# data[].attributes.attachment_caption
Foto Denise Wijsman: "Lawn" - Lungiswa Gqunta -Utrecht Centraal museum 4-11-'21

# data[].attributes.body
In Het Centraal Museum van Utrecht gaan we in opdracht van KCP naar The Botanical Revolution. We laten alles op ons inwerken, zonder de beschrijvingen te lezen. Dit 'beeld', in de doorgang van de ene zaal naar de andere zaal, trekt, mede doordat het een opzichzelfstaand werk is in deze ruimte, de aandacht. Het is scherp, maar ergens ook esthetisch. Juist door de veelfout van het glas en de blauwgroene vloeistof. Het bestrijkt een groot oppervlakte op de grond en de vloeistof reflecteert het licht wat van beide kanten door de grote ramen naar binnen komt in deze ruimte.
Als je dichterbij komt, wordt het duidelijk dt het ook een zeer scherp werk is en dat je er inderdaad beter een beetje afstand van kan bewaren. Het glas bevat op sommige plekken enorm scherpe punten.
Het zijn coca cola flesjes, onderste boven, allemaal net even anders gebroken, waarvan enkele zijn gevuld met een vloeistof en anderen weer niet... Dit werk maakt mij nieuwsgierig. Wat wil de kunstenaar of kunstenares hiermee zeggen. Wat is het voor vloeistof? - Het werk blijkt van de Zuid-Afrikaanse LUNGISWA GQUNTA. (omschrijving van de kunstenaar en de betekenis hiernaast)

# data[].attributes.body
Door de tekst te lezen en de omschrijving van de kunstenares uit Afrika, snap ik meer wat ze er mee wil zeggen en daardoor vind ik het werk ook sterker/krachtiger worden... Zonder de omschrijving was het werk al interessant, maar dan heb je toch niet de lading die erbij hoort...

# data[].attributes.headline
Lungiswa Gqunta - 'Lawn' van Qgunta is een scherpe kritiek op de passieve manier waarop in Zuid-Afrika geschillen over land worden erkend en opgelost. 

# data[].attributes.subject
Lungiswa Gqunta - 'Lawn' van Qgunta is een scherpe kritiek op de passieve manier waarop in Zuid-Afrika geschillen over land worden erkend en opgelost. 

# data[].attributes.body
Het gazon wordt hier gepresenteerd als een gevaarlijk landschap van ruwe glasscherven in contrast met wat een tuin zou moeten zijn: een plek van rust en vermaak.
In de township van Zuid-Afrika heeft vrijwel niemand een gazon en het is daardoor een teken van welvaart en privilege. Gqunta verwijst naar de adhoc-veiligheidshekwerken die door veel Zuid_Afrikanen zijn gemaakt door gebroken glas in beton te gieten.
Maar de flessen en de benzine verwijzen ook naar de molotovcocktails die worden gebruikt bij protesten. Het Gazon van Qgunta is een scherpe kritiek op de passieve manier waarop Zuid-Afrika geschillen over land worden erkend en opgelost.

# data[].attributes.headline
Eliminate the Impure, Unravel the Tangled, Discover the Unknowm - Persijn Broersen&Margrit Lukacs

# data[].attributes.subject
Eliminate the Impure, Unravel the Tangled, Discover the Unknowm - Persijn Broersen&Margrit Lukacs

# data[].attributes.headline
Of Palimpsets and erasure - Patricia Kaersenhout

# data[].attributes.subject
Of Palimpsets and erasure - Patricia Kaersenhout

# data[].attributes.headline
Of Palimpsets and erasure - Patricia Kaersenhout

# data[].attributes.subject
Of Palimpsets and erasure - Patricia Kaersenhout

# data[].attributes.body
Ik vond dit een van de meest sterke werken die ik in de gehele tentoonstelling ben tegengekomen, omdat ze mij gewoon het meest aanspraken ten opzichte van mijn eigen werk en voorkeuren en interesses. De manier waarop de verschillende vrouwen subtiel zijn toegevoegd en de planten benadrukt worden door kleur, geeft een interessant, intrigerend beeld, waardoor ik nieuwsgierig wordt...
Wat is er met deze vrouwen? Waarom zijn ze zo, bijna vervaagd? Wat is hun verhaal?
Ik denk dat ik het daardoor een sterk werk vind, doordat je meer wilt weten, wat is het verhaal...

En daarbij vind ik de beelden ook nog eens esthetisch mooi.
De manier waarop het werk van Maria SIbylla merian op deze manier ook weer een nieuw leven krijgt en een nieuwe diepte, vind ik mooi.

# data[].attributes.body
https://m.museivaticani.va/content/museivaticani-mobile/en/collezioni/musei/museo-etnologico/museo-etnologico.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Museo Etnologico Anima Mundi – Ethnological Museum Anima Mundi

# data[].attributes.body
OMSCHRIJVING VAN MUSEUM DE PONT:
Black Drawings
1991-1992
111 tekeningen: inkt op papier, een stuk leisteen
totaal 230 x 295 cm
1992.MD.02

De tekeningen hangen in een blok van acht boven en veertien naast elkaar. In de linker benedenhoek hangt een grijs stuk leisteen in plaats van een tekening op papier. De tekeningen zijn met Oostindische inkt gemaakt. Het zijn portretten van zwarte mensen. Mannen en vrouwen door elkaar, ieder met een heel eigen gelaatsuitdrukking en haardracht. Sommigen dragen een hoofddeksel. De tekeningen lijken met een grote vaart gemaakt. Soms volstaan enkele streken om tot een karakteristiek portret te komen. De vervloeiende inkt geeft de hoofden vorm en expressiviteit. Naast meer uitgewerkte portretten zijn er ook enkele schematische en bijna abstracte ‘koppen’.

Marlene Dumas werd geboren in een tijd dat de politiek van de apartheid het leven in Zuid-Afrika nog volledig bepaalde. Als witte stond zij aan de bevoorrechte kant van de rassenscheiding, maar de absurditeit van deze situatie ontgaat haar niet. Haar afkeer van vooroordelen en stereotiepe indelingen (zoals naar ras of geslacht) heeft haar latere kunstenaarschap diepgaand beïnvloed.

