# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Jordan ( hebr. ‏נהר הירדן‎, nahar ha-jarden; arab. ‏نهر الأردن‎, nahr al-urdun) - rzeka w Azji, na Bliskim Wschodzie, przepływająca przez Liban, Syrię, Izrael, Palestynę i Jordanię, na kilku odcinkach będąc rzeką graniczną. Długość rzeki to 251 km, a powierzchnia dorzecza 18 000 km².

Wody Jordanu wykorzystywane są do celów irygacyjnych i energetycznych, ale ich podział i wykorzystanie jest przyczyną wielu sporów wśród państw, przez które przepływa. W 2010 roku media donosiły o skutkach nadmiernej eksploatacji Jordanu, w wyniku której obniżył się poziom wody w rzece oraz zasilanym przez nią Morzu Martwym.

Jej początkiem, na terytorium Libanu, są cztery rzeki (potoki) źródłowe spływające z południowych stoków gór Antyliban. Rzekami tymi są:

Łączą się w dolinie Hula.

Płynie na południe dnem tektonicznego rowu Jordanu w górnym biegu tworząc liczne progi. Przepływa przez Jezioro Hula, następnie przez Jezioro Tyberiadzkie. W dolnym biegu meandruje. Uchodzi deltą do Morza Martwego na wysokości 396 m poniżej poziomu morza.

Większymi dopływami (lewymi, wschodnimi) są Jarmuk i Nahr al-Szewka.

W Starym Testamencie wymieniona jako główna rzeka Ziemi Obiecanej. Biblia wymienia rzekę między innymi przy okazji opisu przejścia przez niego suchą nogą przez Izraelitów pod wodzą Jozuego; osuszania go przez Eliasza i dwukrotnie przez Elizeusza (osuszenia te nie miały trwałego charakteru). Jordan odegrał też ważną rolę w cudownym uzdrowieniu Naamana.

W Nowym Testamencie Jordan wymieniony został jako miejsce chrztu Jezusa i Żydów dokonywanego przez Jana Chrzciciela. Według tradycji za miejsce, w którym chrzcił Jan Chrzciciel uznaje się Kasr al-Jahud.

Encyklopedia Geograficzna Świata t. VI Azja, AW Opres i PPWK, Kraków 1997, ISBN 83-85909-23-0 .

# data[].attributes.attachment_link.title
Jordan (rzeka) - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Jordan ( hebr. ‏נהר הירדן‎, nahar ha-jarden; arab. ‏نهر الأردن‎, nahr al-urdun) - rzeka w Azji, na Bliskim Wschodzie, przepływająca przez Liban, Syrię, Izrael, Palestynę i Jordanię, na kilku odcinkach będąc rzeką graniczną. Długość rzeki to 251 km, a powierzchnia dorzecza 18 000 km².

# data[].attributes.attachment_link.title
Wczoraj i dziś, klasa 5, semestr 2, Zanim powstała Polska

# data[].attributes.attachment_link.description
Wczoraj i dziś, klasa 5, semestr 2, Zanim powstała Polska

# data[].attributes.attachment_link.title
Bizancjum w czasach świetności - Lekcje historii pod ostrym kątem - Klasa 5

# data[].attributes.body
PISMO SUMERYJSKIE

# data[].attributes.body
PAPIRUS - materiał piśmienniczy, powstał z trzciny, wynalazek Egipcjan
PISMO OBRAZKOWE - pismo składające się z pojedynczych obrazków, z reguły
1 wyraz =1 obrazek
PISMO ALFABETYCZNE - pismo wynalezione przez Fenicjan, składające się z głosek
1 głoska=1 znak , litera
FENICJANIE - ludność zamieszkująca tereny Morza Śródziemnego, żeglarze, handlarze, kupcy, wynalazcy pisma alfabetycznego

# data[].attributes.body
- znam przyczyny powstania pisma
- potrafię połączyć rodzaj pisma z cywilizacja, która je stworzyła
- wskazuję wiek, kiedy wynaleziono pismo
- znam pojęcia: papirus, pismo obrazkowe, alfabetyczne, Fenicjanie

# data[].attributes.body
- wodociągi
- pismo, do dziś nikt nie potrafi go odczytać
- kanały nawadniające
- matematyka - system dziesiętny, liczby arabskie
- bogowie: BRAHMA twórca świata,
WINSZU utrzymuje świat przy życiu
SZIWA bóg śmierci i zagłady
- system kastowy , do dziś

# data[].attributes.body
Chińczycy wynaleźli papier, proch strzelniczy, ruchomą czcionkę (umożliwiała druk).

Dzięki udoskonaleniu technik wytopu metali m.in. zastosowano metalowy pług w rolnictwie. Zwiększyło to wydajność upraw.

