# data[].attributes.body
Śledząc historyczny rozwój globalny, należy zwrócić uwagę na dwa wydarzenia mające decydujące znaczenie dla tego procesu : koniec II Wojny Światowej i nowy podział polityczny świata oraz upadek w XX w., drugiego po faszystowskim systemu totalitarnego, czyli komunizmu w wydaniu sowieckim. Jednym z efektów zakończenia II wojny światowej był podział świata na podstawie politycznej i ideologicznej oraz stopnia rozwoju społeczno - gospodarczego na trzy grupy państw :

1. kapitalistyczne,

2. socjalistyczne,

3. kraje trzeciego świata.

W latach następnych w różny sposób próbowano określać społeczno - gospodarcze zróżnicowanie świata. Zmieniały się układy polityczne, a te pociągały za sobą zmiany sytuacji społeczno-gospodarczych wielu krajów. Do tych zmian dopasowywano nowe pojęcia. Oprócz pojęcia trzeciego świata mówiono o trzeciej drodze, o państwach rozwijających się i najsłabiej rozwiniętych, o „Północy i Południu”. Terminy te miały podstawowe zadanie : tak nazwać biedę tych krajów, aby nie urazić ludzi tam mieszkających. Nowe pojęcie kraje rozwijające się (używane do dziś przez organizacje międzynarodowe), również było nieprecyzyjne, gdyż sporo krajów zaliczanych do rozwijających się, wcale się nie rozwijało i wciąż się nie rozwija (np. niektóre kraje afrykańskie). Z kolei inne kraje rozwijają się bardzo dynamicznie są to tzw. „małe tygrysy” czyli głównie kraje południowo - wschodniej Azji. Od lat 70-tych modny zaczął być podział świata na bogatą Północ (do tej grupy zaliczano także Australię i Nową Zelandię) oraz biedne Południe.

Przyczyny problemów Biednego Południa :

Można wymienić trzy przyczyny problemów biednego Południa, które wynikają z polityki krajów rozwiniętych wobec krajów rozwijających się i obejmują :

1. Integrującą się w skali światowej gospodarkę, której mechanizmy powodują, że bogaci stają się coraz bogatsi, podczas gdy są społeczeństwa, kraje i narody, wyzyskiwane i marginalizowane, czego rezultatem jest nędza i głód.

2. Międzynarodowy handel, którego niesprawiedliwe zasady, regulowane przez Światową Organizację Handlu (WTO) wyraźnie faworyzują kraje bogate i korporacje międzynarodowe, z oczywistą szkodą dla krajów ubogich, np. niesprawiedliwe ceny ich produktów na rynkach światowych nawet poniżej kosztów produkcji czy też utrudnienia w dostępie do rynków krajów bogatej północy.

3. Niesprawiedliwe zadłużenie zagraniczne zmuszające biedne kraje do spłat olbrzymich odsetek, które wielokrotnie przekraczają ich wydatki na służbę zdrowia, szkolnictwo oraz inne usługi społeczne.

Cechy charakterystyczne Bogatej Północy i Biednego Południa :

Bogata Północ to kraje :

1. demokratyczne,

2. uprzemysłowione,

3. zurbanizowane,

4. kapitalistyczne,

5. których społeczeństwa starzeją się.

Biedne Południe to kraje :

1. rolniczo zacofane,

2. o znacznym wzroście demograficznym,

3. o dużym bezrobociu, szczególnie wśród młodych ludzi,

4. często rządzone przez dyktatury,

5. nękane wojnami domowymi,

6. o wysokim zadłużeniu.

# data[].attributes.body
Temat: Polska w NATO

Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego ( North Atlantic Treaty Organisation – NATO ) powstała w 1949 roku i obecnie liczy 28 państw członkowskich.

Polscy politycy tuż po odzyskaniu niepodległości w 1989 r. rozpoczęli starania o przyjęcie w struktury Paktu Północnoatlantyckiego. Udało się dziesięć lat później. W całej Polsce świętowano tę historyczną chwilę.

Początkowo, w chwili powstania w 1949 roku, celem istnienia NATO była militarna obrona przed atakiem ze strony Związku Radzieckiego i jego sojuszników. Potem pakt stał się organizacją zapewniająca równowagę pomiędzy Wschodem i Zachodem. Po rozpadzie Układu Warszawskiego Sojusz Północnoatlantycki podjął przede wszystkim działania zapobiegające rozprzestrzenianiu się konfliktów lokalnych. Ważną datą w historii NATO jest rok 1999, kiedy jego członkami stały się państwa z dawnej radzieckiej strefy wpływów: Polska, Węgry i Czechy. W następnych latach do paktu przystąpiły inne kraje postkomunistyczne.
W Polsce przebywają obecnie wojska sojusznicze w ramach dwóch inicjatyw:

•    natowskiej
•    amerykańskiej

NATO rozmieściło w okolicach Orzysza jedną z czterech grup bojowych eFP (ang. enhanced Forwad Presence – wzmocniona Wysunięta Obecność). Została ona utworzona przez Stany Zjednoczone przy udziale wojsk z Rumunii, Wielkiej Brytanii oraz Chorwacji. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy Polska uzyskała szczególną rolę w regionalnym systemie bezpieczeństwa. Świadczą o tym stacjonujące na polskim terytorium siły NATO i Stanów Zjednoczonych oraz kierujące nimi dowództwa umieszczone na terytorium Polski.
O szczególnej roli Polski jako dawcy bezpieczeństwa świadczy też pomoc udzielana sojusznikom w postaci wysłania polskich kontyngentów wojskowych na Łotwę, Litwę i do Rumunii.
Obecnie NATO liczy 30 członków, kilka państw oficjalnie kandyduje do NATO.

Odpowiedz na pytanie zadane w diagramie i prześlij odpowiedź na marek.iwona@cku-rudaslaska.edu.pl