# data[].attributes.body
Artykuł.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Branding | agencja brandingowa Warszawa | Trudna sztuka tworzenia silnych marek. Branding, rebranding, reklama, identyfikacja wizualna i inne operacje na otwartym sercu firmy. Brand new world!

# data[].attributes.attachment_link.description
Pytanie głupie tylko z pozoru. Każdy wie: biel i czerwień. Ale: jaka biel i jaka czerwień?

# data[].attributes.headline
Flaga, godło, hymn. Jak dbać o symbole narodowe?

# data[].attributes.subject
Flaga, godło, hymn. Jak dbać o symbole narodowe?

# data[].attributes.body
Artykuł + plansze do pobrania.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Niepodległa - stulecie odzyskania niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.title
Flaga, godło, hymn. Jak dbać o symbole narodowe? - Niepodległa - stulecie odzyskania niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak dbać o polskie symbole narodowe? Czy flagę należy prasować? Jak się zachować podczas odtwarzania Mazurka Dąbrowskiego? „Póki my żyjemy" czy „kiedy my żyjemy"? Odpowiedź na te pytania w trzech krótkich wskazówkach umieszczono na przyjaznych planszach o symbolach narodowych do pobrania. Godło, flaga i hymn towarzyszą mieszkańcom Polski codziennie w szkołach, urzędach czy podczas wydarzeń sportowych.

# data[].attributes.headline
Plastyczne przepisy z flagą Polski w roli głównej

# data[].attributes.subject
Plastyczne przepisy z flagą Polski w roli głównej

# data[].attributes.attachment_link.description
REGULAMIN GRUPY „FORUM BIBLIOTEKARZY" 1. Grupa jest miejscem wymiany dobrych praktyk w gronie bibliotekarzy. 2. Poruszamy tematy ważne dla środowiska, pomagamy innym, zadajemy pytania i wspólnie...

# data[].attributes.body
Interaktywny plakat.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na zajęciach z funkcjonowania osobistego i społecznego poznawaliśmy polskie legendy. Najbardziej przypadły nam do gustu legendy o:

- Lechu Czechu i Rusie- czyli o założeniu Gniezna

Jak działa plakat?
Na obrazie zamieszczone są interaktywne znaczniki, pod którymi wstawione są krótkie bajki z legendami, które opublikowane są na Youtube.
J ak stworzyć taki plakat?
Na stronie www.genial.ly należy dodać swoją grafikę na której za pomocą znaczników podlinkujemy różne treści. Możemy także skorzystać z gotowych szablonów, które zamieszone są na stronie.

Wy też możecie te legendy poznać np. dzięki naszemu interaktywnemu plakatowi, na którym zaczepiliśmy legendy odszukane na portalu Youtube.

Takie plakaty możecie tworzyć na stronie Genially.

# data[].attributes.attachment_link.description
Na zajęciach z funkcjonowania osobistego i społecznego poznawaliśmy polskie legendy. Najbardziej przypadły nam do gustu legendy o: - Lechu Czechu i Rusie- czyli o założeniu Gniezna Jak działa plakat? Na obrazie zamieszczone są interaktywne znaczniki, pod którymi wstawione są krótkie bajki z legendami, które opublikowane są na Youtube.

# data[].attributes.body
Interaktywne  dobble obrazkowe do utrwalania symboli i skojarzeń z Polską.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dobble, to jedna z ulubionych gier naszych uczniów. Dlatego wykorzystujemy ją do nauki, utrwalania różnych treści, ale także do niwelowania dysfunkcji językowych.

Tym razem przygotowałyśmy interaktywne dobble obrazkowe do utrwalania symboli i skojarzeń z Polską.

Gracze muszą jak najszybciej pozbyć się kart, wskazując na wspólny symbol na dwóch kartach, wymawiając nazwę symbolu głośno, doskonaląc przy tym nazwy symboli i skojarzeń z Polską. W celu usprawniania mowy gramy nie na wyścigi, ale spokojnie, klikając w obrazek i wymawiając słowo zgodne z kartą.

Dobble możemy wykorzystać jako pretekst do innych ćwiczeń np. w nazywaniu części mowy, doskonalenia pisowni, układania zdań z wylosowanymi symbolami, a także do poszerzania słownictwa w innym języku.

Link do interaktywnych dobble znajdziecie TUTAJ

# data[].attributes.attachment_link.description
Dobble, to jedna z ulubionych gier naszych uczniów. Dlatego wykorzystujemy ją do nauki, utrwalania różnych treści, ale także do niwelowania dysfunkcji językowych. Tym razem przygotowałyśmy interaktywne dobble obrazkowe do utrwalania symboli i skojarzeń z Polską. Gracze muszą jak najszybciej pozbyć się kart, wskazując na wspólny symbol na dwóch kartach, wymawiając nazwę symbolu głośno, doskonaląc przy tym nazwy symboli i skojarzeń z Polską.

# data[].attributes.body
Zawiera dwanaście wybranych utworów związanych z ważnymi wydarzeniami w historii Polski

# data[].attributes.body
Interaktywne ćwiczenia z flagą.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zbliżające się święta majowe możemy wykorzystać do utrwalania i rozwijania umiejętności matematycznych przez zabawę.

Pomoże nam w tym program genially, dzięki któremu możemy skonstruować dla naszych uczniów ciekawe, niesztampowe i z pewnością atrakcyjne interaktywne ćwiczenia.
My tym razem przygotowałyśmy dla nich ćwiczenia z flagą w tle.
Flaga, jako symbol państwowy jest tylko pretekstem do inicjowania matematycznych zadań. Dzięki niej uczniowie doskonalą logiczne myślenie, orientację przestrzenną, a także umiejętności matematyczne takie jak obliczanie pola powierzchni figur, w tym przypadku prostokąta.

W trakcie ćwiczeń uczniowie:
- poznają parametry flagi,
- układają flagę z podanych elementów,
- obliczają pole powierzchni flagi na podstawie danych,
- rysują własną flagę i obliczają jej pole.
- tworzą flagę poprzez kolorowanie kratek na kratownicy, ustalając jej współrzędne.

Często pytacie Państwo jak sprawić, by elementy na planszy poruszały się. Należy uaktywnić łapkę- opcję drag elements. Najpierw ikonka zębatki, w prawym górnym rogu.

Strona genial.ly znajduje się TUTAJ

Interaktywne ćwiczenia z flagą w tle znajdują się TUTAJ

Link do ćwiczeń: https://view.genial.ly/5ea55193d407580db9126be2/interactive-content-untitled-genially

# data[].attributes.attachment_link.title
ZADANIA Z FLAGĄ W TLE- POLE POWIERZCHNI I INNE

# data[].attributes.attachment_link.description
Zbliżające się święta majowe możemy wykorzystać do utrwalania i rozwijania umiejętności matematycznych przez zabawę. Pomoże nam w tym program genially, dzięki któremu możemy skonstruować dla naszych uczniów ciekawe, niesztampowe i z pewnością atrakcyjne interaktywne ćwiczenia. My tym razem przygotowałyśmy dla nich ćwiczenia z flagą w tle.