Chińczycy odkryli właściwości magnesu, co wykorzystali m.in. w postaci igły magnetycznej w kompasie.

W Chinach opracowano pismo.

Produkowano naczynia z porcelany, a proces ich wytwarzania był długo objęty tajemnicą.

Rozwijano takie dziedziny nauki jak matematyka, medycyna, astronomia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

To make this website work, we log user data and share it with processors. To use this website, you must agree to our Privacy Policy, including cookie policy. I agree.

# data[].attributes.attachment_link.description
Indie i Chiny w Starożytności (Środkowy i Daleki Wschód w II i I tysiącleciu p.n.e.)

# data[].attributes.body
KASTY - grupy społeczne
HINDUIZM - politeistyczna wiara cywilizacji Indii, wierzyli w reinkarnację
JEDWAB - materiał
PAGODA - chińskie świątynie z charakterystycznymi dachami

JEDWABNY SZLAK - droga, która przemierzali kupcy z Chin do Europy

# data[].attributes.body
- potrafię scharakteryzować cywilizację doliny Indusu
- znam bogów hinduizmu
- wymieniam osiągnięcia cywilizacji chińskiej
- wiem, jak powstał Wielki Mur Chiński
- wiem nad jakimi rzekami powstały te cywilizacje
- wyjaśniam pojęcia: kasta, hinduizm, jedwab, pagoda, jedwabny szlak

# data[].attributes.body
JUDAIZM - religia narodu żydowskiego
JAHWE - bóg w religii judajskiej
MESJASZ - wybawca, wyzwoliciel narodu żydowskiego, który uwolni naród i utworzy potężne państwo Izrael
DEKALOG - dziesięć przykazań, które Mojżesz otrzymał na górze Synaj od Boga
TORA - Pięcioksiąg, święta księga religii żydowskiej, w której zapisano, ze jeżeli Abraham bedzie wierzył tylko w jednego boga, to otrzyma Ziemie Kanaan we władanie.
MOJŻESZ - pod jego wodzą  Izraelici opuścili Egipt i wrócili do Palestyny.

# data[].attributes.body
- potrafię scharakteryzować wierzenia starożytnych Izraelitów
- wskazuję różnice między politeizmem a monoteizmem
- znam historię starożytnych Izraelitów
- wskazuje na mapie Palestynę i Jerozolimę
- znam pojęcia: judaizm, Tora, Jahwe, Dekalog, Mesjasz

# data[].attributes.body
SARKOFAG - trumna
MUMIFIKACJA - bandażowanie ciała, wyjmowanie wnętrzności, balsamowanie ciała zmarłego, zabezpieczanie przed rozpadem
FARAON - władca Egiptu
PIRAMIDA - grobowce
HIEROGLIFY- pismo obrazkowe
POLITEIZM - wiara w wielu bogów

# data[].attributes.body
- charakteryzuję egipska piramidę społeczną
- znam zakres władzy faraona
- wymieniam osiągnięcia Egipcjan
- wskazuję na mapie Nil i Egipt
- znam pojecia: faraon, politeizm, mumifikacja, sarkofag, piramida, hieroglify

# data[].attributes.body
- pismo klinowe, system liczenia, oparty na 60, koło, koło garncarskie, systemy nawadniajace

# data[].attributes.body
najstarsze spisane prawa, bardzo surowe, na zasadzie OKO ZA OKO, ZAB ZA ZĄB

# data[].attributes.body
ZIKKURAT - świątynia, na szczycie kaplica, służyła ochronie ludności przed powodziami
BLISKI WSCHOD - tereny u styku Azji, Afryki, Europy
CYWILIZACJA - społeczność, która miała swoje wytwory i założyli swoje państwa

# data[].attributes.body
- wyjaśniam, dlaczego pierwsze cywilizacje były zakładane nad rzekami
- wymieniam osiągnięcia Sumerów
- wiem czym był kodeks Hammurabiego
- znam pojecia: cywilizacja, bliski Wschod, system irygacyjny, zikkurat

