# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KURIKULUM STANDARD SEKOLAH MENENGAH

MATEMATIK

TINGKATAN 4

Penulis
Yeow Pow Choo
Thavamani A/P Renu
Kamalah A/P Raman
Wong Jin Wen
Vincent De Selva A/L Santhanasamy

Editor
Premah A/P Rasamanie
Cynthia Cheok Ching Tuing

Pereka Bentuk
Yan Noryana Mohamad

Ilustrator
Asparizal Bin Mohamed Sudin
Mohammad Kamal Bin Ahmad

Pustaka Yakin Pelajar Sdn. Bhd. (10146 M)

2019

KEMENTERIAN
PENDIDIKAN
MALAYSIA

No. Siri Buku: 0091 PENGHARGAAN

KPM2019 ISBN 978-967-490-087-8 Penerbitan buku teks ini melibatkan kerjasama
Cetakan Pertama 2019 banyak pihak. Sekalung penghargaan dan
© Kementerian Pendidikan Malaysia terima kasih ditujukan kepada semua pihak
yang terlibat:
Hak Cipta Terpelihara. Mana-mana bahan
dalam buku ini tidak dibenarkan diterbitkan * Jawatankuasa Penambahbaikan Pruf Muka
semula, disimpan dalam cara yang boleh Surat, Bahagian Buku Teks, Kementerian
dipergunakan lagi, ataupun dipindahkan dalam Pendidikan Malaysia.
sebarang bentuk atau cara, baik dengan cara
elektronik, mekanik, penggambaran semula * Jawatankuasa Penyemakan Pembetulan
mahupun dengan cara perakaman tanpa Pruf Muka Surat, Bahagian Buku Teks,
kebenaran terlebih dahulu daripada Ketua Kementerian Pendidikan Malaysia.
Pengarah Pelajaran Malaysia, Kementerian
Pendidikan Malaysia. Perundingan tertakluk * Jawatankuasa Penyemakan Naskhah Sedia
kepada perkiraan royalti atau honorarium. Kamera, Bahagian Buku Teks, Kementerian
Pendidikan Malaysia.
Diterbitkan untuk Kementerian Pendidikan
Malaysia oleh: * Pegawai-pegawai Bahagian Buku Teks
PUSTAKA YAKIN PELAJAR SDN. BHD. dan Bahagian Pembangunan Kurikulum,
No. 4, Jalan TS 6/4, Taman Industri Subang, Kementerian Pendidikan Malaysia.
47600 Subang Jaya,
Selangor Darul Ehsan. * Ahli panel penilaian dan peningkatan mutu.

Reka Letak dan Atur Huruf: * Bahagian Editorial dan Bahagian Produksi,
PUSTAKA YAKIN PELAJAR SDN. BHD. terutamanya pereka bentuk dan ilustrator.
Muka taip teks: Times New Roman
Saiz taip teks: 11 poin * Semua pihak yang terlibat secara langsung
atau tidak langsung dalam menjayakan
Dicetak oleh: penerbitan buku ini.
PERCETAKAN HAJI JANTAN SDN. BHD. (170526-W)
No. 12, Jalan 4/118C, Desa Tun Razak,
56000 Cheras, Kuala Lumpur,
Malaysia.

Kandungan

Pendahuluan v

Simbol dan Rumus vii

BAB 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu 1
Pemboleh Ubah 2

1.1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik 32
34
BAB 2 Asas Nombor
54
2.1 Asas Nombor 56
71
BAB 3 Penaakulan Logik
94
3.1 Pernyataan 96
3.2 Hujah 106
116
BAB 4 Operasi Set
128
4.1 Persilangan Set 130
4.2 Kesatuan Set
4.3 Gabungan Operasi Set

BAB 5 Rangkaian dalam Teori Graf

5.1 Rangkaian

iii

BAB 6 Ketaksamaan Linear dalam Dua Pemboleh Ubah 154

6.1 Ketaksamaan Linear dalam Dua Pemboleh Ubah 156

6.2 Sistem Ketaksamaan Linear dalam Dua Pemboleh Ubah 165

BAB 7 Graf Gerakan 182

7.1 Graf Jarak-Masa 184
7.2 Graf Laju-Masa 195

BAB 8 Sukatan Serakan Data Tak Terkumpul 210

8.1 Serakan 212
8.2 Sukatan Serakan 219

BAB 9 Kebarangkalian Peristiwa Bergabung 242

9.1 Peristiwa Bergabung 244
9.2 Peristiwa Bersandar dan Peristiwa Tak Bersandar 246
9.3 Peristiwa Saling Eksklusif dan Peristiwa Tidak
253
Saling Eksklusif 262
9.4 Aplikasi Kebarangkalian Peristiwa Bergabung

BAB 10 Matematik Pengguna: Pengurusan Kewangan 270

10.1 Perancangan dan Pengurusan Kewangan 272

Jawapan 293
Glosari 309
Senarai Rujukan 311
Indeks 312

Muat turun aplikasi percuma daripada layaran berkaitan ke peranti mudah
alih pintar anda.

Nota: Murid boleh muat turun perisian dinamik yang berkaitan percuma untuk
membuka fail yang berkenaan.

http://yakin-pelajar.com/Ting4

iv

Pendahuluan

Buku teks Matematik Tingkatan 4 ini ditulis berdasarkan Kurikulum Standard Sekolah
Menengah (KSSM). Buku ini terdiri daripada 10 bab yang disusun dan dirancang secara sistematik
berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP) Matematik Tingkatan 4.

Pada permulaan bab, murid akan diperkenalkan kepada bahan rangsangan yang berkaitan
dengan kehidupan harian untuk merangsang pemikiran murid tentang konsep sesuatu topik.
Di samping itu, standard kandungan dan daftar kata turut disertakan untuk memberikan
gambaran ringkas tentang kandungan bab.

Buku ini mengandungi ciri-ciri istimewa berikut:

Anda akan mempelajari Penerangan

Maslahat Bab mengandungi standard kandungan yang akan
dipelajari dalam setiap bab
Imbasan Silam
kepentingan ilmu dan kemahiran yang akan dipelajari
JARINGAN KATA dalam bab ini untuk diaplikasikan dalam kehidupan
seharian dan alam kerjaya pada masa depan
Rangsangan Minda
sejarah ilmuwan terdahulu atau asal usul penerokaan
ZON INFORMASI bab ini dalam mata pelajaran Matematik

TIP daftar kata yang terkandung dalam setiap bab

Indikator membantu murid memahami konsep asas
matematik melalui aktiviti individu, berpasangan
atau kumpulan

memberikan maklumat tambahan yang berkaitan
dengan bab yang dipelajari

mendedahkan pengetahuan tambahan yang perlu
diketahui kepada murid

menarik perhatian murid kepada fakta tambahan
yang perlu diketahui, kesilapan yang sering
dilakukan murid dan mengelakkan kecuaian murid

v

Celik Minda Penerangan

ZON INTERAKTIF mengemukakan soalan yang merangsang minda
murid untuk berfikir secara kritis dan kreatif
MEMORI SAYA
membina kemahiran berkomunikasi secara matematik
Malaysiaku
membantu murid untuk mengingat perkara yang
PROJ EK telah dipelajari
Praktis Kendiri 2.1a
konsep matematik yang berkaitan dengan
 Eksplorasi Matematik pencapaian Malaysia

PETA KONSEP membolehkan murid menjalankan tugasan dan
membentangkan hasil semasa pembelajaran
Semak Jawapan
menguji kefahaman murid terhadap konsep yang
vi telah dipelajari

soalan latihan yang berunsurkan kepelbagaian aras
kemahiran berfikir

QR Code yang dapat diimbas dengan
menggunakan aplikasi dalam peranti mudah
alih pintar

merangkumi konsep penggunaan aplikasi digital,
kalkulator, hands on dan permainan yang bertujuan
untuk memberikan aktiviti tambahan kepada
murid untuk mempertingkatkan pemahaman murid
dengan lebih berkesan

rumusan keseluruhan bab yang telah dipelajari

melihat standard pembelajaran yang telah
dipelajari kembali sama ada tercapai atau tidak

menyemak jawapan dengan kaedah alternatif

soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT)
untuk menguji kemahiran murid

Simbol dan Rumus

Simbol

= sama dengan ∈ unsur n(A) bilangan unsur set A
≠ tidak sama dengan ∉ bukan unsur Σ (sigma) jumlah
≈ hampir sama dengan ξ set semesta σ2 (sigma) varians
> lebih besar daripada ⊂ subset
⊄ bukan subset (x bar) min
< kurang daripada A pelengkap set A e tepi
≥ lebih besar atau sama dengan { }, φ set kosong G graf
≤ kurang atau sama dengan ∩ persilangan v bucu
~ (Tilda) penafian ∪ kesatuan d darjah
p ⇒ q jika p, maka q
p ⇔ q p jika dan hanya jika q

Rumus

n(A < B) = n(A) + n(B) - n(A > B) m = - -Pi-nta-s-an--y
n(A ) = n(ξ) - n(A) Pintasan-x

n(A > B ) = n(A < B) Laju = M-Jaar-a-sak
Laju purata = -Ju-ml-ah-j-ara-k
n(A < B ) = n(A > B)
n(A) Jumlah masa
Pecutan = -Pe-ru-ba-h-an-la-j-u
P(A) = n(S)
Peristiwa pelengkap, P(A' ) = 1 - P(A) Perubahan masa

P(A dan B) = P(A > B) = -Σx-
N
P(A > B) = P(A) × P(B)
= -Σf-x
P(A atau B) = P(A < B) Σf

P(A < B) = P(A) + P(B) - P(A > B) varians, σ2 = -Σ(-x ---)2 = -Σx-2 - 2
Σd(v) = 2E; v ∈ V NN
Kecerunan, m = -Ja-ra-k m-e-nc-an-ca-ng-
varians, σ2 = -Σf-(x-- -)-2 = -Σf-x-2 - 2
Jarak mengufuk Σf Σf
m = -yx22--- -yx11
Sisihan σ= -Σ(-x ---)2 = -Σx-2 - 2
piawai, N N

Sisihan σ = -Σf-(x-- -)-2 = -Σf-x2- 2
piawai, Σf Σf

vii

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 BAB Fungsi dan Persamaan
1 Kuadratik dalam
Satu Pemboleh Ubah

Anda akan mempelajari
► Fungsi dan Persamaan Kuadratik

Pulau Warisan terletak di Kuala Terengganu. Pulau ini menjadi
daya tarikan baharu bagi para pelancong kerana merupakan
sebuah pulau buatan manusia yang dihubungkan dengan jambatan.
Jambatan ini mirip seperti jambatan di Putrajaya.

