# data[].attributes.attachment_link.title
Trduności uczniów w powrocie do szkoły_J.Wachowiak

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Anna Jurewicz Coaching Szkolenia Zarządzanie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czas pandemii sprawił, że życie online stało się typowym elementem naszego funkcjonowania.
Jak wiadomo rzeczywistość sprzed marca 2020 już nie wróci i teraz przygotujmy się do nowego, wspaniałego świata.

Już właściwie pogodziliśmy się z tym, że spotkamy się face to face dopiero we wrześniu, aż tu nagle... MEN zaskoczył nas i wracamy! Etapami, hybrydowo, ale od czerwca już wszyscy w szkole.

To ważny i trudny moment i trzeba się do niego przygotować.

Żeby to zrobić warto zacząć od podstawowego pytania: po co jest szkoła? Jaka jest jej fundamentalna rola i funkcja? Od tego, jak dany zespół odpowie sobie na to pytanie będą zależeć jego dalsze działania.

Bo jeśli dyrektor i nauczyciele odpowiedzą sobie: podstawa to realizacji podstawy programowej. Najważniejsze, żeby, jak najwięcej wiedzy z każdego przedmiotu zostało w głowach uczniów,
no i oczywiście najważniejsze to sprawdzić, ile tej wiedzy tam naprawdę jest, to... powrót do szkoły może oznaczać niekończące się pasmo sprawdzianów, kartkówek, sprawdzania zeszytów, ćwiczeń (czy wypełnione), itd.
Ale to nie jest dobra odpowiedź.
Pandemia i liczne badania, które były prowadzone - w tym przez prof. Jacka Pyżalskiego, który mówił o nich podczas konferencji Nauczyciel GEN-Z - wskazują jednoznacznie. Nauka online przyniosła wiele zmian w naszym stanie psychofizycznym. Nam wszystkim - nauczycielom, uczniom, rodzicom. Wiele osób czuje się zdecydowanie gorzej, ma obniżone samopoczucie, wiele jest bliskich depresji. Terapeuci nie mają wolnych terminów, a pomoc psychologiczna dla wszystkich - po prostu leży.
Najważniejsze, żeby najważniejsze było najważniejsze
Jak sprawdzić w prosty sposób, co jest naprawdę ważne? Zadaj pytanie: jakie to będzie miało znaczenie za 5 lat? A za 10?

Więc jeśli na szali położysz: z jednej strony wiedzę z podstawy programowej a na drugiej szali zdrowie psychiczne i długofalowe skutki pandemicznego życia online, to... odpowiedź może być tylko jedna. Teraz nie jest czas na rozliczanie, sprawdzanie, ocenianie, itp. Teraz jest czas na reintegrację zespołów klasowych, rady pedagogicznej, naszej społeczności szkolnej w bezpiecznych warunkach.

Zacznijcie więc od postawienia pytania: co będzie ważne za 5 lat? Czy to, że Twój uczeń będzie mógł powiedzieć: dostałem 5 ze sprawdzianu z okrytonasiennych w maju 2021, ale teraz i tak tego nie pamiętam, bo... studiuję prawo.

Czy twój uczeń będzie mógł powiedzieć: kiedy 5 lat temu po zdalnym wróciliśmy do szkoły,
to nareszcie poznałem całą moją klasę. Mieliśmy wspaniałe rozmowy z nauczycielami,
dzięki którym zrozumiałem, że nie jestem sam, że innym też było ciężko. Wtedy odkryłem, jak ważny jest mój zespół. Staliśmy się, jak jedna drużyna i wspieramy się do dziś. Wtedy też odkryłem, co jest moją największa pasję i dlatego dziś studiuję prawo. Chcę pomagać innym ludziom, kiedy znajda się
w trudnej sytuacji!

Więc, skoro odpowiedź jest tylko jedna, co teraz zastanówmy się, co na pewno robić, a czego na pewno nie robić.
Co robić:

1. Zadbaj o swój dobrostan. Pamiętaj o aktywności fizycznej, myśl pozytywnie. Nie uprawiaj jęczingu - szukaj rozwiązań. Niech uśmiech nieustannie gości na Twojej twarzy!

2. Jako dyrektor - zrób spotkanie z nauczycielami, uczniami, rodzicami. Porozmawiaj o ich doświadczeniach, refleksjach, obawach związanych z powrotem do szkoły i nadziejach. Na podstawie tych rozmów z wybranym zespołem ustalcie podstawowe zasady powrotu do szkoły. Przygotuj to w formie pisemnej, może ochotnicy zrobią plakaty. Roześlij do wszystkich, umieść na stronie szkoły, FB i wszędzie, gdzie tylko macie swoje miejsce. Jak np. SP 24 z Torunia, która przygotowała taki plakat. Niech ta informacja dotrze do wszystkich!

Zapewnij uczniów, że nie będą rozliczani z nauki zdalnej. Zadbaj o to, aby nawet najbardziej oporni nauczyciele nie wpadli na pomysł kartkówki, sprawdziany, domagania się zeszytów, ćwiczeń, aby je sprawdzić i postawić stopień. Jeśli będzie taka potrzeba, to nawet wprowadź to zarządzeniem dyrektora.

Przygotuj się i innych do pierwszego spotkania. Jako dyrektor do spotkania z radą pedagogiczną, ale też innymi pracownikami szkoły! Wszyscy odczuliśmy pustki w klasach i na szkolnych korytarzach. Obsługa i administracja może nawet bardziej, bo oni w większości przychodzili do pracy.

Zadbaj o zmiany w przestrzeni. Jeśli wykorzystałeś czas na remont w szkole, to super. Jeśli nie, to po prostu przestaw meble w pokoju nauczycielskim. Poproś nauczycieli, aby przestawili ławki w klasie. Niech stworzą wyspy, jak do pracy w małych grupach, albo zróbcie krąg. Może poproście uczniów: nie przynoście książek i zeszytów, przynieście poduszki! Pamiętajcie, że większość z nich to kinestetycy, którzy mogli leżeć w łóżku i uczestniczyć w lekcjach. Teraz siedzenie na twardych krzesłach może być problemem.

