# data[].attributes.body
https://medijskapismenost.raskrinkavanje.ba/oblici-manipulacija-i-kome-se-obratiti-ako-ih-uocite/koji-sve-oblici-medijskih-manipulacija-postoje/lazna-vijest/

# data[].attributes.attachment_link.title
What is fake news? Tips For Spotting Them - Fake News for Kids

# data[].attributes.body
II. osnovna škola Varaždin

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Kreni zdravo! | Stranica o zdravim navikama i uravnoteženom životu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Godine 1938. redatelj i glumac Orson Welles na radiju je izveo adaptaciju knjige The War of the Worlds. U svojoj izvedbi u obliku novinskih izvještaja izvijestio je Amerikance o invaziji Marsovaca, što je uvjerilo mnoge slušatelje da se radi o istinitoj vijesti. Wellesova radijska izvedba izazvala je masovnu histeriju diljem zemlje.

Iako nije sigurno je li Orson Welles planirao da njegova izvedba izazove masovnu paniku, ona je odličan primjer na koji način krive informacije (neovisno radi li se o namjernom ili nenamjernom širenju) mogu utjecati na naše ponašanje i na društvene procese.

Desetljećima kasnije tema dezinformacija i lažnih vijesti ponovno je aktualna, pogotovo kada se nalazimo u središtu zbivanja koja izazivaju povišene tenzije i more dezinformacija.

Dezinformacije na internetu izrazito su opasne u vremenima kada većina prikuplja vijesti putem tog medija. Mnogi se oslanjaju na informacije na internetu te temeljem njih percipiraju realnost i mijenjaju ponašanje.

Razumijevanje što su lažne vijesti i dezinformacije, tko je osjetljiviji na dezinformacije i kako ih prepoznati iznimno je važno iz razloga što ih time možemo zaustaviti, osloboditi informacijski prostor i zaštititi naše političko djelovanje, pa i život.

Pročitajte članak " Razvoj tehnologije i njezin utjecaj na svakodnevni život - zamke virtualnog svijeta ".

Lažne vijesti i dezinformacije - značenje

Lažne vijesti i dezinformacije često se koriste kao istoznačnice, ali, iako se radi o sličnim pojmovima, ipak se razlikuju. Dezinformacije su lažne ili netočne informacije kreirane s ciljem namjernog zavaravanja ili izazivanja štete. Fake news ili lažne vijesti se odnose na objave ili članke koji su temeljeni na lažnim informacijama, a kreirani na način da izgledaju kao prava i istinita vijest.

Za razliku od dezinformacija, misinformacije su također netočne informacije, ali nastaju iz pogreške, tj. nisu stvorene s namjerom nanošenja štete, kao dezinformacije.

Dezinformacije se mogu pojaviti u nekoliko oblika, a razumijevanje tih oblika može vam pomoći u lakšem otkrivanju istih. Autorice edukativne brošure o dezinformacijama, dr. sc. Iva Nenadić i dr. sc. Milica Vučković, ističu četiri oblika dezinformacija:

lažna veza - kada naslov, vizualni sadržaji ili drugi sadržaji nisu u skladu s ostatkom sadržaja

lažni kontekst - kada se izvorni sadržaj dijeli u drugom i iskrivljenom kontekstu

izmijenjen sadržaj - kada je izvorna informacija ili vizualni sadržaj izmijenjen na način da zavara (npr. fotomontaža slike)

izmišljen sadržaj - novi sadržaj koji je u potpunosti lažan.

Dezinformacije - utjecaj na ponašanje i društvene procese

Dezinformacije su izrazito opasne za društvo iz razloga što otvaraju prostor za lažne informacije prema kojima ljudi mogu mijenjati ponašanje. Prije svega, mogu imati iznimno veliki učinak na političke procese i na naše političko djelovanje. Postoje brojni primjeri u kojima su dezinformacije odigrale ključnu ulogu u političkim događanjima, a jedan od tih primjera je Brexit.

Tijekom kampanje za Brexit medijski prostor bio je ispunjen dezinformacijama vezanim uz ostanak ili odlazak iz Europske unije. Upravo te dezinformacije utjecale su na glasanje na referendumu za izlazak Velike Britanije iz Europske unije kod velikog broja glasača.

Dezinformacije i lažne vijesti mogu utjecati i na druge aspekte, kao što je naše zdravlje. Ovo možemo vidjeti na nedavnom primjeru vezanom uz COVID-19 pandemiju i cjepiva. U ovom slučaju mnoštvo dezinformacija vezanih za cjepivo uzrokovalo je skepticizam i strah, odluku necijepljenja te su time dezinformacije zasigurno doprinijele smanjenoj procijepljenosti društva.

Utjecaj dezinformacija na zdravlje izuzetno je važna tema iz razloga što temeljem tih informacija možemo donijeti odluke koje su potencijalno jako opasne za naše zdravlje.

Važnost oslobađanja medijskog prostora od dezinformacija leži ne samo u činjenici da one mogu odrediti naše političko djelovanje, već i u činjenici da mogu utjecati na naše zdravlje. Osim toga, u situacijama visokog intenziteta, kao što su potres ili rat, i u kojima je ljudski život na kocki, iznimno je važno imati pristup vjerodostojnim informacijama.

Pročitajte članke:

Zašto su neki ljudi lakovjerniji od drugih?

Razumijevanje koje skupine ljudi su osjetljivije na dezinformacije doprinosi boljem razumijevanju zašto se dezinformacije šire i kako ih zaustaviti. Iako možda mislite da baš vi niste podložni dezinformacijama i lažnim vijestima, zapravo smo svi donekle podložni tome, ili smo barem podložni u određenim situacijama.

Važno je prepoznati u kojim okolnostima ljudi lakše prihvaćaju dezinformacije i lažne vijesti kao istinite, kako bismo lakše zaustavili njihovo širenje.

Pitanje zašto neki ljudi lakše nasjedaju na dezinformacije i lažne vijesti znanstvenici još uvijek istražuju, ali postoje određeni indikatori o tome kada su ljudi lakovjerniji.

Prema brojnim istraživanjima ljudi lakše povjeruju u informacije i vijesti koje se slažu s njihovim političkim stajalištem. To je sasvim razumljivo s obzirom na to da su ljudi podložni tzv. kognitivnoj pristranosti (eng. confirmation bias).

Drugim riječima, imamo sklonost pronalaženju i interpretiranju informacija na način da potvrđuju naša stajališta. Ta pristranost može igrati ulogu i u našoj podložnosti da brže prihvatimo informacije i vijesti koje se slažu s našim stajalištima kao istinite.

Nadalje, autori članka objavljenog 2021. godine u časopisu Trends in cognitive sciences prenose da su ljudi podložniji vjerovanju dezinformacijama kada koriste tzv. mentalne prečace. Ljudi koriste automatske mentalne prečace u svakidašnjem ponašanju kako bi sačuvali energiju i olakšali si živote.

Na primjer, put od kuće do posla je "usađen" u naš mozak i ne moramo razmišljati o njemu. Isto tako, ljudi prilikom čitanja novih informacija i vijesti mogu koristiti mentalne prečace koji uzrokuju lakšu podložnost dezinformacijama. Mentalne prečace u ovom kontekstu ljudi često koriste kada samo iz naslova zaključe sadržaj članka.

Lažne informacije najčešće su kreirane kako bi izazvale snažne (negativne) emocije, što je važno u raspravi o podložnosti lažnim vijestima. Istraživanje objavljeno 2020. godine u časopisu Cognitive research: principles and implications pokazalo je da su ljudi koji snažnije procesuiraju emocije i oslanjaju se na emocije podložniji prihvaćanju lažnih informacija. Ova spoznaja važna je za sve nas, pogotovo kada se nalazimo u situacijama visokog intenziteta i povišenih emocija.

Izvor informacija također doprinosi lakšem podilaženju dezinformacijama. Autorica članka objavljenog 2004. godine u časopisu Journal of applied social psychology navodi da istraživanja pokazuju da su ljudi lakovjerniji kada informacije dolaze od izvora koji smatraju kredibilnim.

Zaključno, brojna istraživanja upućuju da postoje određeni faktori i određene situacije koje utječu na to hoćemo li podleći dezinformacijama i lažnim vijestima. Iako znanstvenici još uvijek istražuju tko je i zašto podložniji dezinformacijama, za sada znamo da su neki od faktora koji mogu utjecati na to hoćemo li prihvatiti informaciju kao istinitu sljedeći:

stupanj slaganja s već postojećim mišljenjem

upotreba mentalnih prečaca

izvor koji prenosi informaciju

oslanjanje na emocije.

Pročitajte članak " Psihologija ljudskog ponašanja - povezanost ljudskih akcija, kognicija i emocija ".

Kako zaustaviti lažne vijesti i dezinformacije?

Kako biste doprinijeli zaustavljanju lažnih vijesti i dezinformacija, važno ih je prije svega znati prepoznati. Prepoznavanje lažnih vijesti i dezinformacija štiti naša demokratska prava i djelovanje, a potencijalno i naše zdravlje, kao što je opisano u nekoliko slučajeva.

Isto tako važno je spoznati da smo svi podložni prihvaćanju dezinformacija i lažnih vijesti kao istinitih te imati na umu u kojim situacijama smo podložniji tome.

1. Izvori informacija

Prilikom čitanja novih vijesti i informacija koristite povjerljive izvore. Idealno bi bilo koristiti nekoliko povjerljivih izvora, kako biste informacije mogli provjeriti na nekoliko mjesta. Povjerljivi izvori mogu biti službene institucije, znanstvenici ili određeni kredibilni mediji.

Kao što je ranije naglašeno, ljudi lakše povjeruju informacijama koje dolaze od izvora koje oni percipiraju kao povjerljive. Ali to ne znači nužno da su ti izvori zaista povjerljivi i kredibilni, stoga razmislite jesu li vaši izvori informacija doista kredibilni.

Pogledajte koristan video stranice Medijska pismenost:

2. Racionalnost prije emocija

Sasvim je normalno imati emocionalnu reakciju na vijest o zbivanju koje izaziva povišene tenzije i emocije. Ipak, vrlo je važno ostati racionalan i upotrijebiti kritičko razmišljanje prilikom čitanja takvih vijesti, ne samo zbog vlastitog mentalnog zdravlja, već i kako ne biste doprinijeli širenju lažnih vijesti.

Prije nego povjerujete i podijelite vijest, razmislite kako ona utječe na vaše emocije i je li to jedini faktor zašto ste povjerovali u nju. Imajte na umu da će situacije visokog intenziteta, kao što je rat, zasigurno utjecati da emotivnije reagirate na vijesti.

Također razmislite o tome koliko vaša osobna uvjerenja utječu na vjerovanje određenim vijestima.

3. Odgovornost prilikom dijeljenja informacija i vijesti

Ljudi dezinformacije i lažne vijesti mogu dijeliti nesvjesno (vjerujući da su istinite) ili svjesno iz određenog motiva. Kao što je opisano, dezinformacije mogu imati snažan učinak na ponašanje i društvo, stoga je na svima nama odgovornost da zaustavimo njihovo širenje.

Prije dijeljenja informacija i vijesti s obitelji, prijateljima i kolegama budite sigurni da se radi o istinitim i provjerenim informacijama.

Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformiranja

U svojoj edukativnoj brošuri o dezinformacijama dr. sc. Iva Nenadić i dr. sc. Milica Vučković nude vježbe uz pomoć kojih možete testirati svoje znanje o dezinformacijama i razviti kritičko razmišljanje prilikom čitanja novog sadržaja.

Znanje i razumijevanje dezinformacija od iznimne je važnosti kako biste ih prepoznali i zaustavili njihovo širenje. Brošuru možete pronaći na internetskoj stranici https://www.medijskapismenost.hr/wp-content/uploads/2021/04/brosura-Dezinformacije.pdf.

Deinformacije i fake news - Hrvatska

Hrvatska nije imuna na dezinformacije i lažne vijesti, što je vidljivo po brojnim primjerima. Ovu činjenicu potvrđuje i istraživanje Eurobarometra iz 2019. godine, prema kojemu čak 62 % ispitanika u Hrvatskoj tvrdi da su izloženi dezinformacijama i lažnim vijestima barem jednom tjedno.

Brojne zemlje osmislile su medije na kojima se može provjeriti istinitost određenih tvrdnji i vijesti, a takav medij imamo i mi. Hrvatski medij za provjeru činjenične točnosti tvrdnji zove se faktograf.hr.

Pročitajte i članak " Negativne misli - kako prestati misliti negativno? ".

Članak objavljen:

1. Bringula, R. P. i sur. (2021). "Who is gullible to political disinformation?": predicting susceptibility of university students to fake news. Journal of Information Technology & Politics, 1-15.

2. Nenadić, I. i Vučković, M. (2021). Dezinformacije. Edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija. Agencija za elektroničke medije i UNICEF.

3. Pennycook, G. i Rand, D. G. (2021). The psychology of fake news. Trends in cognitive sciences, 25(5): 388-402.

4. Martel, C. i sur. (2020). Reliance on emotion promotes belief in fake news. Cognitive research: principles and implications, 5(1): 1-20.

5. Eurobarometer. (2019). Attitudes towards the impact of digitalisation on daily lives. Eurobarometer Special 503.

6. Brad Schwartz, A. (2015). The Infamous "War of the Worlds" Radio Broadcast Was a Magnificent Fluke. Smithsonian Magazine.

7. Pornpitakpan, C. (2004). The persuasiveness of source credibility: A critical review of five decades' evidence. Journal of applied social psychology, 34(2): 243-281.

Učitaj više izvora

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
zašto su neki ljudi lakovjerniji od drugih

# data[].attributes.attachment_link.title
Dezinformacije i lažne vijesti - utjecaj na društvo, tko je podložniji i kako ih zaustaviti? | Kreni zdravo!

# data[].attributes.attachment_link.description
Godine 1938. redatelj i glumac Orson Welles na radiju je izveo adaptaciju knjige The War of the Worlds. U svojoj izvedbi u obliku novinskih izvještaja izvijestio je Amerikance o invaziji Marsovaca, što je uvjerilo mnoge slušatelje da se radi o istinitoj vijesti. Wellesova radijska izvedba izazvala je masovnu histeriju diljem zemlje.

# data[].attributes.headline
Kako prepoznati lažnu vijest - I.Kujundžić, OŠ Zmijavci

# data[].attributes.subject
Kako prepoznati lažnu vijest - I.Kujundžić, OŠ Zmijavci

# data[].attributes.headline
Primary school Hinka Juhna Podgorač, Branch school Budimci, 1st class, teacher Patricija Hercog- SAFE INTERNET TIPS

# data[].attributes.subject
Primary school Hinka Juhna Podgorač, Branch school Budimci, 1st class, teacher Patricija Hercog- SAFE INTERNET TIPS

# data[].attributes.headline
Marijana Krištić, Osnovna škola Zmijavci

# data[].attributes.subject
Marijana Krištić, Osnovna škola Zmijavci

# data[].attributes.body
vijesti, digitalna knjiga za učenike kao brošura o lažnim vijestima

# data[].attributes.attachment_link.description
Što su dezinformacije? | Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.attachment_link.title
Zašto ljudi (svjesno ili nesvjesno) dijele dezinformacije - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
Izvor: Iva Nenadić i Milica Vučković, Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija Kada ljudi nesvjesno dijele dezinformacije (vjerujući da su točne), smatra se da to rade iz istih motiva iz kojih dijele vijesti: radi društvenog odobravanja i prihvaćanja (Lee i Ma 2012; Bright 2016), jer sadržaj potiče emocije (Duffy i dr. 2020), zbog političkih i ideoloških vjerovanja (Marwick 2018) te radi želje da informiraju prijatelje i pratitelje (Duffy i dr. 2020) ne znajući da ih, zapravo, dezinformiraju.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zbog čega je umjesto izraza lažne vijesti ili fake news bolje koristiti termin dezinformacije te što su misinformacije i malinformacije - objasnile su u našoj edukativnoj brošuri o dezinformacijama autorice Iva Nenadić i Milica Vučković

Izvor: Iva Nenadić i Milica Vučković, Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija

Dezinformacije su složen koncept koji se stalno mijenja kako se uključuju novi akteri i razvijaju nove tehnike i tehnologije proizvodnje i širenja laži i manipulacija, pogotovo na mreži (online).