Tahukah anda bahawa bentuk binaan jambatan ini mempunyai
ciri-ciri matematik yang istimewa?

Maslahat Bab

Fungsi dan persamaan kuadratik banyak digunakan dalam bidang
sains, perniagaan, sukan dan sebagainya. Dalam arena sukan,
fungsi kuadratik menjadi penting dalam acara-acara sukan seperti
lontar peluru, lempar cakera, merejam lembing dan sebagainya.
Dalam seni bina pula, kita sering melihat binaan melengkung
berbentuk parabola yang sebenarnya amat berkait rapat dengan
penguasaan konsep kuadratik.
2

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1

Imbasan Silam

JARINGAN KATA Al-Khawarizmi
(780 M - 850 M)
* fungsi kuadratik * quadratic function Al-Khawarizmi terkenal dengan gelaran Bapa Algebra.
* paksi simetri * axis of symmetry Beliau merupakan pengasas kepada beberapa cabang
* pemboleh ubah * variable dan konsep matematik. Hasil kerjanya dalam algebra
* punca * root begitu cemerlang dan beliau bukan sahaja mempunyai
* titik maksimum * maximum point inisiatif terhadap subjek dalam pembentukan sistematik
* titik minimum * minimum point tetapi juga bertanggungjawab membangunkan
penyelesaian analitikal dalam perkembangan garis
lurus serta persamaan kuadratik.

http://yakin-pelajar.com/Khwarizmi/1.pdf

3
1

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 1.1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik

Apakah ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh ubah? Standard
Pembelajaran
Pernahkah anda melakar gerakan sebiji
bola yang ditendang oleh seorang Mengenal pasti dan
pemain seperti yang ditunjukkan menerangkan ciri-ciri
dalam gambar rajah di sebelah? ungkapan kuadratik dalam

Bentuk gerakan ini dikenali sebagai satu pemboleh ubah.
bentuk parabola.

Tahukah anda, bentuk parabola ini mempunyai persamaan
tersendiri seperti persamaan garis lurus?

Rangsangan Minda 1

Tujuan: Mengenal pasti dan menerangkan ciri-ciri ungkapan kuadratik dalam satu
pemboleh ubah.

Langkah:
1. Berdasarkan jadual dalam langkah 3, masukkan semua ungkapan satu demi satu dalam

perisian geometri dinamik seperti di bawah.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.

org/graphing

2. Teliti graf yang diperoleh.
3. Lengkapkan jadual di bawah.

Ciri-ciri

Ungkapan Bentuk graf Koordinat titik paling rendah
atau paling tinggi (jika ada)
++

(a) x2 + 4x + 1

(b) x-2 - 1

+ (c−) -2x2 - 2x + 5

(d) 5x + 4

− − (e) + 3x2 - 2
(f) -2x2 + 4x

+ (g) x3 + 1

Perbincangan:

Graf suatu ungkapan kuadratik ialah atau dan mempunyai satu titik paling tinggi atau

satu titik paling rendah. Ungkapan yang manakah merupakan ungkapan kuadratik? Berikan

justifikasi anda. 2

2

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah BAB 1

Hasil daripada Rangsangan Minda 1, didapati bahawa;

Ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh ubah ialah ungkapan yang kuasa tertinggi
pemboleh ubahnya ialah dua.

Secara generalisasi, ZON INTERAKTIF
Bentuk am suatu ungkapan kuadratik ialah, ax2 + bx + c.
Mengapakah nilai a ≠ 0 bagi
Dengan keadaan; suatu ungkapan kuadratik?
a, b dan c ialah pemalar dan a ≠ 0 Bincangkan.
x ialah pemboleh ubah.

Contoh: TIP

x2 + 2x - 1, -y2 + 3y, 1 m2 - m + 4 dan 2n2 + 5 Selain x, huruf lain juga
3 boleh digunakan sebagai
merupakan antara contoh ungkapan kuadratik. pemboleh ubah.

Contoh 1

Tentukan sama ada setiap ungkapan berikut merupakan ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh

ubah atau bukan. Jika bukan, berikan justifikasi anda. TIP

(a) 2x2 + 5 (b) x3 - 6 Nilai pemalar b dan c

(c) 3x2 + 2y + 1 (d) 1 m2 boleh sifar.
2

(e) 2x2 - 3 1 MEMORI SAYA
x2
(f) 4x2 - x2 3
x2 = 3x -2

Penyelesaian:

(a) 2x2 + 5 ialah ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh ubah. 1 = √x

x2

(b) x3 - 6 bukan ungkapan kuadratik kerana kuasa tertinggi pemboleh ubah ialah tiga.

(c) 3x2 + 2y + 1 bukan ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh ubah kerana terdapat dua pemboleh
ubah iaitu x dan y.

(d) 1 m2 ialah ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh ubah.
2

(e) 2x2 - 3 bukan ungkapan kuadratik kerana terdapat kuasa yang bukan nombor bulat.
x2

1

(f) 4x2 - x2 bukan ungkapan kuadratik kerana terdapat kuasa yang bukan nombor bulat.

3

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Rangsangan Minda 2

Tujuan: Menyatakan nilai a, b dan c dalam suatu ungkapan kuadratik.
Langkah:
1. Teliti (a) dalam jadual di bawah.
2. Tentukan nilai a, b dan c bagi ungkapan kuadratik yang seterusnya.

Ungkapan kuadratik Perbandingan
(a) 2x2 - 3x + 1
2x2 - 3x + 1
ax2 + bx + c
a = 2 b = -3 c = 1

(b) 2x2 - 4 x2 + x +
ax2 + bx + c
(c) 1x2 + 5x - 3 a= b= c=
2 2
a= b= c=

(d) -x2 + x

a= b= c=

(e) -x2 - 3x - 9

a= b= c=

(f) 1x2 a= b= c=
2

Perbincangan:
Bagaimanakah anda menentukan nilai-nilai a, b dan c?

Hasil daripada Rangsangan Minda 2, didapati bahawa;

Semua ungkapan kuadratik boleh ditulis dalam bentuk ax2 + bx + c dengan keadaan a ≠ 0.

Dalam ungkapan kuadratik, ZON INTERAKTIF

a ialah pekali x2, Mengapakah a dan b disebut
b ialah pekali x, pekali dan c disebut pemalar?
c ialah pemalar.

4

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Praktis Kendiri 1.1a BAB 1

1. Tentukan sama ada setiap ungkapan berikut merupakan ungkapan kuadratik dalam satu
pemboleh ubah atau bukan. Jika bukan, berikan justifikasi anda.

(a) x2 - 5 (b) 2x2 + x-2 (c) 3y2 - 3x + 1

(d) - 1 m2 (e) x3 - x 1
2
(f) x2 + 2x - 1

(g) 1 + 4x - 1 (h) p2 - 1 p + 3 (i) n(n - 2)
x2 2

2. Tentukan nilai a, b dan c bagi setiap ungkapan kuadratik yang berikut.

(a) 2x2 - 5x + 1 (b) x2 - 2x (c) 2y2 + 1

(d) - 1 p2 + 4p (e) 1 - x - 2x2 (f) 4x2
2

(g) h2 + 3 h - 4 (h) 1 k2 - 2 (i) 2r (r - 3)
2 3

Apakah kaitan antara fungsi kuadratik dengan hubungan Standard
banyak kepada satu? Pembelajaran

Apakah perbezaan antara Mengenal fungsi
ungkapan kuadratik dengan kuadratik sebagai
hubungan banyak kepada
fungsi kuadratik? satu, dan seterusnya
memerihalkan ciri-ciri
fungsi kuadratik.

Ungkapan kuadratik ditulis dalam MEMORI SAYA
bentuk ax2 + bx + c,
Jenis-jenis hubungan
manakala fungsi kuadratik ditulis * Hubungan satu
dalam bentuk f (x) = ax2 + bx + c.
kepada satu
* Hubungan satu

kepada banyak
* Hubungan banyak

kepada satu
* Hubungan banyak

kepada banyak

ZON INTERAKTIF

Bincangkan dan berikan
contoh jenis hubungan
banyak kepada satu.

5

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Rangsangan Minda 3

Tujuan: Mengenal fungsi kuadratik sebagai hubungan banyak kepada satu.

Alat: Pembaris, pensel. ZON INFORMASI

Langkah: Bagi fungsi kuadratik, y = f (x).

1. Berdasarkan graf fungsi f (x) di bawah, lukis satu garis yang selari dengan paksi-x pada
graf (b) dan (c) seperti contoh (a).

2. Tandakan titik persilangan antara graf fungsi f (x) dengan garis lurus.

3. Nyatakan bilangan titik persilangan dan koordinat titik persilangan.

4. Ulang langkah 1 hingga 3 dengan meletak pembaris pada nilai f (x) yang berbeza. Pastikan
garis lurus yang dilukis sentiasa selari dengan paksi-x.

(a) f (x) = x2 - 3x (b) f (x) = -x2 + 4x + 1 (c) f (x) = x2 - 3x + 2

f (x) f (x) f (x)
4 6
4
2
4

-2 O 2 x 2 2
-2 4 O 24 x

-2 O x
24

Bilangan titik persilangan Bilangan titik persilangan Bilangan titik persilangan
=2 = =

Koordinat titik persilangan Koordinat titik persilangan Koordinat titik persilangan
= (4, 4), (-1, 4) =( ), ( ) =( ), ( )

Perbincangan: MEMORI SAYA
1. Apakah kaitan antara koordinat-x dengan koordinat-y pada
Bagi titik pada satah Cartes,
kedua-dua titik persilangan setiap fungsi?
2. Apakah jenis hubungan suatu fungsi kuadratik? koordinat-x ialah objek dan

Hasil daripada Rangsangan Minda 3, didapati bahawa; koordinat-y ialah imej.
xy
Semua fungsi kuadratik mempunyai imej
yang sama daripada dua objek yang berbeza. 4 4
-1
Sebagai kesimpulannya,
Jenis hubungan suatu fungsi kuadratik ialah Imbas QR Code untuk melihat
hubungan banyak kepada satu. ujian garis mencancang.
http://yakin-pelajar.com/bab1/
6
mencancang.pdf

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah BAB 1

Apakah bentuk graf fungsi kuadratik?