Zróbcie baner powitalny przy wejściu do szkoły, wesołe balony i inne dekoracje na korytarzach. A w salach - może właśnie wspólne udekorowanie sali będzie pierwszą aktywnością, jaką dacie uczniom do wykonania? Trochę kolorowej krepiny, baloniki, szarfy itd. i... integracja gotowa. Może też baner w pokoju nauczycielskim! A może tablica do wpisywania: za czym będę tęsknił, kiedy będę uczył w klasie. Albo wymyślcie coś fajnego lub postawcie na kreatywność samych nauczycieli. Możecie też zorganizować wyjazd szkoleniowo-integracyjny dla nauczycieli albo choć jakieś fajne spotkanie w szkole.

Podstawowe hasło powrotu powinno brzmieć:
PO PROSTU BĄDŹ!

Po prostu przyjdź do szkoły. Bez zeszytów, ćwiczeń, książek. Podkreślajcie, jak bardzo się cieszycie na ponowne spotkanie. Jeśli jednak są uczniowie, którzy - z różnych powodów nie przyjdą od razu (jak ja wyglądam, utyłam/utyłem 10 kilo, mam pryszcze...), to spokojnie dajcie im czas, aby się przekonali, że warto przyjść i być razem.

Jako nauczyciel zaplanuj pierwsze spotkanie z klasą: możecie opracować własne scenariusze, albo skorzystać z podpowiedzi innych. Widziałam wiele propozycji na wielu formach nauczycielskich. Co powinno się na pewno znaleźć na takich zajęciach:

1. Bezpieczne powiedzenie o sobie, jak się czują po powrocie do szkoły, np. gdybyś miał być zwierzęciem, to jakim byś był.

2. Co było trudne, a co było fajne w uczeniu się online - można tu zastosować metodę śnieżnej kuli, aby uczniowie czuli się bezpiecznie.

3. Co można zostawić z uczenia się online na później?

4. Jak chcemy, aby teraz wyglądała szkoła?

1. Przestaw ławki w klasie!!!!! Jeśli tylko to możliwe, to zaplanujcie wyjście do lasu, do parku. Wspólny piknik, może gra terenowa (podchody!), wspólna gra w ulubione gry (kto jeszcze pamięta dwa ognie), wspólne śpiewanie, pisanie, czytanie itp. Chodzi o to, żeby była aktywność fizyczna, wspólne działanie, wspólne planowanie i realizowanie.

2. Sprawcie, aby wszyscy poczuli się ważni, doceniani, akceptowani takimi, jacy są!

Co jeszcze? Warto porozmawiać z nauczycielami, co się nie odbywało podczas zdalnej edukacji (konkursy, akademie, szkole gazetki - jednym słowem relikty przeszłości, post komunistyczne zaszłości) i z czego możecie zrezygnować na stałe, co zrobić inaczej? Wielu nauczycieli dopiero teraz widzi, jak wiele czasu i energii tego typu działania im zabierały i jak niewiele wnosiły do życia szkoły.

Czego nie robić?

1. Klasówek, sprawdzianów, zapowiedzi typu: trzeba będzie nadrabiać...

2. Udawać, że nic się nie stało i tylko tak sobie posiedzieliśmy trochę w domu.

3. ...

Zbudujcie relacje, a wiedzę uczniowie zdobędą, jak uznają, że jej potrzebują.

# data[].attributes.attachment_link.title
Powrót do szkoły - czyli życie w realu? - Anna Jurewicz Coaching Szkolenia Zarządzanie

# data[].attributes.attachment_link.description
Czas pandemii sprawił, że życie online stało się typowym elementem naszego funkcjonowania. Jak wiadomo rzeczywistość sprzed marca 2020 już nie wróci i teraz przygotujmy się do nowego, wspaniałego świata. Już właściwie pogodziliśmy się z tym, że spotkamy się face to face dopiero we wrześniu, aż tu nagle... MEN zaskoczył nas i wracamy!

# data[].attributes.attachment_link.description
Log into Facebook to start sharing and connecting with your friends, family, and people you know.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej p onownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich. By wesprzeć grono pedagogiczne w tym wymagającym czasie przygotowaliśmy pomysły, które sprawdziły w innych szkołach. Znajdziecie je w tabelach poniżej.
Z tego wpisu dowiecie się, jak w zmiennych okolicznościach projektować środowisko uczenia się, jaką komunikację prowadzić z rodzicami, by odpowiedzieć na ich obawy, wspierając w ten sposób uczniów i uczennice, oraz jak zabezpieczyć ryzyko transmisji wirusa poprzez wprowadzenie odpowiednich procedur. Korzystajcie z inspiracji dowolnie, rozmawiajcie o nich i decydujcie, co najlepiej sprawdzi się u Was. W tym procesie warto też zapytać o zdanie samych uczniów i uczennice!

Zachęcamy do zapoznania się również z pierwszą częścią artykułu pt. „Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I".

C. Projektowanie środowiska uczenia się

Warto dostosować metody nauczania i oceniania do zmienionych okoliczności oraz stopniowo wprowadzać uczniów i uczennice do ponownego poznawania treści przedmiotowych.

Zorganizujcie zajęcia na świeżym powietrzu na szkolnym boisku, w okolicach szkoły lub w ramach wyjścia poza szkołę (np. do lasu).

Zrezygnujcie z oceniania stopniami przez pierwszy tydzień lub dwa tygodnie pracy stacjonarnej.

Sprawdzając stan wiedzy uczniów i uczennic połóżcie nacisk na metody, które nie generują dodatkowego stresu (np. praca w grupach zbierających informacje, które uczniowie i uczennice pamiętają z ostatniego działu).