# data[].attributes.body
Ćwiczenia związane z symbolami Polski .

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
POLSKA

Wykonaj zadania, przechodząc do kolejnych stron.Powodzenia!

oprawcowała: Zyta Czechowska

Dopasuj zdjęcia do podpisów

PREZYDENTAndrzej Duda

PREMIERMateusz Morawiecki

Dopasuj symbole Polski do nazw.

flaga

godło

hymn

KLIKNIJ NA SYMBOL

flaga

godło

hymn

PODZIAŁ ADMINISTRACYJNYPOLSKI

POMORSKIE

WIELKOPOLSKIE

OPOLSKIE

PODLASKIE

ŁÓDZKIE

WARMIŃSKO-MAZURSKIE

ZACHODNIOPOMORSKIE

ŚLĄSKIE

KUJAWSKO-POMORSKIE

MAZOWIECKIE

MAŁOPOLSKIE

PODKARPACKIE

ŚWIĘTOKRZYSKIE

DOLNOŚLĄSKIE

LUBELSKIE

LUBUSKIE

PAŃSTWA- SĄSIEDZI POLSKI

sprawdź odpowiedź

UŁÓŻ PUZZLE

WYKONAJ ĆWICZENIE

# data[].attributes.attachment_link.description
POLSKA Wykonaj zadania, przechodząc do kolejnych stron.Powodzenia! oprawcowała: Zyta Czechowska Dopasuj zdjęcia do podpisów PREZYDENTAndrzej Duda PREMIERMateusz Morawiecki Dopasuj symbole Polski do nazw.

# data[].attributes.body
Ćwiczenia interaktywne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święta Majowe

1. Maja - Dzień Pracy

2. Maja - Święto Flagi

3. Maja - Święto uchwalenia Konstytucji

Święta majowe - jakie i kiedy?

Święto Pracy

Dzień 1. maja wiele osób kojarzy z tzw. pochodami pierwszomajowymi, które odbywały się w Polsce w czasach PRL. Nie jest to jednak polskie święto, lecz międzynarodowe. Święto Pracy 1. maja na świecie obchodzone jest corocznie od 1890 roku. Z kolei w Polsce Święto Pracy zostało ustanowione świętem państwowym od 1950 roku.

Święto Flagi

Świeto Narodowe Trzeciego Maja

Symbole narodowe

Kodeks młodego patrioty

Polska w pytaniach i odpowiedziach

Wykonaj zadania

Polskie miasta

Zaszyfrowane wyrazy

Różności

Zagraj!

2

1

3

Wykonaj swój kotylion - powodzenia! :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Święta majowe by zdancewiczbeata on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Święta Majowe 1. Maja - Dzień Pracy 2. Maja - Święto Flagi 3. Maja - Święto uchwalenia Konstytucji Święta majowe - jakie i kiedy? Święto Pracy Dzień 1. maja wiele osób kojarzy z tzw. pochodami pierwszomajowymi, które odbywały się w Polsce w czasach PRL. Nie jest to jednak polskie święto, lecz międzynarodowe.

# data[].attributes.body
Quiz.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sprawdź swoją wiedzę o genezie Święta Pracy!

# data[].attributes.body
Poradnik metodyczny.

# data[].attributes.headline
Nasza paczka i niepodległość „Konstytucja” 

# data[].attributes.subject
Nasza paczka i niepodległość „Konstytucja” 

# data[].attributes.body
Fragment książki.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czytanie przed spaniem - Nasza paczka i niepodległość „Konstytucja”

# data[].attributes.attachment_link.description
„3 maja zwołałem naradę przy ławce dziadka. – Musimy ustalić podział obowiązków w bazie – oznajmiłem, gdy cała paczka zgromadziła się już wokół ławki. – Znowu trujesz – jęknął Malinowski”. Czyta Krzysztof Tyniec

# data[].attributes.headline
Nasza paczka i niepodległość „Święto pracy” 

# data[].attributes.subject
Nasza paczka i niepodległość „Święto pracy” 

# data[].attributes.body
Fragment książki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

„Pierwszego maja pokłóciliśmy się. Najpierw ja i Malinowski, a potem cała nasza paczka. Poszło o...

Moja lista Usuń z mojej listy

„Pierwszego maja pokłóciliśmy się. Najpierw ja i Malinowski, a potem cała nasza paczka. Poszło o... ROZWIŃ

„Pierwszego maja pokłóciliśmy się. Najpierw ja i Malinowski, a potem cała nasza paczka. Poszło o pracę, a w każdym razie zaczęło się od tego, że zarządziłam sprzątanie bazy". Czyta Katarzyna Kwiatkowska ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.title
Czytanie przed spaniem - Nasza paczka i niepodległość „Święto pracy"

# data[].attributes.attachment_link.description
Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy. Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie. Dziękujemy! Redakcja TVP VOD WYŁĄCZ BLOKADĘ „Pierwszego maja pokłóciliśmy się. Najpierw ja i Malinowski, a potem cała nasza paczka. Poszło o... Moja lista Usuń z mojej listy „Pierwszego maja pokłóciliśmy się.

# data[].attributes.body
Artykuł

# data[].attributes.attachment_link.description
Obchody majowego Święta Pracy to nie tylko nasza lokalna, polska tradycja czy też spuścizna PRL-u, jak się niektórym wydaje. To upamiętnienie heroicznej walki o lepsze warunki zatrudnienia dla pracowników i pracownic na całym świecie. Korzenie święta sięgają końca XIX wieku…

# data[].attributes.body
Artykuł.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podczas przygotowań do obchodów 1 maja w 1949 r. władza stanęła wobec nie znanego dotąd problemu: zabrakło materiału na flagi i szturmówki. W związku z grudniowymi uroczystościami towarzyszącymi scaleniu PPS i PPR zużyto 600 tys. metrów kwadratowych tkaniny, a już miesiąc później komitety organizujące pochody pierwszomajowe zażądały drugie tyle.
Na naradach partyjnych z troską mówiono o „problemie deficytu czerwonego płótna". Obchody Święta Pracy były wszak dla władz komunistycznych sprawą najważniejszą, a ich huczny i masowy przebieg stawiano sobie za punkt honoru. Jak się okazuje w cztery lata po wojnie rozmach propagandowych ceremoniałów osiągnął apogeum: „Już sprzed Politechniki nie odjeżdża drabina strażacka, która ciągle wiesza i zdejmuje napisy, flagi i transparenty. Nawet nikt nie wie, czy to święto pokoju, przyjaźni, wyścig pracy, czy też inne ja¬kieś tragiczne błazeństwo" - zanotował w swoim dzienniku wybitny matematyk Hugo Steinhaus.

Międzynarodowe Święto Pracy zostało ustanowione przez Drugą Międzynarodówkę w 1891r. dla upamiętnienia wcześniejszego o pięć lat protestu robotników w Chicago, krwawo stłumionego przez policję. W II Rzeczpospolitej obchody 1 Maja, organizowane przez Polską Partię Socjalistyczną, stanowiły wyraz protestu przeciwko systemowi. Po wojnie - przeobraziły się w propagandowy rytuał, mający legitymizować system.

Formalnie 1 Maja stał się ustawowym świętem państwowym dopiero w roku 1950, jednak od roku 1945 dla wszystkich było oczywiste, że dla rządzących rocznica ta ważniejsza jest niż wszystkie inne. Uroczystości obowiązkowo odbywały się w całym kraju: poczynając od Warszawy, gdzie na trybunie ustawiało się całe kierownictwo partyjno-rządowe, aż po wsie i małe miasteczka.