Rangsangan Minda 4

Tujuan: Mengenal pasti dan memerihalkan hubungan antara nilai a dengan bentuk graf suatu
fungsi kuadratik.

Langkah:
1. Gerakkan slider perlahan-perlahan ke kiri dan ke kanan. Perhatikan bentuk graf.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.org/
graphinglt5az2zwm

2. Lakarkan sekurang-kurangnya dua graf bagi nilai a positif dan dua graf bagi nilai a negatif.

Perbincangan:
Apakah kaitan antara nilai a dengan bentuk graf?

Hasil daripada Rangsangan Minda 4, didapati bahawa; TIP

Bagi graf f (x) = ax2 + bx + c, a ≠ 0 Bentuk graf melengkung
(a) hanya terdapat dua bentuk g= raf,+ + bagi fungsi kuadratik
(b) nilai a menentukan bentuk graf. digelar sebagai parabola.

a>0 a<0

6

Apakah titik maksimum atau titik minimum bagi suatu fungsi kuadratik?

Setiap lakaran graf fungsi kuadratik akan mempunyai nilai koordinat-y yang tertinggi atau
terendah berdasarkan bentuk lakaran.

f (x) (x1, y1)
y1
Bagi lakaran graf fungsi kuadratik dengan keadaan a < 0, y1 ialah
O x1 x nilai tertinggi bagi koordinat-y dan x1 ialah nilai yang sepadan bagi y1.
Rajah 1 Titik (x1, y1) dikenali sebagai titik maksimum.

f (x)

Bagi lakaran graf fungsi kuadratik dengan keadaan a > 0, y2 ialah

y2 (x2, y2) nilai terendah bagi koordinat-y dan x2 ialah nilai yang sepadan bagi y2.
O x2 x Titik (x2, y2) dikenali sebagai titik minimum.

Rajah 2

7

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Rangsangan Minda 5

Tujuan: Meneroka titik maksimum atau titik minimum bagi suatu fungsi kuadratik.

Langkah: Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
1. Taip fungsi kuadratik menggunakan perisian geometri dinamik. https://www.geogebra.org/
2. Lengkapkan jadual di bawah seperti dalam (a).
3. Ulang langkah 1 dan 2 dengan pelbagai fungsi kuadratik. graphing

Fungsi Kuadratik Nilai a Bentuk Titik maksimum /
a=-1
Graf titik minimum dan koordinat
2
(a) f (x) = - 1 x2 - 4x + 2 Titik Maksimum
2
Koordinat = (- 4, 10)

(b) f (x) = x2 - 4x + 3 Titik

Koordinat =

(c) f (x) = -2x2 - 4x + 1 Titik

Koordinat =

Perbincangan:
Apakah kaitan antara nilai a dengan titik maksimum atau titik minimum?

Hasil daripada Rangsangan Minda 5, didapati bahawa; ZON INFORMASI

Bagi fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c, Titik maksimum dan titik
titik maksimum diperoleh apabila a < 0, minimum juga dikenali
titik minimum diperoleh apabila a > 0. sebagai titik pegun atau
titik pusingan.

Apakah paksi simetri suatu graf fungsi kuadratik? MEMORI SAYA

Paksi simetri suatu graf fungsi kuadratik ialah garis lurus yang selari Paksi simetri ialah garis
dengan paksi-y dan membahagikan graf tersebut kepada dua bahagian lurus yang membahagikan
yang sama saiz dan bentuk. suatu bentuk geometri
atau objek kepada dua
Paksi simetri akan melalui titik maksimum atau titik minimum graf bahagian yang sama saiz
fungsi seperti dalam rajah di bawah. dan bentuk.

Paksi simetri Celik Minda

Titik maksimum Persamaan paksi simetri

8 graf fungsi kuadratik,

x = - -b .
2a
Titik minimum

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Rangsangan Minda 6 BAB 1

Tujuan: Melukis dan mengenal pasti paksi simetri graf MEMORI SAYA
fungsi kuadratik.
Persamaan garis lurus
Langkah: yang selari dengan
paksi-y ialah x = h
1. Dengan menggunakan pembaris, lukis paksi simetri bagi
setiap graf fungsi kuadratik di bawah.

2. Seterusnya tulis persamaan paksi simetri berkenaan seperti dalam (a).

(a) f (x) = x2 - 2x (b) f (x) = 2x2 + 4x - 3 (c) f (x) = -2x2 + 4x + 2

f (x) -3 -2 f (x) x f (x)
1 x 1
-1 O 4
O 12 -1 3 x
-1 -2 2
-3 1
-4
-5 O 12

Persamaan paksi simetri Persamaan paksi simetri Persamaan paksi simetri

x=1

Perbincangan:
1. Apakah hubungan antara paksi simetri graf fungsi kuadratik dengan paksi-y?

2. Apakah hubungan antara paksi simetri graf fungsi kuadratik dengan kedudukan titik
maksimum atau titik minimum?

Hasil daripada Rangsangan Minda 6, didapati bahawa;

Paksi simetri bagi suatu graf fungsi kuadratik adalah selari dengan paksi-y dan melalui
titik maksimum atau titik minimum.

Secara generalisasi,

Setiap fungsi kuadratik mempunyai satu paksi simetri dan paksi simetri akan melalui titik
maksimum atau titik minimum bagi fungsi kuadratik tersebut.

Paksi simetri Titik maksimum
x=h (m, n)

Titik minimum Paksi simetri
(h,k) x=m

9

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Praktis Kendiri 1.1b

1. Tentukan bentuk graf fungsi kuadratik yang berikut sama ada atau .

(a) f (x) = x2 - 4x + 1 (b) g (x) = -x2 + 2x - 4

2. Bagi setiap graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c di bawah, nyatakan julat bagi nilai a dan
nyatakan sama ada graf tersebut mempunyai titik maksimum atau titik minimum.

(a) f (x) (b) f (x)

Ox Ox

3. Tentukan titik maksimum atau titik minimum dan nyatakan persamaan paksi simetri bagi setiap
graf fungsi kuadratik di bawah.

(a) f (x) (b) f (x)

5 x 10
5
O 24 68 x
-5 O 246
-10 -5
-15

(c) f (x) (d) f (x) * (4, 3)
4
(-4, 0) 2 *(0, 3) x

* * x
O
O
-2
-4

10

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Apakah kesan perubahan nilai a, b dan c terhadap Standard BAB 1
graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c? Pembelajaran

Rangsangan Minda 7 Menyiasat dan membuat
generalisasi tentang kesan
Tujuan: Mengenal pasti kesan perubahan nilai a terhadap graf perubahan nilai a, b dan c
fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c. terhadap graf fungsi kuadratik,
f (x) = ax2 + bx + c.
Langkah:
1. Gerakkan slider ke kiri dan ke kanan.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.org/

graphing/nhxfjgy3

2. Perhatikan bentuk graf apabila nilai a berubah.

Perbincangan:
Apakah kesan perubahan nilai a terhadap graf fungsi kuadratik?

Hasil daripada Rangsangan Minda 7, didapati bahawa; ZON INTERAKTIF
Nilai a menentukan bentuk graf.
Bincangkan kesan terhadap
Secara generalisasi, lengkok graf fungsi
kuadratik apabila a < 0.

Bagi graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c,
semakin kecil nilai a, semakin lebar lengkok graf fungsi kuadratik dan sebaliknya.

g (x) = a2x2 f (x) = a1x2 g (x) = - a2x2

a1 < a2 f (x) = - a1x2

9 a1 < a2

11

BAB 1 Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik daPllsacmhanSgeatthue QPRecomdebfoorlethhis RUanbsaanhgan Minda 8

and the URL is
https://www.geogebra.org/graphing/vpzgvwba

Rangsangan Minda 8

Tujuan: Mengenal pasti kesan perubahan nilai b terhadap graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c.

Langkah:
1. Gerakkan slider ke kiri dan ke kanan.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.org/
graphing/vpzgvwba

2. Perhatikan kedudukan paksi simetri apabila nilai b berubah.

Perbincangan:
Apakah kesan perubahan nilai b terhadap graf fungsi kuadratik?

Hasil daripada Rangsangan Minda 8, didapati bahawa;
Nilai b menentukan kedudukan paksi simetri.

Secara generalisasi,

bagi graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c
jika a > 0; b > 0, maka paksi sim10etri berada di sebelah kiri paksi-y.

b < 0, maka paksi simetri berada di sebelah kanan paksi-y.
b = 0, maka paksi simetri ialah paksi-y.

b > 0 f (x) b < 0 f (x) b=0 f (x)

Ox Ox O x
x
jika a < 0; b > 0, maka paksi simetri berada di sebelah kanan paksi-y.
b < 0, maka paksi simetri berada di sebelah kiri paksi-y.
b = 0, maka paksi simetri ialah paksi-y.

b > 0 f (x) b < 0 f (x) b=0 f (x)

x Ox O

O

12

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah BAB 1

Rangsangan Minda 9

Tujuan: Mengenal pasti kesan perubahan nilai c terhadap graf kuadratik f (x) = ax2 + bx + c.
Langkah:
1. Gerakkan slider ke kiri dan ke kanan.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.org/
graphing/rv7njx84

MEMORI SAYA

2. Perhatikan kedudukan pintasan-y apabila nilai c berubah. Pintasan-y ialah titik
sesuatu graf memotong
paksi-y.

Perbincangan:
Apakah kesan nilai c ke atas graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c?

Hasil daripada Rangsangan Minda 9, didapati bahawa;
Nilai c menentukan kedudukan pintasan-y.

Secara generalisasi,

Bagi graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c,
nilai c menentukan kedudukan pintasan-y bagi suatu graf fungsi kuadratik.

a < 0 f (x) a > 0 f (x)

c c

x x

11

Contoh 2

Fungsi kuadratik f (x) = x2 - 3x + c melalui titik A seperti di bawah. Hitung nilai c bagi setiap kes
yang berikut.

(a) A(0, 4) (b) A(-1, 3)

Penyelesaian: TIP

(a) Titik A(0, 4) berada di paksi-y, maka nilai c = 4. c ialah pintasan-y bagi
graf fungsi kuadratik
(b) f (x) = x2 - 3x + c f (x) = ax2 + bx + c.
Gantikan nilai x = -1 dan f (x) = 3 ke dalam fungsi kuadratik,
3 = (-1)2 - 3(-1) + c
c = -1

13

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Contoh 3 g(x) = px2 - 4 f (x) = 3x2 - 4
y
Rajah di sebelah menunjukkan dua graf fungsi kuadratik y = f (x)
dan y = g (x) yang dilukis pada paksi yang sama. Nyatakan julat
nilai p. Berikan justifikasi anda.