# data[].attributes.body
Proces przejścia z koczowniczego na osiadły tryb życia, około 9-10 tys lat temu

# data[].attributes.body
Pierwsze ślady odnotowano 4 mln lat temu w Afryce
Zajęcia: rozpalanie ognia, posługiwanie się prostymi narzędziami kamiennymi, zbieractwo roślin leśnych, myślistwo, zycie w jaskiniach,

# data[].attributes.body
pięściak - kamienne narzędzie, służące praludziom
hodowla - oswajanie dzikich zwierząt i udomowienie ich
ewolucja - proces zmian zachodzących na przestrzeni tysięcy lat
Epoka kamienia - okres w dziejach, kiedy tworzono jedynie broń , narzędzia z kamienia około 2,6 mln lat temu
E brązu - czas kiedy zaczęto tworzyć narzędzia z brązu, czyli miedź plus cyna, około 3 000 lat pne
E żelaza - czas, kiedy zaczęto używać żelaza około 1200 lat pne

# data[].attributes.body
- wiem skąd wywodzą się praludzie
- potrafię wskazać czym się zajmowali
- porównuję koczowniczy i osiadły tryb życia
- znam skutki rewolucji neolitycznej
- posługuję się pojęciami; pięściak, hodowla, epoka kamienia, epoka brązu, epoka żelaza, ewolucja

# data[].attributes.attachment_link.title
Wczoraj i dziś, klasa 5, semestr 2, Polska Bolesława Chrobrego

# data[].attributes.attachment_link.description
Wczoraj i dziś, klasa 5, semestr 2, Polska Bolesława Chrobrego

# data[].attributes.headline
Temat: Powtórzenie wiadomości z działu VI

# data[].attributes.subject
Temat: Powtórzenie wiadomości z działu VI

# data[].attributes.body
- lasy i puszcze
- wycinka lasów pod uprawy
- ludy; Pomorzanie, Polanie, Mazowszanie, Wiślanie, Opolanie, Ślężanie, Lędzianie
- X wiek Polanie podbili ludy okoliczne tworząc państwo Polan

# data[].attributes.body
Przodkowie byli politeistami, czyli wierzyli w wierzyli w wielu bogów.
Najsłynniejsi bogowie:
SWAROG - bóg ognia i słońca
PERUN - bóg nieba i piorunów
ŚWIĘTOWIT - BÓG WOJNY, URODZAJU, PŁODNOŚCI

# data[].attributes.body
SŁOWIANIE - ludność zamieszkująca tereny wschodnie, środkowe, południowe tereny Europy, którzy osiedlili się pomiędzy VI-VIII wieku
KURHANY - mogiły w kształcie kopców naszych przodków

# data[].attributes.body
- wiem kiedy i gdzie powstało państwo polskie
- potrafię opisać wierzenia ludności na ziemiach polskich
- znam sposób życia ludności zamieszkujących tereny państwa polskiego
- wyjaśniam pojęcia: Słowianie, kurhany,

# data[].attributes.body
CELIBAT - zakaz zawierania małżeństw
ASCEZA - umartwianie się, nie przywiązywanie wagi do życia n ziemi, najważniejsze zbawienie po śmierci
OPAT - przełożony zakonu, kierujący jego pracą
SZAFARZ - zakonnik, do którego należało kierowanie kuchnia i gospodarstwem zakonu

# data[].attributes.body
- poszerzenie granic
- przekształcenie terenow przygranicznych w marchie
- powstanie szkoł przyklasztornych
- nauka czytania i pisania po łacinie
- przyjęcie tytułu cesarza
- reforma monetarna
- minuskuła karolińska: średniowieczne pismo
- reforma jednostki wagi: funt karoliński

# data[].attributes.body
majordomowie - urzędnicy dworscy
marchie - tereny przygraniczne państwa Frankow

# data[].attributes.body
- cyfry arabskie
- stal damasceńska
- przekładanie dziel antycznych na język arabski
- rozwój medycyny

# data[].attributes.attachment_link.title
Arabowie i początki islamu - Lekcje historii pod ostrym kątem - Klasa 5

# data[].attributes.body
MECZET - muzułmańska świątynia
ISLAM - religia muzułmańska
MAHOMET - twórca religii islamskiej

# data[].attributes.headline
Temat: Utrwalenie wiadomości z działu III.

# data[].attributes.subject
Temat: Utrwalenie wiadomości z działu III.

# data[].attributes.body
PRZYCZYNY
- ataki Słowian, Turków, Arabów
- utrata znaczenia tytułu cesarza
- wewnętrzne walki
SKUTKI
- upadek cesarstwa
- koniec średniowiecza
- śmierć ostatniego cesarza
-