De interpretaties van haar werk worden soms gestuurd door de titels of bijschriften. Maar met de titel Black Drawings vermijdt ze een expliciete identificatie van de geportretteerden. De Black Drawings lijken juist te illustreren hoe snel we een verzameling individuen alleen nog maar als groep herkennen. Het is moeilijk om de afzonderlijke gezichten in ons op te nemen en aan de hand van individuele kenmerken te onthouden. Dumas beschreef de close-ups in haar werk ooit als ‘beelden die intimiteit (of de illusie ervan) combineren met onbehaaglijkheid.’ Het is de onbehaaglijkheid van het stille staren en van de anonimiteit die wij hier voelen ten opzichte van zoveel paar ogen. Misschien dat daarom helemaal rechtsboven een klein wit meisje haar hand voor haar gezicht houdt. Mogelijk uit angst of schaamte voor een wereld waarin men elkaar eerder naar ‘soort’ of ‘type’ onderscheidt dan als individu weet te waarderen. Waarin men elkaar niet ziet als mens, maar indeelt in categorieën even vlak en grauw als het stuk leisteen linksonder.

# data[].attributes.headline
Miniatuur maskers van junior Frits Jacquet (wc rolletjes)

# data[].attributes.subject
Miniatuur maskers van junior Frits Jacquet (wc rolletjes)

# data[].attributes.body
In eerste instantie zie je als je aan komt lopen wat kleine papierdingetjes aan de muur hangen, maar dan, als je stop en beter kijkt, zie je allemaal gezichtjes, verwrongen, lachend, allemaal net even anders, maar allemaal kleine maskertjes... En dat van wc-rollen...

Ik moest bij dit werk ook wel een beetje denken aan de Afrikaanse maskers, maar terwijl ik die altijd een beetje spookie vind, moesten deze kleine maskertje me laten lachen, misschien door het materiaal, misschien door het formaat...

# data[].attributes.headline
Foto's gemaakt tijdens de les uit de meegebrachte boeken - Afrikaanse kunstenaars

# data[].attributes.subject
Foto's gemaakt tijdens de les uit de meegebrachte boeken - Afrikaanse kunstenaars

# data[].attributes.body
Ik heb de beelden geselecteerd die mij het meest aanspraken, wat ik echter niet heb gedaan is de namen van de kunstenaars noteren (niet heel handig).
Wat mij nu vooral opvalt is de diversiteit van de verschillende beelden, maar toch dat mijn aandacht vooral getrokken wordt door schoonheid, door  de vrouw, natuur, collages, beelden die niet meteen helder zijn, samengesteld...

# data[].attributes.body
Een hedendaagse variant op een Centraal Afrikaans voorouderbeeld. De Fang, ook wel Pangwe genoemd, stammen uit Kameroen en Gabon en bekend om hun voorouderbeelden. Werden vaak gebruikt bij rituelen en inwijding of vervolging. Lipski heeft het eerder een chique design gegeven van een religieus gebruiksvoorwerp. De perspex sokkel met grafitti staan hier voor wat hedendaagse kunst wil zijn. Hij voegt zo verschillende zaken samen.

# data[].attributes.body
Een erg bijzondere tentoonstelling die aandacht vraagt voor de Amazone. De muziek in combinatie met de manier van tentoonstellen, maakte dit een indrukwekkend geheel.
Dit beeld had mijn aandacht al in de stad op een poster... Een foto/beeld zegt duidelijk meer dan 1000 woorden...

# data[].attributes.headline
Zimoun - In de installatie van kartonnen dozen...

# data[].attributes.subject
Zimoun - In de installatie van kartonnen dozen...

# data[].attributes.body
Into Nature, bestond uit twee wandelingen (helaas hebben we de tweede door omstandigheden niet kunnen doen) wel de eerste. Een wandeling van ongeveer 8/9 km. Ik vond de combinatie heerlijk (nu hadden wij ook heerlijk weer) lekker buiten in de natuur wandelen en ondertussen genieten van de kunstwerken die wij onderweg tegenkwamen. Een heerlijke inspirerende dagbesteding. Helaas kwamen we dus niet toe aan de tweede wandeling.
In deze wandeling was het werk van Otobong Nkanga - PONDERING.

# data[].attributes.body
IN Bargerveen hebben wij gewandeld, dit kunstwerk laat de oude paden in het gebied zien, van kleine dierenpaadjes, oude sporen in het landschap...

# data[].attributes.attachment_caption
LANDSCHAPPEN OP BASIS VAN COMPUTERGAMES ALS MINECRAFT

# data[].attributes.headline
Performing a landscape - JAN ROBERT LEEGTE

# data[].attributes.subject
Performing a landscape - JAN ROBERT LEEGTE

# data[].attributes.body
Serie werken, die draaien om complot theorieën. met diverse onderdelen geven deze sculpturen zachtjes licht dmv stenen, aluminium e.d.

# data[].attributes.body
Een aantal portretten die op diverse manieren zijn neergezet... hier bijvoorbeeld als Frida Kahlo...
Maar het Zoom in op de ander vond ik wel een toepasselijke titel eigenlijk voor wat wij hier hebben gedaan in de padlet... Zoom in op de Andere cultuur...

# data[].attributes.body
Als je aan filosofen denkt, verval je al snel in het rijtje Socrates, Nietzsche, Sartre. Maar de inzichten uit de Afrikaanse filosofie winnen aan populariteit.

Voor iemand die in de westerse cultuur is opgegroeid, is de Afrikaanse filosofie soms wat lastig te begrijpen. Het grootste verschil is volgens de Nigeriaanse filosoof Sophie Oluwole dat de westerse manier van denken is gebaseerd op tegenstellingen: of-of. Dat komt doordat we er hier sinds Socrates van uitgaan dat de werkelijkheid twee kanten heeft: materie aan de ene kant en niet-materie aan de andere kant.

Simpel gezegd: je hebt het tastbare en het niet-tastbare (bijvoorbeeld een idee, de geest of energie). En op die tweedeling is ons hele denken gebaseerd: iets is óf goed óf slecht, óf lichaam óf geest, óf waar óf onwaar. Dit noem je een exclusieve manier van denken. In de westerse wereld gaan we er zodoende altijd van uit dat er een tegenstelling is tussen bijvoorbeeld het individu en het algemeen belang, of tussen de natuur en dat wat de mens heeft gemaakt.

Twee kanten
In het Afrikaanse denken is alles één, met twee kanten. Het is inclusief en complementair. Dat betekent dat het gaat om en-en. Een mens is één geheel, en lichaam en geest zijn twee kanten van dezelfde medaille. En een tafel is niet alleen materie, maar ook energie en ‘spirit’. Mannen en vrouwen zijn niet tegengesteld aan elkaar, maar vullen elkaar aan. Hetzelfde geldt voor jong en oud. En daarom zijn goed en kwaad volgens Oluwole ook een onscheidbaar paar. Rijkdom kan bijvoorbeeld zowel goed zijn als slecht, afhankelijk van wat je ermee doet. En iedereen maakt in zijn leven goede en slechte dingen mee omdat goed en kwaad altijd bij elkaar horen.