Penyelesaian: Ox
0 < p < 3.

Oleh sebab bukaan bagi graf g (x) adalah lebih lebar, maka p < 3. Bagi graf bentuk , p > 0.

Oleh itu, 0 < p < 3.

Praktis Kendiri 1.1c

1. Fungsi kuadratik di bawah melalui titik seperti yang dinyatakan. Hitung nilai c bagi setiap kes
yang berikut.
(a) f (x) = x2 + 7x + c, melalui titik (0, 5).
(b) f (x) = 2x2 - 4x + c, melalui titik (2, -3).
(c) f (x) = -2x2 + x + c, pintasan-y = 4.

2. Rajah di sebelah menunjukkan dua graf fungsi kuadratik y
y = f (x) dan y = g(x) yang dilukis pada paksi yang sama. g (x) = - 4x2 + 3
Nyatakan julat nilai p. Berikan justifikasi anda.
f (x) = -px2 + 3

3. Rajah di sebelah menunjukkan graf fungsi kuadratik Ox
f (x) = kx2 + 6x + h. Titik A (3,14) ialah titik maksimum graf
fungsi kuadratik ini. f (x)
(a) Diberi k ialah integer dengan keadaan -2 < k < 2. A (3,14)
Nyatakan nilai k.
h
(b) Dengan menggunakan nilai k daripada (a), hitung nilai h. Ox

(c) Nyatakan persamaan fungsi kuadratik yang dibentuk
apabila graf dipantulkan pada paksi-x. Berikan jawapan
anda dalam bentuk f (x) = ax2 + bx + c.

14

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Bagaimanakah anda dapat membentuk persamaan kuadratik Standard BAB 1
berdasarkan suatu situasi? Pembelajaran

Fungsi kuadratik ditulis dalam bentuk f (x) = ax2 + bx + c manakala Membentuk fungsi
suatu persamaan kuadratik ditulis dalam bentuk am, ax2 + bx + c = 0. kuadratik berdasarkan
suatu situasi dan seterusnya
menghubungkaitkannya
dengan persamaan kuadratik.

Cuba teka umur saya.
Apabila saya darabkan umur saya dengan
umur saya sendiri, kemudian ditolak dengan

21 kali umur saya, hasilnya ialah 72.

Contoh 4

Encik Ganesan merancang untuk membuat dua jenis kad untuk digunakan dalam aktiviti Kelab
Matematik. Ukuran bagi kad-kad tersebut adalah seperti yang ditunjukkan dalam rajah di bawah.

x cm (2x + 1) cm

x cm x cm

(a) Bentuk satu ungkapan kuadratik bagi jumlah luas kedua-dua kad ini, L cm2, dalam sebutan x.

(b) Diberi jumlah luas kedua-dua kad ialah 114 cm2, bentuk satu persamaan kuadratik dalam
sebutan x.

Penyelesaian: (b) 3x2 + x = 114
3x2 + x - 114 = 0
(a) L = x2 + x(2x + 1)
= x2 + 2x2 + x
= 3x2 + x

Praktis Kendiri 1.1d

1. Rajah di sebelah menunjukkan sebidang tanah dengan (x + 5) m
panjang (x + 20) m dan lebar (x + 5) m.
(x + 20) m
(a) Bentuk satu fungsi bagi luas, L m2, tanah tersebut.

(b) Jika luas tanah ialah 250 m2, tulis satu persamaan
kuadratik dalam sebutan x. Berikan jawapan anda
dalam bentuk ax2 + bx + c = 0.

2. Aiman berumur 4 tahun lebih tua daripada adiknya. Hasil darab umur Aiman dengan umur
adiknya adalah sama dengan umur bapanya. Diberi umur bapanya ialah 48 tahun dan umur adik
Aiman ialah p tahun. Tulis satu persamaan kuadratik dalam sebutan p.

15

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Apakah yang anda faham tentang maksud punca suatu Standard
persamaan kuadratik? Pembelajaran

Punca bagi persamaan kuadratik ax2 + bx + c = 0 ialah nilai pemboleh Menerangkan maksud punca
ubah, x, yang memuaskan persamaan tersebut. suatu persamaan kuadratik.

Tahukah anda bagaimanakah kita boleh menentukan punca suatu ZON INTERAKTIF
persamaan kuadratik?
Apakah yang dimaksudkan
Rangsangan Minda 10 dengan ''memuaskan sesuatu
persamaan''? Bincangkan.

Tujuan: Menentukan nilai pemboleh ubah yang memuaskan suatu persamaan kuadratik.

Langkah:

1. Bahagikan kelas kepada dua kumpulan, A dan B.
2. Kumpulan A akan melengkapkan jadual di bawah dengan pengiraan tanpa perisian

geometri dinamik.
3. Kumpulan B akan menjalankan aktiviti dengan menggunakan perisian geometri dinamik.

Masukkan setiap fungsi kuadratik dalam perisian. Bagi setiap graf, tentukan nilai ungkapan
kuadratik bagi setiap nilai x yang diberikan.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.org/

graphing

4. Lengkapkan jadual di bawah. Seterusnya, kenal pasti nilai-nilai x yang memuaskan
persamaan kuadratik yang diberikan.

x2 - 3x + 2 = 0 x2 - 5x + 4 = 0 x2 - 2x + 1 = 0
Nilai x Nilai x2 - 3x + 2 Nilai x Nilai x2 - 5x + 4 Nilai x Nilai x2 - 2x + 1

0 02 - 3(0) + 2 = 2 0 -2
1 0 11 1 -1
20 2 0
3 1
32 4 2
46 Nilai x ialah Nilai x ialah
Nilai x ialah 1, 2

x2 + x - 2 = 0 x2 - 4x + 5 = 2 x2 + 2x - 2 = 1
Nilai x Nilai x2 + x - 2 Nilai x Nilai x2 - 4x + 5 Nilai x Nilai x2 + 2x - 2

-2 0 -3
-1 1 -2
0 2 -1
1 3 0
2 4 1
Nilai x ialah Nilai x ialah Nilai x ialah

16

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah BAB 1

Perbincangan:
Bagaimanakah anda dapat menentukan nilai pemboleh ubah yang memuaskan suatu persamaan
kuadratik?
Hasil daripada Rangsangan Minda 10, didapati bahawa;
(a) Terdapat satu atau dua nilai pemboleh ubah yang memuaskan suatu persamaan kuadratik.
(b) Nilai-nilai pemboleh ubah yang memuaskan suatu persamaan kuadratik dikenali sebagai

punca bagi persamaan kuadratik tersebut.

Apakah kaitan antara punca suatu persamaan kuadratik dengan kedudukan
punca-punca berkenaan?

Rangsangan Minda 11

Tujuan: Meneroka kedudukan punca suatu persamaan kuadratik pada graf fungsi kuadratik.
Langkah:
1. Gerakkan slider untuk melihat perubahan koordinat-x dan koordinat-y pada graf.
2. Punca persamaan kuadratik x2 - x - 6 = 0 boleh ditentukan apabila y = 0. Gerakkan slider

ke kiri dan ke kanan. Perhatikan koordinat A.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.org/
graphing/bykrknjx

3. Tentukan kedudukan titik A apabila y ialah 0.
4. Tandakan titik berkenaan pada rajah di atas.
Perbincangan:
Apakah yang anda perhatikan tentang kedudukan punca suatu persamaan kuadratik pada graf
fungsi kuadratik?

17

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Hasil daripada Rangsangan Minda 11, didapati bahawa;

Punca bagi suatu persamaan kuadratik ax2 + bx + c = 0 merupakan titik persilangan antara
graf fungsi kuadratik f (x) = ax2 + bx + c berkenaan dengan paksi-x dan juga dikenali
sebagai pintasan-x.

a>0 f (x) a<0 f (x)

punca× o ×punca x punca× o punca
×x

Contoh 5

Bagi setiap graf fungsi kuadratik di bawah, tandakan dan nyatakan punca bagi persamaan kuadratik
yang diberikan.

(a) 2x2 + 5x - 12 = 0 (b) -x2 + 3x + 4 = 0

f (x) f (x)

56

-4 -3 -2 -1 O x 4
-5 12 2

-10 -1 O x
123 4

-15 -2

Penyelesaian: (b) -x2 + 3x + 4 = 0
(a) 2x2 + 5x - 12 = 0
f (x)
f (x)
6
5
x = -4 -2 -1 O x = 1.5 2 x 4

-4 -3 1

-5 2
O
-10 x = -1 x=4

-1 x
123 4

-15 -2

Punca ialah -4 dan 1.5 Punca ialah -1 dan 4
18

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Contoh 6 BAB 1

Tentukan sama ada setiap nilai berikut merupakan punca bagi persamaan kuadratik yang diberikan

atau bukan.

(a) 2x2 - 7x + 3 = 0; x = 1, x = 3 (b) 3x2 - 7x + 5 = 3; x = 1, x = 1
3

Penyelesaian:

(a) 2x2 - 7x + 3 = 0 MEMORI SAYA

Apabila x = 1, Punca suatu persamaan
kuadratik ialah nilai
Kiri: Kanan: x yang memuaskan
persamaan tersebut.
2x2 - 7x + 3 = 2(1)2 - 7(1) + 3 0

=2-7+3

= -2 tidak sama Semak Jawapan

Maka, x = 1 bukan punca bagi persamaan 2x2 - 7x + 3 = 0.

Apabila x = 3, 1. Tekan 2 , Alpha ,
X , x2 , - , 7 ,
Kiri: Kanan: Alpha , X , + , 3

2x2 - 7x + 3 = 2(3)2 - 7(3) + 3 0 2. Tekan CALC
Paparan x?
= 18 - 21 + 3

= 0 sama

Maka, x = 3 ialah punca bagi persamaan 2x2 - 7x + 3 = 0. 0.

(b) 3x2 - 7x + 5 = 3 3. Tekan 1 =
Paparan 2x2 - 7x + 3
Apabila x = 1,

Kiri: Kanan: -2.

3x2 - 7x + 5 = 3(1)2 - 7(1) + 5 3 4. Tekan CALC
Paparan x?
=3-7+5

= 1 tidak sama

Maka, x = 1 bukan punca bagi persamaan 3x2 - 7x + 5 = 3. 1.

