# data[].attributes.body
Bestudeer dit hoofdstuk en noteer voor je zelf, over welke onderwerpen je vragen hebt. Hoe beter je jou vragen formuleert. Hoe beter de uitleg in de les antwoord geeft op jouw vraag.

Dit hoofdstuk wordt afgetoetst in SE2

Dit hoofdstuk wordt niet meer afgetoetst bij het CE

# data[].attributes.body
Alle opgaves met een plus voor het opgave cijfer moeten worden gemaakt.

Aanvullende opgaves.

4, 5, 9. 11, 12, 16, 17, 23, 26, 27, 30, 32, 33

Graag onvolkomenheden bij de opgaves in het boek melden in de les.

Dan zullen eventuele aanvullingen hier vermeld worden.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 1 VAN 10 SYSTEMEN EN BLOKKENSCHEMA'S

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 1 VAN 10 SYSTEMEN EN BLOKKENSCHEMA'S

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt eerst uitgelegd wat een automaat nu eigenlijk is, waarna de drie onderdelen worden besproken waar iedere automaat uit bestaat: Invoer, verwerking en uitvoer. Ten slotte worden de definities van de termen 'Proces' en 'Systeem' behandeld.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 2 VAN 10 STUURSYSTEMEN

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 2 VAN 10 STUURSYSTEMEN

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 2: Soorten systemen

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt aan de hand van voorbeelden uitgelegd wat het onderscheid is tussen een meetsysteem, een stuursysteem en een regelsysteem.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 3 VAN 10 WAAROM WAT EN HOE

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 3 VAN 10 WAAROM WAT EN HOE

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 3: Sensoren, waarom, wat en hoe?

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt eerst kort uitgelegd waarom sensoren nodig zijn en wat ze doen. Vervolgens wordt aan de hand van een voorbeeld (een temperatuursensor) in detail ingegaan op de technische werking van een sensor.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 4 VAN 10 IJKEN VAN SENSOREN

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 4 VAN 10 IJKEN VAN SENSOREN

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 4: Sensoren ijken

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt uitgelegd hoe het ijken van een (temperatuur)sensor in zijn werk gaat.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 5 VAN 10 EIGENSCHAPPEN VAN SENSOREN

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 5 VAN 10 EIGENSCHAPPEN VAN SENSOREN

# data[].attributes.attachment_link.entities[].name
Automatic Flip LCD Display Reverse Backup Radar

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt besproken welke eigenschappen van sensoren je moet kennen: Bereik, lineairiteit, gevoeligheid en nauwkeurigheid. Van de eerste drie eigenschappen wordt uitgelegd hoe je ze uit een sensorkarakteristiek kunt halen.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 6 VAN 10 INLEIDING SYSTEEMBORD

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 6 VAN 10 INLEIDING SYSTEEMBORD

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 6: Intro Systeembord en soorten signalen

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt het systeembord geïntroduceerd en wordt onderscheid gemaakt tussen continue en discrete signalen. Ten slotte wordt uitgelegd wat een binair signaal is.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 7 VAN 10 VERWERKERS EN WAARHEIDSTABEL

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 7 VAN 10 VERWERKERS EN WAARHEIDSTABEL

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 7: Comparator, invertor, en-poort, of-poort en waarheidstabellen

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt de werking van de volgende componenten besproken: Comparator, invertor, en-poort en of-poort. Vervolgens wordt uitgelegd hoe je een waarheidstabel moet maken. Het filmpje wordt afgesloten met een oefening over het maken van waarheidstabellen (DOEN!).

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 8 VAN 10 GEHEUGENCEL EN PULSENTELLER

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 8 VAN 10 GEHEUGENCEL EN PULSENTELLER

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 8: Geheugencel en Pulsenteller

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje worden twee verwerkers besproken: De geheugencel en de pulsenteller.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 9.1 VAN 10 BINAIRE GETALLEN

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 9.1 VAN 10 BINAIRE GETALLEN

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 9: Binaire Getallen (Deel 1/2)

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In het eerste deel van dit filmpje wordt uitgelegd wat de verschillen én de overeenkomsten zijn tussen decimale en binaire getallen. Daarna wordt uitgelegd hoe je een binair getal om kunt zetten in een decimaal getal.