Przebieg uroczystości był starannie reżyserowany: na podstawie co roku aktualizowanych wytycznych Biura Politycznego komitety partyjne w całym kraju przygotowywały scenariusze pochodów. Ustalano treść haseł na transparentach i zatwierdzano projekty dekoracji. Wyjątkową uwagę przywiązywano do podobizn przywódców niesionych przez manifestantów, sporządzając szczegółowe instrukcje czyje wizerunki, w jakich formatach i proporcjach powinny być eksponowane w czasie pochodu. W szkołach i fabrykach organizowano „próby generalne" podczas których manifestanci uczyli się skandowania haseł, ćwiczyli noszenie dekoracji i maszerowanie w równych odstępach.

Uczestnicy pochodu podzieleni byli na „kolumny" i „oddziały", co miało umożliwić kontrolę nad tłumem liczącym dziesiątki a nieraz i setki tysięcy osób. W dużych miastach nad przebiegiem imprezy czuwał komendant pochodu, któremu podlegali dyrektorzy kolumn. Niczym zawiadowca stacji kierował ruchem i za pośrednictwem telefonu nakazywał włączenie się do pochodu kolejnych grup, oczekujących w punktach zbiórki.

1-majowy ceremoniał było to widowisko zaprojektowane z ogromnym rozmachem. Manifestanci kostiumem, rekwizytami i gestykulacją wskazywali wykonywany przez siebie zawód. Odgrywali rolę zbiorowego aktora: tworzyli żywe alegorie ideologicznych cnót i wartości.

Najczęściej wyobrażane były zawody związane z pracą fizyczną. Hutnicy maszerowali w maskach ochronnych, górnicy nosili kaski i zarzucone na ramię świdry; junacy Służby Polsce trzymali łopaty, pracownicy budowlani mieli na twarzach okulary spawalnicze. Strażacy defilowali z wężami gaśniczymi, lekarze w kitlach i ze stetoskopami, rybacy nieśli sieci, murarze - kielni, rolnicy - wycięte z kartonu snopy zboża, rozmiarami przypominające wielkanocne palmy.

Nauczyciele akademiccy maszerowali razem ze studentami, w kolejnych szeregach szli aktorzy, literaci, artyści. Starsi wiekiem twórcy mieli prawo uczestniczyć w pochodzie, jadąc na platformie ciężarówki. Obok maszerowali dziennikarze, trzymając transparenty z powiększonymi do ogromnych rozmiarów szpaltami gazet. W przestrzeni nad pochodem gęsto było od niesionych przez manifestantów flag, emblematów, kwiatów, transparentów, symboli i portretów. Czasami były one ułożone w geometrycznym porządku, a czasami migotały wielobarwną pstrokacizną, zawsze jednak nad głowami maszerujących rozpościerał się kolorowy obłok.

W latach 50 charakterystycznym elementem uroczystości były gigantycznych rozmiarów portrety Stalina (większe) i Bieruta (wyraźnie mniejsze) z mozołem niesione przez manifestantów na specjalnych rusztowaniach.

W sformalizowanym i powtarzalnym świecie komunistycznych rytuałów okazję do popisania się inwencją stwarzały modele i makiety, wiezione na ciężarówkach lub noszone przez poszczególne kolumny. Pracownice fabryki słodyczy niosły ogromną kartonową tabliczkę czekolady, pracownicy elektrowni trzymali nad głowami model turbiny parowej, budowniczowie Pałacu Kultury dźwigali makietę budynku. Noszono modele radiostacji, fabryk, kopalnianych dźwigów oraz trakcji wysokiego napięcia, wożono tokarki i transformatory. Wśród robotniczych kolumn jechały koparki, dźwigi, buldożery, spychacze, kombajny, traktory i snopowiązałki - pochód maszyn symbolizujący nowoczesność i potęgę socjalistycznej gospodarki. Dla kontrastu pokazywano także symbole „przedwojennego zacofania": obok kolumny lśniących traktorów szedł nędznie ubrany chłop, prowadzący konia zaprzęgniętego do sochy.

Pokazy te odgrywano niczym na scenie - przed dygnitarzami, którzy dobrotliwym uśmiechem i gestem dłoni pozdrawiali wiwatujące tłumy. Scenografia święta uwypuklała dystans między rządzącymi i rządzonymi. Trybuna, z której I sekretarz przyjmował pochody i defilady wyglądała jak część fortyfikacji: od strony ulicy mierzyła 4 metry wysokości. Z roku na rok jej konstrukcja stawała się coraz bardziej zwarta. W roku 1952 pojawił się płócienny dach, w 1954 - materiał zastąpiono solidniejszym, sztywnym budulcem, dodano także tylną ścianę trybunę. Budowla przed gmachem Komitetu Centralnego zaczęła przypominać basztę. Ta metafora stała się jeszcze bardziej dosłowna po roku 1956, kiedy przywódcy partii oglądali pochód z trybuny przed Pałacem Kultury.

Warto dodać, że miejsce na podium miało dużą wartość symboliczną. Obecność na pierwszomajowej trybunie pozwalała zaznaczyć swoje miejsce w hierarchii władzy. Najwidoczniej na podwyższeniu ustawiało się więcej osób niż pierwotnie przewidywano, stąd notorycznie zdarzały się incydenty, takie jak ten w Aleksandrowie Kujawskim, gdzie „w czasie defilady na połowie trybuny zerwała się podłoga i obecni przedstawiciele Partii i władz spadli na ziemię".

W dniu święta funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa mieli pełne ręce roboty. Podsłuchiwali rozmowy przechodniów, kontrolowali czy treść transparentów jest zgodna z odgórnymi wytycznymi, pilnowali, aby nie doszło do „wrogich wystąpień", a także - by uczestnicy pochodu nie uciekli przed jego zakończeniem. Od 1945 aż do 1988 r. masowy udział w święcie władze wymuszały represjami. W 1946 mieszkaniec Łodzi komentował ironicznie: „U nas dziś duża i piękna uroczystość. Wszyscy poszli na pochód, a kto został w domu, to ten jutro 2 maja traci od razu pracę i idzie na bruk - bez chleba! Więc entuzjazm szalony i tłumy ludzi".

Fałsz propagandowych komentarzy oburzał nie mniej niż wcześniejszy szantaż: „Na defiladzie nie było żadnego entuzjazmu. Z twarzy defilujących można było wyczytać słowa "Każecie nam, to idziemy". - pisał w liście do domu wrocławski student - A dzisiaj przez radio z samego rana mówili, ze wszyscy maszerowali z chęci, że widać było radość w oczach ludzi. Jacy oni są wariaci, tak w oczy kłamać, przecież każdy widział jak było".

Obywatele spędzani na pochód groźbą utraty pracy nie zawsze stosowali się do oficjalnego scenariusza. Tradycja zakłócania oficjalnych pochodów jest równie długa jak przymus uczestniczenia w nich. Już w 1946 r. zdarzało się, że lokalni dygnitarze byli wygwizdywani lub oblewani wodą, a wśród transparentów pojawiały się hasła protestujące przeciwko „sowieckiej okupacji" i „wyzyskowi nowych władz".