Apabila x = 31, 5. Tekan 3 =
Paparan 2x2 - 7x + 3

Kiri: Kanan: 0.
3x2 - 7x + 5 = 3(13)2 - 7(13) + 5 3

= 1 - 7 + 5
3 3

= 3 sama

Maka, x = 1 ialah punca bagi persamaan 3x2 - 7x + 5 = 3.
3

19

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Praktis Kendiri 1.1e

1. Bagi setiap graf fungsi kuadratik di bawah, nyatakan punca-punca bagi persamaan kuadratik
yang diberikan.

(a) 3x2 - 5x - 2 = 0 (b) -x2 + x + 20 = 0

f (x) f (x)

6

4 20

2 10

-0.5 O x -4 -2 O x
-2 0.5 1 1.5 2 -10 2 46

-4

2. Bagi setiap yang berikut, tentukan sama ada setiap nilai berikut merupakan punca bagi

persamaan kuadratik yang diberikan atau bukan.

(a) x2 - 5x + 6 = 0; x = 3, x = 2 (b) 2x2 - x-1= 0; x = 1, x = 1
(c) 3x2 - 5x - 2 = 0; x = - 13, x = -2 2
2
(d) 3x2 + 4x +2= 6; x = 2, x= 3

3. Bagi setiap yang berikut, tentukan sama ada setiap nilai berikut merupakan punca bagi
persamaan kuadratik yang diberikan.

(a) (x - 1)(x + 4) = 0; x = - 4, x = 2, x = 1

(b) 2(x - 3)(x - 5) = 0; x = -3, x = 3, x = 5

(c) 3(2 + x)(x - 4) = 0; x = -2, x = 2, x = 4

4. Bagi graf fungsi kuadratik di sebelah, tentukan sama ada f (x) (1, 16)
nilai x yang diberikan merupakan punca bagi persamaan 15
kuadratik f (x) = 0.
-3 O 5x
(a) x = 1

(b) x = -3

(c) x = 15

(d) x = 5

20

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Bagaimanakah anda menentukan punca suatu Standard BAB 1
persamaan kuadratik dengan kaedah pemfaktoran? Pembelajaran

Kaedah pemfaktoran ialah salah satu cara untuk menentukan Menentukan punca suatu
punca bagi sesuatu persamaan. persamaan kuadratik dengan
kaedah pemfaktoran.
Setiap persamaan kuadratik perlu ditulis dalam bentuk ax2 + bx + c = 0
sebelum melakukan pemfaktoran. MEMORI SAYA

Contoh 7 2x2 + 5x - 3
= (2x - 1)(x + 3)
Tentukan punca persamaan kuadratik berikut dengan
kaedah pemfaktoran. ZON INFORMASI

(a) x2 - 5x + 6 = 0 Persamaan kuadratik
juga boleh diselesaikan
(b) x2 + 7 x = 2 dengan menggunakan
2 * Kaedah penyempurnaan

(c) x = 5x - 24 kuasa dua.
2 x - 4 * Kaedah rumus

(d) (y + 2) (y + 1) = 2 (y + 11) x = --b-±-√b-2 --4-ac
2a

Penyelesaian: Semak Jawapan

(a) x2 - 5x + 6= 0 Langkah-langkah untuk
(x - 3)(x - 2) = 0 menyelesaikan x2 - 5x + 6 = 0.
x = 3 atau x = 2 1. Tekan kekunci mode 3

(b) x2 + 7 x = 2 kali sehingga mendapat
2 paparan seperti berikut.

2x2 + 7x = 4 EQN MAT VCT
1 23
2x2 + 7x - 4 = 0
2. Tekan 1 untuk memilih
(2x - 1) (x + 4) = 0 EQN , iaitu persamaan.
1
x = 2 atau x = - 4 3. Pada paparan
unknowns? 2 3
(c) x = 5x - 24
2 x - 4 tekan

x (x - 4) = 2 (5x - 24) 4. Pada paparan
x2 - 4x = 10x - 48 Degree? 2 3
x2 - 14x + 48 = 0
(x - 8) (x - 6) = 0 tekan 2 , iaitu kuasa dua.
x = 8 atau x = 6
5. Pada paparan a?
(d) (y + 2) (y + 1) = 2 (y + 11) Masukkan nilai 1,
y2 + 3y + 2 = 2y + 22 kemudian tekan =
y2 + y - 20 = 0
(y + 5) (y - 4) = 0 6. Pada paparan b?
y = -5 atau y = 4 Masukkan nilai -5,
kemudian tekan =

7. Pada paparan c?
Masukkan nilai 6,
kemudian tekan =

8. x1 = 3 akan dipaparkan,
tekan =

9. x2 = 2 akan dipaparkan.

21

BAB 1 Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Bagaimanakah anda menentukan punca persamaan kuadratik dengan kaedah graf?

Rangsangan Minda 12

Tujuan: Menentukan punca suatu persamaan kuadratik pada graf fungsi kuadratik dengan
menggunakan perisian geometri dinamik.
Langkah:
1. Masuk persamaan kuadratik satu demi satu dalam perisian geometri dinamik.

Imbas QR Code untuk
menjalankan aktiviti ini.
https://www.geogebra.org/

graphing

2. Tentukan punca persamaan kuadratik dan lengkapkan jadual berikut.

Lembaran Aktiviti: Punca TIP
x = 3, x = 6
Persamaan Kuadratik Punca suatu
(a) x2 - 9x + 18 = 0 persamaan kuadratik
(b) 4x2 + 4x - 3 = 0 ax2 + bx + c = 0
(c) -x2 + 9x - 20 = 0 ialah nilai x yang
(d) -4x2 - 11x + 3 = 0 memuaskan persamaan
kuadratik.

Perbincangan:

Bagaimanakah anda dapat menentukan punca bagi suatu persamaan kuadratik melalui
kaedah graf?

Hasil daripada Rangsangan Minda 12, didapati bahawa;

Punca bagi suatu persamaan kuadratik ax2 +13bx + c = 0 dapat diperoleh dengan kaedah
graf dengan membaca nilai-nilai x yang merupakan titik persilangan antara graf fungsi
kuadratik f (x) = ax2 + bx + c dengan paksi-x.

f (x) a > 0 f (x) a < 0

O punca× ×punca x punca punca
× ×x

O

22

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Praktis Kendiri 1.1f BAB 1

1. Tentukan punca bagi setiap persamaan kuadratik yang berikut dengan kaedah pemfaktoran.

(a) x2 - 3x - 10 = 0 (b) x2 - 10x + 16 = 0 (c) 3x2 - 5x + 2 = 0

(d) 2x2 + 8x - 24 = 0 (e) 2x2 + 3x - 9 = 0 (f) 4x2 - 3x - 10 = 0

(g) -3x2 - x + 14 = 0 (h) x2 - 5x = 0 (i) x2 - 4 = 0

2. Tulis setiap persamaan kuadratik yang berikut dalam bentuk am. Seterusnya selesaikan

persamaan kuadratik tersebut.

(a) m(m + 2) = 3 (b) 3p(11 - 2p) = 15 (c) 1 y2 = 12 - y
2

(d) a + 5 = 6 (e) 8 = 2 + k (f) 2h + 6 = 7
a k h

(g) (h - 2)(h - 1) = 12 (h) (2x - 1)2 = 3x - 2 (i) (r + 1)(r + 9) = 16r

Bagaimanakah anda melakar graf fungsi kuadratik? Standard
Pembelajaran
Ciri-ciri graf yang perlu ditunjukkan semasa melakar graf
fungsi kuadratik adalah seperti yang berikut. Melakar graf fungsi kuadratik.
1 Bentuk graf yang betul.
2 Pintasan-y.
3 Pintasan-x atau satu titik yang dilalui oleh graf tersebut.

Kes 1 MEMORI SAYA
Graf fungsi kuadratik bersilang pada paksi-x.
f (x) = x2 - 4x + 3
Contoh 8 a = 1, b = - 4, c = 3
Lakar setiap graf fungsi kuadratik yang berikut.
(a) f (x) = x2 - 4x + 3 MEMORI SAYA
(b) f (x) = x2 - 6x + 9
(c) f (x) = -x2 + 2x + 15 Pemalar c bagi suatu
(d) f (x) = -2x2 + 18 fungsi kuadratik
merupakan pintasan-y
graf fungsi kuadratik
tersebut.

23

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 Penyelesaian: f (x)
(a) f (x) = x2 - 4x + 3 3

Nilai a = 1 > 0, bentuk O1 3 x
Nilai c = 3, pintasan-y = 3 x
Apabila f (x) = 0, x2 - 4x + 3 = 0
x
(x - 3)(x - 1) = 0 5
x = 1 atau x = 3

(b) f (x) = x2 - 6x + 9 f (x)
Nilai a = 1 > 0, bentuk 9
Nilai c = 9, pintasan-y = 9
Apabila f (x) = 0, x2 - 6x + 9 = 0 O3
(x - 3)(x - 3) = 0
x=3

(c) f (x) = -x2 + 2x + 15 f (x)
Nilai a = -1 < 0, bentuk 15
Nilai c = 15, pintasan-y = 15
Apabila f (x) = 0, -x2 + 2x + 15 = 0 -3 O
x2 - 2x - 15 = 0
(x - 5)(x + 3) = 0
x = -3 atau x = 5

(d) f (x) = -2x2 + 18 f (x)
Nilai a = -2 < 0, bentuk 18
Nilai b = 0, paksi simetri ialah paksi-y
Nilai c = 18, pintasan-y = 18 -3 O x
Apabila f (x) = 0, -2x2 + 18 = 0 3
x2 - 9 = 0
(x + 3) (x - 3) = 0
x = -3, x = 3

24

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Kes 2 MEMORI SAYA BAB 1

Graf fungsi kuadratik tidak bersilang dengan paksi-x. (a) f (x) = x2 + 1
a = 1, b = 0, c = 1
Contoh 9
Lakar setiap graf fungsi kuadratik yang berikut. (b) f (x) = -x2 - 3
(a) f (x) = x2 + 1 a = -1, b = 0, c = -3
(b) f (x) = -x2 - 3
f (x) MEMORI SAYA
Penyelesaian: 5
(a) f (x) = x2 + 1 Jika nilai pekali, b = 0
bagi suatu fungsi
Nilai a = 1 > 0, bentuk kuadratik, maka paksi-y
Nilai b = 0, paksi simetri ialah paksi-y ialah paksi simetri graf
Nilai c = 1, pintasan-y ialah 1 fungsi kuadratik tersebut.