# data[].attributes.headline
De leugens die ons binden - Kwame Anthony Appiah

# data[].attributes.subject
De leugens die ons binden - Kwame Anthony Appiah

# data[].attributes.body
Wie ben ik en waar hoor ik bij? We zijn man, vrouw, moslim, christen, zwart, wit – en daaraan ontlenen we onze eigenwaarde. Het zegt iets over onze dromen, verwachtingen en beperkingen, over onze familie, nationaliteit, cultuur en religie. Maar waarom gaan we op zoek naar bevestiging van een enkele identiteit, terwijl we bestaan uit meerdere? Bestsellerauteur Kwame Anthony Appiah schreef een opzienbarend boek over de identiteitspolitiek die onze huidige samenleving polariseert. We benadrukken maar al te graag de verschillen met anderen en de overeenkomsten met gelijkgestemden. Maar die generalisatie brengt ons niet verder, aldus wereldburger Appiah. Levendig en met veel persoonlijke anekdotes, historische, culturele en literaire voorbeelden ontleedt hij de verhalen die we onszelf vertellen – en hoe we op dat vlak verkeerd redeneren. Zo gaat religie lang niet alleen over geloof, gaan racistische gedachten terug op achterhaalde wetenschap en zijn we als mensen niet herleidbaar tot een paar benamingen, maar zijn we zoveel meer. Appiah presenteert met 'De leugens die ons binden' een nieuwe manier van denken, waardoor onze blik op onszelf en op onze gemeenschappen radicaal zal veranderen.

# data[].attributes.body
[16:43] Macha Roesink
Art REview.comAs every year brings scarier confirmation that we are living througha global catastrophe, so it becomes more urgent to find new ways of imagining our relationship to nature. The American anthropologist is hardly the first thinker to propose that we can understand the world only by decentring the human perspective on it, but few have provided such a clear template for how that Copernican revolution might be effected. In books such as The Mushroom at the End of the World (2015) Tsing shows how new alliances might emerge amidst the ruins of capitalism by taking the matsutake mushroom for the protagonist of a story told through numerous (human and nonhuman) viewpoints. This collaborative impulse is also expressed in Feral Atlas, the curatorial platform she founded with Jennifer Deger, Alder Keleman Saxena and Feifei Zhou, which combines scientific research with artistic expression to show how the fields might usefully dovetail. Tsing suggests that it is art’s responsibility to reimagine the Anthropocene in order that we might survive it.

# data[].attributes.body
Ik heb in het verlengde van Mirror Mirror een artikel gevonden over de Afrikaanse fotograaf Roger Ballen: De spiegel laat schrikken...
Een andere manier om de wereld te laten zien...

# data[].attributes.body
https://www.trouw.nl/nieuws/de-westerse-filosofie-loopt-al-eeuwen-achter~b92ab8e9/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Antwoorden geeft de 82-jarige Nigeriaanse filosoof Sophie Oluwole, de eerste vrouw die in Nigeria een doctorstitel in de filosofie behaalde, niet zomaar. "Wat is Afrikaanse filosofie?", beantwoordt ze met: "Wat is westerse filosofie?"

Dan volgen nieuwe vragen en denkbochten: "Kun je de Griekse, Britse, Duitse en Franse filosofen die ik moest bestuderen, tot één verklaren?" Oluwole wijst erop dat bijvoorbeeld de Brit Bertrand Russell en de Duitser Immanuel Kant - de laatste ontmaskert ze in haar boek aan de hand van zijn uitspraken over witte superioriteit als onverbloemde racist - elkaars talen niet spraken, maar toch op dezelfde westerse hoop worden gegooid. "Nigeria alleen heeft 256 talen, ik spreek er maar één: Yoruba. Hoe kunnen we dan over Afrikaanse filosofie spreken?"

Toch wordt Oluwole tijdens haar boektoer door Nederland en België afgelopen week vrijwel overal aangeduid als 'Afrikaanse filosofe'. "Mij Afrikaan noemen is simpelweg aangeven dat ik geen Europeaan ben", zegt ze gelaten vanuit haar zonovergoten hotelkamer aan de Amsterdamse Herengracht.

"Ze willen daarmee zeggen dat ik niet wit ben en dus niet ontwikkeld zou zijn. Het is een stigma, een manier om mij als inferieur te bestempelen. Ook wordt vaak benadrukt dat ik filosofe ben, een vrouw dus. Dat is ook een manier om me te discrimineren. En de mensen die me zo omschrijven beweren tegelijk dat er in Afrika helemaal geen filosofie bestaat.

Mijn hele leven is mij verteld dat Afrikanen niet kritisch zijn en niks analyseren. Dat Afrikanen niet kunnen denken. Dat zou betekenen dat Afrikanen geen mensen zijn. Ik wilde het tegendeel bewijzen."

Oluwole dook na haar doctoraat in 1984 in de taal, cultuur en filosofie van de Yoruba, een bevolking van zo'n 40 miljoen mensen in West-Afrika waar ze zelf deel van uitmaakt. Ze was toen 49 jaar, moeder van acht kinderen - van wie er twee overleden.

Ze legde zich vooral toe op de bestudering van het Ifa-corpus, een verzameling van eeuwenoude mondeling overgeleverde teksten die onderverdeeld zijn in duizenden verzen die door Ifa-volgelingen uit het hoofd geleerd worden. Ten onrechte werd het Ifa-corpus door de koloniale overheersers tot occult bijgeloof gereduceerd. De grondlegger van het Ifa-corpus, Orunmila, werd door de Britten afgedaan als religieus en mythologisch figuur.

Twee beschermheiligen

Maar Oluwole ontdekte dat Orunmila een mens van vlees en bloed was, een onderbelichte tijdgenoot en vakbroeder van Socrates. Een filosoof. En in het Ifa ontdekte ze een uitgekiend systeem voor wijsbegeerte. Toch kreeg ze nog steeds te horen dat Afrikaanse filosofie niet bestaat omdat orale overlevering niet telt in de filosofie.

"Toen bedacht ik dat Socrates zelf ook nooit een letter heeft geschreven, maar zijn gedachten aan zijn volgelingen, zoals Plato, doorgaf. Orunmila gaf ook alles door aan zijn leerlingen. Het enige verschil is dat zij het niet opschreven, zoals Plato, maar onthielden. Socrates is wereldwijd bekend als de grondlegger van de zogeheten westerse filosofie. Orunmila kent bijna niemand. Ook niet in Nigeria, zelfs onder de Yoruba is hij onbekend!", zegt Oluwole geërgerd.

Daarom besloot ze over haar twee favoriete filosofen een vergelijkende studie te schrijven: het pas in het Nederlands vertaalde 'Socrates en Orunmila', met de Nederlandse ondertitel 'Wat we van Afrikaanse filosofie kunnen leren.' Gek genoeg wijkt die erg af van de oorspronkelijke, Engelse ondertitel: 'De twee beschermheiligen van de klassieke filosofie'.