Skupcie się na tym, czego uczniowie i uczennice się nauczyli a nie na tym, czego nie umieją, tworząc okazje do zademonstrowania tego, co uczniowie i uczennice zapamiętali i co było dla nich ciekawe.

Odłóżcie na później testowanie, kartkówki i sprawdziany (najlepiej gdyby było to możliwe na wszystkich przedmiotach).

Zaproście uczniów i uczennice do pracy w parach i grupach. Wesprze to integrację klasy i odbuduje relację pomiędzy młodymi ludźmi.

Połóżcie nacisk na zadania dające uczniom i uczennicom wybór.

Wykorzystajcie metody, które maksymalnie angażują wszystkich uczniów i uczennice w klasie (np. metodę projektu, pracę w grupach).

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z tematów / działów jest dla nich najciekawszy i jemu poświęćcie pierwszą lekcję po powrocie.

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z przerabianych zdalnie tematów / działów był dla nich najtrudniejszy i który chcieliby wspólnie powtórzyć (np. w grupach zbierając to, co zapamiętali lub pracując nad tworzeniem zadań do rozwiązania przez inne grupy).

Zorganizujcie tydzień (lub dwa tygodnie) pracy bez podręczników.

Zaproponujcie uczniom i uczennicom refleksję nad ich procesem uczenia się - czego dowiedzieli się o nim w czasie nauczania zdalnego, co wykorzystywali i jak te wnioski można wykorzystać w edukacji stacjonarnej.

Możecie skorzystać z naszych inspiracji (gier, zabaw i ćwiczeń) na zajęcia przedmiotowe:

Autorki i autorzy: Katarzyna Grubek, Iwona Kluge, Tomek Kołodziejczyk, Elzbieta Krawczyk, Danuta Sterna, Małgorzata Stodulna, Michał Szczepanik, Michał Tragarz, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska-Kwiręg.
D. Współpraca i komunikacja z rodzicami

Zadbajcie o to, by rodzice potrafili wesprzeć swoje dzieci w powrocie do stacjonarnej szkoły, poprzez odpowiedzenie na ich obawy i nadzieje.

Przygotujcie anonimową ankietę dla rodziców z pytaniami o to, czego obawiają się oni i ich dzieci w kontekście powrotu do szkoły i czego potrzebują.

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą podejście pedagogiczne, które szkoła przyjmuje w toku powrotu do edukacji stacjonarnej (np. dlaczego nie stawiacie ocen, dlaczego pracujecie metodą projektu, dlaczego przerwy i część zajęć odbywa się na świeżym powietrzu).

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą zasady powrotu do szkoły:

procedury bezpieczeństwa obowiązujące w szkole

zasady funkcjonowania edukacji hybrydowej

jak będzie wyglądał dzień w szkole - co będzie tak samo jak dawniej, a co będzie inaczej.

Przygotujcie dla rodziców zestaw praktycznych wskazówek

o co zadbać przed powrotem do szkoły

co komunikować uczniom i uczennicom (a czego nie komunikować)

jak reagować na trudne zachowania dzieci.

E. Zapewnienie bezpieczeństwa

Wprowadźcie procedury, które zredukują ryzyko transmisji wirusa i maksymalnie zabezpieczają wszystkich pracowników szkoły oraz uczennice i uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej ponownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Po pierwszym szoku i działaniach podejmowanych na szybko, w trybie wyjątkowym, czas na dalsze, przemyślane kroki, by nie zatrzymać się na powierzchni problemu. Poniżej przedstawiamy kilka praktycznych porad i materiałów, z których możecie skorzystać.

Polecamy webinarium dla nauczycieli pt. „Jak przeprowadzić lekcję o przeciwdziałaniu mowie nienawiści?", do obejrzenia TUTAJ https://szkolatolerancji.ceo.org.pl/

Podczas webinarium:

- dowiesz się jak przeprowadzić lekcję o przeciwdziałaniu mowie nienawiści, poprzez poznanie gotowych ćwiczeń do wykorzystania z dziećmi i młodzieżą;

- poznasz definicje i zagadnienia związane z tematem mowy nienawiści oraz mechanizmy, które towarzyszą powstawaniu i eskalowaniu tego zjawiska;

- otrzymasz listę gotowych scenariuszy lekcji, materiałów merytorycznych i metodycznych, które pomogą Ci pogłębić temat i kontynuować pracę z uczniami i uczennicami;

- dowiesz się, co można zrobić, aby wziąć udział w ogólnopolskiej akcji edukacyjnej CEO „Szkoła wolna od nienawiści", w którą angażują się szkoły wolne od nienawiści,

- a także zapoznasz się z propozycją programów edukacyjnych Centrum Edukacji Obywatelskiej dla szkół na nowy semestr, w których pielęgnowana jest umiejętność prowadzenia przez dzieci i młodzież dialogu, słuchanie z szacunkiem drugiej strony i poznawanie różnych perspektyw i punktów widzenia na dane zagadnienie.

Webinarium poprowadzi Malina Baranowska-Janusz i Julia Godorowska.

1. Przeprowadź lekcję dotyczącą mowy nienawiści, korzystając z materiału CEO

Jeżeli chcesz (lub jesteś zobowiązana/zobowiązany) przeprowadzić lekcję o mowie nienawiści, proponujemy skorzystanie z materiału przygotowanego przez Iwonę Kryczkę i Ewelinę Waląg, liderki tolerancji CEO (scenariusz lekcji: Mowa nienawiści jest jak fala). Lekcja wprowadza pojęcie mowy nienawiści i pokazuje zarówno skutki tego zjawiska dla osób doświadczających przemocy, jak i niektóre z możliwych sposobów reagowania.