Tehnologije i tehnike stvaranja i ciljanja dezinformacija

Dezinformacije najčešće razumijemo kao informacije koje su netočne i namjerno stvorene kako bi obmanule javnost; naštetile nekoj osobi, organizaciji, društvenoj skupini, državi ili cilju te ostvarile neki interes (npr. ekonomski ili politički).

Pored "dezinformacija", često se upotrebljava i termin "lažne vijesti" ( fake news), a govori se i o "misinformacijama" (pogrešnim informacijama) i "malinformacijama" (zlonamjernim informacijama). Neki od ovih termina ponekad se koriste i kao istoznačnice jer je među njima dosta sličnosti te jedna kategorija lako prijeđe u drugu, ali među njima postoje i značajne razlike, pogotovo u namjeri i obliku u kojem se pojavljuju (vidi tablicu 1).

Različite vrste štetnog sadržaja imaju različitu namjeru:

Dezinformacije i lažne vijesti stvorene su i distribuirane s namjerom da obmanu javnost za vlastitu korist onoga tko ih kreira.

S druge strane, misinformacije su također štetni sadržaji jer sadrže netočne ili zavaravajuće informacije, ali ljudi koji ih dijele ne prepoznaju ih kao takve i nemaju namjeru svjesno prouzročiti štetu. Misinformacijama smatramo i nenamjerne novinarske pogreške.

Ljudsku pozornost brže i lakše zaokupi sadržaj koji je kontroverzan, senzacionalistički, sadrži element iznenađenja, potvrđuje njihova već postojeća uvjerenja ili predrasude, potiče emocije i vizualno je upečatljiv - a sve to dezinformacije često jesu. Često izgledaju atraktivnije od vjerodostojnih sadržaja i zbog toga ih ljudi lakše zamijete i brže dijele. Pored toga, poslovni model internetskih platformi temelji se na što većem angažmanu korisnika i zadržavanju njihove pozornosti koja se potom prodaje oglašivačima. Takav poslovni model daje prednost sadržajima koji ostvaruju veći angažman i potencijal viralnosti, a upravo laži imaju potencijal širenja "dalje, brže, dublje i šire" od istine (Vosoughi, Roy i Aral 2018: 1147).

Go viral! - edukativna online igra o dezinformacijama na hrvatskom

Ono što je zajedničko svim ovim štetnim sadržajima jest da kreiraju informacijski poremećaj u kojemu je građanima teško razlikovati vjerodostojnu od obmanjujuće ili lažne informacije. Takvo okruženje potiče nepovjerenje u tradicionalne medije i druge institucije, a kod značajnog broja korisnika društvenih mreža pozicionira alternativne izvore, upitne vjerodostojnosti, kao glasnogovornike istine.

U političkoj sferi, dezinformacije, misinformacije i malinformacije mogu utjecati na političke procese. To je postalo osobito vidljivo nakon kampanje uoči referenduma o članstvu Ujedinjenog Kraljevstva u Europskoj uniji (tzv. Brexit) i američkih predsjedničkih izbora 2016. na kojima je pobijedio Donald Trump. Ove kampanje u velikoj su se mjeri vodile putem društvenih mreža i u obje je značajnu ulogu odigrala tvrtka za analitiku podataka Cambridge Analytica, za koju je kasnije utvrđeno da je prikupljala osobne podatke s Facebook profila milijuna ljudi bez njihova znanja i pristanka i koristila ih u svrhe političkog oglašavanja koje je često bilo manipulativno (Cadwalladr 2018). Za vrijeme Brexit kampanje je Donji dom britanskog parlamenta izrazio je zabrinutost zbog "odsutnosti činjenica" o posljedicama ostanka u Europskoj uniji ili odlaska iz nje, na kojima bi birači trebali temeljiti svoj glas (HCTC 2016), a u SAD-u je nekoliko studija utvrdilo značajnu izloženost građana dezinformacijama na društvenim mrežama u razdoblju oko izbora (npr. Guess i dr. 2018; Allcott i Gentzkow 2017). Problem je potencijalno još veći u zemljama s nižom razinom medijske pismenosti i manjkavim demokracijama, u kojima se informacijski poremećaj i izvan izbornih kampanja koristi kao oružje za diskreditaciju kritičara vladajućih struktura.

Oprez! Facebook dopušta širenje dezinformacija u političkim oglasima

Izraz lažne vijesti (fake news) problematičan je termin iz najmanje dva razloga: prvi, jer je oksimoron i nedovoljno razrađen - ako je nešto lažno onda nije vijest; drugi, i još važniji razlog, jer ga naročito zloupotrebljavaju političari koji korištenjem tog termina pokušavaju diskreditirati medije i novinare koji o njima izvještavaju kritički. Političari učestalo i često neutemeljeno koriste termin fake news, što dodatno srozava ionako nisko povjerenje u medije. Pored toga, većina sadržaja koji pridonosi informacijskom poremećaju zapravo nije u potpunosti lažan, već je izvučen iz konteksta, sastoji se od glasina, pretjerano je pristran ili su neke ključne informacije namjerno izostavljene. Uz to, vizuali (poput ilustracija, videa, fotografija ili memova) mogu biti daleko uvjerljiviji od tekstualnih oblika komunikacije (Birdsell i Groarke 1996), što ih čini učinkovitijim formama za dezinformacije i misinformacije (Wardle i Derakhshan 2017).

Termin dezinformacije precizniji je jer je razrađen kroz različite kategorije namjerno kreiranog i dijeljenog štetnog sadržaja. Prikladniji je jer obuhvaća različite kategorije sadržaja, ali i aktere koji sudjeluju u proizvodnji i dijeljenju dezinformacija, poput automatiziranih i lažnih računa na društvenim mrežama (Chesney i Citron, 2019).
Preuzmite edukativnu brošuru 'Dezinformacije'
Vježbe, igre i kvizovi za učenje o dezinformacijama

Foto: John Iglar from Pixabay

# data[].attributes.attachment_link.title
Razlike između dezinformacija, misinformacija i malinformacija - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
Izvor: Iva Nenadić i Milica Vučković, Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija Dezinformacije su složen koncept koji se stalno mijenja kako se uključuju novi akteri i razvijaju nove tehnike i tehnologije proizvodnje i širenja laži i manipulacija, pogotovo na mreži (online).

# data[].attributes.body
a,

YouTube

A mystery in a museum

Kako prepoznati dezinformacije i lažne vijesti - radionica https://krenizdravo.dnevnik.hr/zdravlje/mentalno_zdravlje/dezinformacije-i-lazne-vijesti-utjecaj-na-drustvo-tko-je-podlozniji-i-kako-ih-zaustaviti

Kako prepoznati dezinformacije i lažne vijesti - radionica https://krenizdravo.dnevnik.hr/zdravlje/mentalno_zdravlje/dezinformacije-i-lazne-vijesti-utjecaj-na-drustvo-tko-je-podlozniji-i-kako-ih-zaustaviti

krenizdravo.dnevnik.hr

Dezinformacije i lažne vijesti - utjecaj na društvo, tko je podložniji i kako ih zaustaviti? | Kreni zdravo!

II. osnovna škola Varaždin

Kako prepoznati lažnu vijest - I.Kujundžić, OŠ Zmijavci

Kako prepoznati lažnu vijest - I.Kujundžić, OŠ Zmijavci

Primary school Hinka Juhna Podgorač, Branch school Budimci, 1st class, teacher Patricija Hercog- SAFE INTERNET TIPS

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prije nego što povjerujete u neku informaciju na koju ste naišli na internetu ili na društvenim mrežama, a osobito prije nego što je podjelite - provjerite je li točna

Izvor: Iva Nenadić i Milica Vučković, Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija

Šalabahter s pet koraka za provjeru informacija prenosimo vam iz edukativne brošure 'Dezinformacije', autorica Ive Nenadić i Milice Vučković s Fakulteta političkih znanosti Sveučilišta u Zagrebu. Brošuru su u sklopu 4. Dana medijske pismenosti objavili Agencija za elektroničke medije i UNICEF, a u njoj ćete pronaći pregled ključnih informacija i koncepata potrebnih za razumijevanje problema dezinformacija te prijedloge vježbi i zadataka, prvenstveno namijenjenih srednjoškolcima i učenicima viših razreda osnovne škole.

Vježbe, igre i kvizovi za učenje o dezinformacijama

1. Podrijetlo

Gledate li izvorni sadržaj (članak, fotografiju, video) ili reprodukciju? Vaš je prvi zadatak utvrditi tko je sadržaj prvi objavio. Ako je riječ o internetskim stranicama, provjerite objavljuje li stranica svoje izvorne sadržaje ili ih prenosi iz drugih izvora? Kojih?

2. Izvor

Tko je autor sadržaja koji gledate? Je li jasno naznačen? Je li vjerodostojan? Tko je vlasnik i urednik internetske stranice koju gledate? Jesu li jasno naznačeni? Jesu li vjerodostojni?

Kako kritički vrednovati izvore na internetu

3. Datum

Kada je sadržaj nastao? Npr. je li svaka fotografija koja se koristi uz tekst izvorno vezana uz taj tekst (događaj) ili se koristi samo kao ilustracija?

4. Mjesto

Gdje je sadržaj zaista snimljen? Društvene mreže korisnicima omogućavaju da prilikom objave sadržaja dodaju lokaciju, odnosno mjesto gdje je sadržaj snimljen ili gdje se osoba nalazi, ali tim se podacima može manipulirati (npr. možete označiti da ste u Parizu kada ste zapravo bili u Zaprešiću).

5. Motivacija

Zašto je sadržaj napisan ili snimljen? Zašto je podijeljen? S kojim ciljem? Pokušajte razumjeti perspektivu i motivaciju osobe koja dijeli sliku ili video. Je li osoba koja je stvorila sliku ili video slučajni očevidac? Aktivist? Netko tko radi za vladu? Vaš odgovor na ovo pitanje može utjecati na to kako ćete razumjeti širu vijest.

Zašto ljudi (svjesno ili nesvjesno) dijele dezinformacije

# data[].attributes.attachment_link.title
Šalabahter za provjeru informacija - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
Izvor: Iva Nenadić i Milica Vučković, Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija Šalabahter s pet koraka za provjeru informacija prenosimo vam iz edukativne brošure 'Dezinformacije' , autorica Ive Nenadić i Milice Vučković s Fakulteta političkih znanosti Sveučilišta u Zagrebu. Brošuru su u sklopu 4.

# data[].attributes.attachment_link.title
Problem dezinformacija - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
Infodemija je zahvatila medije i društvene mreže i prije nego što je Svjetska zdravstvena organizacija proglasila pandemiju koronavirusa. Trenutno se na internetu nalazi mnogo dezinformacija, a mi vam donosimo listu najčešćih i ujedno najopasnijih

# data[].attributes.body
https://www.poliklinika-djeca.hr/aktualno/novosti/infodemija-sto-moramo-znati-o-stetnosti-netocnih-informacija-o-koronavirusu/

https://www.slobodnaevropa.org/a/dezinformisanje-crna-gora-mediji-lazi-budva-2bs/29976285.html

# data[].attributes.headline
Blaženka knežević, OŠ Antuna Bauera Vukovar

# data[].attributes.subject
Blaženka knežević, OŠ Antuna Bauera Vukovar

# data[].attributes.body
Poveznice i materijali na temu DEZINFORMACIJA I LAŽNIH VIJESTI
1. Online knjiga-Kako prepoznati lažne vijesti
https://read.bookcreator.com/IefmdhxlD4UBHt3RpjmzkEsvhRL2/j8jYCt01T0OOEhxTwTQ3IQ
2. https://youtu.be/g2AdkNH-kWA -video
3. https://www.dw.com/hr/kako-prepoznati-fake-news/a-60317899

# data[].attributes.headline
Osnovna škola Odra, Zagreb, Sandra Dandić, Informatičari

# data[].attributes.subject
Osnovna škola Odra, Zagreb, Sandra Dandić, Informatičari

# data[].attributes.body
https://www.medijskapismenost.hr/zasto-ljudi-svjesno-ili-nesvjesno-dijele-dezinformacije/

https://www.medijskapismenost.hr/gdje-se-dezinformacije-najcesce-i-najucinkovitije-dijele-i-plasiraju-javnosti/

https://www.medijskapismenost.hr/tko-kreira-i-dijeli-dezinformacije-a-tko-na-njih-najcesce-nasjeda/

https://www.medijskapismenost.hr/budi-sam-svoj-fact-checker-alati-za-provjeru-fotografija-i-videa/

https://www.medijskapismenost.hr/kako-provjeriti-autenticnost-fotografije/
(https://www.youtube.com/watch?v=p5e9wTdAulA)
(https://www.youtube.com/watch?v=sufLXYuLL9M&t=42s)

https://www.medijskapismenost.hr/infografika-medijska-pismenost-u-doba-koronavirusa/

https://www.medijskapismenost.hr/salabahter-za-provjeru-informacija/

https://www.medijskapismenost.hr/go-viral-edukativna-online-igra-o-dezinformacijama-na-hrvatskom/

https://mailchi.mp/eun/bik-bulletin

https://generated.photos/face-generator/new

# data[].attributes.headline
OŠ"Ivan Leko" Proložac, Mali knjižničari

# data[].attributes.subject
OŠ"Ivan Leko" Proložac, Mali knjižničari

# data[].attributes.headline
OŠ " Ivan Leko" Proložac, Mali knjižničari

# data[].attributes.subject
OŠ " Ivan Leko" Proložac, Mali knjižničari

# data[].attributes.headline
OŠ"Ivan Leko" Proložac, Mali knjižničari

# data[].attributes.subject
OŠ"Ivan Leko" Proložac, Mali knjižničari

# data[].attributes.attachment_link.title
Lijepa riječ,  sad nam treba #lijepariječ

# data[].attributes.headline
Antonella I.C. 1 D'Acquisto Leone. Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Antonella I.C. 1 D'Acquisto Leone. Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.headline
Antonella I.C. 1 D'Acquisto-Leone. Pomigliano d'Arco,Italy

# data[].attributes.subject
Antonella I.C. 1 D'Acquisto-Leone. Pomigliano d'Arco,Italy

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
AGI - Oggi si celebra in 100 paesi di tutto il mondo il Safer Internet Day (SID), la giornata mondiale per la sicurezza in Rete, istituita e promossa dalla Commissione europea. Obiettivo dell'evento è quello di far conoscere ai più giovani i rischi e le potenzialità di Internet per viverla in modo responsabile e nel rispetto degli altri. "Together for a better Internet" è il titolo scelto dalla Commissione Europea per la promozione della giornata che oggi non è più dedicata solo ai ragazzi ma è un momento di riflessioni per tutti gli utenti della rete.