Oluwole heeft een vest om haar schouders geslagen en vraagt of de verwarming op haar kamer nog wat hoger kan op deze meimiddag, terwijl ze met stapels uitgeprinte teksten de talloze overeenkomsten tussen Orunmila en Socrates aantoont. Beiden waren dik, hielden van drank, predikten deugden, geloofden in dialoog en veroordeelden absolute kennis.

Maar er zijn ook opvallende verschillen. Socrates, die arm was, vond dat de rechten van slaven en vreemdelingen niet dezelfde mochten zijn als die van de Atheense burgerij. De welvarende Orunmila vond juist dat iedereen aan besluitvorming mocht meedoen en bestuurlijke functies mocht bekleden, ongeacht achtergrond of sekse. Volgens Socrates is een mens óf goed en deugdzaam, óf slecht en onwetend. Orunmila scheidt die zaken minder. Rijkdom bijvoorbeeld kan goed of kwaad zijn, het ligt eraan wat je ermee doet.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Grondlegger quantumfysica

Om de Nederlandse ondertitel aan te halen: van die ondeelbaarheid kunnen we volgens Oluwole veel leren. "Orunmila is een complementair denker. Onder kan niet zonder boven. Ik kan niet zonder jou. Hoewel ik van Socrates' methodiek hou, gaat hij, zoals alle westerse denkers na hem, uit van tegengesteld denken: materie staat tegenover immaterie. Emotie staat tegenover ratio. Wetenschap is niet te rijmen met mystiek. Religie niet met filosofie. Mens versus natuur. Goed óf kwaad. Het individu staat los van het collectief."

Maar in veel Afrikaanse denkwijzen is dat allemaal één, zegt Oluwole. "Dat zie je ook in de Ubuntu-filosofie, die niet alleen in Zuid-Afrika, maar tot aan West-Afrika voorkomt en staat voor de relatie tussen mensen. Westerse filosofen komen er nu pas achter dat alles met elkaar in verbinding staat, terwijl Orunmila dat al 500 jaar voor Christus heeft gezegd. Hij is eigenlijk de grondlegger van quantumfysica. Filosofie in het Westen is zogenaamd toonaangevend, maar loopt al eeuwen achter."

Het oppositionele westerse denken heeft geleid tot de enorme ongelijkheid en onderdrukking waar de wereld mee te kampen heeft, zegt Oluwole. "Zwart versus wit, arm versus rijk, man versus vrouw. Pas na de komst van de Britten gingen de Yoruba vrouwen uitsluiten. Maar van oudsher hebben vrouwen in de Yorubacultuur altijd leidinggevende functies gehad. De Babalawo, de mannelijke Ifa-kenners, en de Iyalawo, de vrouwelijke Ifa-kenners, zijn gelijkwaardig. In het Westen strijden vrouwen nu nog om religieuze functies."

Ze noemt nog een op tegenstelling gebaseerd systeem: het kapitalisme. "Dat bestaat niet zonder arm versus rijk, maar waarom kunnen we niet samen groeien? De Ghanese filosoof Kwasi Wiredu vertelde eens over een Ghanese monteur die het advies kreeg van westerlingen om zijn zaak langer open te houden omdat hij zo populair was.

Zijn broer was ook monteur, maar had geen werkplaats en dus geen werk. De westerlingen vonden dat hij zijn broer in dienst moest nemen, dan zou hij enorme winst maken en rijk worden. Maar de man zei: 'Waarom moet hij voor mij werken in plaats van voor zichzelf?' We moeten beiden de mogelijkheid krijgen om rijk te worden. Hij kan mijn werkplaats gebruiken, maar voor zichzelf.'

Kapitalisme creëert vooral werknemers, maar sluit voor de massa de mogelijkheid af tot gelijke kansen. Niet iedereen kan en zal even rijk zijn. Maar volgens Orunmila moet iedereen in ieder geval dezelfde kans krijgen om welvaart na te streven.

Katoen spinnen

Kritisch blijft Oluwole wel, ten opzichte van de filosofie, de academische wereld én Orunmila. "Orunmila was niet perfect. Hij raadde polygamie af, maar had zelf drie vrouwen."

Volgens Oluwole is er een verschil tussen filosofie en praktijk. "Filosofie is een aanbeveling voor wijsheid, geen complete gebruiksaanwijzing voor het leven. Jonge mensen raad ik nu dan ook eerder af om te streven naar een universitaire studie. Als ik minister van onderwijs zou zijn in Nigera" (lachend: "Maar dat zouden ze nooit toestaan), zou ik 95 procent van de universiteiten sluiten. In Afrika leer je westers onderwijs om deftig Engels te spreken en met papieren te wapperen, maar je leert niet te overleven."

"Ik ben niet alleen een academicus. Ik heb als kind leren katoen te spinnen, katoen te weven, katoen te verven, akkers te bewerken, te handelen op de markt. Ik ben op mijn 21ste moeder geworden en heb pas op mijn 32ste mijn eerste graad gehaald. Ik zou jongeren aanraden land te bewerken of kippen te houden. Iets wezenlijks waarmee ze zichzelf kunnen onderhouden."

Hoewel Oluwole al 82 is en slechthorend, heeft ze nog volop ambities. Haar belangrijkste streven is om de mondelinge kennis van het Ifa-corpus te verzamelen, te archiveren en op schrift te zetten. "Ik ben bezig geld te verzamelen om een instituut op te richten. Het Ifa-systeem bestaat uit in totaal 204.800 verzen. Tot op heden hebben we nog maar tienduizend verzen op schrift. De rest huist in de geheugens van de Babalawo's en Iyalawo's, maar die zullen sterven. Voor toekomstige generaties die denken dat ze geen filosofische traditie hebben, moeten we deze kennis bewaren."

Sophie Bosede Oluwole

Sophie Bosede Oluwole werd onder Britse overheersing in 1935 geboren in Nigeriaanse staat Ondo. Ze studeerde filosofie in Lagos en woonde en werkte later in Moskou, Duitsland en de VS.

Oluwole noemt zichzelf een kritisch traditionalist die authentieke elementen in Afrikaanse tradities als basis ziet voor filosofie. In haar boek 'Witchcraft, Reincarnation and the God-Head', bekritiseert ze de diskwalificatie van paranormale verschijnselen door de westerse wetenschap. Ook gebruikt Oluwole orale tradities, naast literaire.

In 2014 was zij een van de G8-filosofen van Filosofie Magazine, samen met o.a. Zygmunt Bauman, Peter Sloterdijk en Damon Young.