maka titik minimum ialah (0, 1) (2, 5)
Apabila x = 2, f (2) = 22 + 1
1 x
=5 O2

(b) f (x) = -x2 - 3 f (x) x

Nilai a = -1 < 0, bentuk 1
Nilai b = 0, paksi simetri ialah paksi-y O
Nilai c = -3, pintasan-y ialah -3
-3
maka titik maksimum ialah (0, -3) - 4 (1, - 4)
Apabila x = 1, f (1) = - (1)2 - 3

= -4

Praktis Kendiri 1.1g

1. Lakar setiap graf fungsi kuadratik yang berikut.
(a) f (x) = 2x2 + 2x - 24
(b) f (x) = x2 - 8x + 16
(c) f (x) = -2x2 + 2x + 40
(d) f (x) = -2x2 + 8

2. Lakar setiap graf fungsi kuadratik yang berikut.
(a) f (x) = x2 + 5
(b) f (x) = 2x2 + 1
(c) f (x) = -x2 + 2

25

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Bagaimanakah anda menyelesaikan masalah yang Standard
melibatkan persamaan kuadratik? Pembelajaran

Contoh 10 Menyelesaikan masalah yang
BAB 1 melibatkan persamaan kuadratik.
(x + 30) cm
Joseph ingin membuat rangka sebuah kotak berbentuk kuboid dengan menggunakan rod kayu. Harga
rod kayu ialah RM5 per meter. Tapak kuboid tersebut berbentuk segi empat sama. Tinggi kuboid ialah
30 cm lebih daripada panjang tapak. Jumlah luas permukaan kotak ini ialah 4 800 cm2. Bajet Joseph
untuk membina rangka sebuah kotak ialah RM15. Tentukan sama ada Joseph mempunyai bajet
yang mencukupi atau tidak.

Penyelesaian:

Memahami masalah Merancang strategi

Panjang tapak = x cm x cm * Tentukan ungkapan luas permukaan kuboid.
Tinggi kuboid = (x + 30) cm * Bentuk persamaan kuadratik.
Jumlah luas permukaan = 4 800 cm2 * Selesaikan persamaan kuadratik berkenaan.
Bajet = RM15 sebuah kotak * Tentukan ukuran kotak dan bajet.

Melaksanakan strategi ZON INFORMASI

Jumlah luas permukaan = 2(x)(x) + 4(x)(x + 30) Ukuran panjang tidak boleh
= 2x2 + 4x2 + 120x bernilai negatif.
= 6x2 + 120x
Semak Jawapan
6x2 + 120x = 4 800
6x2 + 120x - 4 800 = 0 Apabila x = 20
Luas = 6(20)2 + 120(20)
x2 + 20x - 800 = 0
(x + 40)(x - 20) = 0 = 2 400 + 2 400
= 4 800
x = -40 atau x = 20
x = -40 tidak diterima, maka x = 20 cm

Ukuran kotak ialah 20 cm × 20 cm × 50 cm
Panjang sisi kotak = 8 × 20 cm + 4 × 50 cm

= 160 cm + 200 cm
= 360 cm
= 3.6 m

Bajet = RM5 × 3.6
= RM18

Kesimpulan
Joseph tidak mempunyai bajet yang mencukupi untuk membina rangka kotak ini.

26

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Praktis Kendiri 1.1h BAB 1

1. Sebuah padang yang berbentuk segi empat tepat perlu xm
dipagar dengan dawai pagar. Panjang padang ini ialah
(5x + 20) m dan lebarnya ialah x m. (5x + 20) m

(a) Ungkapkan luas padang ini, L m2, dalam sebutan x.
(b) Diberi luas padang ialah 5 100 m2, hitung kos

memagar padang ini jika kos dawai pagar tersebut
ialah RM20 per meter.

2. Encik Kamarul memandu keretanya dengan laju purata (20t - 20) km j-1 selama (t - 3) jam
di lebuh raya. Jarak yang dilalui oleh Encik Kamarul ialah 225 km. Had laju bagi lebuh raya
berkenaan ialah 110 km j-1. Adakah Encik Kamarul mematuhi peraturan had laju lebuh raya?

1. Tentukan sama ada setiap ungkapan berikut merupakan ungkapan kuadratik dalam satu

pemboleh ubah atau bukan.

(a) p2 - 4p + 1 (b) 1 y2 - 4y + 9 (c) 1 - 2b + a2
2 3

(d) -m + 1 (e) b2 + 2 (f) a2 + 2a + 1
3

2. Nyatakan persamaan paksi simetri bagi setiap graf fungsi kuadratik di bawah.

(a) f (x) (b) f (x)

(-1, 4) (7, 4)

-2 O x x
6 O

3. Selesaikan setiap persamaan kuadratik berikut.

(a) 4x2 - 1 = 0 (b) x2 - 81 = 0 (c) y2 - 4y = 0
(d) x2 + 3x + 2 = 0 (e) 2x2 - x - 10 = 0 (f) (x - 2)2 = 16
(g) m2 + 3m - 4 = 0 (h) 2p2 - 13p + 20 = 0 (i) (k - 4)(k - 1) = 18

(j) h -1 = 1 (k) 2(x - 2)2 = 5x - 7
3 +
h 1

4. Diberi salah satu punca bagi persamaan kuadratik x2 + px - 18 = 0 ialah 2. Hitung
nilai p.

5. Tunjukkan bahawa persamaan kuadratik (m - 6)2 = 12 - 2m boleh ditulis sebagai
m2 - 10m + 24 = 0. Seterusnya selesaikan persamaan (m - 6)2 = 12 - 2m.

27

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 6. Tentukan koordinat titik minimum bagi fungsi kuadratik f (x) = x2 - 6x + 5.

7. Diberi x = 4 ialah paksi simetri bagi fungsi kuadratik f (x) = 7 + 8x - x2. Tentukan koordinat titik
maksimum bagi fungsi kuadratik ini.

8. Rajah di sebelah menunjukkan sebahagian daripada f (x) P x
graf fungsi kuadratik f (x) = -x2 + 6x - 5. Garis lurus B
AB adalah selari dengan paksi-x. Tentukan O
(a) koordinat titik A, A
(b) persamaan paksi simetri,
(c) koordinat titik B,
(d) koordinat titik maksimum P.

9. Rajah di sebelah menunjukkan graf bagi fungsi kuadratik f (x)
f (x) = ax2 + 8x + c. Hitung nilai bagi setiap yang berikut.
(a) c, 6 x
(b) m, -3 -1O x
(c) a,
(d) n. (m, n)
f (x)
10. Rajah di sebelah menunjukkan sebahagian daripada graf bagi
fungsi kuadratik f (x) = a(x - h)(x - k) dengan keadaan h < k. Titik
P ialah titik minimum bagi graf fungsi kuadratik tersebut.

(a) Hitung nilai 15

(i) h, (ii) k, (iii) a.

(b) Tentukan persamaan paksi simetri. O1 5

(c) Nyatakan koordinat titik P. P

11. Panjang bagi suatu segi empat tepat ialah (x + 1) cm dan lebarnya ialah 5 cm kurang
daripada panjangnya.
(a) Ungkapkan luas segi empat, L cm2, dalam sebutan x.
(b) Diberi luas segi empat tepat ialah 24 cm2, hitungkan panjang dan lebar segi empat tersebut.

12. Rajah 1 menunjukkan sebuah segi tiga sama kaki dengan panjang tapak 4y cm dan tinggi
(y + 5) cm. Rajah 2 menunjukkan sebuah segi empat sama dengan panjang sisi y cm.
Diberi luas segi tiga melebihi luas segi empat sama sebanyak 39 cm2. Hitung beza perimeter
bagi kedua-dua rajah itu.

(y + 5) cm y cm

4y cm Rajah 2
Rajah 1

28

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

13. Rajah di sebelah menunjukkan sebuah taman bunga A 12 m F xm D BAB 1
yang berbentuk segi empat tepat ABCD. Diberi E dan F B
ialah dua titik pada CD dan AD masing-masing dengan 15 m
CE = DF = x m. Panjang AF = 12 m dan DE = 15 m.
E
(a) Bentuk satu ungkapan bagi luas segi empat xm
tepat ini, L m2, dalam sebutan x.
C
(b) Diberi luas segi empat tepat ialah 460 m2.
Hitung nilai x.

(c) Aiman ingin membina satu laluan kecil yang
lurus dari titik E ke titik F dengan jubin yang
berharga RM50 per meter. Aiman mempunyai
bajet sebanyak RM1 000, tentukan sama ada
Aiman mempunyai bajet yang mencukupi untuk
membina laluan tersebut.

14. Persatuan Sejarah SMK Seri Jaya telah melukis dua buah mural yang berbentuk segi empat
tepat bersempena dengan Hari Kemerdekaan Malaysia.
(a) Ungkapkan beza luas antara kedua-dua buah mural, L m2, dalam sebutan x.
(b) Diberi beza luas antara dua buah mural tersebut ialah 10 m2, hitung nilai x.

(c) Hitung perimeter bagi mural yang lebih kecil.

(2x - 1) m

(3x + 1) m

(x - 3) m (x - 1) m

PROJ EK

Gunakan kreativiti anda untuk membina bentuk-bentuk yang berbeza berdasarkan contoh
yang telah disediakan seperti di bawah. Paparkan hasil kerja anda di Sudut Matematik.
Bahan:
1. Kertas graf/kertas putih.
2. Jangka sudut, jangka lukis.
3. Pen berwarna.

29

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1 PETA KONSEP

Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

Ungkapan Kuadratik (a) Kuasa tertinggi ialah 2 Bentuk am ax2 + bx + c
a, b dan c
(b) Melibatkan satu
pemboleh ubah ialah pemalar, a ≠ 0

Fungsi Kuadratik

Bentuk am
f (x) = ax2 + bx + c

Bentuk graf, a > 0 Bentuk graf, a < 0

paksi simetri paksi simetri paksi simetri paksi simetri
b<0 b>0 b=0 b < 0 f (x)

f (x) f (x) f (x) Ox

Ox Ox Ox paksi simetri
b > 0 f (x)

pintasan-y pintasan-y x O x

f (x) f (x) paksi simetri x
b = 0 f (x)
c c
Ox O
O

Persamaan Kuadratik

Bentuk am Punca bagi suatu persamaan Punca bagi suatu persamaan
ax2 + bx + c = 0 kuadratik ialah nilai pemboleh kuadratik boleh ditentukan melalui

ubah yang memuaskan (a) pemfaktoran
persamaan tersebut (b) kaedah graf

a>0 a<0

f (x) f (x)

punca punca punca punca
x Ox
O
punca

30

Bab 1 Fungsi dan Persamaan Kuadratik dalam Satu Pemboleh Ubah

BAB 1

1. 2.
3.