# data[].attributes.attachment_link.title
Początki Chrześcijaństwa - Lekcje historii pod ostrym kątem - Klasa 5

# data[].attributes.headline
RÓŻNICE POMIĘDZY CHRZEŚCIJAŃSTWEM a JUDAIZMEM

# data[].attributes.subject
RÓŻNICE POMIĘDZY CHRZEŚCIJAŃSTWEM a JUDAIZMEM

# data[].attributes.body
JUDAIZM: religia starsza od chrześcijaństwa, święta księga to Tora, nie uznaje Jezusa Chrystusa a Mesjasza, bóg to Jahwe, mniej liczna grupa
CHRZEŚCIJAŃSTWO: narodziło się w Palestynie, święta księga to Biblia, Jezus Chrystus to syn boży,

# data[].attributes.body
MESJASZ - zbawiciel
CHRZEŚCIJAŃSTWO - religia monoteistyczna, której podstawa są nauki Jezusa z Nazaretu
APOSTOŁOWIE - uczniowie Jezusa
BISKUPI - w pierwszej fazie rozpowszechniania się chrześcijaństwa stali na czele wyznawców tej religii
PAPIEŻ - głowa kościoła katolickiego
EWANGELIA - spisane przez apostołów nauki Jezusa
EDYKT MEDIOLAŃSKI - dokument wydany przez cesarza Konstantyna Wielkiego, zezwalający na swobodne wyznawanie religii chreścijańskiej

# data[].attributes.body
- wyjaśniam, czym różni się chrześcijaństwo od judaizmu
– charakteryzuję działalność apostołów po ukrzyżowaniu Jezusa
– wyjaśniam, dlaczego władze rzymskie odnosiły się wrogo
do chrześcijaństwa
– wyjaśniam znaczenie Edyktu mediolańskiego dla rozwoju
chrześcijaństwa
– wskazuję na mapie: Palestynę, Jerozolimę i Mediolan
- posługuję się terminami: Mesjasz, chrześcijaństwo, apostołowie,
biskupi, papież, Ewangelia, Biblia − Stary i Nowy Testament,
Edykt mediolański
.

# data[].attributes.body
- wpływ dzieł greckich
- Wergiliusz: Eneida
- Horacy: ody

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rzym, stolica i największe miasto Włoch, kryje tak wiele bogactw i zabytków, że niełatwo zwiedzić wszystkie podczas jednego wyjazdu. Takiej liczby zabytków i dzieł sztuki nie ma w jednym miejscu nigdzie indziej na świecie. Mówi się, że kto chociaż raz odwiedził Rzym, z pewnością do niego powróci. Co warto zobaczyć w Wiecznym Mieście? Podpowiadamy.

1. Koloseum

Antyczna arena, dawny Amfiteatr Flawiuszów, wizytówka Rzymu. Aby docenić wielkość i piękno tej majestatycznej budowli, trzeba przyjrzeć się jej z bliska. Koloseum, powstałe na zlecenie cesarza Wespazjana w 80 roku, do dziś zadziwia i fascynuje. Amfiteatr zbudowano na planie elipsy o długości 180 m i szerokości 156 m. Budowla składa się z 80 arkad postawionych na różnych rodzajach kolumn. Z zewnątrz prezentuje się naprawdę imponująco.

Niegdyś arena mogła pomieścić się do 70 tys. widzów, którzy mieli okazję obserwować walki gladiatorów, polowania na zwierzęta czy bitwy morskie. Najprawdopodobniej ostatni spektakl odbył się w amfiteatrze w 523 r. Koloseum było wielokrotnie przebudowywane, w XIV wieku zniszczone z powodu trzęsienia ziemi, a w XVIII ogłoszone miejscem męczeństwa chrześcijan. Od 2007 roku ten rzymski zabytek uznano za jeden z siedmiu nowych cudów świata.

2. Panteon

To bez wątpienia najlepiej zachowany zabytek Rzymu. Budowla powstała w 27 r. p. n.e. na zlecenie Marka Wipsaniusza Agryppy, następnie została przebudowana w latach 118-125 przez cesarza Hadriana, by w IV wieku zostać zamienioną na kościół.

Panteon to jedna z najbardziej znanych budowli Europy.