# data[].attributes.attachment_link.title
'De westerse filosofie loopt al eeuwen achter'

# data[].attributes.attachment_link.description
Antwoorden geeft de 82-jarige Nigeriaanse filosoof Sophie Oluwole, de eerste vrouw die in Nigeria een doctorstitel in de filosofie behaalde, niet zomaar. "Wat is Afrikaanse filosofie?", beantwoordt ze met: "Wat is westerse filosofie?" Dan volgen nieuwe vragen en denkbochten: "Kun je de Griekse, Britse, Duitse en Franse filosofen die ik moest bestuderen, tot één verklaren?"

# data[].attributes.body
Ik heb deze kunstenaar bij CODA geplaatst omdat ik persoonlijk zijn werk erg vind aansluiten bij hetgeen ik in Apeldoorn heb gezien.
Met alledaagse materialen, bijzondere, mooie en unieke werken en sculpturen creëren. Werken die je laten verwonderen en verbazen.
Werken waarbij je net even wat dichterbij moet kijken om te beseffen dat het van of toiletpapier-rolletjes of afval of zoals omschreven toetsen is gemaakt.

Korte info vanuit de site:
Toen Moffat Takadiwa in 2006 begon bij Harare Polytechnic, de grootste tertiaire technische universiteit van Zimbabwe, maakte zijn vaderland onthutsend inflatie mee. Kunst materialen werden onbetaalbaar en het formele onderwijsstelsel kwam in de problemen. In plaats van het accepteren van de status quo, begon Takadiwa, die in eerste instantie geïnteresseerd was in tekenen en schilderen, met het verkennen van het gebruik van "niet-conventionele materialen" zoals oude toetsenborden gevonden op stortplaatsen. Net als kunstenaars El Anatsui en Romuald Hazoumè, transformeert Takadiwa weggegooid afval van de consument om tot sculpturale vormen.

# data[].attributes.headline
Filmpje van het werk van Moffat Takadiwa op FB

# data[].attributes.subject
Filmpje van het werk van Moffat Takadiwa op FB

# data[].attributes.body
https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fmoffat.takadiwa%2Fposts%2F6488825967824816&show_text=true&width=500" width="500" height="1035" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"

# data[].attributes.headline
Marlene Dumas - Wie is ze (stukje uit Harpers Bazaar)

# data[].attributes.subject
Marlene Dumas - Wie is ze (stukje uit Harpers Bazaar)

# data[].attributes.body
Marlene Dumas biografie

Marlene Dumas wordt in 1953 geboren in Kaapstad en groeit op op een wijngaard bij de Kuilsrivier, in het zuidwesten van Zuid-Afrika. Ze is het derde kind van Helena Sophia Mans en Petrus Johannes Dumas, hij overlijdt als ze twaalf jaar is.

Marlene heeft twee broers. 'Ik ben met twee broers opgegroeid, dus ik kan met mannelijk kritiek omgaan', zei ze een paar jaar geleden in een interview met Trouw.

In de jaren zeventig studeert ze schilderkunst aan de Michaelis School of Fine Art van de Universiteit van Kaapstad. Dit is de plek waar ze voor het eerst in aanraking komt met conceptuele kunst. Ook fotografie beïnvloedt haar, vooral de zwart-wit portretten van de Amerikaanse Diane Arbus.

Op haar 23e verhuist ze naar Amsterdam. Ze krijgt dan namelijk een beurs om te studeren aan het Nederlandse kunstenaarsinstituut Ateliers '63 in Haarlem. Nog altijd woont Marlene hier. Ze is getrouwd met kunstenaar Jan Andriesse.

Marlene Dumas kunstwerken

De werken van Marlene neigen naar het expressionisme en naar conceptuele kunst. Ze is vooral bekend door haar schilderijen en aquarellen, die sterk erotisch zijn. Sommigen noemen het zelfs pornografisch.

Volgens het Centraal Museum is 'verleiding' de constante factor in de werken van de schilderes. Verleiding is voor Marlene zowel sensueel en uitdagend, als onvoorspelbaar en macaber. Haar werken hebben altijd een rauw randje.

Portretten

Marlene staat ook bekend om haar portretten, vol met emotie, symboliek en verwijzingen. Een beroemd werk is the Painter, uit 1994. We zien haar dochter, naakt afgebeeld als jong meisje met haar handen alsof ze ze in de verf heeft gedoopt. Maar Marlene schildert ook bekende mensen. Amy Winehouse bijvoorbeeld. En Osama Bin Laden.

# data[].attributes.body
Ik vind het altijd wel prettig om uiteindelijk wat achtergrond info te zoeken en vinden, zodat je ook een beetje de kunstenaar leert kennen.
De werken van Marlene Dumas, spreken me niet allemaal aan. De Kus en het grote werk, waar ik zo de titel niet van terug kan vinden, die wel, meer doordat dat minder zwart en donker en soms zelfs ietwat luguber (in mijn ogen) overkomt...
Ze heeft wel een heel eigen stijl, waardoor je haar werk, na een aantal te hebben gezien wel steeds meer gaat herkennen..

# data[].attributes.body
Het is een artificiële wereld. Ze bestaat niet, net als dromen, die kun je ook nooit vinden in het echt. Het is een luchtbel in mijn hoofd, het is theater.' Hoezeer de controversiële fotograaf Roger Ballen ook probeert zijn jongste werk uit te leggen als 'introspectie' en pure kunst - ver verwijderd van sociale documentaire - de kans is groot dat zijn boek 'Outlands' opnieuw gemengde gevoelens zal opwekken.

Esther Bootsma24 februari 2001, 00:00

Kreeg hij naar aanleiding van zijn portretten in 'Platteland' al het verwijt dat hij misbruik maakte van arme, achterlijke blanke Afrikaners, in zijn huidige 'foto-installaties' laat hij hen ook nog bizarre poses aannemen en vervreemdende objecten en dieren vasthouden. Het resultaat is een collectie absurde, complexe foto's, die lang op het netvlies blijven staan.

Hoewel zijn werk is aangekocht door onder meer het Stedelijk Museum en het New York Museum of Modern Art, moeten ze in Zuid-Afrika, waar hij al ruim twintig jaar woont en werkt, niets hebben van 'hun' succesvolle Amerikaanse fotograaf Ballen. Hij maakt de Afrikaners belachelijk, zeggen critici, die zijn werk racistisch en voyeuristisch noemen. Zijn foto's, zoals die van een volwassen, debiele tweeling met flaporen en kwijlende monden, treffen de blanken als een vuist in de maag. Door een beeld te schetsen van ruim driehonderd jaar inteelt en isolement, ontmaskert hij het superieure en geprivilegieerde blanke ras als lelijke idioten in een deprimerende omgeving van armoede en verval.