6.
4.

5.

Melintang Menegak

2. Bentuk graf fungsi kuadratik. 1. Paksi mencancang yang melalui titik
maksimum atau titik minimum suatu
3. Titik tertinggi bagi suatu graf fungsi graf fungsi kuadratik.
kuadratik.
2. Kaedah untuk menentukan punca
4. Titik terendah bagi suatu graf fungsi suatu persamaan kuadratik.
kuadratik.
6. Nilai pemboleh ubah yang memuaskan
5. Fungsi yang mempunyai kuasa suatu persamaan kuadratik.
tertingginya ialah dua.

 Eksplorasi Matematik

Bentuk graf fungsi kuadratik ialah salah satu bentuk graf yang paling biasa dijumpai dalam
kehidupan seharian kita. Perhatikan gambar-gambar yang berikut.

Gunakan kreativiti anda untuk melukis satu binaan berbentuk kuadratik.

31

BAB 2 Bab 2 Asas Nombor Asas Nombor

BAB

2

Anda akan mempelajari

► Asas Nombor

Malaysia menjadi tumpuan utama bagi pelbagai perkembangan
teknologi yang mampu mengubah gaya hidup rakyat pada
abad ke-21. Perkembangan dalam teknologi membolehkan rakyat
Malaysia menikmati kadar muat turun yang pantas, teknologi
hologram dalam bidang pendidikan, perubatan, perindustrian,
pembuatan kereta swapandu dan sebagainya. Masyarakat yang
berkemahiran dalam teknologi maklumat dan telekomunikasi
perlu mahir dengan asas nombor yang menjadi tunjang kepada
segala teknologi.

Tahukah anda kaitan antara asas nombor dengan teknologi?

Maslahat Bab

Asas nombor ialah kunci untuk segala pengiraan dalam kehidupan
harian. Antara bidang yang boleh diceburi ialah Sains Komputer
dan bidang-bidang lain yang menggunakan teknologi maklumat
sebagai asas penyelidikan dan pembangunan (Research and
Development) seperti bioteknologi, teknologi reka bentuk, reka
bentuk aeroangkasa, farmasi dan sebagainya.
32
32

Bab 2 Asas Nombor

BAB 2

Imbasan Silam

JARINGAN KATA Brahmagupta
(598 M-668 M)
* asas nombor * number base Brahmagupta seorang ahli astronomi yang berasal
* binari * binary dari negeri Rajasthan di barat laut India. Beliau telah
* indeks * index memperkenalkan digit 0 kepada sistem nombor
* nilai tempat * place value yang menjadi asas kepada segala asas nombor yang
* nilai digit * digit value digunakan pada masa dahulu dan kini.
* sistem nombor * number system
http://yakin-pelajar.com/Brahma/2.pdf

33
33

Bab 2 Asas Nombor

2.1 Asas Nombor

BAB 2 Bagaimanakah anda mewakilkan dan menjelaskan nombor Standard
dalam pelbagai asas dari segi angka, nilai tempat, nilai digit Pembelajaran

dan nilai nombor berdasarkan proses pengumpulan? Mewakilkan dan menjelaskan

Asas nombor ialah sistem nombor yang merangkumi digit 0 hingga 9. nombor dalam pelbagai
asas dari segi angka,
Sistem nombor terdiri daripada pelbagai asas nombor. Asas sepuluh nilai tempat, nilai digit dan

atau decimal merupakan asas yang digunakan secara meluas dalam nilai nombor berdasarkan
proses pengumpulan.
kehidupan seharian.

Tahukah anda
asas nombor apakah
yang digunakan dalam

sains komputer?

Asas nombor seperti
asas 2, asas 8, asas 10
dan asas 16 antara asas
nombor yang digunakan
dalam sains komputer.

Jadual menunjukkan digit yang digunakan dalam asas dua hingga asas sepuluh.

Asas nombor Digit

Asas 2 0, 1

Asas 3 0, 1, 2

Asas 4 0, 1, 2, 3 ZON INFORMASI
Asas 5 0, 1, 2, 3, 4
Asas 6 0, 1, 2, 3, 4, 5 Digit bermaksud
Asas 7 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 simbol yang digunakan
Asas 8 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 atau digabungkan
Asas 9 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 untuk membentuk
Asas 10 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 nombor dalam sistem
penomboran. 0, 1,
2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
ialah sepuluh digit
dalam sistem nombor.
Contohnya 2145
mempunyai 4 digit.

34

Bab 2 Asas Nombor

Contoh 1
Berikan dua contoh nombor yang mewakili nombor asas dua hingga nombor asas sepuluh.
Penyelesaian:

Asas nombor Nombor TIP BAB 2

2 102 10012 Setiap asas mempunyai
digit 0 hingga digit yang
3 213 12013
kurang daripada

4 234 2134 asasnya. Contohnya,
asas dua hanya

5 415 3425 mempunyai digit 0 dan 1.

6 356 45106
ZON INFORMASI

7 647 4637

8 178 4728 nombor
329 asas
5
789 3859 dibaca sebagai

10 6910 289310 "Tiga dua asas lima"

Apakah nilai tempat yang terlibat dalam nombor asas dua MEMORI SAYA

hingga nombor asas sepuluh? a - asas an
Setiap asas mempunyai nilai tempat mengikut asas masing-masing. n - kuasa
Nilai tempat suatu asas ialah pendaraban berulang asas tersebut.
Katakan a ialah asas, maka nilai tempat asas tersebut bermula dengan a4 = a × a × a × a
a0, a1, a2, ... an seperti yang ditunjukkan dalam jadual di bawah.

Nilai tempat

Asas nombor an

Asas 2 2n a7 a6 a5 a4 a3 a2 a1 a0
Asas 3 3n 128 64 32 16 8 42 1
Asas 4 4n 2187 729 243 81 27 9 3 1
Asas 5 5n 16384 4096 1024 256 64 16 4 1
Asas 6 6n 78125 15625 3125 625 125 25 5 1
Asas 7 7n 279936 46656 7776 1296 216 36 6 1
Asas 8 8n 823543 117649 16807 2401 343 49 7 1
Asas 9 9n 2097152 262144 32768 4096 512 64 8 1
Asas 10 10n 4782969 531441 59049 6561 729 81 9 1
10000000 1000000 100000 10000 1000 100 10 1

35

Bab 2 Asas Nombor

Contoh 2 Imbasan Silam

Nyatakan nilai tempat bagi setiap digit dalam nombor di bawah. Konrad Zuse (1910-1995)
merupakan pencipta dan
(a) 62318 (b) 1111012 perintis komputer moden
dari Jerman. Beliau
BAB 2 Penyelesaian: 62 31 pengasas kepada komputer
(a) Nombor asas 8 83 82 81 80 yang boleh diprogramkan.
Zuse telah merancang
Nilai tempat bahasa pengaturcaraan di
peringkat tinggi yang dikenali
(b) Nombor asas 2 1 1 1 1 0 1 sebagai Plankalkuel.

Nilai tempat 25 24 23 22 21 20

Bagaimanakah anda menyatakan nilai digit bagi suatu
nombor dalam pelbagai asas?

Nilai digit dalam suatu nombor ialah pendaraban digit dengan nilai
tempat yang mewakili digit tersebut.

Kaedah pendaraban digit dengan Kaedah penggunaan blok sebagai nilai digit
nilai tempat

1 0102 10102 Nombor 10 1 0

Nombor 1 0 1 0 Nilai tempat 23 22 21 20

Nilai tempat 23 22 21 20 Nilai digit
1 × 21 = 2
2

20123 20123 Nombor 2 012
33 32 31 30
Nombor 2 0 1 2 Nilai tempat
54
Nilai tempat 33 32 31 30

2 × 33 = 54 Nilai digit

44325 44325 Nombor 4 432
53 52 51 50
Nombor 4 4 3 2 Nilai tempat
500
Nilai tempat 53 52 51 50

4 × 53 = 500 Nilai digit

36

Kaedah pendaraban digit dengan Bab 2 Asas Nombor
nilai tempat
Kaedah penggunaan blok sebagai nilai digit

2718 2718 Nombor 2 71
Nombor 2 7 1
Nilai tempat 82 81 80 BAB 2
Nilai tempat 82 81 80
Nilai digit
2 × 82 = 128

128

Contoh 3

Nyatakan nilai digit yang bergaris bagi setiap nombor berikut.

(a) 50379 (b) 35016

Penyelesaian: (b) 35016
(a) 50379

Nombor 5 0 3 7 Nombor 3 5 0 1
Nilai tempat 93 92 91 90 Nilai tempat 63 62 61 60

5 × 93 = 3645 5 × 62 = 180

Bagaimanakah anda menyatakan nilai nombor bagi suatu nombor dalam
pelbagai asas?

Nilai nombor dalam pelbagai asas boleh ditentukan dengan menghitung Indikator
hasil tambah nilai digit nombor tersebut.
Asas dua hanya
(a) Menentukan nilai nombor bagi nombor dalam asas dua. mempunyai digit 0 dan 1
dalam nombornya.
Proses Pengumpulan

Nombor 1 1 0 0 1
20
Nilai tempat 24 23 22 21

Nilai nombor (1 × 24) + (1 × 23) + (0 × 22) + (0 × 21) + (1 × 20)
= 16 + 8 + 0 + 0 + 1
= 2510

37

Bab 2 Asas Nombor

Penambahan nilai digit menggunakan blok

Nombor 1 1 0 0 1
Nilai tempat 24 23 22 21 20

BAB 2 Nilai digit 1
30
Nilai nombor 16 + 8 + 0 + 0 + 1 = 2510
1
(b) Menentukan nilai nombor bagi nombor dalam asas tiga. 30
Proses pengumpulan

Nombor 1 2 0 2
31
Nilai tempat 34 33 32
2
(1 × 34) + (2 × 33) + (0 × 32) + (2 × 31) + (1 × 30) 31
Nilai nombor = 81 + 54 + 0 + 6 + 1

= 14210

Penambahan nilai digit menggunakan blok

Nombor 1 2 0
Nilai tempat 34 33 32

Nilai digit

Nilai nombor 81 + 54 + 0 + 6 + 1 = 14210

(c) Menentukan nilai nombor bagi nombor dalam asas empat. ZON INTERAKTIF
Proses pengumpulan
Adakah nilai 2438
Nombor 3 02 1 sama dengan 2435?
40 Bincangkan.
Nilai tempat 43 42 41
ZON INFORMASI
(3 × 43) + (0 × 42) + (2 × 41) + (1 × 40)
Nilai nombor = 192 + 0 + 8 + 1 Penulisan tanda
asas untuk nombor
= 20110 asas 10 bersifat
pilihan, iaitu boleh
ditulis dan sebaliknya.