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 9.2 VAN 10 BINAIRE GETALLEN

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 9.2 VAN 10 BINAIRE GETALLEN

# data[].attributes.attachment_link.title
Technische Automatisering 9: Binaire Getallen (Deel 2/2)

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit tweede deel van het filmpje leer je hoe je een decimaal getal kunt omzetten naar een binair getal. Het filmpje eindigt met een tweetal buitengewoon nuttige oefeningen (DOEN!).

# data[].attributes.headline
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 10 VAN 10 AD OMZETTER 

# data[].attributes.subject
TECHNISCHE AUTOMATISERING FILMPJE 10 VAN 10 AD OMZETTER 

# data[].attributes.body
STIEKEM TOCH 11 FILMPJES

# data[].attributes.attachment_link.description
Technische Automatisering is een keuze-onderwerp voor het vak natuurkunde op de havo. In dit filmpje wordt eerst gedemonstreerd hoe een AD-omzetter werkt, waarna de twee typen opdracht die je kunt verwachten wordt uitgewerkt als voorbeeld.

# data[].attributes.headline
POWERPOINT TECHNISCHE AUTOMATISERING DEEL 

# data[].attributes.subject
POWERPOINT TECHNISCHE AUTOMATISERING DEEL 

# data[].attributes.body
let op dit is volgens de structuur van de vorige lesmethode, paragrafen komen dus niet overeen met je boek. De lesstof is echter wel gelijk. Alle onderwerpen kunnen terug komen in de toets van SE 2.

# data[].attributes.body
Deze opdrachten voeren we uit, tijdens het 2e lesblok van week 3 periode 2.

Opgave 1

Twee mensen hebben samen een kluis. Deze mag alleen open als beiden aanwezig zijn want ze vertrouwen elkaar niet. Ze hebben elk een aparte sleutel die maar op één van beide schakelaars past die bij de kluis zitten. Je bootst het na met het systeembord. Als kluis gebruik je een led (led aan = kluis open).

Welk onderdeel van het systeembord heb je dan nodig (behalve de twee drukschakelaars)?

Als je elkaar wel vertrouwd mag de kluis ook door één persoon geopend worden. Welk onderdeel heb je dan nodig?

Opgave 2.

Je wilt een schakeling maken waarbij een lamp automatisch aangaat als het licht is (raar idee natuurlijk?). Welk onderdeel heb je dan nodig van het systeembord (behalve een lichtsensor en een led)?

Je wilt een schakeling maken waarbij een lamp automatisch aangaat als het donker is. Welke onderdelen heb je dan achtereenvolgens nodig van het systeembord (behalve een lichtsensor en een led).

Opgave 3.

Je wilt als je in het donker een trap oploopt dat je beneden het licht kan aanzetten. Het licht moet aanblijven en boven moet je met een drukknop het licht uit kunnen zetten.

Welke drie onderdelen van het systeembord heb je dan nodig (behalve een led)?

Je wilt nu dat het licht bij de schakeling van 4a automatisch uitgaat na 4 seconde. Welke twee extra onderdelen heb je dan nog nodig?

Je wilt nu dat het licht automatisch uitgaat na 6 s. Welk extra onderdeel heb je dan nog nodig?

Welke twee onderdelen van het systeembord kun je zelf nog instellen (behalve de variabele spanning)?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Om te controleren of je alle onderdelen begrepen hebt en om nog wat meer te oefenen kun je de opgaven maken die hier onder staan. Ze staan in oplopende moeilijkheidsgraad gerangschikt. Dus de eerste is het makkelijkst en de laatste het moeilijkst. Probeer eerst zelf de oplossing te vinden en te bouwen, en klik daarna pas op het antwoord om jezelf te controleren!

Soms zijn er meerdere oplossingen mogelijk. Als jij een andere oplossing hebt dan hier gegeven staat kan die ook goed zijn. Als je twijfelt, laat het dan controleren door je docent.

Als je nu thuis wilt oefenen kan dat ook met het digitale systeembord. Klik hier om het programma te downloaden, of klik op n van de links die op de site van het systeembord staan (scroll iets naar onder). Dit digitale systeembord werkt hetzelfde als het echte systeembord. Alleen kun je niet meerdere kabeltjes op n uitgang aansluiten, maar moet je daarvoor een splitter gebruiken. Je kunt dan vanaf de uitgang een kabeltje naar de splitter maken en vanaf de splitter meerdere kabeltjes naar de gewenste verwerkers of uitvoer.