Niekiedy społeczeństwo starało się wykorzystać ceremoniał wbrew oficjalnemu scenariuszowi, nadać mu rys autentyczności. Raporty ubeków obfitują w opisy takich sytuacji. Np. w 1949 r. podczas manifestacji w Szczecinie, jeden z chłopów „włączył się do pochodu swojej gromady i wiózł na taczkach dwa pełne worki z napisami "podatek" i malutki z napisem "to dla biednego chłopa". Gdy zwrócono mu uwagę, chłopi wystąpili z pochodu, mówiąc "nie chcecie, abyśmy prawdę pokazali"". Z kolei. „w Kluczborku straż pożarna usiłowała wystąpić z obrazem świętego Floriana. Kiedy nie pozwolono im na to, komendant upił się, a cała straż pożarna nie wyszła na manifestację".

Baczny nadzór ze strony władz oraz surowe kary wymierzane za „wrogie prowokacje" na długie lata położyły kres wybrykom podczas pochodów. Pierwszomajowe manifestacje partia traktowała ze śmiertelną powagą - niemal jak obrzęd magiczny, gwarantujący trwałość ustroju. Wszelkie zakłócenia ceremoniału urastały do rangi świętokradztwa.

Pierwsze symptomy rodzącego się oporu społecznego pojawiły się w połowie lat 60. 1 maja 1966 grupa kontestujących studentów Uniwersytetu Warszawskiego (wkrótce przylgnie do nich nazwa „komandosi") zorganizowała demonstrację na pl. Defilad, wprost przed obliczem Gomułki i jego świty. Ponieważ przygotowane transparenty z wywrotowymi hasłami zostały po krótkiej szarpaninie odebrane przez działaczy Komitetu Uczelnianego, studenci zdecydowali się je skandować.

Również w roku 1968, już po stłumieniu przez władze fali marcowych strajków na wyższych uczelniach, pochodom pierwszomajowym w wielu miastach towarzyszyły antyrządowe demonstracje. Najgwałtowniejsze wystąpienia miały miejsce we Wrocławiu. Leon Kieres, wówczas student drugiego roku prawa Uniwersytetu Wrocławskiego, wspominał w rozmowie z Teresą Torańską: „Nie wiedziałem, że studenci szykują pochód "drugiego obiegu", nie miałem bliskich kontaktów z elitami studenckimi. Przypadkowo znajdowałem się pod PDT-em, gdy nagle zobaczyłem grupę studentów z Politechniki z antysocjalistycznymi, jak się wtedy mówiło, transparentami. Przyłączyłem się do nich. Przemaszerowaliśmy pod trybuną honorową, wznosząc okrzyki: "Prawdę dziś mówi >>Miś<<" oraz "Czytajcie >>Świerszczyk<<, bo nie kłamie". Oficjele, słysząc, co krzyczymy, stali przerażeni, a generał wojsk sowieckich, który nie znał polskiego, z uśmiechem bił nam brawo. Myślał prawdopodobnie, że jesteśmy wspaniałą młodzieżą, która spontanicznie wyległa na ulice."

To, co w latach 60 było jeszcze nieczęstym aktem odwagi, w ostatniej dekadzie PRL stało się nieodłącznym składnikiem pierwszomajowych uroczystości. Oto w roku 1981 organizatorzy oficjalnych obchodów musieli zrobić miejsce dla działaczy „Solidarności". Wspólnie urządzane pochody i akademie w istocie zamieniały się w opozycyjne wiece, podczas których protestowano przeciwko partyjnej dyktaturze i uzależnienia Polski od ZSRR. „W wielu województwach działalność "S" była agresywna [...] ujawniło się sporo przypadków nacjonalizmu i antyradzieckości" - mówił zatroskany Stanisław Kania na posiedzeniu Biura Politycznego.

Wprowadzenie stanu wojennego bynajmniej nie uwolniło władzy od kłopotów. Jak czytamy w tajnym sprawozdaniu Wydziału Organizacyjnego KC „W dniu 1 maja [1982] doszło do prób zakłócenia atmosfery uroczystości. W Gdańsku grupa 3-4 tysięcy osób zgromadziła się przy drugiej bramie stoczni im Lenina i zwartą kolumną przeszła do Kościoła Mariackiego, gdzie w mszy wzięło udział ok. 20 tys. osób. Następnie 8-10 tys. osób przeszło w kierunku Wrzeszcza trasą pochodu 1-majowego. W Gdyni uformował się kontrpochód liczący 1500-2000 osób. Obie demonstracje zakończyły się w godzinach popołudniowych. W Szczecinie w godzinach 11.20-14.15 doszło do demonstracji pod wrogimi hasłami z udziałem ok. 5 tys. osób pod pomnikiem stoczniowców poległych w r. 1970. W Toruniu wroga demonstracja odbyła się pod pomnikiem Kopernika z udziałem kilku tysięcy osób. W Warszawie pod kościołem św. Anny zgromadziło się ok. 12 tys. osób, a w okolicach Uniwersytetu Warszawskiego - ok. 500 osób. Obie grupy demonstrowały pod hasłami poparcia dla "Solidarności" i usiłowały dotrzeć w rejon pl Teatralnego."

Mimo wysiłków milicji i SB, zatrzymywania opozycjonistów na 48 godzin, oraz wzmożonej inwigilacji tras pochodów, pierwszomajowe rytuały przynosiły władzy coraz więcej wizerunkowych porażek. Do bodaj najgwałtowniejszych starć doszło w roku 1985. Do gdańskiego pochodu udało się przyłączyć nie tylko manifestantom prowadzonym przez Wałęsę, ale też grupie radykalnych anarchistów spod znaku Ruchu Społeczeństwa Alternatywnego. W czasie kiedy oddziały ZOMO zajęte były eskortowaniem Wałęsy i jego sympatyków, około tysiąca młodych ludzi z czarny flagami wtargnęło między oficjalne delegacje zakładów pracy. Jednocześnie udało im się zniszczyć megafon nadający propagandowe hasła. Na pobliskiej trybunie honorowej zapanowała nerwowa atmosfera: I sekretarz KW robił wyrzuty komendantowi milicji, konsul radziecki dopytywał się, czy aby na pewno przebieg obchodów został zatwierdzony przez Wydział Propagandy.

W końcu zdecydowano się siłą usunąć anarchistów z pochodu. Zadanie to przypadło cywilnym funkcjonariuszom SB, którzy zaatakowali z taką brutalnością, że doprowadzili do wybuchu paniki również wśród „legalnych" manifestantów. Odświętnie ubrani delegaci rozbiegli się w popłochu, porzucając czerwone sztandary i transparenty z napisem „PZPR gwarantem porozumienia narodowego". Walki uliczne z użyciem gazu, armatek wodnych i transporterów opancerzonych trwały jeszcze wiele godzin; anarchiści nie pozostawali dłużni, walcząc w zorganizowanych grupach i miotając w milicję kawałkami płyt chodników.

Podziemna „Solidarność" stopniowo stawała się coraz bardziej skuteczna w organizowaniu kontr pochodów i „psuciu" przebiegu oficjalnych uroczystości. Dziennikarze obsługujący telewizyjne transmisje dostali szczegółowe instrukcje, jak reagować w razie gdyby w polu widzenia kamer doszło do „ewentualnych wydarzeń wykraczających poza scenariusz i założenia organizacyjne pochodu".