Yoroi, società di cybersecurity del Gruppo Tinexta, ha diffuso un breve decalogo delle azioni necessarie a rendere Internet un luogo sicuro e piacevole per tutti, innanzitutto per i più giovani.

1) Pin e password

Imposta un pin o una password di accesso su tutti i tuoi dispositivi per essere sicuro che solo tu li possa usare. Scegli con attenzione le password: una password sicura deve essere superiore agli 8 caratteri, deve essere scritta usando lettere maiuscole e minuscole, simboli e numeri ed essere diversa dai nomi più comuni come quello della squadra del cuore o del cantante preferito. Se scrivi "Pa$$w0rd", la password non è sicura. Se hai troppi account da proteggere (ne abbiamo tra 10 e 20 ciascuno) usa una password diversa per ciascuno e se non riesci a ricordarle puoi usare un password manager, cioè un software-cassaforte che le conserva tutte per usarle quando ti servono usando solo una password principale.

2) Sistema operativo

Aggiorna sempre il sistema operativo del tuo dispositivo: l'aggiornamento, che in genere viene segnalato dal proprietario del software, chiude le falle e risolve le vulnerabilità digitali dei nostri apparecchi e rende telefoni, tablet e computer più performanti e sicuri. È buona norma impostare il sistema sugli aggiornamenti automatici.

3) Antivirus

Installa un antivirus: ce ne sono diversi gratuiti ma anche quelli a pagamento sono in vendita a prezzi economici e hanno maggiori funzionalità e, una volta installato, mantienilo aggiornato, i produttori di antivirus scoprono ogni giorno nuovi software malevoli.

4) Email

Non aprire la tua casa digitale agli sconosciuti: in particolare non aprire email o allegati di dubbia provenienza, potrebbero contenere dei virus e il mittente assumere le sembianze di qualcuno che ti sembra di conoscere ma ha lo scopo di truffarti. Pensaci sempre due volte prima di rispondere a queste email, potrebbe trattarsi di Phishing, una tecnica fraudolenta per "pescare" i tuoi dati personali. Evita sempre di condividere informazioni private e credenziali di accesso ai conti bancari oppure ai tuoi account social: nessuna azienda seria ti chiederà di reimpostare la password via email.

5) Custodia e identità

Non condividere mai le password e non lasciare pc e smarphone incustoditi; non fornire i tuoi dati personali a chi non conosci; proteggi la tua identità in rete e fornisci solo i dati strettamente necessari a svolgere singole operazioni online.

6) Sms e telefonate

Se ricevi un SMS che ti avverte di un pacco in giacenza che non sai di dover ricevere, cercane prima la conferma presso il presunto mittente e non cliccare sui link associati al messaggio, potrebbe essere un caso di Smishing (Sms Phishing); fai lo stesso se ricevi una telefonata inattesa che ti offre un premio o una ricompensa in denaro, ricorda che potrebbe essere una truffa che prende il nome di Vishing, Voice Phishing.

7) App e software

Non scaricare app e software da siti non ufficiali, potrebbero contenere dei virus in grado di prendere il controllo del tuo dispositivo, attivare la telecamera, rubare la rubrica dei contatti o cifrare i tuoi dati.

8) Chat, messaggi, molestie

Nelle chat di gruppo verifica sempre il nome o il soprannome (il nick) delle persone che vi partecipano, potrebbero essere dei molestatori o dei truffatori, succede anche nei social networl più frequentati. Se qualcuno ti molesta online (si chiama anche Cyberstalking) e si comporta da bullo (Cyberbullismo) ricorda che puoi segnalarlo alla Polizia Postale;

9) Il galateo di Internet

Non usare un linguaggio scurrile, non offendere gli altri, non rilanciare notizie non verificate (potrebbero essere Fake News, cioè bufale), non condividere materiali coperti da copyright senza permesso degli autori;

10) Navigare sicuri

Attenti ai i siti che offrono software, film e musica gratuiti, anche solo navigandoli potresti prenderti un virus; allonanati se ti chiedono dei dati personali per scaricarli, potrebbero essere usati per un Furto di Identità. Ci sono alcuni siti progettati per infettare il tuo computer anche se clicchi soltanto sulle finestre pubblicitarie (si chiamano Adware).

L'undicesimo comandamento per Marco Ramilli, Ceo di Yoroi è però "DIVERTITI: Internet è uno straordinario strumento di divertimento e di conoscenza, se contribuisci a mantenere sicuro l'ambiente digitale ci guadagneremo tutti".

# data[].attributes.attachment_link.title
Le 10 regole base per navigare su Internet in sicurezza

# data[].attributes.attachment_link.description
AGI - Oggi si celebra in 100 paesi di tutto il mondo il Safer Internet Day (SID), la giornata mondiale per la sicurezza in Rete, istituita e promossa dalla Commissione europea. Obiettivo dell'evento è quello di far conoscere ai più giovani i rischi e le potenzialità di Internet per viverla in modo responsabile e nel rispetto degli altri.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Il termine netiquette deriva dalla fusione del termine network, con cui si intende la rete, e etiquette con cui si intendono le buone maniere. La netiquette consiste quindi nell' insieme di parametri di educazione e comportamento corretto che bisogna attuare anche sul web, che si tratti di social media o posta elettronica.

Netiquette internet: quali regole seguire

Con il termine netiquette si intende l'insieme delle regole che disciplinano il comportamento che le persone devono avere su Internet rapportandosi agli altri, come nel caso di blog, forum, email, social media e molto altro ancora. Le regole della netiquette seguono principalmente il buon senso, come nella vita normale, ma entrando nello specifico ecco quali bisogna seguire con rigore:

non violare il copyright dei contenuti fruibili in rete;

se si condivide una risorsa, è consigliabile esplicitare sempre la fonte da cui si è preso il materiale;

richiedere il permesso di condividere foto o materiale in cui sono presenti anche altre persone;

evitare di scrivere utilizzando solo le maiuscole perché può essere percepita come una comunicazione aggressiva;

non utilizzare parolacce, bestemmie o qualsiasi tipo di termine offensivo;

non discriminare né giudicare in modo offensivo altre persone;

dimostrarsi aperti al dialogo e leggere accuratamente prima di commentare o fare domande di cui si può apprendere la risposta previa una lettura accurata;

evitare qualsiasi forma di bullismo digitale;

evitare di condividere spam;

essere concisi e andare al punto;

utilizzare il buon senso perché su Internet si comunica con altre persone, quindi bisogna dimostrarsi sempre educati.

Perché è importante la netiquette?

Negli ultimi anni il web viene utilizzato già dall'infanzia, per questo è diventato fondamentale
Scopri come
Creare un galateo della rete, che consiste di fatto in una serie di accorgimenti e regole che le persone devono conoscere quando navigano e comunicano con altri in rete. Per esempio lo sapevi che per la netiquette il maiuscolo può risultare offensivo, come se una persona si rivolgesse a te urlando? Dato che sul web e sui social media non esiste un organo di vigilanza che possa controllare che tutte le persone si rapportino in modo corretto, è diventato indispensabile creare un manuale della buona educazione online per formarsi autonomamente su questi aspetti.

C'è un corpus di regole ufficiali riguardanti la netiquette, risalente al 1995, che è stato redatto attraverso un documento ufficiale RFC 1855 dalla Internet Engineering Task Force, un organismo internazionale che si dedica all'evoluzione tecnica e tecnologica di Internet. Queste regole hanno un obiettivo preciso: rendere l'esperienza del web la migliore possibile per chiunque e tengono conto della peculiarità del mezzo tecnico in cui si applicano. Ad esempio, nel campo della posta elettronica, è considerata una buona prassi quella di compilare correttamente il campo "oggetto" delle email in modo da far comprendere al destinatario l'argomento del messaggio e permettergli di definire il livello di importanza.

Ultimamente anche su Facebook la netiquette si è affermata in modo importante: molti proprietari di pagine creano delle linee di comportamento che poi vengono condivise come netiquette. Chi viola le indicazioni, per esempio utilizzando un linguaggio aggressivo o scurrile, viene bloccato e non può più accedere con il suo profilo alla pagina in questione.

Netiquette e bullismo digitale

Purtroppo negli ultimi anni sul web ha preso piede un fenomeno molto spiacevole che si è spostato dalla vita reale a quella virtuale: si tratta del bullismo digitale. Profili fake o chiusi, definiti spesso leoni da tastiera, si muovono sui social media e su altre piattaforma insultando e discriminando persone, pagine, prodotti e servizi in modo spesso molto aggressivo e offensivo. Per questo motivo, oltre a segnalare alla piattaforma in questione questa pratica e denunciare alla Polizia Postale, diventa ancora più importante creare e comunicare le proprie netiquette, in modo da isolare immediatamente i profili che si disinteressano alle regole di buona convivenza e attuano comportamenti inaccettabili.

La netiquette è uno strumento che aiuta ad esplicitare le regole di buon senso e di educazione, creando una community di persone educate: in caso di bullismo digitale è determinante bloccare i profili che non rispettano le regole e segnalarli alle piattaforme per le loro scorrettezze. In questo modo, anche il mondo del web, può in parte evitare la degenerazione di comportamenti di bullismo e discriminazione che sempre più spesso colpiscono ogni tipo di persona.
Scopri come

# data[].attributes.attachment_link.title
Netiquette e le regole del Galateo di Internet | Italiaonline

# data[].attributes.attachment_link.description
Il termine netiquette deriva dalla fusione del termine network, con cui si intende la rete, e etiquette con cui si intendono le buone maniere. La netiquette consiste quindi nell' insieme di parametri di educazione e comportamento corretto che bisogna attuare anche sul web, che si tratti di social media o posta elettronica.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Un diciannovenne, che concorreva per una carica pubblica nel New Hampshire, ha riscontrato, a sue spese, l'importanza di seguire le regole di sicurezza su Internet. Come Seacoast Online riporta, i suoi oppositori trovarono delle immagini, in post pubblicati sui suoi social media, con allusioni sessuali e che facevano riferimento ad un pregresso uso di droghe. Così, la sua carriera politica è stata stroncata sul nascere. Sfortunatamente, questo ragazzo non è il solo, poiché le malsane abitudini su Internet hanno esposto altre persone a truffe, furti di identità e a danni fisici a opera di persone incontrate online. A causa di un maggiore numero di utenti che accede alla rete dai dispositivi mobili, questi rischi stanno cambiando e si stanno diffondendo rapidamente.

Sebbene le app occupino un posto di rilevanza nell'interazione quotidiana in rete della maggior parte delle persone, rispetto ai tradizionali siti, ciò non significa che le regole di sicurezza di base su Internet siano cambiate. Gli hacker sono ancora alla ricerca di informazioni personali da usare per accedere alla carta di credito e alle informazioni bancarie degli utenti.

Gli hacker sono alla ricerca di informazioni personali da usare per accedere alla carta di credito e alle informazioni bancarie degli utenti. Condividi su Twitter.

Tra le cose da non fare su internet, navigare in maniera poco sicura è al primo posto, in quanto può comportare molti rischi. Se, per esempio, si pubblicano commenti o immagini personali imbarazzanti, queste informazioni, una volta online, non possono essere eliminate e sono a disposizione di persone con cui non si vorrebbe avere nulla a che fare.

Qui vi è la top 10 delle regole per navigare in sicurezza su Internet da seguire per evitare di avere problemi online (e off-line).

1. Limitare e mantenere a un livello professionale le informazioni personali

Potenziali datori di lavoro o clienti non hanno bisogno di conoscere la situazione sentimentale o l'indirizzo di un utente. Ciò che è di loro interesse riguarda l'ambito delle competenze e delle esperienze pregresse e come mettersi in contatto con una determinata persona. Non si dovrebbero condividere con sconosciuti (ovvero milioni di persone) delle informazioni così personali.

2. Continuare ad usare le impostazioni sulla privacy

I provider, come del resto gli hacker, desiderano conoscere tutto sui loro utenti: entrambi possono carpire molte informazioni dalla navigazione e dall'uso dei social media. Tuttavia, ognuno può prendersi cura dei propri dati una volta che sa come proteggere la privacy online. Come rilevato da Lifehacker, sia i browser Web sia i sistemi operativi mobili possono essere impostati per proteggere la privacy online dell'utente. I siti più importanti, come Facebook, offrono delle impostazioni avanzate che proteggono maggiormente la privacy. Talvolta, queste ultime sono (deliberatamente) poco evidenti poiché le aziende vogliono che l'utente inserisca le informazioni personali per il loro valore commerciale. Bisogna, quindi, assicurarsi di aver abilitato queste protezioni della privacy e di mantenerle attive.

3. Navigare in maniera sicura

Nessuno sceglierebbe di camminare in un posto pericoloso: è bene adottare la stesa scelta online. I cybercriminali utilizzano contenuti, che non passano inosservati, come esca, poiché sanno che le persone vengono attratte da argomenti ambigui e potrebbero abbassare la guardia quando sono alla ricerca di determinati temi. Il demi-monde di Internet è ricco di insidie difficili da individuare e un click poco attento potrebbe mettere a repentaglio i dati personali o infettare con un malware il dispositivo di un utente. Chi sa come navigare in sicurezza su internet, non dà agli hacker l'opportunità di poter agire.

4. Assicurarsi che la connessione Internet sia sicura

Nel momento in cui utilizziamo una connessione Wi-Fi pubblica, entriamo in uno spazio pubblico online. Secondo la rivista PCMag, in quel momento non vi è più un controllo diretto sulla sicurezza della rete stessa. Gli esperti aziendali di cybersecurity si preoccupano a causa degli "endpoint", luoghi in cui una rete privata si connette con il mondo esterno. L'endpoint vulnerabile di ciascuno è rappresentato dalla connessione Internet locale. Assicurarsi che il proprio dispositivo sia sicuro e, in caso di dubbio, aspettare un momento migliore (per esempio finché non è possibile connettersi ad una rete Wi-Fi sicura) prima di fornire informazioni come il numero del proprio conto bancario.

5. Prestare attenzione a ciò che si scarica

Uno degli obiettivi principali dei cybercriminali, è quello di condurre la vittima, col raggiro, a scaricare malware, programmi o app portatori di malware, oppure tentano di rubare informazioni. Questo malware può presentarsi sotto forma di app: dai giochi più scaricati a strumenti che controllano il traffico o le condizioni meteo. Come PCWorld consiglia, è bene non scaricare app che risultano essere ambigue o che provengono da un sito poco affidabile.

6. Scegliere password complesse

Le password sono tra i punti più deboli nell'intera struttura della sicurezza su Internet, ma attualmente non vi sono soluzioni in merito. Il problema delle password è il seguente: gli utenti tendono a scegliere chiavi di accesso semplici per poterle ricordare (come "password" oppure "123456"), semplici da indovinare anche per i cyberladri. Scegliere password complesse, in modo che sia difficile risalirvi anche per i cybercriminali. Il software Password manager può essere utile per la gestione di più password in modo che l'utente non le dimentichi. Una password complessa è una password univoca e difficile da indovinare, formata da almeno 15 caratteri, includendo lettere, numeri e caratteri speciali.