Niet dat dat zijn bedoeling was. Althans, dat valt op te maken uit zijn lange, vaak abstracte monologen over 'Outlands', het overzichtsboek dat volgende maand verschijnt. De kritiek op zijn werk heeft hem zichtbaar beledigd en overgevoelig gemaakt. Een onachtzame opmerking en hij kijkt je met zijn lichtgroene ogen langdurig zwijgend aan, alsof je er niets van hebt begrepen. ,,Ik zal moeten leren leven met die middelmatigheid, met het onbegrip van mensen die telkens dezelfde stomme vragen stellen: 'Wat betekent die en die foto?', 'Wat zegt het over Zuid-Afrika?'. Maar ik geef toe dat ik gefrustreerd en geïrriteerd ben'', zegt hij over de kritiek.

Hoewel hij zijn foto's uitlegt als een 'existentiële zoektocht naar wat je voelt, diep, diep, diep van binnen', was er aanvankelijk vooral een praktische aanleiding voor zijn portretten. ,,Het felle zonlicht in de Transvaal dwong me naar binnen te gaan, bij de mensen thuis. Je kunt hier niet fotograferen in zwart-wit.''

Halverwege de jaren tachtig was hij nog een 'sociaal-documentalist' die dorpsbeelden vastlegde. Huizen, winkels, kerken die het einde van koloniaal Zuid-Afrika symboliseren, een 'land dat ophield te zijn'. ,,Maar na honderdduizenden kilometers te hebben gereden, had ik geen zin meer om dag-in-dag-uit in een snikhete auto te zitten. Dus ging ik naar binnen.''

Zijn woordwatervallen zitten echter vol contradicties. Hoewel hij eerst zegt dat hij expres gemarginaliseerde Afrikaners opzocht, omdat dat een 'vergeten' groep is, 'vervreemd en verward door de politieke veranderingen', beweert hij later: ,,Ik ben helemaal niet geïnteresseerd in het lot van de Zuid-Afrikanen. Kijk naar deze foto's. Die zouden evengoed in Berlijn kunnen zijn gemaakt, of in Rusland of New York. De vlucht naar binnen heeft mij een nieuwe, belangrijke richting opgedreven. Met de foto van de tweeling begon mijn zoektocht naar visuele, menselijke archetypen. Waarom denk je dat die foto zoveel weerzin opwekt?''

Vanwege het taboe misschien? Voelen mensen schaamte en ongemak, omdat hen is aangeleerd niet te staren naar geestelijk gehandicapten? Nee, dat is het niet, meent Ballen. ,,Ga dieper, ga dieper'', zegt hij dwingend. ,,Ga dieper in je onderbewuste. In de tweeling zie je in feite Neanderthalers. Ons collectieve onbewustzijn zegt: er is iets bekends aan deze foto, en dat is beangstigend. Mensen willen niet zien waar ze vanaf stammen. Mensen willen vluchten. In de auto stappen of hun maag vullen met junkfood. Ik wil beelden maken die mensen opschudden. Dat is de kern van kunst: de status quo in twijfel trekken. Daarom houden veel mensen niet van kunst. Ze hebben een psychologisch defensiesysteem in zich.''

Zelf duikt Ballen juist diep in zijn onderbewustzijn, zoals beschreven in de introductie van zijn boek 'Cette Afrique, la': 'Hij besluipt de figuren die opduiken in zijn dromen, in zijn kindertijd, in eeuwen - millennia - van opgeslagen en begraven ervaringen en herinneringen. Hij besluipt de heks, de martelaar, de Neanderthaler, het beschadigde kind, de blinde man, hij besluipt zijn eigen schaduw, hij besluipt de Dood... Omdat hij een fotograaf is, zien we zijn onderwerpen in een 'echte' en herkenbare vorm: je zou hen kunnen opzoeken. Maar het zouden niet de mensen zijn in zijn foto's.'

Waren de portretten meestal sober, tegen een witte muur 'vastgepind om de essentie uit hen te persen', in 'Outlands' maken de mensen deel uit van in scène gezette foto-installaties. Ze staan, zitten of liggen op smoezelige banken en bedden, in zorgvuldig gearrangeerd lijkende composities. Vaak zijn er elektriciteitssnoeren te zien die een rode draad vormen in zijn werk. ,,Die draden rukken overal ter wereld op, zijn vijanden die onze levens binnendringen.''

Tegelijkertijd suggeren de snoeren dat de menselijke figuren marionetten zijn, wat het theatrale effect versterkt. Omdat Ballen zo serieus en streng is, probeer je je lachen in te houden, maar veel foto's zijn ondanks hun beklemmende sfeer nogal grappig. Hoewel hij zelf in drie uur niet een keer lacht, zegt hij: ,,Ik ben blij dat je grinnikt, en niet een of ander politiek-correct verhaal begint. Humor is belangrijk in mijn fotografie. Komedie is onafscheidelijk van tragedie. Ik ben erg beïnvloed door Samuel Beckett, wiens toneelstukken ook veel humor bevatten. Als ik een toneelschrijver zou zijn, zou niemand zeggen dat ik mijn karakters misbruik. Beckett zullen ze nooit vragen waarom er geen zwart karakter in zijn stuk zit. Of vragen of het zich afspeelt in Frankrijk of Ierland. Aan een fotograaf vragen ze dat wel, omdat men denkt dat het echt is.''

De misverstanden over zijn werk komen vermoedelijk voor een deel doordat fotografie nog steeds niet wordt gezien als een kunstvorm die geschikt is voor interpretatie en persoonlijk, psychologisch onderzoek. Foto's zijn te realistisch om de onderwerpen te zien als symbolen - in Ballens geval voor een wereld in staat van verval. Vandaar de kritiek dat hij misbruik maakt van de mensen die hij fotografeert; dat hij expres achterlijke mensen uitzoekt die makkelijk zijn te manipuleren.

,,Mensen zeggen dat ik mijn onderwerpen ridiculiseer. Maar ik zeg: misschien doen ze dat wel zelf. Neem die man die zijn hoofd door het gordijn steekt en een ijzeren ring in zijn mond steekt - hij deed dat uit zichzelf. Waarom? Weet ik veel, misschien dacht hij dat hij grappig was. Bij deze mensen kom ik al jaren over de vloer. Gisteren was ik er nog: ze hadden gebeld en waren kwaad omdat ik er al twee maanden niet was geweest. Het is een ruige plek, met ruige mensen, maar ik ken ze. Wat hadden ze nou gedaan? De muur geverfd, glanzend wit, zodat je niet meer kunt flitsen, en het gordijn weggehaald. Het huis zat stampvol, er zaten wel vijftien mensen. En je wilt een wereldklasse foto maken. Waar begin je dan?''