W roku 1986 opozycji udało się znacząco zmniejszyć frekwencję na partyjnych pochodach dzięki akcji dzwonienia do zakładów pracy - rozmówcy podszywali się pod działaczy miejscowych komitetów i zawiadamiali, że z powodu katastrofy w Czarnobylu manifestacje zostały odwołane. Dwa lata później już w kilkunastu miastach wojewódzkich przemaszerowały opozycyjne pochody, niekiedy brutalnie rozpędzane przed samą trybuną honorową.

1 maja 1989 r. PZPR po raz pierwszy w swej historii odwołała pochody z okazji Święta Pracy, bojąc się że legalna już „Solidarność" może je całkowicie zdominować. Biuro Polityczne postanowiło, że tym razem „techniki propagandowe" należy wykorzystać podczas rozpoczynającej się kampanii wyborczej. Rychło miała się okazać, że i na tym polu partia poniosła sromotną porażkę.

dr Piotr Osęka

Autor jest adiunktem w Instytucie Studiów Politycznych PAN i wykładowcą Collegium Civitas.

Plakaty zamieszczone w artykule pochodzą ze zbiorów Muzeum Historii Polski.

# data[].attributes.attachment_link.description
Podczas przygotowań do obchodów 1 maja w 1949 r. władza stanęła wobec nie znanego dotąd problemu: zabrakło materiału na flagi i szturmówki. W związku z grudniowymi uroczystościami towarzyszącymi scaleniu PPS i PPR zużyto 600 tys. metrów kwadratowych tkaniny, a już miesiąc później komitety organizujące pochody pierwszomajowe zażądały drugie tyle.

# data[].attributes.body
Utrwalania nazw państw Unii oraz rozpoznawanie flag poprzez programowanie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Specjalni czyli nowe technologie w szkołach specjalnych

# data[].attributes.body
Interaktywne ćwiczenia  rozwijające logiczne myślenie na kratownicy, które pozwalają na utrwalenie symboli narodowych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zbliżające się święto narodowe , skłoniło nas do przygotowania kilku ćwiczeń w programie genially.

To świetne, również w wersji bezpłatnej narzędzie, w którym stworzymy interaktywne plakaty, gry, prezentacje, quizzy i inne.

Nasza propozycja, to ćwiczenia rozwijające logiczne myślenie na kratownicy. Bohaterką jest mucha, która przemieszcza się po planszy na odpowiednie pola, odczytując współrzędne.
Przy okazji ćwiczeń uczniowie utrwalają symbole narodowe.

Jak opublikować taki zbiór uczniom?
To nic trudnego, wystarczy wysłać link do zasobu, który genially automatycznie generuje.
Nie musisz zasypywać uczniów kilkoma linkami, wystarczy jeden i dziecko może w swoim tempie, w czasie kiedy ma wolne wykonywać wybrane zadanie.

Link do ćwiczeń z muchą znajduje się TUTAJ

# data[].attributes.attachment_link.title
PATRIOTYCZNA MUCHA - ĆWICZENIA W GENIALLY

# data[].attributes.attachment_link.description
Zbliżające się święto narodowe , skłoniło nas do przygotowania kilku ćwiczeń w programie genially. To świetne, również w wersji bezpłatnej narzędzie, w którym stworzymy interaktywne plakaty, gry, prezentacje, quizzy i inne. Nasza propozycja, to ćwiczenia rozwijające logiczne myślenie na kratownicy. Bohaterką jest mucha, która przemieszcza się po planszy na odpowiednie pola, odczytując współrzędne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ojczyzno Nasza, gdy liberum veto

Każdego posła sejm twój rozbijało

Ono bywało anarchii zaletą

Wolę magnatów narzucić jej chciało.

To Konstytucja z chaosem skończyła

Wolną elekcję królewską zniesiono

Litwa z Koroną w całość się złączyła

Mieszczan i szlachtę w równych zamieniono.

Rząd jednolity został utworzony

Sejm oraz senat wówczas już powstały

Konfederacje wszelkie też zniesiono

I podwaliny wolności zostały.

Dziś prawie nikt już o tym nie pamięta

Majowe święto okazją do grilla

Władza komercji przez ludzi przeklęta

Trwa w naszym życiu jak ulotna chwila.

że kiedyś dzieciom broniono

Że się po polsku czytać uczono

o historii polskiej mówić było można?

Jakże jesteśmy szczęśliwe

dziś my - polskie dzieci,

w wolnym urodzone kraju!

Jakże jasno dziś nam Biały Orzeł świeci

w dniu Trzeciego Maja!

Dziś w wolnej Polsce naród cały

święci ten dzień radosny,

Boże, ludzie Twoi przyszli

Dziękować Ci w Twojej sieni,

Że z dawnych nierządów wyszli,

Łaską Twoją podźwignieni!

Sąsiad stanął zadziwiony:

"Tenże to naród zgubiony?"

Jak się kraj nasz chwały dobił;

Bo nie wiedzą, co się stało,

Że Bóg sam wszystko to robił!

Że Ty byłeś między nami!

Zbierał serca na swe łono

I natchnął je duchem zgody,

I dał stałość niezwalczoną.

Tak sam pełniąc dzieło całe.

Jeszcze nam stąd zjednał chwałę.

Chodzimy, włożywszy wieńce.

Szatą łask Pańskich odziani!

Gdzie stanie lud Bogu miły.

Za to wszystkie kraju stany

Niesiemy Ci, Boże, dzięki,

Mocą dzielnej Twojej ręki.

I dzień ten Pańskiej opieki

Święcić będziemy na wieki.

Franciszek Karpiński

Rzucajmy kwiaty po drodze,

Jakże ten król nasz bogaty!

Skarb jego - serc miliony.

Dniu radości, dniu wesela!

Niechaj okrzyk w niebo strzela

Vivat! Vivat! Trzeci Maj!

Odrodzenia ziścił sen ...

w upojeniu cudnem, młodem

niech nam dzień rozbłyska ten

Trzeci Maja! ... Wielki Boże!

dłonie bratnie złączmy wraz!

Cóż się oprze, któż nas zmoże?

Bóg nad nami! Polska w nas!

Zorza świta, dzień się rodzi

- Po wolności sięgnij raj!

W górę serca starzy, młodzi!

Vivat! Vivat! Trzeci Maj.

Trzeci Maja radością wiosenną

wszystkich ludzi dziś w Polsce powitał,

Sztandarami biało-czerwonymi

umaiła się Rzeczpospolita.

Umaiły się też pierwszym kwieciem

łąki, pola i w ogrodach drzewa,

Maj się pieśnią zwycięskiej wiosny

zgodnym chórem z ludzi rozśpiewał.

Rozpłynęła się już pieśń radosna

głośnym echem po ojczystym kraju

- Witaj, witaj, Majowa Rocznico,

Rozwiń skrzydła, orle biały -

Do przeszłości Polski całej

w sercach naszych miłość wznieć!

Ty nam drogi w przyszłość wskaż;

Chrobrych myśli i Maja brzask

- wykuć czynem w Polski blask.

Rozwiń skrzydła, orle biały,

szybuj w niebo, w słońce leci ...

Wolny, silny, w pełni chwały,

siłę polskiej woli nieć!...