7. Fare acquisti online da siti sicuri

Ogni volta che si fanno acquisti online, bisogna fornire informazioni riguardanti la propria carta di credito o il proprio conto bancario, proprio quello che i cybercriminali sono più bramosi di ottenere. Inserite queste informazioni solo in siti che forniscono connessioni sicure e criptate. Come l'università di Boston ha sottolineato, è possibile identificare siti sicuri in base alla loro URL: se inizia con"https": (la S sta per sicuro) significa che sono più sicuri di quelli che iniziano semplicemente con "http". Tali siti protetti potrebbero inoltre essere contraddistinti dall'icona del lucchetto vicino alla barra degli indirizzi. Questo è solo uno dei preziosi consigli se volete sapere come evitare le truffe online.

8. Prestare attenzione a ciò che si posta

Internet non dispone di un tasto per eliminare i contenuti, come ha affermato il giovane candidato del New Hampshire: ogni commento o immagine che si posta online può rimanerci per sempre, perché anche se si riesce a rimuovere il contenuto originale (per esempio da Twitter), ciò non permettere di rimuovere qualunque copia fatta da altri. Non esiste alcun modo per "tornare indietro" e cancellare un commento che non avresti voluto scrivere, o quel selfie imbarazzante fatto ad una festa. Non bisogna pubblicare online ciò che si vorrebbe tenere nascosto alla propria madre o a un potenziale datore di lavoro.

9. Prestare attenzione a chi si incontra online

Le persone che si incontrano online non sono sempre chi dichiarano di essere, infatti potrebbero persino non essere reali. Come InfoWorld ha riportato, i falsi profili all'intero dei social media rappresentano un modo comune per gli hacker per avvicinarsi ad utenti ignari e derubarli. Bisogna essere tanto cauti e giudiziosi nella vita sociale in rete quanto lo si è in quella personale.

10. Mantenere aggiornato il programma antivirus.

Un software di sicurezza Internet non può proteggere contro ogni minaccia, ma potrà eliminare la maggior parte dei malware e, affinché ciò sia possibile, è importante che venga costantemente aggiornato. Aggiornare il sistema operativo e le applicazioni che si utilizzano è essenziale per migliorare la sicurezza.

Se si tengono a mente queste 10 regole di base sulla sicurezza di Internet, si eviterà di incappare in molte spiacevoli sorprese, in agguato per i più distratti.

Cose da non fare su Internet: la top 10 delle regole per navigare in sicurezza su Internet

Un diciannovenne, che concorreva per una carica pubblica nel New Hampshire, ha riscontrato, a sue spese, l'importanza di seguire le regole di sicurezza su Internet.

# data[].attributes.attachment_link.title
Cose da non fare su Internet: la top 10 delle regole per navigare in sicurezza su Internet

# data[].attributes.attachment_link.description
Un diciannovenne, che concorreva per una carica pubblica nel New Hampshire, ha riscontrato, a sue spese, l'importanza di seguire le regole di sicurezza su Internet. Come Seacoast Online riporta, i suoi oppositori trovarono delle immagini, in post pubblicati sui suoi social media, con allusioni sessuali e che facevano riferimento ad un pregresso uso di droghe.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Se non vieni reindirizzato automaticamente entro alcuni secondi, fai clic qui.

Immagini
Ragazzi iperconnessi (e genitori inconsapevoli). Internet sicuro ...

blog.ilgiornale.it

Le immagini potrebbero essere soggette a copyright.

# data[].attributes.attachment_link.description
Se non vieni reindirizzato automaticamente entro alcuni secondi, fai clic qui. Immagini Ragazzi iperconnessi (e genitori inconsapevoli). Internet sicuro ... blog.ilgiornale.it Le immagini potrebbero essere soggette a copyright.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.title
Titolo: Sicurezza dei figli su internet: 5 regole da insegnare subito - Scuolainsoffitta

# data[].attributes.attachment_link.description
Trovato su Google da scuolainsoffitta.com

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Se non vieni reindirizzato automaticamente entro alcuni secondi, fai clic qui.

Immagini
Navigare sicuri con le 10 regole del web (07/02/2017) - Vita.it

www.vita.it

Le immagini potrebbero essere soggette a copyright.

# data[].attributes.attachment_link.description
Se non vieni reindirizzato automaticamente entro alcuni secondi, fai clic qui. Immagini Navigare sicuri con le 10 regole del web (07/02/2017) - Vita.it www.vita.it Le immagini potrebbero essere soggette a copyright.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.title
e-state in privacy. Informazioni e consigli utili per tutelare i propri dati personali quando si è in vacanza

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.description
La password non deve essere scritta da nessuna parte. A cosa serve scegliere una password inattaccabile se viene scritta su un post-it che viene lasciato attaccato al monitor o sul tappetino del mouse? Per creare una password che possa essere ricordata facilmente si può utilizzare la così detta "frase password" composta dalla prima lettera di ogni parola che compone una frase.

# data[].attributes.attachment_link.title
MALA ŠKOLA MEDIJSKE PISMENOSTI: Kako prepoznati lažne vijesti?

# data[].attributes.body
Kako prepoznati lažne vijesti?

# data[].attributes.body
izvor: https://www.dansigurnijeginterneta.org/

# data[].attributes.attachment_caption
Podsjetnik na što sve moramo paziti kada vidimo vijest na društvenoj mreži.

# data[].attributes.headline
Lažne vijesti na društvenim mrežama, Ivana Kujundžić, OŠ Zmijavci 

# data[].attributes.subject
Lažne vijesti na društvenim mrežama, Ivana Kujundžić, OŠ Zmijavci 

# data[].attributes.body
izvor:https://www.dansigurnijeginterneta.org/

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Le carte sono piene di reati consumati in rete che coinvolgono i minori" , Antonio Sangermano è un magistrato illustre, una lunga carriera di prestigio alle spalle, dal 2017 è procuratore al tribunale dei minori di Firenze e tutti i giorni, sotto i suoi occhi, passano le carte dei processi più delicati, quelli dove i minori sono vittime di abusi e violenze. Negli anni queste violenze e abusi avvengono sempre di più con la complicità e nel buio della rete.

Internet, il web, i social network e gli strumenti ad essi strettamente correlati, come i pc, i tablet e - su tutti - gli smartphone sono una risorsa incredibile, ci hanno permesso di continuare a lavorare, a studiare, ad avere relazioni nonostante il lockdown, nonostante la pandemia. Ma creano anche il contesto perfetto per il proliferare di fenomeni di adescamento e bullismo che dalla rete traggono linfa per accrescere il loro potenziale di pericolosa efficacia perché le vittime, spesso adolescenti, in rete sono più soli.

" Quando ero piccola io non c'erano i social, si imparava a stare al mondo nelle piazze, ci si conosceva per nome, le nonne ti dicevano di non accettare caramelle dagli sconosciuti. I bulli trovavano sempre un bullo più bullo di loro, e poi c'erano i fratelli maggiori o i cugini al bar del paese pronti a difenderti in caso di bisogno. Oggi, invece, è tutto dentro lo smartphone", Gaia Nanni è la voce narrante del corto Sextinggroomingcyberbullying, scritto e diretto da Tobia Pescia e realizzato da Fondazione Sistema Toscana, in collaborazione con Regione Toscana, l'ufficio scolastico regionale e Fondazione Teatro della Toscana, è frutto di un lavoro portato avanti dal tavolo di coordinamento per le strategie di intervento e prevenzione sul tema dell'abuso e la violenza all'infanzia e all'adolescenza costituito in Prefettura del quale fanno parte numerosi soggetti istituzionali e accademici che si occupano di tutela dei minori.

Sexting, grooming, cyberbulling

Il sexting è un fenomeno che viene dall'America e consiste nello scambio via web o in chat di foto o video di carattere sessuale. Il grooming è invece l'adescamento via web, spesso per fini sessuali. Po c'è il cyberbulling, il bullismo. Tutti questi fenomeni hanno in comune che le principali vittime sono i giovani, spesso minori e nascono e si annidano in rete, su internet, nelle chat, nei gruppi web. Il fatto che siano virtuali non deve far pensare che siano meno gravi. Sono reati e sono fenomeni pericolosi che i giovani devono imparare a riconoscere e a denunciare.

Proprio questo infatti è lo scopo del corto: rendere i giovani consapevoli della fitta rete di supporto cui possono rivolgersi se finissero vittima della rete . " Se vi sentite sopraffatti sappiate che le vostre famiglie, la vostra scuola, le istituzioni, la comunità nella quale vivete ci sono, possono aiutarvi. Basta uscire dall'isolamento della rete e chiedere aiuto. Fatelo, fatelo per voi e fatelo perché altri possano trarre insegnamento dalla vostra esperienza", così Stefano Ciuoffo, assessore regionale alla Legalità nel corso della mattina di studio che si è svolta al cinema La Compagnia alla presenza delle istituzioni e delle autorità ma anche degli studenti cui è stato mostrato, per alcuni di loro per la prima volta, il corto di Tobia Pescia che sarà diffuso nelle scuole proprio per avviare un'educazione, tramite l'audiovisivo, ai nuovi reati che si nascondono dietro la rete.

L'assessore regionale ha anche ribadito l'importanza di iniziative che vedono lavorare in sinergia i giovani la scuola, le istituzioni e le famiglie per avviare un'educazione all'uso corretto di internet e degli strumenti digitali: "Non dobbiamo demonizzare lo smartphone - ha aggiunto - sarebbe sbagliato, piuttosto occorre indurre i ragazzi ad un suo uso informato e dar loro la consapevolezza che c'è sempre una via d'uscita".

Ne è uscita Maria una delle protagoniste del corto. Maria credeva che la sua vita fosse finita quando ha visto girare sulla chat Whatsapp della scuola i video e le foto che, per ingenuità e perché di lui si fidava, aveva mandato ad un compagno che le aveva dedicato attenzione. Ne è uscita Elena, quattordicenne adescata su Instagram da un uomo molto più grande di lei che l'ha plagiata per poi abbandonarla, facendola sentire sola e inadeguata. Ne è uscito anche Piero, alle prese con la propria identità sessuale, arrivato addirittura a tentare di togliersi la vita a causa delle offese, degli insulti e delle intimidazioni ricevuti in rete. Ne sono usciti perché hanno trovato il coraggio di chiedere aiuto, alla loro famiglia, ad un amico, alla professoressa. La rete di sostegno è ampia.

L'educazione alla rete

"Da questi fenomeni ci si difende confidandosi, nascondere è il modo migliore per rimanere vittime", ha detto il prefetto di Firenze, Valerio Valenti, presente alla giornata di studio.

Se parlarne è il primo passo da fare, ed è la vittima che deve farlo. Il secondo, altrettanto importante, è educare: educare alla rete. "In Italia abbiamo un'ottima polizia postale che opera e che assiste i giovani ma occorre una corretta educazione alla rete. Evitare i rischi significa essere attrezzati ad affrontare la rete, i suoi mille risvolti, essere in qualche modo addestrati . È un percorso culturale che purtroppo è lento ma va seguito e portato avanti", ha detto a tal proposito Nunzia Ciardi, vicedirettore generale dell'agenzia per la cybersicurezza nazionale.

Anche il corto di Tobia Pescia ha questo intento:le storie di Maria, di Elena e di Piero sono esperienze forti, toccanti, che possono essere da monito ma anche d'esempio: sono storie di tenacia, di coraggio e dignità.

# data[].attributes.attachment_link.title
Un corto per educare i giovani ai pericoli del web: "Sexting Grooming Cyberbullying" - intoscana

# data[].attributes.attachment_link.description
"Le carte sono piene di reati consumati in rete che coinvolgono i minori" , Antonio Sangermano è un magistrato illustre, una lunga carriera di prestigio alle spalle, dal 2017 è procuratore al tribunale dei minori di Firenze e tutti i giorni, sotto i suoi occhi, passano le carte dei processi più delicati, quelli dove i minori sono vittime di abusi e violenze.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.body
A short film to tell young people about the risks that lie behind the web and social media.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.body
What is cyberbullying: the risks of online bullying

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Perché è importante sapere cos'è il cyberbullismo e per quale motivo è fondamentale conoscerne caratteristiche, rischi e pericoli?

La risposta è facilmente intuibile. Perché si tratta di un fenomeno in costante aumento che può portare conseguenze anche gravi per chi lo subisce.

Partiamo da una premessa importante.

Il bullismo esiste da tempo immemore. La nascita del bullismo online è invece legato allo sviluppo dei moderni dispositivi tecnologici.

Le nuove generazioni vivono in una società fortemente dipendente dalle tecnologie e dalla rete, al punto che spesso si ritrovano di fronte a una difficoltà oggettiva: distinguere ciò che reale da ciò che è virtuale. È palese che ciò che avviene online non è reale; ma è pur vero che ciò che è virtuale troppo spesso influenza e condiziona fortemente la vita reale.

Ecco perché un'azione di bullismo online (o come si scrive cyberbullismo) può rappresentare un pericolo serio per l'incolumità fisica e mentale della vittima.

Iniziamo a familiarizzare con i concetti fin qui accennati.

Bullismo e cyberbullismo

Per capire cosa significa cyberbullismo, bisogna necessariamente analizzare i principali temi sul bullismo.

Il fenomeno si manifesta prevalentemente in ambito scolastico. Consiste in azioni intimidatorie, che talvolta sfociano in violenze fisiche, esercitate da un singolo o da un gruppo di 'bulli' ai danni di una vittima.
I soggetti coinvolti sono adolescenti e bambini. Di solito l'elemento più debole e sensibile rappresenta il bersaglio ideale.

Il cyberbullismo identifica ugualmente una molestia, ma con la differenza che essa viene perpetrata attraverso la rete. Per questo lo si definisce anche come bullismo su internet.

Definizione di cyberbullismo

Per una maggiore comprensione del termine, riportiamo di seguito la definizione di cyberbullismo reperibile sul sito di Wikipedia:

"Il cyberbullismo o ciberbullismo è il termine che indica un tipo di attacco continuo, ripetuto, offensivo e sistematico attuato mediante gli strumenti della rete."

Come è ormai chiaro, il cyberbullismo rappresenta quindi una forma di bullismo che avviene tramite Internet sotto forma di offese, minacce e molestie.

Entrambi i comportamenti (bullismo e cyberbullismo) si sviluppano attraverso una serie di azioni ripetute nel tempo. Ciò che cambia è il contesto nel quale avviene la molestia: i bulli agiscono nel mondo reale, i cyberbulli agiscono online.

Ma cosa dice la legge italiana in merito? Naturalmente, trattandosi di reato, il cyberbullimo è punito dal nostro Stato.

La legge 29 maggio del 2017 si pone l'obiettivo di:

contrastare il fenomeno del cyberbullismo in tutte le sue manifestazioni, con azioni a carattere preventivo e con una strategia di attenzione, tutela ed educazione nei confronti dei minori coinvolti, sia nella posizione di vittime sia in quella di responsabili di illeciti, assicurando l'attuazione degli interventi senza distinzione di età nell'ambito delle istituzioni scolastiche.

Bulli e cyberbulli: le differenze

Per quanto riguarda le differenze abbiamo sintetizzato le principali nel seguente elenco:

I bulli sono generalmente compagni di classe o frequentanti il medesimo istituto della vittima. I cyberbulli sono ragazzi o adulti che potenzialmente possono operare da ogni parte del mondo.

Il bullismo è circoscritto ad un determinato ambiente (solitamente scolastico) mentre il bullismo ha la possibilità di agire su un 'territorio' sconfinato, la rete. Ad esempio le minacce esercitate attraverso materiale fotografico possono essere diffuse in maniera capillare attraverso gli strumenti messi a disposizione dal web.