Na co zwrócić uwagę, pracując z młodzieżą?
* Podkreśl, że mowa nienawiści to nie po prostu obraźliwy lub niekulturalny język; by w rozmowie z uczniami i uczennicami wybrzmiało, że jest to jedna z form dyskryminacji, której źródłem są stereotypy i uprzedzenia.
* Warto też zwrócić uwagę, że mowa nienawiści to nie tylko słowa: akceptacja tego zjawiska stopniowo prowadzi do pogorszenia sytuacji osób z grup szczególnie narażonych na dyskryminację. Z badań wynika, że nienawistny język ma zarówno głębokie skutki psychologiczne dla osób doświadczających tego rodzaju przemocy, jak i zwiększa społeczne przyzwolenie na ataki fizyczne i dyskryminację grup mniejszościowych. Możesz przywołać koncepcję piramidy nienawiści opracowaną przez Gordona Allporta (źródło grafiki: Biuro Edukacji m.st. Warszawy)

Jeśli chcesz więcej dowiedzieć się o tym zjawisku, możesz przeczytać:

* Tekst Elżbiety Kielak o zjawisku mowy nienawiści
* Raport Fundacji Batorego z 2016 roku o mowie nienawiści Mowa nienawiści, mowa pogardy

2. Wzmacniaj postawę reagowania

Rozmawiając o sytuacjach, w których dochodzi do dyskryminacji lub mowy nienawiści, skup się na możliwościach reagowania z perspektywy świadka/świadkini sytuacji. Najważniejsze jest, by uczniowie i uczennice nie tylko chcieli reagować, ale by wiedzieli, jak to zrobić.

Na co zwrócić uwagę, pracując z młodzieżą?
* Zamiast kierować do młodzieży przekaz "warto/trzeba reagować", pokazuj konkretne sposoby reagowania, zwracając uwagę na ich różnorodność w zależności od osobistej gotowości osoby reagującej. To właśnie poczucie kompetencji i wewnętrznej mocy sprawia, że ludzie decydują się przełamać tzw. efekt widza i zareagować na dyskryminację. Nie musi to polegać na konfrontacji z osobą używającą mowy nienawiści/sprawcą przemocy (a nawet nie zawsze taka reakcja jest wskazana!). Dobrym przykładem jest metoda Bystander Intervention (interwencji świadka), która opiera się na tzw. 4D:
* Direct (bezpośrednio): przerwij sytuację, np. zaczynając rozmowę na niezobowiązujący temat z osobą, wobec której kierowane są nienawistne komentarze, lub pytając ją, czy wszystko w porządku i czy możesz pomóc.
* Distract (odwróć uwagę): przerwij sytuację, odwracając uwagę osób zaangażowanych, np. w autobusie skuteczną metodą może być przesunięcie się w taki sposób, by przerwać kontakt wzrokowy między osobą doświadczającą przemocy i sprawcą.
* Delegate (deleguj): znajdź wsparcie innych osób, poproś o pomoc nauczyciela, rodzica, kolegę z klasy itp.
* Delay (odłóż w czasie): interwencja może polegać na zgłoszeniu sytuacji po fakcie, napisaniu apelu, udzieleniu wsparcia psychicznego osobie, która doświadczyła mowy nienawiści.

Na metodzie interwencji świadka oparty jest poradnik Nieobojętnik antyprzemocowy Fundacji Batorego. Zachęcamy, by porozmawiać z uczniami i uczennicami o tych rodzajach interwencji (dla wielu osób nie są one oczywiste), a jeśli to możliwe i masz taką gotowość, to przećwiczcie je na lekcji.

3. Reaguj w sytuacjach, gdy uprzedzone lub nienawistne komentarze padają na Twoich lekcjach

Aby stworzyć bezpieczną atmosferę w klasie, niezbędne jest zdecydowane reagowanie na dyskryminujące wypowiedzi pojawiające się na lekcjach. Z drugiej strony - poza przerwaniem sytuacji ważna jest postawa edukacyjna, która pozwoli uczniom i uczennicom na refleksję nad własnymi postawami i zachowaniami. Jeśli chcecie więcej poczytać, co konkretnie zrobić w takich okolicznościach, to polecamy świetny materiał Maliny Baranowskiej-Janusz, Małgorzaty Borowskiej i Elżbiety Kielak zawierający praktyczne wskazówki (w szczególności opisane sytuacje 2 i 3).

4. Podejmuj "trudne tematy" i twórz z młodzieżą miejsce bezpiecznej rozmowy

Czasem jako dorośli pracujący z młodzieżą mamy kłopot z podejmowaniem w szkole tematów kontrowersyjnych, budzących duże emocje - obawiamy się, czy poradzimy sobie z gorącą dyskusją i "udźwigniemy" temat. Jednak prawda jest taka, że tematy te i tak wchodzą do sali lekcyjnej wraz z uczniami i uczennicami - młodzież słyszy o nich w mediach, w domu, od znajomych. Zachęcamy, by na lekcjach podejmować rozmowę z młodzieżą i kształtować umiejętności rozmowy w duchu szacunku, słuchania i poszukiwania zrozumienia. Wiemy, że jest to duże wyzwanie, ale w naszych programach przygotowaliśmy dla nauczycieli i nauczycielek narzędzia wspierające taką pracę:

* Przewodnik dla młodzieży. Klub Dobrej Rozmowy jest adresowany do młodzieży w wieku 11-18 lat oraz nauczycieli i nauczycielek z różnych etapów edukacyjnych. Zapraszamy w nim do zakładania w szkołach Klubów Dobrej Rozmowy o współczesnych migracjach. Kluby to szansa dla uczniów i uczennic na to, by przeanalizować zjawisko migracji z różnych perspektyw i punktów widzenia, nauczyć się tego, jak słuchać, i co robić, by być wysłuchanym, wzmocnić umiejętność krytycznego myślenia (nie krytyki, ale analizy i świadomego odbioru innych opinii), nauczyć się otwartości na odmienne od naszych poglądy, a także na to, by dowiedzieć się więcej o sobie oraz o kolegach i koleżankach..
* Materiały z programu Trudny temat - weź to na warsztat, w którym młodzież sama wybiera sobie "trudny temat" i przepracowuje go przy wsparciu nauczyciela za pomocą jednej z kilku proponowanych metod rozmowy np.: kampanii społecznej, edukacji filmowej, teatru forum czy warsztatów.

