# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Sputnik Кыргызстан

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sputnik Кыргызстан агенттиги 35 жылдык өмүрүнө карабастан артына эбегейсиз мурас калтырган алп акын тууралуу кызыктуу фактыларды сунуштайт.

Ымыркай кезинде апасынан ажыраган. Алыкул Осмонов 1915-жылы 21-мартта табиятка жаңы дем берген Нооруз менен кошо Кара-Балтадагы Каптал-Арык айылында жарык дүйнөгө келген. Ата-энеси Осмон менен Алтын колунда жок карапайым адамдар эле. Кайгылуу турмуш болочоктогу акын үчүн эрте эле башталып, ымыркай кезинде апасынан, жашы үчкө келгенде атасынан ажырайт. Ошентип эки бир тууганы менен бирге бараар жери жок жетимге айланат. Жарытылуу кийимге, курсак тойгузган тамакка жетпей, суукта калган күндөрүндө тагдырдын дагы бир соккусуна кабылып кургак учук оорусу жабышат. Бой жетпей азапка тумчуккан Алыкулга 1925-жылы гана баш калкалоочу жай табылат. Туугандары аны Токмоктогу балдар үйүнө тапшырышат.

Балдар үйүндө тарбияланган. Алыкул Осмонов үчүн балдар үйү жылуулук жана мээрим тартуулаган экинчи үйгө айланат. Бул жер аны жатканга жер, ысык тамак гана эмес, татыктуу билим менен да камсыз кылат. Чала болсо да орус тилин үйрөнгөн зирек бала окуу жайдын белдүү окуучуларынын катарында эле. Мурда билбеген дүйнөлүк жазуучулардын китептери менен таанышып, руханий дүйнөсүн, акындык талантын өнүктүрөт. Алгачкы ыры да дал ушул жердеги окуучулардын дубал гезитине чыгат. Анан тарбиячысы Грунья Савельевна менен таанышат. Ата-эне сүйүүсүн татпаган бала үчүн тарбиячысы чыныгы коргоочуга айланат. Акын Грунья Савельевнадан көргөн жардамын өмүр бою унутпай, ага арнап бир нече ыр жаратат. Алыкул өз үйүнө айланган балдар үйү жана энесинин ордун толтурган тарбиячысы менен 1929-жылы коштошот.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
кыргыздын көркөм өнөрү

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
белгилүү инсандары жөнүндө фактылар

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
алыкул осмонов

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Sputnik Кыргызстан

# data[].attributes.attachment_link.title
Ымыркайында апасынан ажырап... Улуу акын Алыкул Осмонов тууралуу 8 факты

# data[].attributes.attachment_link.description
Кыргыз поэзиясынын классиги, улуу акын Алыкул Осмонов узакка созулган оорунун азабынан жарык дүйнө менен 69 жыл мурун кош айтышкан. Мезгил эрте алганы менен акындын ырлары азыркыга чейин таасирин, касиетин жоготпой келет.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ОЙРОТ Орозалиев