Il bullo agisce in un arco temporale circoscritto, essenzialmente all'orario scolastico; il cyberbullo può agire in qualunque momento della giornata.

Il bullo è identificabile; l'identità del cyberbullo è nella maggior parte dei casi sconosciuta.

L'azione del bullo è talvolta arginata dal contesto (docenti, compagni di classe e personale scolastico); il cyberbullo agisce in piena libertà.

Chiarite analogie e differenze e fatta chiarezza su chi è il cyberbullo, è tempo di focalizzarci sull'oggetto della nostra guida. Andiamo ad analizzare nel dettaglio il bullismo online e le sue caratteristiche.

LEGGI ANCHE: Che cos'è il crimine informatico e come fare per difendersi

Tipologie di bullismo online

Quali sono le forme di cyberbullismo in cui ci si può imbattere? Nel corso delle analisi e della ricerca sul cyberblussimo, il 'Center for safe and responsible internet use' ha identificato le seguenti tipologie:

Flaming: messaggi offensivi e/o volgari inviati solitamente su forum e siti di discussione online.

Harassment (molestie): inviare in maniera ossessiva e ripetuta messaggi contenenti insulti.

Put-downs (denigrazione): inviare messaggi, tramite sms, mail e post, a più destinatari con l'intento di danneggiare la reputazione della vittima.

Masquerade (sostituzione di persona): rubare l'identità della vittima con l'obiettivo di pubblicare a suo nome contenuti volgari.

Exposure (rivelazioni): rendere pubbliche le informazioni private della vittima.

Trickery (inganno): conquistare la fiducia di una persona per carpire informazioni private e/o imbarazzanti con la finalità di renderle pubbliche.

Exclusion (esclusione): escludere deliberatamente una persona da un gruppo online per ferirla.

Cyberstalking (cyber-persecuzione): molestare e denigrare ripetutamente per incutere paura e terrore in riferimento all'incolumità fisica.

Happy slapping: molestare fisicamente con lo scopo di riprendere l'aggressione e pubblicare il video sul web. Rispetto alle modalità di esecuzione delle molestie, il tutto si svolge attraverso le nuove tecnologie e i nuovi media. L'intimidazione può avvenire tramite telefonate, sms, mail, chat, social network, forum online, siti di giochi.

Per quanto riguarda l'oggetto del disturbo? A seconda dei casi può riguardare pettegolezzi, foto, video imbarazzanti, immagini spiacevoli realizzate ad arte, furti di identità e profili social, insulti e minacce fisiche.

Una grande percentuale di casi di cyberbullismo si riferisce a molestie a sfondo sessuale ed in questo caso le vittime preferite sono prevalentemente ragazze.

Vittime del cyberbullismo e conseguenze

Ora che abbiamo visto alcuni esempi di cyberbullismo, entriamo ancor più nel dettaglio parlando di vittime e conseguenze di questo fenomeno.

In moltissimi casi, le vittime del cyberbullismo conoscono personalmente i loro aggressori. Trattandosi prevalentemente di adolescenti e in generale giovani, le vittime sono particolarmente vulnerabili di fronte a tali comportamenti. La maggior parte di esse ha difficoltà nel parlare dell'argomento e nel denunciare gli aggressori per paura di essere ricattate. Intrappolate in uno stato di fragilità emotiva estrema, le vittime dei cyberbulli rischiano conseguenze pericolose. Molte di esse incorrono in forme di depressione, autolesionismo e tendono ad isolarsi. La pressione psicologica agisce negativamente anche sulla condizione fisica. Un'alta percentuale di vittime ammette di aver ridotto drasticamente l'assunzione di cibo. Questa conseguenza è fortemente presente nei casi di body shaming, ovvero nei casi di offese che tendono a concentrarsi sull'aspetto fisico della vittima. Al tempo stesso, un'altrettanta percentuale di vittime trova rifugio nel cibo, lasciandosi andare ad abbuffate eccessive.

La conseguenza peggiore del cyberbullismo è la capacità di indurre al suicidio. Purtroppo tante vittime, anziché chiedere aiuto, trovano nel suicidio la soluzione per liberarsi di questo peso.

Da quanto è emerso fino ad ora, è evidente come il cyberbullismo possa compromettere la vita delle persone fino ad arrivare a conseguenze estreme.

Contrastare questo fenomeno e aiutare le vittime è fondamentale. Per questo anche il nostro Ateneo vuole fare la sua parte.

Ecco perché vogliamo concludere questo nostro approfondimento con un'importante informazione per professionisti o studenti già iscritti ai nostri corsi di laurea.

Per coloro che desiderano approfondire la tematica e aggiornarsi, è disponibile il Master in Bullismo e cyberbullismo: studi e tecniche di intervento e prevenzione.
Si tratta di un master di I livello con il quale è possibile:

Acquisire conoscenza teoriche sulla psicologia dei nuovi media in adolescenza

Acquisire strumenti terapeutici, preventivi e diagnostici specifici per le dipendenze da internet

Stimolare un'elaborazione critica circa la diffusione e l'utilizzo di internet tra i nativi digitali

Per ulteriori dettagli sul master online Unicusano compila il modulo che trovi qui!
Credits: [gustavofrazao]/Depositphotos.com

# data[].attributes.attachment_link.title
Cos'è il cyberbullismo: i rischi del bullismo online

# data[].attributes.attachment_link.description
Perché è importante sapere cos'è il cyberbullismo e per quale motivo è fondamentale conoscerne caratteristiche, rischi e pericoli? La risposta è facilmente intuibile. Perché si tratta di un fenomeno in costante aumento che può portare conseguenze anche gravi per chi lo subisce. Partiamo da una premessa importante. Il bullismo esiste da tempo immemore.

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.body
RISKS AND DANGERS OF THE WEB - HOW TO DEFEND YOURSELF

# data[].attributes.attachment_link.title
Rischi e pericoli del web: come difendersi | Polizia di Stato

# data[].attributes.attachment_link.description
Internet è un mondo parallelo fonte di informazioni, di relazioni sociali, dove si possono fare acquisti di ogni genere ma, come nella vita reale,

# data[].attributes.headline
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.subject
Maria Mocerino-I.C. 1 D'Acquisto-Leone, Pomigliano d'Arco, Italy

# data[].attributes.body
ONLINE RISKS

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Glossario

I rischi online rappresentano tutte quelle situazioni di pericolo (problematiche) derivanti da un uso non consapevole e responsabile delle tecnologie digitali da parte di bambini/e, ragazzi e ragazze. Di seguito un elenco: - Adescamento Online - Cyberbullismo - Hate speech (discorsi d'odio) - Sexting -Violazione della Privacy -Pornografia (recenti ricerche hanno sottolineato come la maggior parte degli adolescenti reperisca in Rete informazioni inerenti la sessualità, col rischio di sviluppare una rappresentazione errata sul tema, fondata su falsi miti o informazioni scorrette diffuse online). - Pedopornografia (con questo termine si intende qualsiasi foto o video di natura sessuale che ritrae persone minorenni). -Gioco d'azzardo o Gambling online (giocare d'azzardo significa "puntare o scommettere una data somma di denaro, o oggetto di valore, sull'esito di un gioco che può implicare la dimostrazione di determinate abilità o basarsi sul caso"). -Dipendenza da Internet (Internet Addiction - i/le ragazzi/e che ne soffrono sono spesso inconsapevoli ma, lontani dalla Rete, manifestano presto insofferenza, irascibilità e altri sintomi di disagio). -rischi associati ai Videogiochi Online (ad esempio: contatti impropri con adulti, contenuti violenti e/o inadeguati; acquisti incontrollati, ecc.). -Esposizione a contenuti dannosi o inadeguati (es. contenuti razzisti, che inneggiano al suicidio, che promuovono comportamenti alimentari scorretti, ecc.).

# data[].attributes.attachment_link.description
I rischi online rappresentano tutte quelle situazioni di pericolo (problematiche) derivanti da un uso non consapevole e responsabile delle tecnologie digitali da parte di bambini/e, ragazzi e ragazze.

# data[].attributes.headline
GÜLSÜM GÜRBÜZ SALİH VE ÖMER MUSAOĞLU PRIMARY SCHOOL BİLECİK /TURKEY

# data[].attributes.subject
GÜLSÜM GÜRBÜZ SALİH VE ÖMER MUSAOĞLU PRIMARY SCHOOL BİLECİK /TURKEY

# data[].attributes.headline
Strojarska tehnička škola Fausta Vrančića, Zagreb

# data[].attributes.subject
Strojarska tehnička škola Fausta Vrančića, Zagreb

# data[].attributes.body
Safe communication for youngest students: https://v.gd/i44Ep0
Activities for introducing virtual world communication to youngest students from first grade using scenario I published on Learning designer web platform.

# data[].attributes.headline
Blaženka Knežević, OŠ Antuna Bauera, Vukovar

# data[].attributes.subject
Blaženka Knežević, OŠ Antuna Bauera, Vukovar

# data[].attributes.body
Kako prepoznati lažne vijesti!

# data[].attributes.attachment_link.description
Read this free ebook by Blaženka Knežević. Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.headline
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.subject
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.headline
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.subject
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.headline
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.subject
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.headline
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.subject
Brigita Mihajlović, OŠ Dr. Franjo Tuđman, Beli Manastir

# data[].attributes.attachment_link.title
lažne vijesti Archives - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
Predavanja za umirovljenike, edukativni video materijali te nagradni natječaj u kojem unuke i unuci mogu osvojiti put u Bruxelles za sebe i svoju baku ili djeda - ključni su dijelovi projekta 'Hodalica kroz lažne vijesti' koji je pokrenuo europarlamentarac Tonino Picula

# data[].attributes.headline
İstek Kuşadası Primary School - Fulya GEREDE- Fake news

# data[].attributes.subject
İstek Kuşadası Primary School - Fulya GEREDE- Fake news

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
UofL Research Assistance & Instruction (University of Louisville)

# data[].attributes.headline
İstek Kuşadası Primary School- Fulya GEREDE

# data[].attributes.subject
İstek Kuşadası Primary School- Fulya GEREDE

# data[].attributes.attachment_link.title
How to spot fake news: Identifying propaganda, satire, and false information | SFU Library

# data[].attributes.headline
İstek Kuşadası Primary School- Fulya GEREDE

# data[].attributes.subject
İstek Kuşadası Primary School- Fulya GEREDE

# data[].attributes.headline
İstek Kuşadası Primary School-Fulya GEREDE

# data[].attributes.subject
İstek Kuşadası Primary School-Fulya GEREDE

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Yalan haberler nedir?

Yalan haber, doğru haber izlenimi veren ancak aslında yanlış veya yanıltıcı bilgiler içeren haber anlamına gelir. Yalan haberler genellikle iki kategoriye ayrılır:

1. Kasıtlı yanlış haberler; yani, bu haberleri yayınlayan kişiler bunların yanlış olduklarını bilir ancak yine de yayınlar. Burada amaç kamuoyunu manipüle etmek veya trafiği belirli bir web sitesine yönlendirmek olabilir.

2. Gerçek unsurlar içeren ancak genel olarak yanlış olan haberlerdir. Burada amaç yazarın tüm gerçekleri kontrol etmemiş olması veya belirli bir noktayı vurgulamak için belirli kısımları öne çıkarmak istemesi olabilir.

Yanlış bilgilendirme yeni bir olgu değildir. "yalan haber" terimi ilk olarak 19. yüzyılda kullanılmıştır ancak internet ve sosyal medya, bu tür haberlerin ortaya çıkma ve yayılma biçimini değiştirmiştir. İnternet öncesinde, insanların ana haber alma kaynağı gazetelerdi ve gazetecilerin uyması gereken sıkı mesleki kurallar vardı. İnternet, nispeten daha düşük editörlük veya düzeltme standartlarıyla, haber ve bilgi yayınlamanın, paylaşmanın ve tüketmenin yeni yollarını sundu. Birçok kişi artık haberleri sosyal medya ve diğer çevrimiçi kaynaklardan alıyor. Ancak hangi haberlerin güvenilir olduğunu, hangilerininse yanlış olduğunu belirlemek her zaman kolay değil.

Yalan haber türleri

Haberleri oluşturanların motivasyonuna bağlı olarak farklı yalan haber türleri vardır. Örneğin:

Tık tuzağı

Sansasyonel haberler ilgi çeker, tuhaf veya çılgınca hikâyeler ve üzerinde oynanmış görüntüler tıklama ve paylaşım sayılarını artırır. Tık tuzağı, web sitesi ziyaretçilerinin sayılarının artırılması ve web sitesi sahipleri için reklam gelirinin yükseltilmesi amacıyla kasıtlı olarak tasarlanmış haberleri ifade eder ve bu tür haberlerde genellikle gerçeklik ve doğruluk dikkate alınmaz.

Propaganda

Bu, kitleleri yanlış yönlendirme ve siyasi bir gündemi veya taraflı bir bakış açısını desteklemeye yönelik yalan veya manipüle edilmiş haberleri ifade eder.

Düşük kaliteli gazetecilik

Bazen gazetecilerin yayınlamadan önce tüm gerçekleri kontrol etmek için zamanı yoktur ve bu da haberlerde büyük hataların olmasına neden olur. Ancak güvenilir yeni kaynaklar bu haberlerdeki hataları düzeltir ve hata yaptıklarına okuyucularına karşı dürüst davranır.

Yanıltıcı başlıklar

Bazen bir haber büyük ölçüde doğru olsa da daha çok okuyucuyu habere tıklamaya teşvik etmek için sansasyonel veya yanıltıcı bir başlık seçilir. Bu durum yalan haberlerin ortaya çıkmasına yol açabilir; çünkü sosyal medyada genellikle yalnızca haberin başlığı ve az bir kısmı görünür ve bunlar hızla yayılır.

Sahte içerik

Gerçek bir haber kaynağı gibi davranmak suretiyle kitleleri kandırmak ya da yanlış yönlendirmek amacıyla sahte, uydurulmuş haberler vermek anlamına gelir.

Hiciv veya parodi

Bazı yalan haberler sadece eğlence amacıyla yayınlanır. Örneğin, yergi amacıyla mizah, ironi veya abartı kullanılarak gündem ya da ünlü kişiler hakkında şakalar yapılabilir. Bu tür haberlerin amacı kitleleri yanlış yönlendirmek değildir, çünkü zaten ciddiye alınmak üzere hazırlanmamışlardır. The Onion ve The Daily Mash bu tür hiciv sitelerine örnek olarak verilebilir.

Bazı politikacıların, işlerine gelmeyen haberleri, aslında gerçek ve doğrulanmış olsalar bile "yalan haber" şeklinde niteleyerek reddetmesi de sık rastlanan bir durumdur. "Yalan haber" geniş kapsamlı bir terim olduğundan ve farklı kişiler için farklı anlamlara gelebildiğinden, bazı itirazlar söz konusu olabilir. 2018 yılında İngiliz hükümeti, yeterli ve anlamlı bir tanımının olmaması dolayısıyla bu terimin resmi belgelerde veya makalelerde kullanılmasını yasakladı. Bunun yerine, " dezenformasyon" ve " yanlış bilgilendirme " terimlerinin tercih edildiğini açıkladı:

Dezenformasyon: Genellikle finansal veya siyasi bir nedene sahip olabilecek bir yazar tarafından kasıtlı olarak oluşturulan ve paylaşılan sahte veya yanıltıcı haberler.