38

Penambahan nilai digit menggunakan blok Bab 2 Asas Nombor

Nombor 3 0 2 1
Nilai tempat 43 42 41
Celik Minda
Nilai digit BAB 2
40

Nyatakan dua nombor
berlainan asas yang
mempunyai nilai
yang sama.

Nilai nombor 192 + 0 + 8 + 1 = 20110

Contoh 4

Tentukan nilai nombor bagi yang berikut. Celik Minda

(a) 3405 (b) 3417 (c) 15068 Tukar tahun lahir anda
kepada asas nombor
Penyelesaian: 0 yang anda pilih.
50
(a) 3405 3 4 ZON INTERAKTIF
Nombor 1 Apakah akan berlaku
70 jika nombor lebih
Nilai tempat 52 51 daripada asas sepuluh
digunakan? Bincangkan.
(3 × 52) + (4 × 51) + (0 × 50)
Nilai nombor = 75 + 20 + 0 Semak Jawapan

= 9510 1. Tekan kekunci MODE
2 kali sehingga mendapat
(b) 3417 3 4 paparan SD REG BASE .
Nombor 12 3

Nilai tempat 72 71 2. Tekan 3 untuk memilih
BASE .
(3 × 72) + (4 × 71) + (1 × 70)
Nilai nombor = 147 + 28 + 1 3. Tekan OCT .
4. Tekan 1506 kemudian
= 17610
tekan = .
(c) 15068 5. Tekan DEC , jawapan

Nombor 1 5 0 6 838 dipaparkan.
80
Nilai tempat 83 82 81

(1 × 83) + (5 × 82) + (0 × 81) + (6 × 80)
Nilai nombor = 512 + 320 + 0 + 6

= 83810

39

BAB 2 Bab 2 Asas Nombor 123

Praktis Kendiri 2.1a
1. Tuliskan tiga nombor yang mewakili asas dua hingga asas sembilan.
2. Bulatkan tiga nombor yang bukan mewakili nombor dalam asas enam.

245 332 461 212 371 829 345

3.
234 673 336 281

Berdasarkan empat nombor ini, kenal pasti dan senaraikan semua nombor bersesuaian dengan

asas berikut.

(a) Asas lima (b) Asas tujuh (c) Asas lapan (d) Asas sembilan

4. Tentukan nilai tempat yang bergaris bagi setiap nombor berikut.

(a) 11100102 (b) 2145 (c) 60017 (d) 511406 (e) 12003
(f) 6839 (g) 23314 (h) 73218 (i) 52416 (j) 32215

5. Tentukan nilai digit yang bergaris bagi setiap nombor berikut.

(a) 11102 (b) 3245 (c) 8739 (d) 2356 (e) 21003
(f) 166237 (g) 11012 (h) 17768 (i) 2314 (j) 1111012

6. Tentukan nilai nombor berikut dalam asas sepuluh.

(a) 236 (b) 4258 (c) 1101012 (d) 3389 (e) 3647
(f) 334 (g) 1235 (h) 12178 (i) 5156 (j) 11213

7. Tentukan nilai p dan nilai q. (b) 3758 = (3 × 8p) + (q × 81) + (5 × 80)
(a) 11012 = (1 × 2p) + (1 × q) + (1 × 20)
(c) 13214 = (1 × pq) + (3 × 42) + (2 × 41) + (1 × 40)

8. Hitung hasil tambah nilai digit 8 dan nilai digit 3 dalam nombor 18239.

9. Susun nombor berikut mengikut urutan menaik.

(a) 1102, 11012, 1112, 11102 (b) 11234, 1324, 2314, 1124 (c) 3245, 1245, 2415, 2315

10. Susun nombor berikut mengikut urutan menurun.

(a) 1111012, 12134, 819 (b) 1234, 738, 3135 (c) 2536, 1617, 2223

11. Hitung beza nilai digit 5 antara nombor 15768 dengan 1257.

40

# data[].attributes.attachment_link.description
KURIKULUM STANDARD SEKOLAH MENENGAH MATEMATIK TINGKATAN 4 Penulis Yeow Pow Choo Thavamani A/P Renu Kamalah A/P Raman Wong Jin Wen Vincent De Selva A/L Santhanasamy Editor Premah A/P Rasamanie Cynthia Cheok Ching Tuing Pereka Bentuk Yan Noryana Mohamad Ilustrator Asparizal Bin Mohamed Sudin Mohammad Kamal Bin Ahmad Pustaka Yakin Pelajar Sdn.

# data[].attributes.headline
1.1.1 Mengenal pasti dan menerangkan ciri-ciri ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh ubah.

# data[].attributes.subject
1.1.1 Mengenal pasti dan menerangkan ciri-ciri ungkapan kuadratik dalam satu pemboleh ubah.

# data[].attributes.headline
1.1.2 Mengenal fungsi kuadratik sebagai hubungan banyak kepada satu, dan seterusnya memerihalkan ciri-ciri fungsi kuadratik.

# data[].attributes.subject
1.1.2 Mengenal fungsi kuadratik sebagai hubungan banyak kepada satu, dan seterusnya memerihalkan ciri-ciri fungsi kuadratik.

# data[].attributes.headline
1.1.3 Menyiasat dan membuat generalisasi tentang kesan perubahan nilai dan ke atas graf fungsi kuadratik

# data[].attributes.subject
1.1.3 Menyiasat dan membuat generalisasi tentang kesan perubahan nilai dan ke atas graf fungsi kuadratik

# data[].attributes.headline
1.1.3 A)Menyiasat dan membuat generalisasi tentang kesan perubahan nilai dan ke atas graf fungsi kuadratik

# data[].attributes.subject
1.1.3 A)Menyiasat dan membuat generalisasi tentang kesan perubahan nilai dan ke atas graf fungsi kuadratik

# data[].attributes.headline
1.1.3B) Menyiasat dan membuat generalisasi tentang kesan perubahan nilai dan ke atas graf fungsi kuadratik

# data[].attributes.subject
1.1.3B) Menyiasat dan membuat generalisasi tentang kesan perubahan nilai dan ke atas graf fungsi kuadratik

# data[].attributes.headline
1.1.4 Membentuk fungsi kuadratik berdasarkan suatu situasi dan seterusnya menghubungkaitkan dengan persamaan kuadratik.

# data[].attributes.subject
1.1.4 Membentuk fungsi kuadratik berdasarkan suatu situasi dan seterusnya menghubungkaitkan dengan persamaan kuadratik.

# data[].attributes.headline
1.1.5 Menerangkan maksud punca suatu persamaan kuadratik.

# data[].attributes.subject
1.1.5 Menerangkan maksud punca suatu persamaan kuadratik.

# data[].attributes.headline
1.1.6 Menentukan punca suatu persamaan kuadratik dengan kaedah pemfaktoran.

# data[].attributes.subject
1.1.6 Menentukan punca suatu persamaan kuadratik dengan kaedah pemfaktoran.

# data[].attributes.headline
1.1.8 Menyelesaikan masalah yang melibatkan persamaan kuadratik.

# data[].attributes.subject
1.1.8 Menyelesaikan masalah yang melibatkan persamaan kuadratik.

# data[].attributes.headline
2.1.1 Mewakil dan menjelaskan nombor dalam pelbagai asas dari segi angka, nilai tempat, nilai digit dan nilai nombor berdasarkan proses pengumpulan.

# data[].attributes.subject
2.1.1 Mewakil dan menjelaskan nombor dalam pelbagai asas dari segi angka, nilai tempat, nilai digit dan nilai nombor berdasarkan proses pengumpulan.

# data[].attributes.headline
2.1.2 Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.subject
2.1.2 Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.headline
2.1.2A) Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.subject
2.1.2A) Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.headline
2.1.2B) Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.subject
2.1.2B) Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.headline
2.1.2C) Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.subject
2.1.2C) Menukar nombor daripada satu asas kepada asas yang lain menggunakan pelbagai kaedah.

# data[].attributes.headline
2.1.3 Membuat pengiraan yang melibatkan operasi tambah dan tolak bagi nombor dalam pelbagai asas.

# data[].attributes.subject
2.1.3 Membuat pengiraan yang melibatkan operasi tambah dan tolak bagi nombor dalam pelbagai asas.

# data[].attributes.headline
2.1.3A) Membuat pengiraan yang melibatkan operasi tambah dan tolak bagi nombor dalam pelbagai asas.

# data[].attributes.subject
2.1.3A) Membuat pengiraan yang melibatkan operasi tambah dan tolak bagi nombor dalam pelbagai asas.

# data[].attributes.headline
2.1.4 Menyelesaikan masalah yang melibatkan asas nombor.

# data[].attributes.subject
2.1.4 Menyelesaikan masalah yang melibatkan asas nombor.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KUIZ Matematik T4 Bab 1
Fungsi Kuadratik Tingkatan 4

ID: 1609416
Language: Malay
School subject: Matematik
Grade/level: Tingkatan 4
Age: 16-17
Main content: Fungsi Kuadratik
Other contents:

Add to my workbooks Download file pdf Embed in my website or blog Add to Google Classroom Add to Microsoft Teams Share through Whatsapp (2)

Link to this worksheet: &nbspCopy

CIKGUMURNI

# data[].attributes.attachment_link.description
KUIZ Matematik T4 Bab 1 Fungsi Kuadratik Tingkatan 4 ID: 1609416 Language: Malay School subject: Matematik Grade/level: Tingkatan 4 Age: 16-17 Main content: Fungsi Kuadratik Other contents: Add to my workbooks Download file pdf Embed in my website or blog Add to Google Classroom Add to Microsoft Teams Share through Whatsapp (2) Link to this worksheet: &nbspCopy CIKGUMURNI

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz - The world's most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.body
Kemahiran Penyelesaian Masalah

# data[].attributes.headline
RANCANGAN PENGAJARAN TAHUNAN MATEMATIK TINGKATAN 4

# data[].attributes.subject
RANCANGAN PENGAJARAN TAHUNAN MATEMATIK TINGKATAN 4