# data[].attributes.attachment_link.title
жаны кыргыз фильм "Мезгил жана Алыкул " полная версия (dj samico)

# data[].attributes.attachment_link.title
Алыкул Осмоновдун 100 жылдыгына карата: "Алыкулга гүлдесте"

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Sputnik Кыргызстан

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Жанры тууралуу ар түрдүү пикирлер. Жазуучулар, адабиятчылар бул чыгарманын жанрын ар түрдүү баалашты: бири документалдуу повесть десе, бири биографиялык чыгарма дешти, дагы бирөө прозадагы ыр деди, дагы бирлери эссе дешти. Башка да пикирлер айтылды. Негизгиси чыгарманын сырткы формасында эмес, ички мазмунунда, окурман алып чыгар кунунда. Залкар жазуучу Түгөлбай Сыдыкбеков 1980-жылы чыгарманы мындай деп баалады: "Китепти дил коюп окуган окуучу чоң акындын өмүрүнөн улам ал өз өмүрүн, өз ишин эрксизден катар карар. Өзүндөгү кем-кетикти сезер, көрөр. Ал кандай кесиптеги киши болсо да өз ишин ардактап калар. Өзүндөгү кай бир осолдугу, кенебестиги, жалкоолугу, не кишилерге карай болгон кай бир орунсуз жоруктарын моюнга алар. Ойлонор, уялар, чыйралар. Турмуштун ширинине да, ачуусуна да, каарына, өкүнүчүнө да аяр болушту эске алар... "Ыр сабындагы өмүрдүн" биз байкаган баасы ушунда". Демек, Кеңеш Жусупов улуу акын тууралуу баянын жөн гана фактыларды келтирип, цифраларды айтуу үчүн жаза салган эмес, китепти окуп, ар бир окурман анын башкы каарманы Алыкул Осмонов менен өзүн салыштырат, өзүнө өрнөк издейт, эмне үчүн, кандай максатта жашап жатканын аңдап билүүгө жол табат.

"Ыр сабындагы өмүрдүн" композициялык түзүлүшү. Чыгарма бири-бири менен тыгыз байланышпагансыйт, бирок алардын баарында өзөктүү тема бар, ал - акын жана анын тагдыры. "Бет ачар" жана "Тыянак" деген бөлүмдөрдөн тышкары "Алгачкы махабат баяны", "Асыл жар жана перзент", "Көл кылаасы", "Акындын тамы", "Үч устат", "Акын казынасы" деген алты бөлүмдөн турат да, жазуучунун айтайын деген ою, образды ачып берүү үчүн колдонгон каражаттары дал ушул алты бөлүмгө бириктирилет. Жалпысынан бул бөлүмдөр логикалык ырааттуулукта Алыкулдун өмүр жашын кубалап жүрүп отурат: жаштык кези, сүйүү жылдары, жар жана перзент күтүүсү, ыр жазуудагы жана жашоодогу тамы, Ысык-Көлдүн таасири, устаттары; өлүмү; акын калтырган мурастары.

Акындын махабаты. "Алгачкы махабат баяны" деген бөлүм акындын балалык дүйнөсү, анын жетимчилиги, ошол учурда ата ордуна ата, эне ордуна эне болгон адамдар, интернатта, педтехникумда бирге окуган достору..., анан туңгуч сүйүүсү тууралуу эле. Анын ошол алгачкы сүйүүсү Айдай аттуу кыз болгон. Айдайдын назик дүйнөсүн, андан сүрдөгөн болочок акындын абалын жазуучу өтө кылдат тартат, чыгармаларында "Ай", "Айдай" деген сөздөрдү качан, кандай максатта көп пайдаланганын эрикпей эсептеп чыгат. Сүйгөн кыздын сүйкүмдүү элеси ырларда гана калып, чыныгы турмушта тагдыр экөөнү эки жакка ажыратат. Анын себептери чыгармада ар түрдүү өңүттөн, ар башка кырдаалдарда каралат, жазуучунун ою жаңылыш болбосун үчүн ал окуяларды көрүп-билгендердин эскерүүлөрү, күндөлүктөр, ырлар, каттар, сүрөттөр мисалга алынат. Ошентип акын жүрөгү алгачкы мерте жараланат.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
кыргыздын көркөм өнөрү

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
белгилүү инсандары жөнүндө фактылар

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
кеңеш жусупов

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
алыкул осмонов

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Абдыкерим Муратов

# data[].attributes.attachment_link.title
Алыкулдун 6 сомго сатылган отургучу. "Ыр сабындагы өмүр" эссеси жөнүндө 9 факты

# data[].attributes.attachment_link.description
Кеңеш Жусупов кара сөзчү гана эмес, тарыхый темадагы изилдөөлөрдү, очерк, публицистикаларды жазып, кыргыз адабиятында өз ордун татыктуу ээлеген. Анын чыгармачылыгында Алыкул Осмоновдун акындык тагдыры тууралуу "Ыр сабындагы өмүр" деген...