Yanlış bilgilendirme: Yine sahte veya yanıltıcı hikâyeler anlamına gelmekle birlikte burada haberler kasıtlı olarak oluşturulmamış veya özellikle yanlış bilgilendirme amacıyla paylaşılmamış olabilir.

Yalan haberler nasıl ortaya çıkar?

Yalan haberler genellikle, güvenilirlik kazanmak amacıyla kendilerine gerçek haber kaynağı süsü veren yalan haber web siteleri aracılığıyla yayılır. Yapılan araştırmalara göre sosyal medya, gerçek olmayan iddiaların gerçek haberlerden çok daha hızlı yayılmasını sağlıyor. Genellikle duygulara hitap etmek ve dikkat çekmek için tasarlanmış olduklarından, yalan haberler hızla yayılır. Bu nedenle genellikle öfke veya korku içeren tuhaf iddialar veya hikâyelerle doludurlar.

Sosyal medya akışları genellikle içerikleri doğruluklarına ya da araştırma ürünü olup olmadığına göre değil, etkileşim metriklerine (yani paylaşım ve beğenilme sıklığına) göre önceliklendirir. Bu yaklaşım, tık tuzaklarının, abartıların ve yanlış bilgilerin geniş kitlelere yayılmasına olanak tanıyabilir. Sosyal medya şirketleri yayıncı değil platform olarak görüldüğünden, geleneksel medya kuruluşlarıyla aynı yasal yükümlülüklere sahip değiller. Ancak bu durum siyasi ve yasal ortam geliştikçe değişmeye açık.

Sosyal medya botları, kaynaklarının güvenilirliğine bakmazsızın toplu bir şekilde makaleler üretip yaydıkları için yalan haberler yayabilir. Bot'lar çevrimiçi olarak sahte hesaplar oluşturabilir ve bu hesaplar daha sonra takipçi, tanınırlık ve itibar kazanır. Bu hesapların bazıları da özellikle yanlış bilgiler yaymak üzere programlanmıştır.

Troller, kasıtlı olarak tartışma başlatan veya kullanıcıları kızdırmayı amaçlayan internet kullanıcılarıdır ve yalan haberlerin yayılmasında da rol oynarlar. Bazen tüm bunları siyasi nedenlerle yapmak için para almalarına da rastlanır. Bu bağlamda, siyasi karar verme sürecine müdahale etmeye çalışan kurumsallaşmış trol gruplarını ifade etmek için bazen "troll çiftliği" veya "troll fabrikası" terimleri kullanılır.

Yalan haberlerde bazen deepfake kullanımı da görülür. Bunlar dijital yazılım, makine öğrenimi ve yüz değiştirme teknikleri kullanılarak oluşturulan sahte videolardır. Görüntüler, gerçekte hiç olmamış olayları veya eylemleri olmuş gibi gösteren yeni görüntüler oluşturmak için birleştirilir. Sonuçlar çok ikna edici olabilir ve bu tür videoların sahte olduğunun belirlenmesi oldukça zor olabilir.

Yalan haber örnekleri
Yalan Coronavirus haberleri
Covid-19 pandemisi, internet üzerinde dolaşan pek çok yanlış bilgi için verimli bir zemin sağladı ve kriz boyunca pek çok yalan haber örneği görüldü. 5G teknolojisinin virüsün yayılmasıyla bağlantılı olduğu iddiası sosyal medyada dolaşan yalan haberlerin inatçı bir örneğiydi; habere göre güya 5G teknolojisi bağışıklık sistemini baskılıyor ve virüs radyo dalgaları yoluyla iletiliyordu. Bu iddialar elbette doğru değildi ve sürekli olarak resmi kaynaklar tarafından çürütüldü ancak yine de yaygın bir şekilde paylaşıldı.
2016 ABD başkanlık seçimi
Yalan haberler ve yanlış bilgilendirmeler, 2016 yılında ABD'de yapılan seçimler sırasında büyük bir sorun haline geldi ve siyasi yelpazenin her tarafında da yanlış ve yanıltıcı iddialar ortaya çıktı. Yapılan bir analizde, seçimlerde çıkan yalan haberlerin büyük bir kısmının, ne kadar aşırı taraflı hikâyeler üretilirse o kadar fazla insanın tıkladığı ve paylaştığı ve dolayısıyla o kadar fazla para kazanılacağını keşfeden Makedonya'daki gençler tarafından üretildiği iddia edildi.
Boston Maratonu bombalaması
2013 yılında Boston Maratonunun bombalanmasının ardından, bombalamanın ABD hükümeti tarafından kasıtlı olarak düzenlendiğine dair asılsız iddialar dolaşıma girdi. Dünyanın dört bir yanındaki birçok terör olayının ardından genellikle bir sürü komplo teorisi ortaya çıkar. Bunların "yanıltma harekâtı" operasyonları olduğu, yani devlet tarafından bizzat ya da suçun başkaları üzerinde yıkılması ya da diğer faaliyetleri örtbas etmesi için dolaylı olarak gerçekleştirilmiş olduğu iddiaları oldukça yaygın olarak gündeme gelen klişelerdir.
En seksi erkek Kim Jong-un?
2012 yılında, mizah web sitesi Onion, Kuzey Koreli diktatör Kim Jong-un'un hayatta olan en seksi adam seçildiğini iddia eden bir makale yayınladı ve "bu yürek hoplatan Pyongyanlının her kadının rüyası" olduğunu iddia etti. Bazen mizah amaçlı haberler farklı kültürlerde yanlış algılanıp ciddiye alınabiliyor; örneğin bu olayda Çin Komünist Partisi yayın organının internet sürümü bunu yaptı.

Yalan haberlerin tehlikeleri nelerdir?

İnsanlar bazen verecekleri önemli kararları, örneğin bir seçimde kime oy vereceklerini veya hastalandıklarında hangi tıbbi tedaviyi tercih edeceklerini, okudukları haberlere göre belirleyebilir. Bu nedenle haberlerin güvenilir olması çok önemlidir. Yalan haberlerin tehlikeleri şunlardır:

İnsanlar gerçek ve yalan haberleri birbirinden ayırt edemediğinde, önemli sosyal ve siyasi sorunlar hakkında kafa karışıklığı ve yanlış anlamalar ortaya çıkar. İnsanlarda "okuduğunuz her şeye inanmayın" türünden bir genelleme yaygınlaştığında, doğru haber kaynaklarına duyulan güven de zedelenir.

Tıbbi tedaviler veya kanser veya Covid-19 gibi önemli hastalıklarla ilgili yalan ve yanıltıcı haberler, insanların sağlık konusunda yanlış kararlar almasına neden olabilir.

Birçok yalan haber, sosyal çatışmaları artırmak ve yoğunlaştırmak için tasarlanır. Taraflar kendi "gerçeklerine" sahip olduğundan toplumda kutuplaşma ortaya çıkar ve seçim sonuçları bundan etkilenebilir.

Üniversitelerde, öğrencilerin ödevler için kaliteli bilgi kaynaklarını kullanmalarını beklenir. Yanlış veya yanıltıcı bilgileri kaynak kullanan öğrenciler daha düşük notlar alabilir.

Yalan haberleri belirleme

Facebook ve diğer sosyal medya sitelerindeki yalan haberleri nasıl tanımlayacağınızı merak ediyor olabilirsiniz. Bir öğrenci olarak yalan haberlerden nasıl kaçınabilirim? Peki, yanlışlıkla yanlış bilgi paylaşmaktan nasıl kaçınabilirim? Yanlış bilgileri tespit etmek, yalan haber web sitelerini tanımak ve paylaşmadan önce düşünmek için on ipucu:

1. Kaynağı kontrol edin:
Aradığınız sayfanın web adresini kontrol edin. Bazen, yalan haber sitelerinin URL'sinde yazım hataları olabilir veya ".infonet" veya ".offer" gibi daha az rastlanan etki alanı uzantıları kullanılabilir. Siteyi iyi tanımıyorsanız "Hakkımızda" bölümüne bakın.

2. Yazarı kontrol edin:
Güvenilir olup olmadığını görmek için yazarı araştırın. Örneğin, gerçek bir kişi mi, iyi bir itibarı var mı, belirli uzmanlık alanları hakkında mı yazıyor ya da belirli bir gündemi var mı? Yazarın motivasyonunun ne olabileceğini düşünün.

3. Diğer kaynakları kontrol edin:
Aynı hikâyeyi veren saygın haber veya yayın kuruluşları var mı? Haberde güvenilir kaynaklar yer alıyor mu? Profesyonel küresel haber ajanslarının teyit amaçlı editörlük kılavuzları ve geniş çaplı kaynak erişimi vardır, dolayısıyla bu tip yerlerde de aynı hikâye yer alıyorsa bu iyiye işarettir.

4. Eleştirel yaklaşımınızı koruyun:
Birçok yalan haber, korku veya öfke gibi güçlü duygusal tepkileri ortaya çıkarmak amacıyla zekice kaleme alınır. Eleştirel bir yaklaşım takının ve kendinize şunu sorun: Bu haber neden yazılmış olabilir? Belirli bir davayı veya gündemi destekliyor mu? Beni başka bir web sitesine tıklamaya yönlendiriyor mu?

5. Gerçekleri kontrol edin:
Güvenilir haberler veriler, istatistikler ve uzmanlardan alıntılar gibi birçok olgu içerir. Bunlar yoksa nedenini sorgulayın. Yanlış bilgiler içeren raporlarda genellikle yanlış tarihler veya zaman tutarsızlıkları bulunur, bu nedenle makalenin ne zaman yayınlandığını kontrol etmek iyi bir fikirdir. Bu güncel veya eski bir haber mi?

6. Yorumları kontrol edin:
Makale veya video yasal olsa bile altındaki yorumlar öyle olmayabilir. İçeriğe yanıt olarak gönderilen bağlantılar veya yorumlar, yanıltıcı veya kafa karıştırıcı bilgileri aktarmak için kiralanan robotlar veya kişiler tarafından otomatik olarak oluşturulabilir.

7. Kendi önyargılarınızın farkında olun:
Hepimizin ön yargıları var. Bunlar makaleye verdiğiniz tepkiyi etkiliyor olabilir mi? Sosyal medya, mevcut gezinme alışkanlıklarınıza, ilgi alanlarınıza ve fikirlerinize uygun hikâyeler önererek tek tip bir görüşün hâkim olduğu, karşıt görüşlere yer verilmeyen ortamlar şeklinde tanımlanan yankı odacıkları oluşturabilir. Edindiğimiz bilgiler ne kadar fazla farklı kaynaktan ve bakış açısından gelirse doğru sonuçlar elde etme olasılığımız da o kadar yüksek olur.

8. Haberin bir şaka olup olmadığını kontrol edin:
Mizah içerikli web siteleri popülerdir ve bazen bir haberin bir şaka veya parodi olup olmadığı her zaman belli değildir. Haber kaynağınızın hiciv veya komik hikâyelerle bilinen bir site olup olmadığını kontrol edin.

9. Görüntülerin orijinal olup olmadığını kontrol edin:
Sosyal medyada gördüğünüz görüntüler düzenlenmiş veya değiştirilmiş olabilir. Olası değişiklik işaretleri arasında arka plandaki düz çizgilerin dalgalı görünmesi, bükülmeler ve tuhaf gölgeler, bozuk kenarlar veya çok mükemmel görünen cilt sayılabilir. Ayrıca, bir görüntünün doğru olmasına rağmen yanıltıcı bir bağlamda kullanılabileceğini de unutmayın. Bir görüntünün nereden geldiğini ve değiştirilip değiştirilmediğini kontrol etmek için Google'ın Ters Görsel Arama gibi araçları kullanabilirsiniz.

Yalan haberler, inananların kişilerin onları yeniden yayınlanması, yeniden tweet etmesi veya yanlış bilgi paylaşımının başka bir şekilde sürdürülmesine bel bağlar. Bir makalenin özgün olup olmadığından emin olmamanız durumunda, paylaşmadan önce durun ve düşünün. Çevrimiçi ortamda güvende olmanıza yardımcı olması için sizi korsanlardan, virüslerden, kötü amaçlı yazılımlardan ve diğer çevrimiçi tehditlerden koruyan Kaspersky Total Security gibi bir antivirüs çözümü kullanın.
İlgili Makaleler:

# data[].attributes.attachment_link.description
Yalan haber, doğru haber izlenimi veren ancak aslında yanlış veya yanıltıcı bilgiler içeren haber anlamına gelir. Yalan haberler genellikle iki kategoriye ayrılır: Kasıtlı yanlış haberler; yani, bu haberleri yayınlayan kişiler bunların yanlış olduklarını bilir ancak yine de yayınlar. Burada amaç kamuoyunu manipüle etmek veya trafiği belirli bir web sitesine yönlendirmek olabilir.

# data[].attributes.attachment_link.title
What is fake news? Tips For Spotting Them - Fake News for Kids

# data[].attributes.headline
Elementary school Sveta Marija, Patricia Zadravec

# data[].attributes.subject
Elementary school Sveta Marija, Patricia Zadravec

# data[].attributes.attachment_link.title
Prepoznajte lažne vijesti i dezinformacije

# data[].attributes.headline
Elementary school Sveta Marija, Patricia Zadravec 

# data[].attributes.subject
Elementary school Sveta Marija, Patricia Zadravec 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The term fake news means "news articles that are intentionally and verifiably false" [1] designed to manipulate people's perceptions of real facts, events, and statements. It's about information presented as news that is known by its promoter to be false based on facts that are demonstrably incorrect, or statements or events that verifiably did not happen.

Fake news "is fabricated information that mimics news media content in form but...lack(s) the news media's editorial norms and processes for ensuring the accuracy and credibility of information" [2]. It overlaps with misinformation (false or misleading information) and disinformation (false information purposely spread to mislead people).

The definition may seem a bit vague, but it's important. People have used the term "fake news" to mean different things.

A 1.5 minute BBC News video describes different meanings of "fake news"

This definition eliminates unintentional reporting mistakes, rumors that don't originate from a news article, suspicions/interpretations/conspiracy theories, satire, and biased (but not false) reports.

It also leaves out sweeping indictments of mainstream media. Former president Donald Trump had his own definition for fake news, labelling "fake news" as the reporting of uncomplimentary things that seemed distracting or insignificant, and especially reports that portrayed him in a negative light instead of highlighting successes that he thought should have been made more prominent.

This site isn't about that.

With this definition, works of satire like The Onion (see below) or The Daily Show aren't trying to deceive, and can't be construed as fake news, although people might mistakenly assume their content to be true.

Source: The Onion (a satirical online news magazine)

Oddly enough, these satirical stories can turn into fake news when the same story is re-published on a different site that tries to make it appear as factual reporting [3]. Like this one, that started as a parody, but went viral when presented as if it was actual:

(Governor Palin never said this.)

Fake news in social media has become a real problem in politics, but it's older and it's broader.

"Clickbait" refers to a headline or the leading words of a social media post (the teaser message) written to attract attention and encourage visitors to click a target link to a longer story on a web page [4]. Clickbait offers odd, amazing, or suspenseful phrases that induce curiosity, and entice people to want to know more. Like this:

Source: Medium.com

They don't need pictures to be clickbait. For example,

A Man Falls Down And Cries For Help Twice. The Second Time, My Jaw Drops

9 Out Of 10 Americans Are Completely Wrong About This Mind-Blowing Fact

Here's What Actually Reduces Gun Violence [5]

Clickbait is a common way that fake news (and any kind of content) is spread. Clickbait depends on creating a "curiosity gap," an online cliffhanger of sorts that poses headlines that pique your curiosity and lead you to click the link and read on. The gap between what we know and what we want to know compels us to click. To an extent, the more outrageous a teaser message is, the more successful clickbait may be.