Ducha polski wciąż odradzać

I ludzkości drogę wskazać ...

Tak ślubujem - w Trzeci Maj.

Maj - rocznica pięknych serc ,

Maj - rocznica wielkich myśli .

Tym , co dawno przeminęli ,

Hołd składają ci , co przyszli .

Choć przeminął dawno wiek ,

Dawno hasła się zmieniły ,

Lecz z przeszłości czerpał siły .

Z tych w ciemnościach jasnych chwil ,

w jedną całość Polski stany,

Miłość ponad wszystko trwała .

Tym , co w Polsce dali myśl ,

Aby stworzyć cud majowy ,

Cześć z oddaniem złóżmy dziś

Przed pamiątką chyląc głowy .

świeć naszej polskiej krainie,

ucieszymy Ciebie piosenką

przy hulance i przy winie.

Witaj Maj, Trzeci Maj!

u Polaków błogi raj!

Nierząd braci naszych cisnął

gnuśność w ręku króla spała,

a w ten Trzeci Maj zabłysnął

i nasza Polska powstała.

Wiwat wielki Kołłątaj!

# data[].attributes.attachment_link.title
Animowane obrazki i wierszyki - Rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 maja

# data[].attributes.attachment_link.description
Ojczyzno Nasza, gdy liberum veto Każdego posła sejm twój rozbijało Ono bywało anarchii zaletą Wolę magnatów narzucić jej chciało. To Konstytucja z chaosem skończyła Wolną elekcję królewską zniesiono Litwa z Koroną w całość się złączyła Mieszczan i szlachtę w równych zamieniono. Rząd jednolity został utworzony Sejm oraz senat wówczas już powstały Konfederacje wszelkie też zniesiono I podwaliny wolności zostały.

# data[].attributes.body
Lekcja wiedzy o społeczeństwie.

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Lekcja muzyki.

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Lekcja dla starszych klas szkoły podstawowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

Preambuła do Ustawy Rządowej z dnia 3 maja 1791 roku

Julian Ursyn Niemcewicz Powrót posła

Adam Mickiewicz Pan Tadeusz

Przypomnijmy najważniejsze daty związane z uchwaleniem i obchodami Konstytucji 3 Maja, pierwszej w Europie i drugiej na świecie (po amerykańskiej) nowoczesnej, spisanej konstytucji.
K A L E N D A R I U M

1791 - uchwalenie przez Sejm Wielki Konstytucji 3 Maja
1792 - obchody pierwszej rocznicy uchwalenia Konstytucji; ceremonia wmurowania kamienia węgielnego pod Świątynię Opatrzności Boskiej w Ujazdowie jako wyraz dziękczynienia za uchwalenie Ustawy Rządowej
1891 - obchody stulecia uchwalenia Konstytucji 3 Maja w trzech zaborach i na emigracji
1919 - rocznica uchwalenia Konstytucji staje się świętem narodowym
1924 - ustanowienie przez papieża Piusa XI święta Matki Bożej Królowej Polski dla upamiętnienia Konstytucji 3 Maja
1951 - zniesienie Święta przez władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej
1966 - kościelno‑patriotyczne obchody milenium chrztu Polski na Jasnej Górze z głównymi uroczystościami 3 maja
1980 - odrodzenie tradycji niezależnego świętowania 3 Maja, demonstracja w Gdańsku
1990 - przywrócenie przez Sejm Narodowego Święta Trzeciego Maja

W przypadku braku możliwości rozwiązania zadania z klawiatury lub trudności z odczytem przez czytnik ekranu skorzystaj z innej wersji zadania.

(łac. conservare - zachowywać, przechowywać, utrzymywać) osoba silnie przywiązana do tradycji i niechętna zmianom.

http://www.epodreczniki.pl/reader/c/131473/v/latest/t/student‑canon http://www.epodreczniki.pl/reader/c/131473/v/latest/t/student‑canon/m/j0000000D4B1v38

(łac. constituere - ustanawiać, urządzać) najważniejsza ustawa w państwie, określająca ogólne zasady jego ustroju.

(łac. dosłownie: wolne, nie pozwalam)w dawnej Polsce: zasada umożliwiająca na skutek protestu jednego posła zerwanie sejmu i uchylenie podjętych uchwał.

(łac. praeambulum, od praeambulare - iść wcześniej) uroczysty wstęp poprzedzający właściwy tekst jakiegoś ważnego aktu prawnego.

RolocKVcTvCps 1

Na ekranie pokazane jest w ramce Ćwiczenie 1. zatytułowane „Czym jest preambuła?". Pod tytułem podane jest polecenie, które brzmi: „Wskaż poprawną odpowiedź". Poniżej znajduje się sześć niedokończonych zdań. Pod każdym z nich znajdują się okienka, w których jest napis „Wybierz odpowiedź" i strzałka w dół. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczone są klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności wykonania ćwiczenia.

Wskaż poprawną odpowiedź

najważniejszy akt prawny w państwie, jego słabą pozycję w Rzeczpospolitej Obojga Narodów, uroczysty wstęp do aktu prawnego, mądrość polityczną i roztropność króla, początek tekstu, od uchwalenia dokumentu zależy los ojczyzny, zwrócenie uwagi na chrześcijańskie korzenie Rzeczpospolitej Obojga Narodów, rodzaj inwokacji, każdy akt prawny, nie mają żadnego znaczenia, podniosłym, rozbudowana apostrofa, potocznym, wskazanie innym krajom wzoru postępowania, wyjednanie u Boga łaski, jego znaczenie w Rzeczpospolitej Obojga Narodów, określone prawem zasady postępowania, w państwie panuje chaos, pokazanie, że każdy akt prawny powinien nawiązywać do spraw wiary, artystycznym, dokument kościelny regulujący kwestie religijne, poprzednia konstytucja zdezaktualizowała się, kolokwialnym, żądają tego państwa ościenne

1. Preambuła to: ............................................................................................................................................................ .
2. Konstytucja to: ............................................................................................................................................................ .
3. Preambuła napisana jest stylem ............................................................................................................................................................ .
4. Preambuła wyjaśnia, ze Polsce potrzebna jest ustawa zasadnicza, ponieważ ............................................................................................................................................................ .
5. Określenia króla Stanisława Augusta zawarte w preambule podkreślają ............................................................................................................................................................ .
6. Odwołanie do Boga w preambule ma na celu ............................................................................................................................................................ .

REPE4pOAGaoX3 1

Na ekranie pokazane jest w ramce Ćwiczenie 2. zatytułowane „Sarmata kontra patriota". Pod tytułem podane jest polecenie, które brzmi: „Przyporządkuj bohaterom ich cechy i postawy (przeciągnij i upuść)". Poniżej znajdują się dwa duże pola podpisane „PODKOMORZY" i „STAROSTA", a pod nimi osiemnaście kafelków, którymi należy uzupełnić pola. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczone są klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności wykonania ćwiczenia.