De kritiek dat zijn foto's nog 'kouder' en 'harder' zijn dan die van de bekende fotografe Diane Arbus, met wie hij vaak wordt vergeleken, bestrijdt hij met de opmerking dat hij jarenlang bezig is het vertrouwen van zijn 'onderwerpen' te winnen. ,,Ik ken sommige mensen al zestien jaar. Ik voel veel compassie, al is het niet mijn doel om hun treurige lot te laten zien in de foto's. Maar ik doe wat ik kan om ze te helpen. Ik betaal voor de school van de kinderen, voor de dokter, help ze hun huis opknappen. Sommigen noemen me Oom Roger. En ze reageren positief op de foto's, ze vinden ze mooi. Ze hebben het idee dat ze meedoen aan teamwork, krijgen eindelijk een gevoel van erkenning.''

Dat zijn werk in Zuid-Afrika op zoveel weerstand stuit, komt mogelijk mede doordat Ballen een buitenstaander is, en bovendien een welgestelde buitenstaander. Hij werd in 1950 geboren in New York, waar hij opgroeide tussen beroemde fotografen doordat zijn moeder bij fotopersbureau Magnum werkte. Het was de tijd waarin fotografie opmars maakte als kunstvorm en middel voor sociale documentaire. Na zijn studie geologie aan de Universiteit van Berkeley in California en de dood van zijn moeder, raakte hij zo gedesillusioneerd in de westerse waarden, dat hij vijf jaar op reis ging. Hij trok van de Kaap tot Cairo, liftend en te voet, bezocht alle Afrikaanse landen op één na - Gambia. Ging naar Griekenland, Ne pal en India, en streek uiteindelijk in 1982 neer in Johannesburg, waar hij trouwde met een Zuid-Afrikaanse.

Indachtig het advies van zijn moeder om nooit te proberen geld te verdienen met fotografie, richtte de geoloog in Zuid-Afrika een eigen mijnbedrijf op. De zaken gaan goed, getuige zijn luxe kantoor vol marmer, parketvloeren en kroonluchters in de wijk Parktown. Hoewel hij is uitgegroeid tot een van 's werelds meest succesvolle fotografen, besteedt hij maar drie middagen per week aan fotografie. ,,Anders zou ik duf worden, nu kan ik steeds opnieuw opladen, fris worden, nieuwsgierigheid opbouwen. Godzijdank hoef ik geen auto's te fotograferen, of mannen die met andere mannen boksen. Ik haat commerciële fotografie. Ik haat reclame. Ik haat winkelcentra met hun kunstmatige lucht. Ik word misselijk in dat soort complexen. Dat is waar al die elektriciteitsdraden eindigen.''

Hoewel hij zich vanwege de natuur, ruimte en het klimaat prettig voelt in Zuid-Afrika, ergert hij zich wel aan de 'ongeciviliseerde maatschappij op cultureel gebied'. ,,Ik ben hier al geen jaren naar een foto-expositie geweest. In Duitsland heb je driehonderd fototentoonstellingen per jaar, hier is niets, alleen voetbal en rugby. De mensen die wel van cultuur houden zijn allemaal geëmigreerd. Om heel eerlijk te zijn, ik vind het moeilijk om me in Zuid-Afrika tegen mensen uit te drukken. Er is een totaal gebrek aan culturele en intellectuele diepgang. Er is een handvol kunstcritici, en die sabelen alles neer wat niet politiek correct is. Maar kunst en politieke correctheid delen niet hetzelfde bed.''

Zijn reizen naar Europa, minstens zes keer per jaar, zijn dan ook van levensbelang. ,,Anders zou ik hier tegen de muren opklimmen, claustrofobisch raken. Aan de andere kant heeft mijn isolement ook voordelen. Ik doe wat ik doe, en laat me niet leiden door fotografietrends in Europa. Daarom zijn mijn foto's zo sterk. Ze zijn puur, onbeïnvloed, echt. Ik hoef me geen zorgen te maken als een curator van het Stedelijk Museum in een artikel schrijft dat grote fullcolours of digitale fotografie momenteel in de mode zijn.''

De vorm is voor hem uiterst belangrijk. ,,Iedereen heeft het altijd over de inhoud, maar ik ben ontzettend bezig met de vorm. Neem de foto van de jongen met die kat. De strepen in het ijzeren ding over zijn hoofd komen overeen met de strepen van de kat. Ze hebben dezelfde mond. De staart van de kat wordt verlengd door de vlek op de muur. Op een andere foto is de kleine roos in de linkerhoek essentieel. Goede fotografie heeft die complexere dimensie, moet een mate van vervreemding wekken. Je kunt dat soort dingen niet verbaal uitdrukken. Soms kom ik tientallen keren bij mensen thuis, mensen die goede onderwerpen zijn, maar weet ik toch geen geslaagde foto te maken. Dan vind ik niet de juiste compositie, de juiste muur, de juiste objecten. Daarom zijn er zo weinig goede fotografen, omdat ze niet genoeg bezig zijn met vorm en techniek. Als je de Nederlandse grammatica niet kent ga je toch ook geen Nederlands boek schrijven?''

,,Een foto moet tegelijkertijd oneindig simpel en oneindig complex zijn. Vanochtend belde een man uit Spanje, met de vraag wat die en die foto betekent. Ik zei: 'Ik weet het niet, wat betekent hij voor jou?'. Toen wilde hij ook nog een zelfportret van me. Ik zei dat deze foto's mijn zelfportret zijn. Ze snappen het niet. Ik wil een bijdrage leveren aan de maatschappij, en moet daarom wel met journalisten praten, maar er zitten een heleboel onplezierige mensen tussen.''

Vandaar dat hij zich het prettigst voelt bij de mensen die hij fotografeert, midden tussen de armoede en lelijkheid, ver weg van de moderne, hectische cultuur. ,,Het gaat me niet om de armoede zelf, maar om de fysieke en psychologische aanwezigheid waar ik naar op zoek ben. Arme mensen laten hun ware gezicht zien, zij zetten geen maskers op. Vroeger, tijdens mijn reizen, was de hele wereld mijn terrein. Nu heb ik een piepklein wereldje. Soms ga ik elk jaar terug naar dezelfde kamer. Het is net als een spijker die je in de muur slaat. Elke keer een stukje dieper en dieper.''

Fotograaf Roger Ballen herontdekte in Zuid-Afrika de Neanderthaler. In een wereld van ruim driehonderd jaar inteelt en isolement, ontmaskerde hij het superieure en geprivilegieerde blanke ras als lelijke idioten in een deprimerende omgeving van armoede en verval. Hij oogst vooral kritiek. ,,Mensen willen niet zien waar ze van afstammen. Mensen willen vluchten. Ze stappen in hun auto en vullen hun maag met junkfood.''