Besides curiosity and outrage, clickbait often uses a number of language characteristics that draw people in. Many clickbait headlines offer a list of some kind - these 10 things that will blow your mind about... - and the titles have a number in them (and usually start with it) [6]. According to a review by Martin Potthast and colleagues [4], clickbait teasers contain strong nouns and adjectives, but use simple, easily readable language. They use these and this a lot.

You see these attention-getting strategies in conventional tabloids, too, like the National Enquirer. They're the kind of goofy leads that The Onion likes to parody.

Clickbait motivates further reading, instantly, and further reading promotes advertising for website publishers, so it's a widespread practice. Fake news headlines often look this way, just as they did in the fake news peddled by tabloids and the era of yellow journalism.
References
[1] H. Allcott and M. Gentzkow, "Social Media and Fake News in the 2016 Election," Journal of Economic Perspectives, vol. 31, no. 2, pp. 211-236, May 2017, https://10.1257/jep.31.2.211

[2] D. M. J. Lazer et al., "The Science of Fake News," Science, vol. 359, no. 6380, pp. 1094-1096, Mar. 2018, https://10.1126/science.aao2998

[3] E. C. Tandoc, Z. W. Lim, and R. Ling, "Defining 'Fake News': A Typology of Scholarly Definitions," Digital Journalism, vol. 6, no. 2, pp. 137-153, Feb. 2018, https://10.1080/21670811.2017.1360143

[4] M. Potthast, S. Kopsel, B. Stein, and M. Hagen, "Clickbait Detection," in Advances in Information Retrieval: 38th European Conference on IR Research, ECIR 2016, Switzerland: Springer, 2016, pp. 810-817.

[5] Y. Chen, N. J. Conroy, and V. L. Rubin, "Misleading Online Content: Recognizing Clickbait as False News," 2015. http://dl.acm.org/citation.cfm?doid=2823465.2823467 (accessed Aug. 03, 2018).

[6] B. Vijgen, "The Listsicle: An Exploring Research on an Interesting Shareable New Media Phenomenon," Studia UBB Ephemerides, vol. 59, no. 1, pp. 103-122, Jun. 2014, [Online]. Available: http://studia.ubbcluj.ro/download/pdf/894.pdf

A 1.5 minute BBC News video describes different meanings of "fake news"

This site isn't about that.

Source: The Onion (a satirical online news magazine)

(Governor Palin never said this.)

Source: Medium.com

References

# data[].attributes.headline
Ivana Dubovečak, OŠ Eugena Kvaternika, CRO

# data[].attributes.subject
Ivana Dubovečak, OŠ Eugena Kvaternika, CRO

# data[].attributes.body
Izvor: Djeca medija

# data[].attributes.attachment_link.title
Igrajmo Sigurno! Videoigre i medijska pismenost

# data[].attributes.body
Breaknews generator

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The Breaking News Generator - Today's top story... you! Or, whatever you want. Add your pic, write the headline and we'll go live to the scene. Sort of.

Your browser does not support HTML5 Canvas.

No images are saved to the servers of Break Your Own News.

By @JonathanEx. Find out more.

# data[].attributes.attachment_link.title
Break Your Own News - The Breaking News Generator

# data[].attributes.attachment_link.description
Today's top story... you! Or, whatever you want. Add your pic, write the headline and we'll go live to the scene. Sort of.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Donosimo vam pregled nastavnih materijala koje možete besplatno preuzeti na našem portalu i na temelju njih održati radionicu o sigurnosti na internetu, ili više njih, za učenike u osnovnim ili srednjim školama

Piše: Ana Dokler

Dan sigurnijeg interneta, koji se obilježava svake godine drugog utorka u veljači (ove godine 8. veljače), dobar je povod za posvećivanje barem jednog nastavnog sata ovoj važnoj temi. Na portalu medijskapismenost.hr imamo posebnu rubriku Sigurnost na internetu u kojoj možete pronaći korisne informacije i prijedloge tema za razgovor, kao i vježbe koje možete provesti s učenicima.

Online konferencija za Dan sigurnijeg interneta 2022.

Na našem portalu možete besplatno preuzeti i brojne obrazovne materijale za razvoj medijske pismenosti, koje su u sklopu Dana medijske pismenosti objavili Agencija za elektroničke medije i UNICEF, a ovdje vam izdvajamo materijale na temelju kojih možete održati radionicu o sigurnosti na internetu za učenike u osnovnim ili srednjim školama:

Ovi nastavni materijali za osnovne škole za učenike od 5. do 8. razreda objavljeni su u sklopu 1. Dana medijske pismenosti 2018., a autori su Lana Ciboci, Igor Kanižaj i Danijel Labaš iz Društva za komunikacijsku i medijsku kulturu. Sadrže, među ostalima, zadatke o pozitivnim i negativnim stranama interneta, pravilima o sigurnosti na internetu i vrstama elektroničkog nasilja.

Još jedni nastavni materijali istog autorskog tima, namijenjeni prvenstveno starijim osnovnoškolcima, donose zadatake o zaštiti osobnih podataka na internetu, objavljivanju tuđih fotografija na društvenim mrežama bez njihova znanja, komentiranju sadržaja na internetskim portalima i društvenim mrežama, isključivanju drugih iz grupa na mobitelima i društvenim mrežama, pravilima lijepog i pristojnog ponašanja i komuniciranje na internetu i td.

Priručnik za roditelje i skrbnike učenika osnovnih i srednjih škola, s prijedlozima 18 radionica o izazovima s kojima se djeca susreću na internetu, no sve se radionice, nekad uz male prilagodbe mogu provesti i u učionici. Ovoga puta, uz Lanu Ciboci, Igora Kanižaja i Danijela Labaša iz Društva za komunikacijsku i medijsku kulturu, u pripremi priručnika sudjelovala je i Hana Hrpka iz udruge Hrabri telefon. Teme radionica uključuju krađu lozinki, opasnosti multiplayer igara, grupe mržnje na internetu, videosnimanje napada, dopisivanje s nepoznatim osobama i susrete s osobama koje su djeca upoznala na internetu.

Nastavni materijali autorica Sabine Mandić i Sanje Radić Bursać s Edukacijsko-rehabilitacijsog fakulteta sadrže prijedloge 5 radionica o seksualnim ponašanjima mladih u virtualnom okruženju, koje se mogu provesti sa srednjoškolcima, ali i učenicima viših razreda osnovne škole. Među ostalim, kroz radionice se istražuje iz kojih se razloga mladi upuštaju u sexting, što nam istraživanja govore o sextingu i sextortionu kod mladih, koji su potencijalni rizici sextinga te posljedice elektroničkog seksualnog nasilja.

10-minutni video koji je u sklopu Dana medijske pismenosti na daljinu 2020. pripremila Silvia Vladić Vrban, prof. hrvatskog jezika u Obrtničkoj i industrijskoj graditeljskoj školi u Zagrebu i voditeljica Udruge Media talenti, na temelju materijala Poštivanje sebe i drugih u virtualnom svijetu. Video lekciju možete posijeliti sa svojim učenicima tijekom online nastave, ili je pogledati u učionici, kao uvod u razgovor ili radionicu o sigurnosti na internetu, a tu je i kviz o sigurnom i odgovornom ponašanju na internetu koji učenici mogu riješti nakon gledanja.

Pozivamo vas da sve ove materijale koristite tijekom cijele nastavne godine, jer internet donosi tako puno različitih prednosti i rizika u živote djece i mladih (kao i nas odraslih), da to nikako ne može stati u samo jedan nastavni sat godišnje.

Obrazovni materijali za preuzimanje

Foto: Max Fischer from Pexels

# data[].attributes.attachment_link.title
Materijali za nastavni sat o sigurnosti na internetu - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
Piše: Ana Dokler Dan sigurnijeg interneta, koji se obilježava svake godine drugog utorka u veljači (ove godine 8. veljače), dobar je povod za posvećivanje barem jednog nastavnog sata ovoj važnoj temi. Na portalu medijskapismenost.hr imamo posebnu rubriku Sigurnost na internetu u kojoj možete pronaći korisne informacije i prijedloge tema za razgovor, kao i vježbe koje možete provesti s učenicima.

# data[].attributes.headline
Irena Bijelic OS '' 23.oktobar'' Sremski Karlovci Lazne vesti ( FAKE NEWS)

# data[].attributes.subject
Irena Bijelic OS '' 23.oktobar'' Sremski Karlovci Lazne vesti ( FAKE NEWS)

# data[].attributes.body
Radionica za ucenike

# data[].attributes.headline
Ljiljana Mudrinić, OŠ"Laza Kostić" Gakovo

# data[].attributes.subject
Ljiljana Mudrinić, OŠ"Laza Kostić" Gakovo

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pogledajte kratak video prilog o Medijskoj pismenosti. Kako prepoznati kredibilan sadržaj, odnosno kako kritički konzumirati i analizirati ono što nude mediji.

> Više o ovom dokumentu...

# data[].attributes.attachment_link.description
Pogledajte kratak video prilog o Medijskoj pismenosti. Kako prepoznati kredibilan sadržaj, odnosno kako kritički konzumirati i analizirati ono što nude mediji. > Više o ovom dokumentu...

# data[].attributes.headline
INTERAKTIVNI SADRŽAJ ZA MEĐUPREDMETNE TEME - Lažne vijesti, First Primary School Varaždin, T. Ređep, 

# data[].attributes.subject
INTERAKTIVNI SADRŽAJ ZA MEĐUPREDMETNE TEME - Lažne vijesti, First Primary School Varaždin, T. Ređep, 

# data[].attributes.headline
Gordana Janevska, Primary school Dimitrije Todorović Kaplar, Knjaževac, Serbia

# data[].attributes.subject
Gordana Janevska, Primary school Dimitrije Todorović Kaplar, Knjaževac, Serbia

# data[].attributes.body
Koliko se zaista koristi za nadzor, manipulaciju društvom i pojedincima, širenje dezinformacija, botovanje, uvrede, pretnje? Da li je moguće sačuvati dostojanstvo onlajn i odupreti se državi, korporacijama i random trolovima?

# data[].attributes.attachment_link.title
Cyberama 7 - Internet u Srbiji sa NJUZ ekipom

# data[].attributes.headline
Gordana Janevska, Primary school Dimitrije Todorović Kaplar, Knjaževac, Serbia

# data[].attributes.subject
Gordana Janevska, Primary school Dimitrije Todorović Kaplar, Knjaževac, Serbia

# data[].attributes.body
Izvor:Portal Raskrinkavanje

# data[].attributes.body
izvor: Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
U video lekciji koju je pripremila prof. Dijana Požgaj učenici će saznati što su clickbait članci i koja im je svrha, a vidjet će i puno zanimljivih primjera takvih naslova i članaka. Tu su i zadatci - upute za raspravu ili razmišljanje, istraživanje i stvaranje

Piše: Ana Dokler

Dijana Požgaj, prof. hrvatskoga jezika u OŠ Vugrovec-Kašina i voditeljica novinarske grupe koja priprema digitalni školski list Zmajček, u sklopu Dana medijske pismenosti na daljinu snimila je video lekciju o clickbait novinarstvu.

Lekcija je prvenstveno namijenjena učenicima viših razreda osnovne škole, a prikladna je i za srednjoškolce. Možete je iskoristiti u nastavi hrvatskog jezika, na Satu razrednika te u sklopu međupredmetnih tema Građanski odgoj i obrazovanje ili Uporaba informacijske i komunikacijske tehnologije.

U njoj su opisani i zadatci za učenike - upute za raspravu ili razmišljanje, istraživanje i stvaranje clickbait naslova, odnosno članaka.
Preuzmite prezentaciju Clickbait novinarstvo Preuzmite radni listić sa zadatcima za učenike
U izradi lekcije korišteni su nastavni materijali " Kako prepoznati dezinformacije i lažne vijesti " i drugi materijali s portala medijskapismenost.hr.

Ključne informacije o clickbait člancima i vježbe koje možete raditi s djecom

# data[].attributes.attachment_link.title
Video Lekcija: Clickbait novinarstvo - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
U video lekciji koju je pripremila prof. Dijana Požgaj učenici će saznati što su clickbait članci i koja im je svrha, a vidjet će i puno zanimljivih primjera takvih naslova i članaka. Tu su i zadatci - upute za raspravu ili razmišljanje, istraživanje i stvaranje

# data[].attributes.headline
Razlike između dezinformacija, misinformacija i malinformacija 

# data[].attributes.subject
Razlike između dezinformacija, misinformacija i malinformacija 

# data[].attributes.body
izvor: Medijska pismenost
Brošura Dezinformacije

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zbog čega je umjesto izraza lažne vijesti ili fake news bolje koristiti termin dezinformacije te što su misinformacije i malinformacije - objasnile su u našoj edukativnoj brošuri o dezinformacijama autorice Iva Nenadić i Milica Vučković

Izvor: Iva Nenadić i Milica Vučković, Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija

Dezinformacije su složen koncept koji se stalno mijenja kako se uključuju novi akteri i razvijaju nove tehnike i tehnologije proizvodnje i širenja laži i manipulacija, pogotovo na mreži (online).

Tehnologije i tehnike stvaranja i ciljanja dezinformacija

Dezinformacije najčešće razumijemo kao informacije koje su netočne i namjerno stvorene kako bi obmanule javnost; naštetile nekoj osobi, organizaciji, društvenoj skupini, državi ili cilju te ostvarile neki interes (npr. ekonomski ili politički).

Pored "dezinformacija", često se upotrebljava i termin "lažne vijesti" ( fake news), a govori se i o "misinformacijama" (pogrešnim informacijama) i "malinformacijama" (zlonamjernim informacijama). Neki od ovih termina ponekad se koriste i kao istoznačnice jer je među njima dosta sličnosti te jedna kategorija lako prijeđe u drugu, ali među njima postoje i značajne razlike, pogotovo u namjeri i obliku u kojem se pojavljuju (vidi tablicu 1).

Različite vrste štetnog sadržaja imaju različitu namjeru:

Dezinformacije i lažne vijesti stvorene su i distribuirane s namjerom da obmanu javnost za vlastitu korist onoga tko ih kreira.

S druge strane, misinformacije su također štetni sadržaji jer sadrže netočne ili zavaravajuće informacije, ali ljudi koji ih dijele ne prepoznaju ih kao takve i nemaju namjeru svjesno prouzročiti štetu. Misinformacijama smatramo i nenamjerne novinarske pogreške.

Ljudsku pozornost brže i lakše zaokupi sadržaj koji je kontroverzan, senzacionalistički, sadrži element iznenađenja, potvrđuje njihova već postojeća uvjerenja ili predrasude, potiče emocije i vizualno je upečatljiv - a sve to dezinformacije često jesu. Često izgledaju atraktivnije od vjerodostojnih sadržaja i zbog toga ih ljudi lakše zamijete i brže dijele. Pored toga, poslovni model internetskih platformi temelji se na što većem angažmanu korisnika i zadržavanju njihove pozornosti koja se potom prodaje oglašivačima. Takav poslovni model daje prednost sadržajima koji ostvaruju veći angažman i potencijal viralnosti, a upravo laži imaju potencijal širenja "dalje, brže, dublje i šire" od istine (Vosoughi, Roy i Aral 2018: 1147).