Wnętrze Panteonu uderza prostotą i symetrią. W czasach antycznych w bocznych niszach stały posągi bóstw, obecnie są ozdobione rzeźbami i freskami o charakterze chrześcijańskim. W środku świątyni znajdują się liczne kaplice grobowe, m.in. sarkofag Rafaela Santi i władców Włoch. Panteon znajduje się w centrum Rzymu, przy popularnej ulicy Piazza della Rotonda.

3. Forum Romanum

Serce starożytnego Rzymu i centrum ówczesnego świata. Forum Romanum to najstarszy plac miejski w kraju i ruiny dawnych okazałych budowli, m.in. świątyni rzymskich bogów, łuków triumfalnych, kolumn i pomników, otoczone sześcioma wzgórzami.

Wchodząc od zachodu na Forum Romanum, miniemy imponujące pozostałości świątyni Wenus i Romy wybudowanej w 135 roku przez cesarza Hadriana i przebudowanej w kolejnych latach. Ale to tylko początek niezwykłych ruin na tym terenie. Warto zatrzymać się również przy Bazylice Maksencjusza, ruinach świątyni Antoniny i Faustyny z II wieku (dziś pozostało 10 monolitycznych kolumn), Kurii (dawnym miejscu zebrań senatu) czy Łuku Septymiusza Sewera. Z Forum Romanum można wybrać się na Palatayn - jedno z siedmiu wzgórz Rzymu.

4. Piazza Navona

To jedno z najbardziej popularnych i romantycznych miejsc w Rzymie. Piazza Navona powstała w miejscu starożytnego stadionu Domicjana, którego pozostałości można podziwiać od strony Piazza Sant'Apollinare. Znajdziemy tu okazałe budowle, klimatyczne kawiarnie i knajpki oraz trzy charakterystyczne fontanny.

Na placu wyróżnia się budynek Palazzo Pamphilj (obecnie ambasada Brazylii przy Watykanie) oraz postawiona w samym centrum Fontanna Czterech Rzek (Fontana dei Quattro Fiumi) dzieła Berniniego. Naprzeciw wznosi się piękny kościół di Sant'Agnese in Agone. Na Piazza Navona można podziwiać jeszcze dwie inne fontanny: zaprojektowaną również przez Berniniego Fontanę del Moro oraz del Nettuno dzieła Giacoma della Porta.

5. Plac i Bazylika św. Piotra

Do Bazyliki św. Piotra prowadzi imponujący plac otoczony charakterystyczną kolumnadą składającą się z 284 kolumn i 88 filarów. Całość ozdobiona jest dodatkowo prawie 150 figurami świętych. Sama Bazylika robi również ogromne wrażenie. Świątynia powstała w XV i XVI wieku w miejscu starszej, wczesnochrześcijańskiej bazyliki wybudowanej na zlecenie cesarza Konstantyna ok. 320 roku.

Wewnątrz bazyliki znajduje się ponad 40 ołtarzy, 11 kaplic, 395 posagów i ponad 10 tys. m ² malowideł i mozaik. Punktem centralnym jest ołtarz Świętego Piotra z baldachimem. Bazylika w Watykanie jest architektonicznym symbolem władzy papieskiej i główną świątynią Kościoła katolickiego. Zarówno plac, jak i świątynia w Watykanie, zdumiewają swą wielkością. Wizyta w tym miejscu to niezapomniane doznanie dla katolików oraz wielbicieli sztuki i architektury.

6. Kapitol

To chyba najważniejsze wzgórze Rzymu, które - już od momentu założenia miasta - było jego symbolem i sanktuarium. Na Kapitolu stały najstarsze świątynie, m.in. Jowisza Feretriusa, Jowisza Kapitolińskiego, Junony czy Minerwy. Po wielu pożarach budynki na wzgórzu zostały zniszczone, a w ich miejscu powstały nowe.

Na Kapitol prowadzą nas wspaniałe schody (tzw. Cordonata) projektu Michała Anioła. Po ich obu stronach wznoszą się pałace (Palazzo Nuovo oraz Palazzo dei Conservatori) również dzieła włoskiego artysty. Duże wrażenie robi centralny plac z pięknym posągiem Marka Aureliusza. Z Kapitolu roztacza się fantastyczny widok na Forum Romanum.