Opgave I: Thermostaat

De centrale verwarming in je huis wordt geregeld door een thermostaat. Deze zorgt ervoor dat de verwarming aan gaat als het te koud wordt in de kamer. Bouw nu zelf een schakeling die er voor zorgt dat de verwarming aan is zolang de temperatuur in de kamer onder een bepaalde waarde blijft. Gebruik het relais om de centrale verwarming aan en uit te zetten.
Oplossing

Opgave II: Frituurpan

Op de meeste frituurpannen zit een lampje. Dit lampje brandt als de pan aan het opwarmen is. Zodra het frituurvet de gewenste temperatuur heeft bereikt gaat het lampje uit en wordt ook het verwarmingselement uitgeschakeld. Maak hiervoor een schakeling waarbij je het relais gebruikt om de stroomkring van het verwarmingselement te onderbreken.
Oplossing

Opgave III: Rookmelder

Sommige rookmelders werken met een lampje en een lichtsensor. Van binnen ziet dat er grofweg als volgt uit:

In deze plaatjes zit bij A een lampje en bij B een lichtsensor. Als er geen rook is valt er ook geen licht op de sensor. Als er wel rook is, wordt het licht door de rookdeeltjes weerkaatst en valt het op de lichtsensor. Je kunt een schakeling ontwerpen waarbij een alarm (zoemer) af gaat als er rook is.

Een rookmelder kan ook wel eens 'per ongeluk' af gaan bijvoorbeeld als iemand een sigaret rookt. Daarom is het handig om het apparaat ook uit te kunnen zetten. We gebruiken hiervoor een drukschakelaar. Als de knop ingedrukt is moet het alarm uit gaan (zodra de knop niet meer ingedrukt is mag het alarm wel weer opnieuw af gaan).
Oplossing

Opgave IV: Transportband

Op een transportband worden pakjes vervoerd. Deze pakjes worden geteld met behulp van een lichtsensor. Elk pakje onderbreekt bij het passeren van de lichtsensor een lichtstraal die op de sensor valt. Nadat er 8 pakjes geteld zijn, stopt de band automatisch. De inpakker kan de band weer starten door op een knop te drukken en dan herhaalt het bovenstaande zich. Simuleer de lopende band door het relais en laat ook een controlelampje branden als de band aan staat.
Oplossing

Opgave V: Lamp

Misschien ken je ze wel. De lichtknopjes op de gang in een hotel of pension waarbij, als je er op drukt, de lamp eventjes aan gaat. Dus zodra je op de knop drukt gaat de lamp aan en na een kort tijdsinterval vanzelf weer uit. In dit geval gaan we er vanuit dat de lamp 8 seconden lang brandt. Zodra je opnieuw op de knop drukt gaat de tijd ook opnieuw in. Bouw nu zelf een schakeling op het systeembord om dit te realiseren. Gebruik hierbij een drukschakelaar als lichtknop en een ledje als lamp.
Oplossing

Opgave VI: Geluidssensor

Bedenk een manier om op het systeembord de hoeveelheid geluid die een geluidssensor meet visualiseren door middel van ledjes. Hoe harder het geluid, des te meer ledjes er gaan branden. Zorg er in dit geval voor dat er bij geen geluid 0 ledjes branden en bij maximaal geluid 3 ledjes. Het meetbereik van de geluidssensor delen we dus op in 4 stappen.
Oplossing (Of bekijk eerst deze hint)

Opgave VII: Spoorwegovergang

Ontwerp een schakeling met behulp van het systeembord voor een spoorwegovergang. Via drukschakelaar A 'meldt' de trein zich. Nu moeten er 2 rode lampen (led's) om en om gaan knipperen en klinkt er een geluidssignaal (zoemer). De lampen knipperen met een frequentie van 2 Hz. Als de trein op een veilige afstand is wordt drukschakelaar B ingedrukt en moeten alle signalen weer uitschakelen.

Om dit te realiseren met het digitale systeembord heb je n splitter meer nodig dan al op het systeembord aanwezig is. Je kunt een extra splitter toevoegen door in de werkbalk bovenin te klikken op split.
Oplossing

# data[].attributes.attachment_link.description
Om te controleren of je alle onderdelen begrepen hebt en om nog wat meer te oefenen kun je de opgaven maken die hier onder staan. Ze staan in oplopende moeilijkheidsgraad gerangschikt. Dus de eerste is het makkelijkst en de laatste het moeilijkst.