# data[].attributes.body
Bertikalean dauden xaflak dira, batzuk kareharria beste batzuk tupak. Kostaldeko hitzasoan ere ikusi ahal ditugu kostaldeko hitzasoetan adibidez: Sopelana, Donostia etab. Flis hoietan fail arrunta ikusi ahal ditugu. Failak harrien deformazioak dira, harriek indarrak jaso osetan haustu eta desplazatzen direnean ematen dira.

# data[].attributes.body
Aspaldian, gaur egun Pirinioak eta Euskal Kostaldea izenez ezagutzen dugun eremua Iberia eta Europako plaka tektonikoak bereizten zituen itsaso sakon batean murgilduta zegoen.

Bi plaka horiek talka egin zutenean, pixkanaka sedimentu-geruza guztiak altxatu eta Pirinioak eta Euskal Kostaldea sortu ziren.

Eta horrela azaleratu zen naturaren mirari sinestezin hau, zenbait puntutan imajinaezinak eta pareta bertikal ikusgarriak eratzen dituena, dozenaka milioi urtetan formazio horiek egindako bidaiaz hitz egiten digun liburu geologiko ireki bat direnak.

# data[].attributes.body
San Telmo baseliza 1540, urteko eraikina da. Itzurun hondartzan eta flyschak osatutako labarraren gainean dago ermita txiki hau, eta marinelen patroiari dedikatuta dago. Eraikina flyshen harri zatiez osatuta dago eta horregaitik onetatik zehar zenbait fosil aurkitu daitezke. Honen atzean, Zumaiatik flyscharen bide ikusgarria hasten da.

# data[].attributes.body
Itzurun hondartzan eta Flyschak osatzen duen labarraren gainean dago San Telmo ermita txikia, marimeroen patroiari eskainia.

# data[].attributes.body
Kobazulo honek 10 metrotik gorako garapena du. Kasu honetan higadura geruzen norabidearekiko paraleloan gertatu da, hau da, HEranzko norabidean.

# data[].attributes.body
San Telmo ermita eraiki zutenean Zumaiako Flysch-a ez zegoen babestuta eta ez zuen gaur egun daukan garrantsi berbera- Horregatik Flysheko materiala hartuz eraiki zuten ermita eta horri esker San Telmoko ermitako kanpoaldean hainbat fosil aurkitu ditzakegu, flysch-arenak izan ziren fosilak.

# data[].attributes.body
Arrokak denhorarekin makurtuz doaz, izan ere batak besteen gainean pilatzen doaz eta horregatik jakin dezakegu makurtuago dauden xaflak gainean dituztenak baino zaharragoak direla.

# data[].attributes.body
Hondartzako arrokek, Flyscheko arrokek, duela dozenaka milioi urte itsaso tropikala izan zenaren hondoetan bizi ziren zizareen aztarna fosilak dituzte.

# data[].attributes.body
Flyschak sedimentuetatik datoz. Sedimentu horiek ehunka mila urtez metatu ziren Euskal Herriko egungo lurraldea betetzen zuen itsasoaren hondoan, geruza horizontalak sortuz. Duela 50 milioi urte baino gehiago sortutako plaka tektonikoen arteko talkak sedimentu horiek azaleratu zituen, eta azkenean ‘flysch’ deritzona osatu zen, bai xafla horizontalki, bai bertikalki, hauek arroka bigunez eta gogorrez txandakatutako sedimentu-geruzez osatua dago. Krisi biologikoei eta klima-aldaketei buruzko informazio baliotsua ematen du eta horregatik oso garratsitsua da geologoentzat.

# data[].attributes.body
Kobazulo hauek ez dira normalean ezagutzen ditugun modukoak, hauek xaflazko paretak dituzte eta itsasoak sorturikoak dira. Gero eta handiagoak dira izan ere olatuek hasierako "zulo" txikiaz aprobetzatzen dira eta han jotzen dute horrela kobazuloa handituz.

# data[].attributes.body
Zumaiako flysch-aren gainean dagoen ermita txiki bat da. Hau marinelen omenean egin zen XVIII. mendean. Onen eraikuntza flysch-en zatiekin eginda dago, horregatik ermita ikusterakoan lurretik fosilak aurkitu ditzakegu.

# data[].attributes.body
Argazkian ikusi ahal da itsasoak nola jarduten duen arroken urraketan. Lehen, atal hau, flish-aren atal bertikalak ziren. Itsasoaren eraginez, linea horizontal batzuk bezala ikusi ahal ditugu arrokak. Hau da, hainbat urte lehenago kostaldea askoz aurrerago zegoen.

Gaur egun, biodibertsitate handiko guneak dira, hainbat espezie biltzen duen lekua da eta.