7. Piazza de Spagna i Schody Hiszpańskie

To jeden z najbardziej znanych punktów miasta. Piazza de Spagna nie byłby tym, czym jest, gdyby nie słynne Schody Hiszpańskie. To najdłuższe schody w Europie zrealizowane według projektu Francesca de Sanctisa w pierwszej połowie XVIII wieku. Prowadzą na szczyt wzgórza zwieńczonego kościołem Trinita dei Monti - jednym z najważniejszych centrów życia religijnego.

To miejsce niezwykłe popularne i stale zatłoczone przez turystów, szczególnie w ciągu dnia. Ze szczytu Schodów Hiszpańskich roztacza się wspaniały widok na Rzym. Z kolei u ich podnóży znajduje się niewielka fontanna Barcaccia.

8. Campo de' Fiori

To ulubione miejsce spotkań rzymskiej młodzieży. Zawsze tu tłoczno i gwarno, a latem ciężko przedostać się przez wielobarwny tłum. W starożytności stała tu świątynia Venus Victrix oraz Teatr Pompejusza. W XVI wieku plac stał się miejscem publicznych egzekucji, a od XIX popularnym targiem.

W centrum Campo de' Fiori wznosi się pomnik Giordana Bruna, oskarżonego o herezję i spalonego na tu w 1600 roku. O tym słynnym rzymskim miejscu pisał w swoim wierszu („Campo di Fiori") sam Czesław Miłosz. Plac znajduje się w pobliżu wspomnianego wcześniej Piazza Navona.

9. Fontanna di Trevi

To największa i najbardziej znana na świecie fontanna w Rzymie. Fontanna di Trevi powstała w pierwszej połowie XVII wieku, według projektu Nicoli Salviego, a następnie Giovanni Panniniego. To barokowe dzieło przedstawia boga mórz, Neptuna, otoczonego morskimi bóstwami. Po jego obu stronach wznoszą posągi symbolizujące obfitość oraz zdrowie.

Z tym miejscem wiążą się liczne tradycje. Chociażby ta, że wrzucenie do Fontanny di Trevi monety ma dawać gwarancję, że powróci się do Rzymu. A ponieważ codziennie robi to tysiące turystów, miasto zarabia na fontannie ok. 500 euro dziennie.

10. Trastevere

Trastevere (lub też Zatybrze) jest dzielnicą mieszkalną po lewej stronie Tybru. To jedna z najstarszych części Rzymu wypełniona krętymi uliczkami, średniowiecznymi kamienicami i spacerującymi artystami i studentami. Jest imprezowym, klimatycznym centrum miasta z najlepszymi barami i restauracjami.

Sercem dzielnicy jest Piazza de S. Maria - plac, przy którym wznosi się jeden z najstarszych kościołów w Rzymie - Basilica di Santa Maria in Trastevere. W każdą niedzielę przy Viale Trastevere odbywa się Porta Portese - jeden z największych ulicznych targów antyków i staroci w Europie.
PRZECZYTAJ TAKŻE: * Wenecja: miasto, w którym warto się zgubić * Rzym. Magia Włoch [Relacja z podróży] * Wyspy Liparyjskie: archipelag 7 pereł Morza Śródziemnego
Źródło: "Spacerownik historyczny. Rzym i jego czarna arystokracja", Wojciech Ponikiewski, Warszawa 2012
___
RadioZET.pl/NC

# data[].attributes.attachment_link.title
Rzym: zabytki i najciekawsze atrakcje. 10 miejsc, których nie możesz pominąć [ZDJĘCIA]

# data[].attributes.attachment_link.description
Rzym, stolica i największe miasto Włoch, kryje tak wiele bogactw i zabytków, że niełatwo zwiedzić wszystkie podczas jednego wyjazdu. Takiej liczby zabytków i dzieł sztuki nie ma w jednym miejscu nigdzie indziej na świecie. Mówi się, że kto chociaż raz odwiedził Rzym, z pewnością do niego powróci. Co warto zobaczyć w Wiecznym Mieście?