5. Wprowadź elementy rozmowy o różnorodności i inności

Jak wspomnieliśmy na początku, przeciwdziałanie mowie nienawiści to nic innego, jak solidna edukacja antydyskryminacja wprowadzana w szkole: włączanie tematów dotyczących różnorodności, bycia w większości i w mniejszości, tożsamości.

Materiałów na ten temat jest bardzo dużo (całą bibliotekę ma chociażby strona rownosc.info). W tym miejscu chcielibyśmy polecić więc tylko kilka pomocnych ćwiczeń:
* scenariusz lekcji Mirosława Skrzypczyka Spacer z Obcym
* metodę Żywej Biblioteki (Human Library/ Living Library), która opiera się na bezpośredniej rozmowie z osobami reprezentującymi różne grupy społeczne, zwłaszcza te mniejszościowe. Żywa Biblioteka jest skuteczna, ponieważ jest praktyczną realizacją tzw. hipotezy kontaktu (mówiącej o tym, że bezpośredni kontakt z osobami z innych grup w określonych warunkach prowadzi do zmniejszenia uprzedzeń). Nie zawsze łatwo jest zorganizować takie spotkanie w szkole, dlatego czasem dobrym działaniem o zbliżonym celu jest wspólne obejrzenie wywiadów z różnymi osobami połączone z rozmową. Skorzystajcie chociażby z żywej biblioteki online programu Nienawiść - jestem przeciw!

6. Działajcie dalej!

Już od 1 lutego szkoły będą mogły dołączyć do akcji CEO „Szkoła wolna od nienawiści"oraz z wykorzystaniem naszych materiałów i propozycji zorganizować u siebie działanie przeciwdziałające nienawiści. Śledźcie stronę szkolatolerancji.ceo.org.pl - już wkrótce pojawi się tam więcej informacji.

Zapraszamy do udziału w programach CEO w kolejnym semestrze.
Już w lutym uruchamiamy rekrutację do programów edukacyjnych Centrum Edukacji Obywatelskiej, które będą realizowane w kolejnym semestrze. Zapraszamy do śledzenia naszej strony internetowej: https://glowna.ceo.org.pl/rekrutacja oraz fanpejdż na Facebooku ( fundacjaCEO) i zgłaszania się do udziału w bezpłatnych projektach z zakresu edukacji obywatelskiej, antydyskryminacyjnej, globalnej. Wśród propozycji znajdują się m.in. programy: Rozmawiajmy o uchodźcach. Klub Dobrej Rozmowy, W świat z klasą.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zapobiegać mowie nienawiści - praktyczne rozwiązania i gotowe materiały

# data[].attributes.attachment_link.description
Po pierwszym szoku i działaniach podejmowanych na szybko, w trybie wyjątkowym, czas na dalsze, przemyślane kroki, by nie zatrzymać się na powierzchni problemu. Poniżej przedstawiamy kilka praktycznych porad i materiałów, z których możecie skorzystać. Polecamy webinarium dla nauczycieli pt. „Jak przeprowadzić lekcję o przeciwdziałaniu mowie nienawiści?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Motywacja, zarówno wewnętrzna jak i zewnętrzna, jest kluczem do efektywnej pracy i satysfakcji zawodowej. Niestety zdarza się, że niesprzyjające okoliczności osłabiają czy wręcz zabijają naszą motywację. Jak do tego nie dopuścić? Skąd czerpać motywację, jak ją podtrzymywać, pielęgnować i wykorzystywać w pracy zawodowej? Na te pytania odpowiada Magdalena Korczyk-Waszak, trenerka i mentorka edukacyjna z ponad 20-letnim doświadczeniem. Na początek zapoznajcie się z Dekalogiem motywacji w projektach edukacyjnych.

Dekalog motywacji w projektach, czyli jak się wspierać, by nie stracić energii do działania.

1. Nastaw się na wysiłek

Realizacja projektu zawsze wiąże się z wielomiesięcznym wysiłkiem (nawet jeśli trwa on krócej, to intensywność pracy jest duża), a często również z nowymi dla Ciebie działaniami. Cel, który chcesz zrealizować, z pewnością jest tego wart, więc ważne, by Twoje nastawienie do pracy było optymistyczne. Nie rezygnuj z celu, choćby jego realizacja wymagała wiele czasu. Czas i tak upłynie.

2. Rozmień swój cel na drobne

Ważna jest świadomość, co chcesz osiągnąć w finale projektu, jakiej zmiany społecznej dokonać, czego nauczyć młodzież. By było łatwiej, podziel swój cel na mniejsze rezultaty, które będą możliwe do osiągnięcia w krótkich odcinkach czasu. Dzięki temu możesz obserwować swoje postępy, analizować aktualne potrzeby oraz lepiej przygotować się do drobnych działań na danym etapie projektu.

3. Śledź samego siebie

Monitoruj własne osiągnięcia, małe sukcesy w projekcie w skali tygodnia/miesiąca. Zapisuj postępy w specjalnym notesie, tak by widoczne stały się konkretne, zrealizowane działania. Niech będą dla Ciebie inspiracją w momentach zwątpienia i chwilach, kiedy będzie Ci się wydawało, że stoisz w miejscu.

4. Akceptuj, doceniaj, nagradzaj i kochaj siebie

Spójrz łaskawym okiem na siebie, doceniaj się za starania i wysiłek, ciesz wynikami. Nie krytykuj się nadmiernie za błędy, każdy, kto działa, je popełnia, więc traktuj to jako lekcję. Bądź dla siebie dobry i wyrozumiały, zawsze myśl o sobie dobrze.

5. Odpuść, kiedy dojdziesz do ściany

Daj sobie czasem odetchnąć. W stanie wyczerpania nie jest się efektywnym - twoje wysiłki nie przyniosą rezultatu, dopadnie Cię frustracja i odbije się to na jakości Twojej pracy, a młodzież z pewnością szybko to zauważy. Odpuść na kilka dni, zrelaksuj się, poświęć czas na przyjemności.