# data[].attributes.body
San Telmo baselizatik egin daitekeen ibilbidea

# data[].attributes.headline
Geologiako erreferentzia mundiala da Zumaiako Flysch-a

# data[].attributes.subject
Geologiako erreferentzia mundiala da Zumaiako Flysch-a

# data[].attributes.body
Zumaia erreferente geologikoa da nazioartean duela 50 urte baino gehiagotik. Planeta osoko geologoek zonaldean egin dituzte ikerketak, horrela Lurraren historiari buruzko informazio garrantzitsua lortuz. Zumaiako munduko bi geruza garrantzitsuenak ditu eta horregatik, urrezko iltzea daukate, hau da, mundialki ezagunak dira geruzarik argienak aztertzeko izateagatik. Urrezko iltzea dituzten bi mugak hauek dira: D/S eta S/T mugak.
Irati Reges

# data[].attributes.headline
Flysch hitzaren jatorria- Laura Rodriguez

# data[].attributes.subject
Flysch hitzaren jatorria- Laura Rodriguez

# data[].attributes.body
Flysch, Alemanezko flissen hitzetik dator eta lerratu esan nahi du. Hitz hau oso aldapatsuak diren Suitzako zenbait haranetako harri formazioak izendatzeko erabiltzen da, mendi hegalean behera isurtzen baitira.
XIX. mendearen erdialdetik aurrera itsaso sakonean sorturiko edozen harri sedimentario multzo izendatzeko erabiltzen da, estratifikazio zehatza dutenak eta geruza gogorrak eta bigunak tartekatzen dituztenak.

# data[].attributes.body
San Telmo baseliza XVIII. mendean eraiki egin zen eraikina da. Baseliza eraikitzeko flish-ean zeuden arrokak erabili ziren. Arrazoi horregatik hartu ziren hainbat arroka fosilak zituzten. Gaur egun, ikusi ahal diren fosil gehienak iknofosilak dira. Fosil hauek itsas-trikuek itsasondoan uzten zituzten bideen marken arrastro dira.

# data[].attributes.headline
Zergatik da berezia Zumaiako flyscha? (Ainhoa Bellanco)

# data[].attributes.subject
Zergatik da berezia Zumaiako flyscha? (Ainhoa Bellanco)

# data[].attributes.body
Zumaiako Flyscha oso berezia da, alde batetik, munduko beste lekuetan aurki ditzakegun flyschekin konparatuz, tamaina izugarria daukalako. Ondorioz, egitura osoan zehar, historia geologikoko hainbat aro desberdindu daitezke, KT muga, esaterako. Flyschean 10 cm-ko geruza beltz bat baino ez da, baina geruza osatzen duten elementuei begiratuta, ondoriozta daiteke hori dela meteoritoarekin kontaktuan egon zen geruza. Bestalde, oso bertikala den egitura da, eta oso era egokian kontserbatu da hainbat milioi urtez. Horregatik oso argi ikusten eta ezberdintzen dira geruza ezberdinak.

# data[].attributes.body
'Saerichnites Abruptus' du izena eta ondoen kontserbatutako arrastoa da. Iknofosila labarretik atera dute, luizi batean desagertzeko arriskua zegoelako.

# data[].attributes.attachment_caption
Diaklasak arroketan ematen diren hausturak edo deformazioak dira, non arroka blokeak ez diren bata bestearekiko mugitzen edo desplazatzen.

# data[].attributes.body
Zumaian fosilak ikus daitezke, Flysch-en materiala erabiliz eraikitako ermitan ikusi dugun bezala.
Dauden fosilak Iknofosilak dira, inguru horretan bizi izan ziren izaki bizidunen markak edo arrastoak dira.

# data[].attributes.body
Muga tertzuarioa eta kretazeoa, iridioko kapa bat du arremanduta orain dela 65 milioi urte lurrera jauzi zen meteoritoarekin eta %70ko espezieekin amaitu zuena. (Iridioa metal estralurtarra da, meteoritoetan ugaria delako eta lurrazalean oso arraroa delako.)

# data[].attributes.body
Hemen ikusi daiteke nola Flysch-aren xaflak kareharrien eta tupaharrien izeneko arroka sedimentarioen txandakatzeak dira gaileta baten itxura eginez. Kareharria gogorrabeta gris argia da eta kaltzio karbonatoaren eta karearen arteko nahasketa bat da eta tupa, gris iluna eta biguna, horregatik kareharriaen arteko hutsunetan dago, eta kaltzio karbonato eta buztinaren nahasketa da. Ikus daiteke ere zulotxo batzuk ikerlariek egiten dituztenak mineralen orientazioa aztertuz gero, ipar magnetikoa jakin ahal dutelako.

# data[].attributes.body
Notch deitzen zaie “kobazulo” hauei. Paretetan ikusi ahal diren “kobazuloak” ez dira edozein beste baten atzekoak. Hauek itsasoaren eraginez eginak dira, olatuengaitik. Paretak xaflazkoak direnez, forma berezi hau hartzen dute.

# data[].attributes.headline
Flyscha horizontaletik bertikalera (Naia Marin)

# data[].attributes.subject
Flyscha horizontaletik bertikalera (Naia Marin)

# data[].attributes.body
Flyscha itsas hondoan sortutako harri sedimentarioen pilaketa da eta harriak horizontalki pilatzen ziren. Eurasiako eta Iberiar plakak hurbiltzen joan ziren eta talka egiterakoan, Pirineoak sortu eta Flyscha tolestu eta altxatu zen. Gaur egun bertikalean ikusi daiteke.

# data[].attributes.body
Argazkian failak eta diaklasak ikus ditzakegu, hain zuzen ere, eskumako argazkian agertzen dena diaklasak dira, era horizontalean egindako hausturak dira desplazamendurik gabe, aldiz, ezkerreko argazkian failak ikus ditzakegu, haustura bat eskuinaldera desplazatuta (oso ondo ikusten markatuta dagoen zatian).