Przyporządkuj bohaterom ich cechy i postawy (przeciągnij i upuść).

postępowy, Patriota, przeciwnik zmian, postać pozytywna, rozumie konieczność reform, światły, popiera postanowienia sejmu, ograniczony, wychował syna w duchu patriotycznym, krytykuje zrywanie sejmów, zwolennik złotej wolności szlacheckiej, chwali <i>liberum veto</i>, nie rozumie potrzeby zmian, chwali się tym, że nie czyta książek, zwolennik nowego porządku, Konserwatysta, postać negatywna, nie lubi czytać

RclCcM9ej9fFe 1

Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania drugiego. Ćwiczenie ma tytuł: „Sarmata kontra patriota". Polecenie ćwiczenia brzmi: „Przyporządkuj bohaterom ich cechy i postawy". Poniżej znajduje osiemnaście cech i postaw. Obok każdej cechy zamieszczona jest rozwijana lista. Na liście należy zaznaczyć postać, której odpowiada dana cecha lub postawa. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczone są klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności wykonania ćwiczenia.

Przyporządkuj bohaterom ich cechy i postawy.

PODKOMORZY, PODKOMORZY, STAROSTA, STAROSTA, STAROSTA, PODKOMORZY, STAROSTA, PODKOMORZY, STAROSTA, PODKOMORZY, PODKOMORZY, STAROSTA, STAROSTA, PODKOMORZY, PODKOMORZY, PODKOMORZY, PODKOMORZY, STAROSTA, PODKOMORZY, PODKOMORZY, PODKOMORZY, STAROSTA, PODKOMORZY, STAROSTA, STAROSTA, STAROSTA, STAROSTA, PODKOMORZY, STAROSTA, PODKOMORZY, STAROSTA, PODKOMORZY, PODKOMORZY, STAROSTA, STAROSTA, STAROSTA

Patriota ....................
chwali liberum veto ....................
chwali się tym, że nie czyta książek ....................
przeciwnik zmian ....................
nie lubi czytać ....................
nie rozumie potrzeby zmian ....................
światły ....................
krytykuje zrywanie sejmów ....................
Konserwatysta ....................
postać negatywna ....................
zwolennik złotej wolności szlacheckiej ....................
zwolennik nowego porządku ....................
postępowy ....................
rozumie konieczność reform ....................
ograniczony ....................
postać pozytywna ....................
wychował syna w duchu patriotycznym ....................
popiera postanowienia sejmu ....................

R1XxSALxzDypP 1

Na ekranie pokazane jest w ramce Ćwiczenie 3. zatytułowane „Historia opowiedziana muzyką". Pod tytułem podane jest polecenie, które brzmi: „Przyporządkuj wydarzeniom, o których Jankiel opowiada muzyką, odpowiednie fragmenty "Pana Tadeusza"". Poniżej, po lewej stronie znajduje się siedem kafelków z opisującymi konkretne wydarzenia. Po prawej stronie znajduje się siedem fragmentów „Pana Tadeusza". Należy przyporządkować fragmenty do wydarzeń przesuwając kafelki w górę lub w dół. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczone są klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności wykonania ćwiczenia.

Przyporządkuj wydarzeniom, o których Jankiel opowiada muzyką, odpowiednie fragmenty „Pana Tadeusza".

<i>Ale je wnet podnieśli, bo mistrz tony wznosi,Natęża, takty zmienia, coś innego głosi.I znowu spójrzał z góry, okiem struny zmierzył, Złączył ręce, oburącz w dwa drążki uderzył:Uderzenie tak sztuczne, tak było potężne,Że struny zadzwoniły jak trąby mosiężne I z trąb znana piosenka ku niebu wionęła, Marsz tryumfalny: Jeszcze Polska nie zginęła!...</i>, <i>Zagrzmiał, i głosy zdusił, jakby wbił do ziemi.</i>, <i>Buchnął dźwięk, jakby cała janczarska kapela Ozwała się z dzwonkami, z zelami, z bębenki.Brzmi Polonez Trzeciego Maja! - Skoczne dźwiękiRadością oddychają, radością słuch poją,</i>, <i>Znowu muzyka inna znów zrazu brzęczeniaLekkie i ciche, kilka cienkich strunek jęczy,Jak kilka much, gdy z siatki wyrwą się pajęczej.Lecz strun coraz przybywa, już rozpierzchłe tonyŁączą się i akordów wiążą legijony,I już w takt postępują zgodzonymi dźwięki, Tworząc nutę żałosną tej sławnej piosenki:O żołnierzu tułaczu, który borem, lasemIdzie, z biedy i z głodu przymierając czasem</i>, <i>I wnet pękła ze świstem struna złowróżąca;Muzyk bieży do prymów, urywa takt, zmąca,Porzuca prymy, bieży z drążkami do basów. Słychać tysiące coraz głośniejszych hałasów,</i>, <i>A wtem puścił fałszywy akord jak syk węża,Jak zgrzyt żelaza po szkle - przejął wszystkich dreszczemI wesołość pomięszał przeczuciem złowieszczemNie zmylił się mistrz taki! on umyślnie trącaWciąż tę zdradziecką strunę, melodyję zmąca,Coraz głośniej targając akord rozdąsany,Przeciwko zgodzie tonów skonfederowany;</i>, <i>Mistrz coraz takty nagli i tony natęża</i>

Uchwalenie Konstytucji

Sprzeciw przeciwników reform

Konfederacja targowicka

Rzeź Pragi

Polska znika z mapy

Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech

Powstanie Księstwa Warszawskiego

Rt4kLmqDMYve2 1

Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania trzeciego. Ćwiczenie ma tytuł: „Historia opowiedziana muzyką". Polecenie ćwiczenia brzmi: „Przyporządkuj odpowiednim fragmentom "Pana Tadeusza" wydarzenia, o których Jankiel opowiada muzyką". Poniżej wymienionych jest siedem cytatów. Obok lub pod każdym cytatem znajduje się rozwijana lista. Na liście należy zaznaczyć odpowiadający mu cytat. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczone są klawisze „Zapisz odpowiedź" i „Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności wykonania ćwiczenia.

Przyporządkuj odpowiednim fragmentom „Pana Tadeusza", wydarzenia o których Jankiel opowiada muzyką.

Rzeź Pragi, Konfederacja targowicka, Rzeź Pragi, Rzeź Pragi, Uchwalenie Konstytucji, Rzeź Pragi, Rzeź Pragi, Powstanie Księstwa Warszawskiego, Konfederacja targowicka, Polska znika z mapy, Rzeź Pragi, Sprzeciw przeciwników reform, Sprzeciw przeciwników reform, Powstanie Księstwa Warszawskiego, Konfederacja targowicka, Sprzeciw przeciwników reform, Konfederacja targowicka, Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech, Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech, Polska znika z mapy, Rzeź Pragi, Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech, Powstanie Księstwa Warszawskiego, Powstanie Księstwa Warszawskiego, Sprzeciw przeciwników reform, Uchwalenie Konstytucji, Sprzeciw przeciwników reform, Uchwalenie Konstytucji, Uchwalenie Konstytucji, Powstanie Księstwa Warszawskiego, Powstanie Księstwa Warszawskiego, Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech, Konfederacja targowicka, Powstanie Księstwa Warszawskiego, Polska znika z mapy, Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech, Konfederacja targowicka, Uchwalenie Konstytucji, Uchwalenie Konstytucji, Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech, Sprzeciw przeciwników reform, Polska znika z mapy, Polska znika z mapy, Polska znika z mapy, Konfederacja targowicka, Tułaczka żołnierzy, powstanie legionów we Włoszech, Sprzeciw przeciwników reform, Uchwalenie Konstytucji, Polska znika z mapy