6. Jeśli chcesz, to umiesz i możesz - reszta to wymówki

Nie odpuszczaj zbyt często. Dyscyplinuj samego/samą siebie, tak by mieć satysfakcję z osiąganych rezultatów. Planuj tygodniowe działania i koniecznie zapisuj swoje efekty. Jeśli nagminnie będziesz leniuchować, osiągniesz niewiele, co może skutkować dużym stresem przy podsumowaniu projektu i twoją ogólną frustracją.

7. Bądź swoją elektrownią

Jeśli masz nadmiar energii i pomysłów, spisuj je, by wykorzystać w gorszym czasie. Nie oceniaj ich, notuj wszystkie twórcze myśli i dobre uczucia, które Ci towarzyszą. Stwórz swój bank pomysłów, który będzie deską ratunku w kryzysie.

8. Ładuj baterie

Koniecznie zadbaj o regenerację i czas na odpoczynek. To warunek higieny psychicznej i prezent dla nas samych. Zaplanuj choć kilkanaście minut relaksu dziennie lub jeden wieczór w tygodniu. Zadowolenie i dobra kondycja psychofizyczna zwiększą Twoją skuteczność. Systematycznie rób coś dla siebie.

9. Otaczaj się dobrem

Spotykaj się i rozmawiaj z tymi, którzy dobrze Ci życzą. Inspiruj się dobrą książką, filmem. Bierz udział w spotkaniach z ciekawymi, twórczymi ludźmi, trzymaj się blisko tych, którzy emanują pozytywną energią. Unikaj malkontentów.

10. Nie porównuj się z innymi

Planuj swój cel i działania, kreuj swoją drogę, analizuj postępy. Inspiruj się innymi, ale nie koncentruj się zbytnio na ich sukcesach, bo każdy ma swoje zasoby i misję do wypełnienia. Pamiętaj, że Twoja energia podąży za Twoją uwagą, a więc wzmacniaj i akceptuj siebie. Staraj się działać tak, by być lepszym/lepszą od siebie sprzed lat.

Aby zgłębić temat motywacji zachęcamy do obejrzenia nagrania webinarium z Magdaleną Korczyk-Waszak, materiał dostępny na kanale Youtube CEO pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=XN3TLHBPA_k

Polecamy również poradnik w wersji elektronicznej: Jak pielęgnować motywację podczas pracy w projekcie. Materiał edukacyjny - Młody obywatel.

# data[].attributes.attachment_link.description
Motywacja, zarówno wewnętrzna jak i zewnętrzna, jest kluczem do efektywnej pracy i satysfakcji zawodowej. Niestety zdarza się, że niesprzyjające okoliczności osłabiają czy wręcz zabijają naszą motywację. Jak do tego nie dopuścić? Skąd czerpać motywację, jak ją podtrzymywać, pielęgnować i wykorzystywać w pracy zawodowej? Na te

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak angażować uczniów do nauki? Jak budować środowisko edukacyjne sprzyjające występowaniu motywacji wewnętrznej? Autonomia, mistrzostwo oraz poczucie celu i sensu są kluczem do motywowania uczniów. To trzy czynniki, które uznaje się za niezbędne dla wystąpienia naszej motywacji wewnętrznej.

Marta Kotarba omawia je w swoim opracowaniu Motywacja, przywództwo oraz przeobrażanie modelu szkoły tradycyjnej - p rzegląd literatury przedmiotu przygotowanym dla słuchaczy Akademii Liderów Oświaty Szkoły Uczącej Się m.in. na podstawie publikacji Daniela Pinka „Drive. Kompletnie nowe spojrzenie na motywację".

Przekładając je na język szkoły, można stwierdzić, że nauczyciel powinien:

uwzględniać punkt widzenia uczniów oraz ich zainteresowania,

ustalać wspólnie zasady pracy oraz sposoby oceniania osiąganych rezultatów,

udzielać znaczących informacji na temat zadania, czasu pracy, sposobów jego wykonania,

dawać szeroki wybór tego, co i jak uczeń może zrobić oraz z kim, nie narzucać pracy w określonych zespołach,

zachęcać do podejmowania nowych wyzwań oraz do odpowiedzialności za ich efekty.

Słuchacze Akademia Liderów Oświaty Szkoły Uczącej Się pogłębiali na zjazdach temat motywowania uczniów - w jaki sposób budować atmosferę sprzyjającą uczeniu się i zaangażowaniu uczniów na lekcji, wykorzystując do tego wybrane techniki i metody? Inspirowaliśmy się między innymi słowami Daniela Pinka z video TED p.t. Zagadka motywacji.

Więcej o motywowaniu w szkole oraz przeobrażeniach modelu szkoły przeczytasz w publikacji Motywacja, przywództwo oraz przeobrażanie modelu szkoły tradycyjnej - przegląd literatury przedmiotu.

Jeśli poszukujecie rozwiązań dla swojej szkoły w tym temacie sprawdźcie również warsztaty Szkoły Uczące Się dla Rad Pedagogicznych i warsztat Jak angażować uczniów do nauki bazujący na uznanej publikacji Merrilla Hemina „Jak motywować uczniów do nauki".