Go viral! - edukativna online igra o dezinformacijama na hrvatskom

Ono što je zajedničko svim ovim štetnim sadržajima jest da kreiraju informacijski poremećaj u kojemu je građanima teško razlikovati vjerodostojnu od obmanjujuće ili lažne informacije. Takvo okruženje potiče nepovjerenje u tradicionalne medije i druge institucije, a kod značajnog broja korisnika društvenih mreža pozicionira alternativne izvore, upitne vjerodostojnosti, kao glasnogovornike istine.

U političkoj sferi, dezinformacije, misinformacije i malinformacije mogu utjecati na političke procese. To je postalo osobito vidljivo nakon kampanje uoči referenduma o članstvu Ujedinjenog Kraljevstva u Europskoj uniji (tzv. Brexit) i američkih predsjedničkih izbora 2016. na kojima je pobijedio Donald Trump. Ove kampanje u velikoj su se mjeri vodile putem društvenih mreža i u obje je značajnu ulogu odigrala tvrtka za analitiku podataka Cambridge Analytica, za koju je kasnije utvrđeno da je prikupljala osobne podatke s Facebook profila milijuna ljudi bez njihova znanja i pristanka i koristila ih u svrhe političkog oglašavanja koje je često bilo manipulativno (Cadwalladr 2018). Za vrijeme Brexit kampanje je Donji dom britanskog parlamenta izrazio je zabrinutost zbog "odsutnosti činjenica" o posljedicama ostanka u Europskoj uniji ili odlaska iz nje, na kojima bi birači trebali temeljiti svoj glas (HCTC 2016), a u SAD-u je nekoliko studija utvrdilo značajnu izloženost građana dezinformacijama na društvenim mrežama u razdoblju oko izbora (npr. Guess i dr. 2018; Allcott i Gentzkow 2017). Problem je potencijalno još veći u zemljama s nižom razinom medijske pismenosti i manjkavim demokracijama, u kojima se informacijski poremećaj i izvan izbornih kampanja koristi kao oružje za diskreditaciju kritičara vladajućih struktura.

Oprez! Facebook dopušta širenje dezinformacija u političkim oglasima

Izraz lažne vijesti (fake news) problematičan je termin iz najmanje dva razloga: prvi, jer je oksimoron i nedovoljno razrađen - ako je nešto lažno onda nije vijest; drugi, i još važniji razlog, jer ga naročito zloupotrebljavaju političari koji korištenjem tog termina pokušavaju diskreditirati medije i novinare koji o njima izvještavaju kritički. Političari učestalo i često neutemeljeno koriste termin fake news, što dodatno srozava ionako nisko povjerenje u medije. Pored toga, većina sadržaja koji pridonosi informacijskom poremećaju zapravo nije u potpunosti lažan, već je izvučen iz konteksta, sastoji se od glasina, pretjerano je pristran ili su neke ključne informacije namjerno izostavljene. Uz to, vizuali (poput ilustracija, videa, fotografija ili memova) mogu biti daleko uvjerljiviji od tekstualnih oblika komunikacije (Birdsell i Groarke 1996), što ih čini učinkovitijim formama za dezinformacije i misinformacije (Wardle i Derakhshan 2017).

Termin dezinformacije precizniji je jer je razrađen kroz različite kategorije namjerno kreiranog i dijeljenog štetnog sadržaja. Prikladniji je jer obuhvaća različite kategorije sadržaja, ali i aktere koji sudjeluju u proizvodnji i dijeljenju dezinformacija, poput automatiziranih i lažnih računa na društvenim mrežama (Chesney i Citron, 2019).
Preuzmite edukativnu brošuru 'Dezinformacije'
Vježbe, igre i kvizovi za učenje o dezinformacijama

Foto: John Iglar from Pixabay

# data[].attributes.attachment_link.title
Razlike između dezinformacija, misinformacija i malinformacija - Medijska pismenost

# data[].attributes.attachment_link.description
Izvor: Iva Nenadić i Milica Vučković, Dezinformacije - edukativna brošura i vježbe za razumijevanje problema dezinformacija Dezinformacije su složen koncept koji se stalno mijenja kako se uključuju novi akteri i razvijaju nove tehnike i tehnologije proizvodnje i širenja laži i manipulacija, pogotovo na mreži (online).

# data[].attributes.headline
Vesna Benković: Lažne vijesti, prezentacija

# data[].attributes.subject
Vesna Benković: Lažne vijesti, prezentacija

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
How the media landscape has changed

Media visionary Clay Shirky gave a TED Talk on how the media landscape has changed. "The moment we're living through, the moment our historical generation is living through, is the largest increase in expressive capability in human history."

In other words, the amount of information we are capable of capturing is unprecedented. As a result, we need new techniques to filter through the information and need to work much harder than previous generation to better understand our world.

Watch Clay Shirky's fascinating media discussion on TED-Ed.

Understanding social media

The TED Book "Our Virtual Shadow: Why We Are Obsessed with Documenting Our Lives Online" discusses the challenges of social media turning every day folks into journalists. The chapter "A World of Mush" focused on the evolution of news and how, in our modern age, "A rumor can carry as much weight as a verified fact."

You can read an excerpt of Our Virtual Shadow on the TED blog.

Journalism can be much more than reporting. An authentic, human narrative touches audiences and keeps them reading. Learn how to shape a human-centered news story, and the importance of facts, context and heart.

In 1992, Stella Liebeck spilled scalding McDonald's coffee in her lap and later sued the company, attracting a flood of negative attention. It turns out there was more to the story.

# data[].attributes.attachment_link.description
With the advent of the Internet and social media, news is distributed at an incredible rate by an unprecedented number of different media outlets. How do we choose which news to consume? Damon Brown gives the inside scoop on how the opinions and facts (and sometimes non-facts) make their way into the news and how the smart reader can tell them apart.

# data[].attributes.headline
TEDEd  Blog: 7 ways to avoid becoming a misinformation superspreader

# data[].attributes.subject
TEDEd  Blog: 7 ways to avoid becoming a misinformation superspreader

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The problem of misinformation isn't going away.

Internet platforms like Facebook and Twitter have taken some steps to curb its spread and say they are working on doing more. But no method yet introduced has been completely successful at removing all misleading content from social media. The best defense, then, is self-defense.

Emerging psychology research has revealed some tactics that can help protect our society from misinformation. Here are seven strategies you can use to avoid being misled, and to prevent yourself - and others - from spreading inaccuracies:

1. Educate yourself

The best inoculation against what the World Health Organization is calling the " infodemic" is to understand the tricks that agents of disinformation are using to try to manipulate you.

Researchers at the University of Cambridge have developed an online game called " Bad News," which their studies have shown can improve players' identification of falsehoods.

2. Recognize your vulnerabilities

The prebunking approach works for people across the political spectrum, but it turns out that people who underestimate their biases are actually more vulnerable to being misled than people who acknowledge their biases.

Research has found people are more susceptible to misinformation that aligns with their preexisting views. This is called " confirmation bias," because a person is biased toward believing information that confirms what they already believe.

The lesson is to be particularly critical of information from groups or people with whom you agree or find yourself aligned - whether politically, religiously, or by ethnicity or nationality. Remind yourself to look for other points of view, and other sources with information on the same topic.

3. Consider the source

You can play an online game called " Fakey " to see how susceptible you are to different ways news is presented online.

When consuming news, make sure you know how trustworthy the source is or whether it's not trustworthy at all. Double-check stories from other sources with low biases and high fact ratings to find out who - and what - you can actually trust, rather than just what your gut tells you.

Also, be aware that some disinformation agents make fake sites that look like real news sources - so make sure you're conscious of which site you are actually visiting. Engaging in this level of thinking about your own thinking has been shown to improve your ability to tell fact from fiction.

4. Take a pause

When most people go online, especially on social media, they're there for entertainment, connection or even distraction. Accuracy isn't always high on the priority list. Yet few want to be a liar, and the costs of sharing misinformation can be high - to individuals, their relationships and society as a whole. Before you decide to share something, take a moment to remind yourself of the value you place on truth and accuracy.

Thinking "is what I am sharing true?" can help you stop the spread of misinformation and will encourage you to look beyond the headline and potentially fact-check before sharing.

Even if you don't think specifically about accuracy, just taking a pause before sharing can give you a chance for your mind to catch up with your emotions. Ask yourself whether you really want to share it, and if so, why. Think about what the potential consequences of sharing it might be.

5. Be aware of your emotions

People often share things because of their gut reactions, rather than the conclusions of critical thinking. In a recent study, researchers found that people who viewed their social media feed while in an emotional mindset were significantly more likely to share misinformation than those who went in with a more rational state of mind.

Anger and anxiety, in particular, make people more vulnerable to falling for misinformation.

6. If you see something, say something

Stand up to misinformation publicly. It may feel uncomfortable to challenge your friends online, especially if you fear conflict. The person to whom you respond with a link to a Snopes post or other fact-checking site may not appreciate being called out.

Even short-format refutations - like "this isn't true" - are more effective than saying nothing. Humor - though not ridicule of the person - can work, too. When actual people correct misinformation online, it can be as effective, if not more so, as when a social media company labels something as questionable.

An additional benefit is that public debunking notifies other viewers that they may want to look more closely before choosing to share it themselves. So even if you don't discourage the original poster, you are discouraging others.

7. If you see someone else stand up, stand with them

If you see someone else has posted that a story is false, don't say "well, they beat me to it so I don't need to." When more people chime in on a post as being false, it signals that sharing misinformation is frowned upon by the group more generally.

Stand with those who stand up. If you don't and something gets shared over and over, that reinforces people's beliefs that it is OK to share misinformation - because everyone else is doing it, and only a few, if any, are objecting.

Allowing misinformation to spread also makes it more likely that even more people will start to believe it - because people come to believe things they hear repeatedly, even if they know at first they're not true.

There is no perfect solution. Some misinformation is harder to counter than others, and some countering tactics are more effective at different times or for different people. But you can go a long way toward protecting yourself and those in your social networks from confusion, deception and falsehood.
This article is republished from The Conversation under a Creative Commons license. Watch H. Colleen Sinclair's TEDxTU talk here:
ABOUT THE AUTHOR

H. Colleen Sinclair PhD is an Associate Professor of Social Psychology at Mississippi State University. Her research focuses on interpersonal relationships, social influence and misinformation.

# data[].attributes.attachment_link.title
7 ways to avoid becoming a misinformation superspreader

# data[].attributes.attachment_link.description
Internet platforms like Facebook and Twitter have taken some steps to curb its spread and say they are working on doing more. But no method yet introduced has been completely successful at removing all misleading content from social media. The best defense, then, is self-defense.

# data[].attributes.headline
TEDEd: Why people fall for misinformation

# data[].attributes.subject
TEDEd: Why people fall for misinformation

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The tongue map is among the most recognizable images today, but its accuracy has long been disproven by experts within the field. Despite this, it remains a persistent illustration for many of how we experience taste. What are the factors that led to its spread?

In the years since the tongue map began to first spread, some scientists have explored the factors that led to its creation. Chief among these includes Dr. Linda Bartoshuk, a taste researcher who studies sensory perceptions of food, and whose efforts have led to the map's discontinuation in many school textbooks. In her 1993 article " The Biological Basis of Food Perception and Acceptance," Bartoshuk studies some of the myth behind the taste map. She points to the psychologist Edwin Boring as a contributing factor in the tongue map's development, due to his incomplete representation of Hänig's work in his 1942 book Sensation And Perception In The History Of Experimental Psychology. Boring's book was published after the tongue map's first appearance. However, it illustrates how important context can be lost when even the most experienced researchers reproduce information.

It is also important to note that, while this lesson refers to flavor and taste interchangeably, they are not the same thing, as flavor is produced from the combination of taste and smell. As Dr. Bartoshuk explains, "When we talk about "taste" in our everyday lives, we really refer to the sensations evoked when we eat. This includes olfaction, particularly retronasal olfaction...When we chew and swallow foods, odors emitted from the foods are forced up behind the palate and into the nose from the rear. The odors then make their way to the same olfactory receptors (retronasal olfaction). Orthonasal olfaction tells us about odors in the world; retronasal olfaction tells us about the odors emitted by the foods we are eating. The combination of true taste and retronasal olfaction is called "flavor."..."

In one recreation of Hänig's experiment, Virginia Collings (a researcher at the University of Pittsburgh) recorded differences between her data and Hänig's original conclusions. In her 1974 study, "Human taste response as a function of locus of stimulation on the tongue and soft palate," she found that the greatest difference came from the bitter quality. Collings writes that "Hanig reported decreasing thresholds from the front to the back of the tongue; in this study, the lowest tongue threshold was found at the fungiform papillae on the front of the tongue. However, the thresholds for both urea and quinine were lower on the soft palate than on any tongue locus, similar to the findings of Henkin & Christiansen (1967). Hanig used a brush to present the stimulus, and since the soft palate and the vallate papillae are very close together, inadvertent stimulation of the soft palate may account for the difference in results."

For readers literate in German, Dr. Hänig's dissertation, Zur Psychophysik des Geschmackssinnes, details the specific methods and illustrations that accompanied his experiments.

For an overview of terminology related to problematic information (such as misinformation and disinformation), see Caroline Jack's " Lexicon of Lies: Terms for Problematic Information."

# data[].attributes.attachment_link.title
Why people fall for misinformation - Joseph Isaac

# data[].attributes.attachment_link.description
In 1901, David Hänig published research that led to what we know today as the taste map: an illustration that divides the tongue into four separate areas. It has since been published in textbooks and newspapers. There is just one problem: the map is wrong.

# data[].attributes.headline
Media literacy - how to spot fake photos / Kako prepoznati lažne fotografije?, Dalia Kager

# data[].attributes.subject
Media literacy - how to spot fake photos / Kako prepoznati lažne fotografije?, Dalia Kager

# data[].attributes.body
Lesson / Priprema za nastavni sat

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Skraćeni naziv Koje je lice stvarno?

Jezik hrvatski - standardni

Je li materijal recenziran? /

Ključne riječi neuronske mreže, medijska pismenost, lažne fotografije, umjetna inteligencija

Opis

Ovu nastavničku pripremu možete koristiti u sklopu medijske pismenosti na nastavi informatike, hrvatskog jezika, izvannastavne aktivnosti ili kroz međupredmetnu temu Uporaba IKT-a. Cilj je osvijestiti učenike o postojanju lažnih fotografija, poučiti ih kako ih mogu prepoznati te potaknuti na kritičko promišljanje o uporabi umjetne inteligencije, strojnog i dubokog učenja.

# data[].attributes.attachment_link.description
Skraćeni naziv Koje je lice stvarno? Jezik hrvatski - standardni Je li materijal recenziran? / Ključne riječi neuronske mreže, medijska pismenost, lažne fotografije, umjetna inteligencija Opis Ovu nastavničku pripremu možete koristiti u sklopu medijske pismenosti na nastavi informatike, hrvatskog jezika, izvannastavne aktivnosti ili kroz međupredmetnu temu Uporaba IKT-a.

# data[].attributes.headline
10 types of misinformation and disinformation, Dalia Kager

# data[].attributes.subject
10 types of misinformation and disinformation, Dalia Kager

# data[].attributes.headline
How to spot fake news - infographic / Kako prepoznati lažne vijesti - infografika

# data[].attributes.subject
How to spot fake news - infographic / Kako prepoznati lažne vijesti - infografika