# data[].attributes.body
Helaas hebben wij dit werk niet meer kunnen bezichtigen.

# data[].attributes.headline
QR codes voor omschrijving van de werken

# data[].attributes.subject
QR codes voor omschrijving van de werken

# data[].attributes.body
New Energy was het thema van INTO NATURE:
Artistiek leider Hans den Hertog Jager, zegt het heel mooi: Historische energie, verdwenen energie, onzichtbare energie, controversiële energie, nieuwe energie -  de geschiedenis en het landschap zijn er diep van doortrokken.
In het kader van nieuwe energie vond ik bijgevoegd stuk wel interessant als een ander soort nieuwe energie... Drie jonge kunstenaars die nieuwe energie blazen in het toekomstige van Afrika...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Overal ter wereld vergrijst de bevolking, behalve in Afrika. De meeste jonge mensen zullen in de toekomst op dit continent wonen; wij zullen, met ons vergrijsde samenlevingen, economisch afhankelijk van hen zijn. Hoe kijken Afrikanen zelf naar de toekomst van hun continent?

Lange tijd heerste er een standaardbeeld van Afrika in de media: een continent vol zielige weeskinderen, omringd door vliegen, uitgehongerd met bolle buikjes, geholpen door witte hulpverleners, terwijl de Big Five over het continent rondbanjert.

Maar, het continent kan nu eindelijk de rest van de wereld de oren wassen: die wereld zal straks met vergrijsde samenlevingen namelijk economisch afhankelijk zijn van de grootste arbeidsmarkt die Afrika dan in handen heeft. In de volgende eeuw zal de bevolking op het continent namelijk groeien van 1,3 miljard naar ruim 4 miljard mensen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo kantelen drie jonge kunstenaars het beeld van toekomstig Afrika

# data[].attributes.attachment_link.description
Overal ter wereld vergrijst de bevolking, behalve in Afrika. De meeste jonge mensen zullen in de toekomst op dit continent wonen; wij zullen, met ons vergrijsde samenlevingen, economisch afhankelijk van hen zijn. Hoe kijken Afrikanen zelf naar de toekomst van hun continent?

# data[].attributes.headline
Sophia Bentoh - Fashion designer (oud atletiek genootje)

# data[].attributes.subject
Sophia Bentoh - Fashion designer (oud atletiek genootje)

# data[].attributes.body
Ik moest enorm denken tijdens deze tentoonstelling aan de werken van Sophia Bentoh. Ik heb met haar op atletiek gezeten. En de laatste tijden maakt zij haar eigen collectie/ prints/designs en kleding. Geïnspireerd op haar roots, haar Afrikaanse groot ouders.

# data[].attributes.attachment_link.description
© 2020 Sophia Bentoh, all rights reserved.

# data[].attributes.attachment_link.description
When her father falls ill, Adaeze steps up to run the family business -- alongside her uncle -- and prove herself in a male-dominated world.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In 2022 is het 150 jaar geleden dat Piet Mondriaan in Amersfoort geboren werd. De tentoonstelling 'Schurend Paradijs' start vanuit zijn zoektocht naar een 'Aards Paradijs': een modernistische droom van een maakbare wereld op basis van vorm en stijl , waarin de mensen vanuit vrijheid naar het ware, goede en schone streven.

Het lukt e Mondriaan min of meer zijn paradijs te verwezenlijken, in zijn kunst en zijn ateliers. In zijn persoonlijke zoektocht naar zijn ideaal liet Mondriaan het natuurlijke achter zich, en bracht er geconstrueerde ordening voor in de plaats.

T waalf hedendaagse kunstenaars zijn door Kunsthal KAdE uitgenodigd om een ruimte te vullen met hun blik op de chaotische wereld van vandaag. Voor het eerst wordt ook gebruik gemaakt van een tweede tentoonstellingslocatie: de Elleboogkerk in Amersfoort, op loopafstand van Kunsthal KAdE.

Michael Raedecker , Cast, 2020, courtesy Grimm Gallery, Amsterdam
LOLA Lands cape Architects

Tanja Smeets, Liquid Garden/Beneath the surface, 2020, installatie in het HEM, Zaandam

Deze ondertoon komt terug in de kabinetten. De kunstenaars onderzoeken hier de tegenstellingen die het thema 'paradijs' oproept: maakbaarheid versus realiteit, natuur in ongerepte of juist aangetaste vorm, eeuwigheid versus vergankelijkheid.

Alexandra Kehayoglou, Santa Cruz River, 2016-2017, installatie NGV International, National Gallery of Victoria, Melbourne
Idyllische plekken
Voor het eerst wordt ook een tweede locatie gebruikt voor de tentoonstelling. In de Elleboogkerk, aan de Langegracht in Amersfoort, ontwerpt een wandschildering waarin hij de menselijke natuur in een toenemend technologische samenleving onderzoekt. Kunstenaarsduo ma akt een installatie in het hart van de kerk met figuren die door middel van geluid met elkaar in verbinding staan.

De tentoonstelling is samengesteld door Robbert Roos, Judith van Meeuwen en Lara Stolwerk, in samenwerking met de kunstenaars.

# data[].attributes.attachment_link.description
In 2022 is het 150 jaar geleden dat Piet Mondriaan in Amersfoort geboren werd. De tentoonstelling 'Schurend Paradijs' start vanuit zijn zoektocht naar een 'Aards Paradijs': een modernistische droom van een maakbare wereld op basis van vorm en stijl , waarin de mensen vanuit vrijheid naar het ware, goede en schone streven.

# data[].attributes.body
Een bewogen semester. Jammer dat we niet meer fysiek les hebben gehad, denk dat ik graag meer van je eigen ervaringen in de kunstwereld had willen horen en daarvan dan willen leren. De eerste les was enthousiast en inspirerend.
Soms lopen zaken nu eenmaal anders. Ik denk ondanks dat, dat we toch nog wel wat hebben meegekregen. De padlet was niet helemaal mijn vriend, maar dat is meer doordat opmaak technisch (grafisch vormgever eigen) zo mijn eigen wensen heb en dan deed padlet net niet wat ik wilde. Maar al met al staat er genoeg en heb ik geprobeerd om overal een stukje van mijzelf bij te zetten en aan te vullen met een stukje Afrika. Of een artikel, of een combinatie of een tegengestelde, maar Ondanks mijn mindere enthousiasme in het begin(iets met graag mijn eigen ding doen en een beetje eigenwijs, excuus ;-)), heeft dit semester mijn ogen wel meer geopend voor de Afrikaanse wereld en de kunstenaars en de verhalen daarachter. Bedankt daar voor. gr Denise