# data[].attributes.body
- kamienne drogi
- wytrzymałe
- tysiące kilometrów, łączyły się w Rzymie
- najstarsza droga via Appia

# data[].attributes.body
AKWEDUKT - wodociąg
ŁUK TRIUMFALNY - budowle w kształcie bramy wjazdowej, na cześć bohaterów wojennych, cesarzy, uroczystości
CIRCUS MAXIMUS - ogromny cyrk, odbywały się wyścigi rydwanów
KOLOSEUM - amfiteatr
PANTEON - najsłynniejsza rzymska światynia
KODEKS JUSTYNIANA - spis wszystkich praw
PRAWO XII TABLIC - najstarsze spisane prawo, na 12 tablicach, dostępnych dla wszystkich

# data[].attributes.body
- wyjaśniam zwrot: Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu
– omawiam najwybitniejsze dzieła sztuki i architektury rzymskiej
– wyjaśniam rolę praw i przepisów w funkcjonowaniu państwa
na przykładzie Rzymu
– posługuję się terminami: akwedukt, łuk triumfalny,
Circus Maximus, Koloseum, Panteon, kodeks, Prawo XII Tablic,
Kodeks Justyniana
– omawiam dokonania Wergiliusza i Horacego

# data[].attributes.attachment_link.title
Życie w Wiecznym Mieście - Lekcje historii pod ostrym kątem - Klasa 5

# data[].attributes.body
- politeizm
- Jowisz - odpowiednik Zeusa
- Junona - odpowiednik Hery opiekunka małżeństw
- Minerwa - odpowiednik Ateny bogini mądrości, sztuki
- Mars - odpowiednik Aresa, bóg wojny
- Neptun - odpowiednik Posejdona, bóg mórz
- Wenus - odpowiednik Afrodyty bogini miłości
- Westa - opiekunka ogniska domowego

# data[].attributes.attachment_link.title
Imperium Rzymskie - Lekcje historii pod ostrym kątem - Klasa 5

# data[].attributes.body
-Forum Romanum
- termy
- wille z dziecińcami u bogatych Rzymian
- niewolnicy jako służba
- bogaci Rzymianie posiadaczami nieruchomości poza miastem
- plebs w wynajętych, ciasnych kamienicach,
- oglądanie igrzysk
- amfiteatry, gdzie były widowiska pokazywane ( walki gladiatorów)

# data[].attributes.body
PATRYCJUSZE
PLEBEJUSZE
NIEWOLNICY

# data[].attributes.body
FORUM ROMANUM - rzymski rynek
TERMY - publiczne łaźnie

# data[].attributes.body
- wyjaśniam dlaczego Rzym był nazywany wiecznym miastem - -przedstawiam warunki życia oraz rozrywki dawnych mieszkańców
Rzymu
– opisuję, jakie funkcje pełniło Forum Romanum
– charakteryzuję różne grupy społeczeństwa rzymskiego
– wymienia najważniejsze bóstwa czczone przez Rzymian
i określa, jakimi dziedzinami życia się one opiekowały
– posługuje się terminami: Forum Romanum, termy,

# data[].attributes.body
-koniec starożytności
- powstanie nowych państw na gruzach imperium
- przejęcie elementów z kultury rzymskiej przez inne państwa

# data[].attributes.body
-- najazdy plemion barbarzyńskich
- kryzy gospodarczy
- kłótnie o tron
- namiestnicy z nieograniczona pozycją
- wędrówka ludów
- armia złożona z ludności podbitej

# data[].attributes.body
1. III w.p.n.e. podbój Italii.
2. III/II w.p.n.e. wojny  Kartaginą
- zniszczenie miasta w 146 r.p.n.e
3. I w. podbój Grecji, Syrii, Egiptu, Hiszpanii, Brytanii
4. III w.  najazdy plemion barbarzyńskich
5. 395 r. podział  imperium na wschodnie i zachodnie
6. 476 r. pozbawienie korony ostatniego cesarza Romulusa Augustulusa i upadek cesarstwa zachodniego.

# data[].attributes.body
PROWINCJA - teren podbity przez państwo rzymskie
LEGIONY - armia rzymska
ROMANIZACJA - przejmowanie kultury i języka Rzymian ( łacina )
PLEMIONA BARBARZYŃSKIE - plemiona mieszkające poza imperium rzymskim ( np. Germanowie, Hunowie)
WIELKA WĘDRÓWKA LUDÓW - czas wędrówki, przemieszczania się ludności barbarzyńskiej w obrębie imperium, były to ludy uciekające przed Hunami
PAX ROMANA - określenie stanu pokoju istniejącego wewnątrz i na zewnątrz imperium Rzymskiego. Początek tego okresu wyznacza zakończenie wojen domowych u schyłku istnienia republiki rzymskiej w I wieku p.n.e.

