świętego obrazu i święconej wody, po uzyskaniu akceptacji rodziców para młoda ruszali do kościoła na ceremonię ślubu. Poza obyczajami związanymi z obrzędami weselnymi odnajdziemy także mnóstwo obyczajów wielkanocnych, poznawanych dzięki świętowaniu rodziny Macieja Boryny. W wielki piątek mieszkańcy Lipiec malowali pisanki, które potem odkładano do poświęcenia na duży stół przykryty białym obrusem. Zwyczajem związanym z okresem poświątecznym który jest pielęgnowany jest lany poniedziałek, nazywane śmigusem-dygusem, w czasie którego i lipeckie chłopaki biegali po wsi, oblewając piszczące dziewczyny. Reymont doskonale odwzorował w swojej powieści życie mieszkańców polskich wsi, wiernie oddając ich przywiązanie do tradycji i kultywowanie obyczajów przenoszonych z pokolenia na pokolenie. Choć wiele odeszło już w zapomnienie, wiedza o nich wzbogaca nasze pojmowanie kultury i przeszłości oraz pokazuje jak wszyscy łączą się aby pielęgnować piękne świąteczne tradycje.

„Chłopi" - Władysław Stanisław Reymont

„Z kopyta kulig rwie" - Skaldowie

Piosenka Skaldów opowiada o zimowej tradycji która za każdym razem jest praktykowana przez większość Polaków, mowa oczywiście o kuligu. Kulig jest to zaprzęg konny z przyczepionymi saniami w formie orszaku, jest to rodzaj zabawy której często towarzyszy muzyka, śpiew oraz zabawa przy ognisku. W XVI wieku były bardzo popularną rozrywką zarówno magnaterii, jak i średniej części szlachty, dla których stanowiły one uroczystość patriotyczną, po rozbiorach Polski organizowaną na przekór zaborcom jako kultywacja polskiej tradycji narodowej. Kuligi miały również wymiar kulturalny podczas kuligu wykonywano tylko polskie pieśni ludowe oraz polskie tańce narodowe krakowiaki, mazury, polonezy, kujawiak z oberkiem, a także regionalne polki. Osoby które nie dostosowały się do zasad obowiązujących podczas kuligu np. prezentował tańce zagraniczne zostawały usunięte z orszaku.

"Święcone na wsi"Włodzimierz Tetmajer 1897

Obraz Tetmajera ilustruje obrzęd święcenia koszyczków Wielkanocnych w Bronowicach, podczas którego kobiety wraz ze swoimi dziećmi były ubrane w barwne ludowe jak kwiaty postrojone ubrania. Przed każdą z nich stał żółty koszyk ze święconką, ciemny dzbanek na wodę, którą ksiądz poświęcił.

Dodatkowe materiały

Polonez

1

3

4

Polska Wielkanoc

Mem

Lany Poniedziałek

5

6

7

Polskie stroje ludowe

"W moim ogródeczku"

6

2

Wesele po góralsku

Dziękuję za uwagę.

Łukasz Dąbrowski

Prezentacje wykonał;

# data[].attributes.attachment_link.title
Motyw Tradycji i Obyczajów by LukDABHQ on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Motyw obyczajów i tradycji PRESENTATION Tradycja Ogół obyczajów, norm, poglądów, zachowań właściwych jakiejś grupie społecznej, przekazywanych z pokolenia na pokolenie; też: ciągłość tych obyczajów, norm, poglądów lub zachowań Podczas oglądania prezentacji naciskaj obrazy Pielęgnowanie oraz wykonanie obyczajów wynikało z szacunku do dawnych czasów świetności w kraju.

# data[].attributes.body
motyw odpowiedzialności - zadanie

# data[].attributes.body
motyw odpowiedzialności

# data[].attributes.attachment_link.description
Zgadnij nazwy dzieł w których występuje motyw pieniądza

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź wyrazy bliskoznaczne słowa pieniądza.

# data[].attributes.headline
Witaj! Poniżej znajdziesz teksty, obrazy i ćwiczenia dotyczące theatrum mundi.

# data[].attributes.subject
Witaj! Poniżej znajdziesz teksty, obrazy i ćwiczenia dotyczące theatrum mundi.

# data[].attributes.headline
Wisława Szymborska "Życie na poczekaniu" 

# data[].attributes.subject
Wisława Szymborska "Życie na poczekaniu" 

# data[].attributes.body
CZĘŚĆ PIERWSZA

# data[].attributes.headline
Wisława Szymborska "Życie na poczekaniu"

# data[].attributes.subject
Wisława Szymborska "Życie na poczekaniu"

# data[].attributes.body
CZĘŚĆ DRUGA

# data[].attributes.body
CZĘŚĆ PIERWSZA

# data[].attributes.body
CZĘŚĆ DRUGA

# data[].attributes.headline
Po przeczytaniu tekstów i innych materiałów, wykonaj ćwiczenie

# data[].attributes.subject
Po przeczytaniu tekstów i innych materiałów, wykonaj ćwiczenie

# data[].attributes.attachment_link.description
Witaj, wykonaj krzyżówkę dotyczącą motywu teatru

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyszukaj nazwy kilku motywów literackich.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kliknij w okienka oznaczone cyframi arabskimi, a następnie wpisz odpowiednie słowa.

# data[].attributes.headline
Przykład piosenki do własnej interpretacji

# data[].attributes.subject
Przykład piosenki do własnej interpretacji

# data[].attributes.attachment_link.title
Queen - The Show Must Go On (Official Video)

# data[].attributes.body
Ta artystka wykonała wiele prac z wykorzystaniem motywu teatru. Wpisz jej dane w wyszukiwarce i przekonaj się sam :)

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź słowa związane z motywem kariery, które znajdują się na mapach myśli. Musisz znaleźć 12 słów.

# data[].attributes.body
Mit o Dedalu i Ikarze

# data[].attributes.body
Adam i Ewa

# data[].attributes.body
"Przedwiośnie"- Stefan Żeromski

# data[].attributes.body
Agata Gałązka

# data[].attributes.body
Motyw marzeń- zadanie

# data[].attributes.body
Motywy literackie

# data[].attributes.attachment_link.description
Połącz odpowiedni motyw literacki do utworu (zaglądaj do podpowiedzi, ułatwi Ci to przejście gry)

# data[].attributes.body
Obraz z motywem theatrum mundi

# data[].attributes.body
Przedwiośnie vs Ferdydurke- Motywy literackie

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie vs Ferdydurke- Motywy literackie 

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj poprawnie motywy literackie do 2 lektur z XX-lecia międzywojennego