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak angażować uczniów do nauki? Jak budować środowisko edukacyjne sprzyjające występowaniu motywacji wewnętrznej? Autonomia, mistrzostwo oraz poczucie celu i sensu są kluczem do motywowania uczniów. To trzy czynniki, które uznaje się za niezbędne dla wystąpienia naszej motywacji wewnętrznej. Marta Kotarba omawia je w swoim opracowaniu Motywacja,

# data[].attributes.attachment_link.title
Pamiętaj o przerwie - jak dbać o swój dobrostan nie tylko w czasie pandemii

# data[].attributes.attachment_link.title
Wspieranie dobrostanu i przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu nauczycieli/ek - dla dyrektorów/ek

# data[].attributes.attachment_link.title
Jakiego wsparcia psychicznego potrzebują uczniowie i uczennice w czasie pandemii?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowanie się do powrotu do szkół i ponowne wprowadzenie uczniów i uczennic w świat edukacji stacjonarnej to niemałe wyzwanie dla nas wszystkich. W pierwszych dniach edukacji hybrydowej warto skorzystać z pomysłów, które sprawdziły w innych szkołach. Poniżej zebraliśmy propozycje, które pomogą w procesie przygotowań do spotkania z uczniami i uczennicami twarzą w twarz.
W tabeli poniżej znajdziecie wiele inspiracji. Wiemy, że nie wszystkie są realne do wprowadzenia w każdej szkole. Wspólnie zdecydujcie, które z nich są adekwatne do Waszej sytuacji, Waszych oczekiwań oraz potrzeb uczennic i uczniów. Nie ma jednej recepty na dobry powrót do "trochę innej" szkoły - korzystajcie więc z inspiracji dowolnie, rozmawiajcie o nich i decydujcie, co najlepiej sprawdzi się u Was. W tym procesie warto też zapytać o zdanie samych uczniów i uczennice!

W tej części artykułu pochylimy się nad rozwiązaniami, które pomogą nauczycielom i nauczycielkom przygotować się do współpracy z gronem pedagogicznym oraz zadbać o dobrostan uczniów i uczennic w pierwszych tygodniach po powrocie do szkół.
A. Przygotowanie nauczycieli i nauczycielek
Warto zadbać o ponowną integrację grona pedagogicznego i jego dobrostan oraz wsparcie kompetencyjne nauczycieli i nauczycielek w pierwszych tygodniach pracy.

B. Zadbanie o dobrostan uczniów i uczennic

Uczniów i uczennice warto zapewnić, że powrót do stacjonarnej szkoły nie odbije się negatywnie na ich dobrostanie, a odzyskane poczucie bezpieczeństwa, przynależności i relacje rówieśnicze z czasem zaczną wspierać proces uczenia się.

Przygotujcie zajęcia odbudowujące poczucie sprawstwa uczniów i uczennic (np. jakie są moje mocne strony, czego się nauczyłem/am w czasie , jak chciałbym/abym organizować teraz swoje chodzenie do szkoły, czego chciałbym/ałabym się dowiedzieć teraz w szkole).

Uwzględnijcie wnioski z obecnej sytuacji w pracach nad programem profilaktyczno-wychowawczym szkoły na kolejny rok.

Zaproponujcie udział w grach edukacyjnych, ćwiczeniach i zadaniach, które zbudują poczucie wspólnotowości i bycia częścią grupy, pozwolą poznać się na nowo, wspólnie rozwiązać jakiś problem. Możecie skorzystać z naszych inspiracji:

Zachęcamy także do zapoznania się z drugą częścią artykułu „Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II".
Autorki i autorzy: Katarzyna Grubek, Iwona Kluge, Tomek Kołodziejczyk, Elzbieta Krawczyk, Danuta Sterna, Małgorzata Stodulna, Michał Szczepanik, Michał Tragarz, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska-Kwiręg.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowanie się do powrotu do szkół i ponowne wprowadzenie uczniów i uczennic w świat edukacji stacjonarnej to niemałe wyzwanie dla nas wszystkich. W pierwszych dniach edukacji hybrydowej warto skorzystać z pomysłów, które sprawdziły w innych szkołach. Poniżej zebraliśmy propozycje, które pomogą w procesie przygotowań do spotkania

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Po bardzo długim czasie lockdownu i nauczania zdalnego uczniowie i nauczyciele przechodzą do nauczania stacjonarnego. Stworzyliśmy nową wersję warsztatu, w którym chcemy pomóc wychowawcom wypracować najlepsze działania w tej sytuacji.
Cel szkolenia:
Wsparcie wychowawców w procesie odbudowywania relacji między uczniami w klasie i odtwarzania poczucia wspólnoty klasowej.

Przed szkoleniem:

Uczestnicy otrzymują wstępny materiał edukacyjny związany z tematem szkolenia.
Przebieg szkolenia:
Uczestnicy pogłębią swoje rozumienie sytuacji psychologicznej uczniów po powrocie do szkoły i poznają strategie reintegracji zespołu klasowego.
Miejsce szkolenia:
Szkolenie online odbywa się poprzez aplikację Zoom z wykorzystaniem chmury. Nie jest wymagane posiadanie licencji na żadne dodatkowe oprogramowanie. Uczestnicy otrzymują bezpłatnie pomoc w wykorzystaniu technologii (Zoom i chmura) przed i w trakcie szkolenia. Podczas szkolenia uczestnicy pracują w zespołach.
Zakładane efekty szkolenia:
Uczestnicy:

Potrafią określić najważniejsze elementy sytuacji psychologicznej uczniów i uczennic wracających do nauczania w szkole po długiej przerwie.

Poznają strategie pracy wychowawcy służące reintegracji klasy.

Określą swoje cele pracy wychowawczej z klasą na najbliższy czas.

Adresaci szkolenia:
Wychowawcy i nauczyciele wszystkich przedmiotów i wszystkich poziomów szkół. Maksymalna liczba uczestników to 25 osób.
Czas trwania szkolenia:
2 godziny zegarowe (15 minut przed spotkaniem możliwe jest uzyskanie pomocy technicznej w zakresie obsługi narzędzi wykorzystywanych w trakcie szkolenia).
Prowadzący:
Dwóch trenerów, nauczycieli praktyków.
Po szkoleniu:
Uczestnicy otrzymają: imienne zaświadczenie o uczestnictwie w szkoleniu, prezentację i materiały opracowane podczas szkolenia.
Opłaty za szkolenie:
Opłaty zawierają: koszt szkolenia, materiałów pomocniczych i zaświadczeń dla uczestników.