# data[].attributes.body
- omawiam etapy powstawania Imperium Rzymskiego
– przedstawiam wygląd i uzbrojenie rzymskiego legionisty
– wymieniam główne prowincje Imperium Rzymskiego
– opisuję przyczyny podziału cesarstwa na wschodnie
i zachodnie i upadku cesarstwa zachodniego
– wskazuję na mapie: Kartaginę, granice Imperium Rzymskiego
w II wieku n.e., Konstantynopol
– posługuje się terminami: prowincja, legiony, romanizacja,
plemiona barbarzyńskie, Germanie, Hunowie, wielka wędrówka
ludów, pax romana
– umiejscawia na osi czasu daty: 395 rok n.e., 476 rok n.e.

# data[].attributes.body
1. 753 r.p.n.e. założenie Rzymu
2. 509 r.p.n.e. wypędzenie ostatniego, siódmego króla i utworzenie republiki.
3. I w.p.n.e władzę obejmuje Juliusz Cezar, który staje się dyktatorem, zabity w 44r.p.n.e
4. Przejęcie władzy przez Oktawiana Augusta, który ogłosił się cesarzem.

# data[].attributes.body
SENAT- rada składająca się z 300 Rzymian dożywotnio
PATRYCJUSZE - członkowie bogatych, zamożnych rodzin, sprawujący władzę
PLEBEJUSZE - wolni obywatele bez praw politycznych
TRYBUN LUDOWY -przedstawiciele plebejuszy w rządzeniu krajem
DYKTATOR - najważniejsza władza w państwie, na 6 miesięcy w razie wojny
KONSULOWIE - dowodzili armia w czasie wojny, zwoływali obrady senatu i zgromadzenia ludowego
KWESTORZY - zajmowali się ściąganiem podatków
PRETOR - należała do nich władza sadownicza
CESARZ - władca cesarstwa, gdzie maił nieograniczoną władzę
MONARCHIA - głowa państwa król
REPUBLIKA - rządy sprawowane przez poszczególnych obywateli Rzymu

# data[].attributes.body
- przedstawiam legendarne początki Rzymu
– charakteryzuję ustrój republiki rzymskiej i jej główne organy
władzy
– opisuję konflikt społeczny między patrycjuszami a plebejuszami
– omawiam przyczyny oraz okoliczności upadku republiki
– wskazuję na mapie: Półwysep Apeniński i Rzym
– posługuję się terminami: Italia, monarchia, republika, senat,
patrycjusze, plebejusze, konsulowie, pretorzy, kwestorzy,
trybun ludowy, dyktator, cesarz
– umiejscawiam na osi czasu daty: 753 rok p.n.e., 44 rok p.n.e.

# data[].attributes.attachment_link.title
Imperium Aleksandra Wielkiego - Lekcje historii pod ostrym kątem - Klasa 5

# data[].attributes.body
- upadek imperium perskiego
- rozprzestrzenianie się kultury greckiej na wschodzie
- upowszechnienie języka greckiego
- budowa nowych miast, noszących imię Aleksandra
- kultura łącząca elementy wschodu i greki

# data[].attributes.body
imperium - państwo o ogromnym terenie, które podbiło inne państwa, uzależniając ich od siebie
falanga macedońska - szyk bojowy
węzeł gordyjski - skomplikowanie związany sznur,  mający pełno supłów. Rozciął go mieczem Aleksander
hellenizacja - grecki styl życia
kultura hellenistyczna - połączenie wpływów kultury greckiej i wschodniej

# data[].attributes.body
– wskazuję na mapie: Macedonię, Persję, Indie i Aleksandrię
w Egipcie
– opisuję przebieg kampanii perskiej Aleksandra Macedońskiego
– wyjaśnia charakter kultury hellenistycznej
– przedstawiam skutki podbojów Aleksandra
– posługuję się terminami: imperium, falanga macedońska,
węzeł gordyjski, hellenizacja, kultura hellenistyczna
– umiejscawiam na osi czasu daty: 333 rok p.n.e., 331 rok p.n.e.
– opisuję dokonania Filipa II i Aleksandra Macedońskiego

# data[].attributes.headline
776 r.p.n.e. I igrzyska olimpijskie starożytne                       1896 r. I igrzyska nowożytne

# data[].attributes.subject
776 r.p.n.e. I igrzyska olimpijskie starożytne                       1896 r. I igrzyska nowożytne

# data[].attributes.body
FIDIASZ
rzeźba Ateny, Zeus w Olimpii
MYRON
Dyskobol, Atena i Marsjasz
TEATR GRECKI
FILOZOFIA
Sokrates, Platon, Arystoteles