ZAPLANUJ ROZWÓJ RADY PEDAGOGICZNEJ JUŻ DZIŚ!

Pomogą Ci w tym nasze specjalne oferty promocyjne, które znajdują się na stronie OPŁATY.
Zgłoszenie na szkolenie dla rady pedagogicznej przyjmujemy drogą internetową - poprzez formularz zgłoszeniowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak reintegrować klasę po okresie nauczania zdalnego?- szkolenie online

# data[].attributes.attachment_link.description
Po bardzo długim czasie lockdownu i nauczania zdalnego uczniowie i nauczyciele przechodzą do nauczania stacjonarnego. Stworzyliśmy nową wersję warsztatu, w którym chcemy pomóc wychowawcom wypracować najlepsze działania w tej sytuacji. Cel szkolenia: Wsparcie wychowawców w procesie odbudowywania relacji między uczniami w klasie i odtwarzania poczucia wspólnoty klasowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej p onownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich. By wesprzeć grono pedagogiczne w tym wymagającym czasie przygotowaliśmy pomysły, które sprawdziły w innych szkołach. Znajdziecie je w tabelach poniżej.
Z tego wpisu dowiecie się, jak w zmiennych okolicznościach projektować środowisko uczenia się, jaką komunikację prowadzić z rodzicami, by odpowiedzieć na ich obawy, wspierając w ten sposób uczniów i uczennice, oraz jak zabezpieczyć ryzyko transmisji wirusa poprzez wprowadzenie odpowiednich procedur. Korzystajcie z inspiracji dowolnie, rozmawiajcie o nich i decydujcie, co najlepiej sprawdzi się u Was. W tym procesie warto też zapytać o zdanie samych uczniów i uczennice!

Zachęcamy do zapoznania się również z pierwszą częścią artykułu pt. „Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I".

C. Projektowanie środowiska uczenia się

Warto dostosować metody nauczania i oceniania do zmienionych okoliczności oraz stopniowo wprowadzać uczniów i uczennice do ponownego poznawania treści przedmiotowych.

Zorganizujcie zajęcia na świeżym powietrzu na szkolnym boisku, w okolicach szkoły lub w ramach wyjścia poza szkołę (np. do lasu).

Zrezygnujcie z oceniania stopniami przez pierwszy tydzień lub dwa tygodnie pracy stacjonarnej.

Sprawdzając stan wiedzy uczniów i uczennic połóżcie nacisk na metody, które nie generują dodatkowego stresu (np. praca w grupach zbierających informacje, które uczniowie i uczennice pamiętają z ostatniego działu).

Skupcie się na tym, czego uczniowie i uczennice się nauczyli a nie na tym, czego nie umieją, tworząc okazje do zademonstrowania tego, co uczniowie i uczennice zapamiętali i co było dla nich ciekawe.

Odłóżcie na później testowanie, kartkówki i sprawdziany (najlepiej gdyby było to możliwe na wszystkich przedmiotach).

Zaproście uczniów i uczennice do pracy w parach i grupach. Wesprze to integrację klasy i odbuduje relację pomiędzy młodymi ludźmi.

Połóżcie nacisk na zadania dające uczniom i uczennicom wybór.

Wykorzystajcie metody, które maksymalnie angażują wszystkich uczniów i uczennice w klasie (np. metodę projektu, pracę w grupach).

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z tematów / działów jest dla nich najciekawszy i jemu poświęćcie pierwszą lekcję po powrocie.

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z przerabianych zdalnie tematów / działów był dla nich najtrudniejszy i który chcieliby wspólnie powtórzyć (np. w grupach zbierając to, co zapamiętali lub pracując nad tworzeniem zadań do rozwiązania przez inne grupy).

Zorganizujcie tydzień (lub dwa tygodnie) pracy bez podręczników.

Zaproponujcie uczniom i uczennicom refleksję nad ich procesem uczenia się - czego dowiedzieli się o nim w czasie nauczania zdalnego, co wykorzystywali i jak te wnioski można wykorzystać w edukacji stacjonarnej.

Możecie skorzystać z naszych inspiracji (gier, zabaw i ćwiczeń) na zajęcia przedmiotowe:

Autorki i autorzy: Katarzyna Grubek, Iwona Kluge, Tomek Kołodziejczyk, Elzbieta Krawczyk, Danuta Sterna, Małgorzata Stodulna, Michał Szczepanik, Michał Tragarz, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska-Kwiręg.
D. Współpraca i komunikacja z rodzicami

Zadbajcie o to, by rodzice potrafili wesprzeć swoje dzieci w powrocie do stacjonarnej szkoły, poprzez odpowiedzenie na ich obawy i nadzieje.

Przygotujcie anonimową ankietę dla rodziców z pytaniami o to, czego obawiają się oni i ich dzieci w kontekście powrotu do szkoły i czego potrzebują.

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą podejście pedagogiczne, które szkoła przyjmuje w toku powrotu do edukacji stacjonarnej (np. dlaczego nie stawiacie ocen, dlaczego pracujecie metodą projektu, dlaczego przerwy i część zajęć odbywa się na świeżym powietrzu).

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą zasady powrotu do szkoły:

procedury bezpieczeństwa obowiązujące w szkole

zasady funkcjonowania edukacji hybrydowej

jak będzie wyglądał dzień w szkole - co będzie tak samo jak dawniej, a co będzie inaczej.

Przygotujcie dla rodziców zestaw praktycznych wskazówek

o co zadbać przed powrotem do szkoły

co komunikować uczniom i uczennicom (a czego nie komunikować)

jak reagować na trudne zachowania dzieci.

E. Zapewnienie bezpieczeństwa

Wprowadźcie procedury, które zredukują ryzyko transmisji wirusa i maksymalnie zabezpieczają wszystkich pracowników szkoły oraz uczennice i uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej ponownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich.

# data[].attributes.attachment_link.title
Budowanie zespołu klasowego w czasie kryzysu COVID