„Buchnął dźwięk, jakby cała janczarska kapela
Ozwała się z dzwonkami, z zelami, z bębenki.
Brzmi Polonez Trzeciego Maja! - Skoczne dźwięki
Radością oddychają, radością słuch poją,"
..............................................................................................................
„Mistrz coraz takty nagli i tony natęża"
..............................................................................................................
„A wtem puścił fałszywy akord jak syk węża,
Jak zgrzyt żelaza po szkle - przejął wszystkich dreszczem
I wesołość pomięszał przeczuciem złowieszczem

Nie zmylił się mistrz taki! on umyślnie trąca
Wciąż tę zdradziecką strunę, melodyję zmąca,
Coraz głośniej targając akord rozdąsany,
Przeciwko zgodzie tonów skonfederowany;"
..............................................................................................................
„I wnet pękła ze świstem struna złowróżąca;
Muzyk bieży do prymów, urywa takt, zmąca,
Porzuca prymy, bieży z drążkami do basów.
Słychać tysiące coraz głośniejszych hałasów,"
..............................................................................................................
„Zagrzmiał, i głosy zdusił, jakby wbił do ziemi."
..............................................................................................................
„Znowu muzyka inna znów zrazu brzęczenia
Lekkie i ciche, kilka cienkich strunek jęczy,
Jak kilka much, gdy z siatki wyrwą się pajęczej.
Lecz strun coraz przybywa, już rozpierzchłe tony
Łączą się i akordów wiążą legijony,
I już w takt postępują zgodzonymi dźwięki,
Tworząc nutę żałosną tej sławnej piosenki:
O żołnierzu tułaczu, który borem, lasem
Idzie, z biedy i z głodu przymierając czasem"
..............................................................................................................
„Ale je wnet podnieśli, bo mistrz tony wznosi,
Natęża, takty zmienia, coś innego głosi.
I znowu spójrzał z góry, okiem struny zmierzył,
Złączył ręce, oburącz w dwa drążki uderzył:
Uderzenie tak sztuczne, tak było potężne,
Że struny zadzwoniły jak trąby mosiężne
I z trąb znana piosenka ku niebu wionęła,
Marsz tryumfalny: Jeszcze Polska nie zginęła!..."
..............................................................................................................

R1GsGA3YSk1DK 1

Na ekranie wyświetla się gra dotycząca tematu "Konstytucja 3 Maja w literaturze". Ma ona na celu przypomnienie najważniejszych dat i wydarzeń związanych z uchwaleniem i obchodami Konstytucji 3 Maja. Aby zagrać w grę, należy wybrać przycisk "zagraj". Gra polega na wskazaniu, które z przedstawionych dwóch wydarzeń odbyło się wcześniej. Za poprawną odpowiedź otrzymasz jeden punkt, a za złą zero punktów. Jeśli udzielisz poprawnej odpowiedzi, wybrane wydarzenia zostaną umieszczone na osi czasu, która pojawi się na koniec gry. Pomiędzy pytaniami dotyczącymi tego, które wydarzenie było pierwsze, na ekranie wyświetlają się ciekawostki historyczne.

Znajdź w Internecie tekst preambuły do obecnie obowiązującej Konstytucji. Porównaj jej zapisy z zapisami preambuły Konstytucji 3 maja. Wypisz podobieństwa i różnice.

W ramce zamieszczono pracę domową. Treść pracy domowej jest następująca: „Znajdź w Internecie tekst preambuły do obecnie obowiązującej Konstytucji. Porównaj jej zapisy z zapisami preambuły Konstytucji 3 Maja. Wypisz podobieństwa i różnice". Poniżej znajduje się arkusz z kartą pracy. Karta pracy jest podzielona na dwie części. Pierwsza część jest miejscem na wpisanie podobieństw, druga zaś na wpisanie różnic.

1

Przed rozpoczęciem pracy z audiobookiem, możesz skorzystać z przygotowanego scenariusza lekcji, który pokazuje, jak włączyć materiały multimedialne w tok lekcji.

W prostokątnym polu znajduje się strzałka skierowana w dół (symbol pobierania pliku) i napis „Pobierz załącznik". Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji.

Wysłuchaj uważnie nagrań. Zwróć uwagę na styl prezentowanych tekstów oraz ich nastrój.

RDDNnxCLNuP5X maaa086c0a2ec56bb_1536825811871_0 1

Na ekranie pokazany jest panel sterowania z aktywnymi klawiszami do odtwarzania zawartości audiobooka. W części górnej części znajdują się trzy klawisze. Pierwszy od lewej „Widok" umożliwia przełączenie między odtwarzaczem dźwiękowym audiobooka oznaczonym jako „Odtwarzacz" na liście wyboru a podglądem treści audiobooka oznaczonym jako „Tekst". Odtwarzacz dźwiękowy oznaczony jako „Odtwarzacz" przedstawia żółty pasek, na którym podczas odtwarzania pojawia się tekst. Widok „Tekst" prezentuje pełny tekst pojawiający się w nagraniu. Widok „Dynamiczny" stanowi połączenie widoku „Odtwarzacz" i „Tekst". Klawisz środkowy „Książka" umożliwia nawigację po treści audiobooka. Klawisz trzeci od lewej „Więcej" - zawiera informacje o programie. Poniżej oddzielony linią znajduje się panel sterowania odtwarzacza nagrania. Poniżej panelu sterowania znajduje się żółty pasek, na którym w trakcie odtwarzania pokazywany jest tekst nagrania.

Wersja tekstowa z wyróżnieniem pojęć

Konstytucja 3 Maja w literaturze
Rozdział 1
Preambuła do Ustawy Rządowej z dnia 3 maja 1791 roku

Nagranie zawiera tekst preambuły do Konstytucji 3 Maja.

Ustawa Rządowa z 3 maja 1791 r.PREAMBUŁA
PREAMBUŁA
W imię Boga, w Trójcy Świętej jedynego. Stanisław August z Bożej łaski i woli Narodu Król Polski, Wielki Książę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Inflancki, Smoleński, Siewierski i Czernichowski, wraz ze Stanami Skonfederowanymi, w liczbie podwójnej naród polski reprezentującymi.
Uznając, iż los nas wszystkich od ugruntowania i wydoskonalenia konstytucji narodowej jedynie zawisł, długim doświadczeniem poznawszy zadawnione rządu naszego wady, a chcąc korzystać z pory, w jakiej się Europa znajduje i z tej dogorywającej chwili, która nas samym sobie wróciła, wolni od hańbiących obcej przemocy nakazów, ceniąc drożej nad życie, nad szczęśliwość osobistą, egzystencję polityczną, niepodległość zewnętrzną i wolność wewnętrzną narodu, którego los w ręce nasze jest powierzony, chcąc oraz na błogosławieństwo, na wdzięczność współczesnych i przyszłych pokoleń zasłużyć, mimo przeszkód, które w nas namiętności sprawować mogą dla dobra powszechnego, dla ugruntowania wolności, dla ocalenia Ojczyzny naszej i jej granic z największą stałością ducha, niniejszą konstytucję uchwalamy i tę całkowicie za świętą, za niewzruszoną deklarujemy, dopóki by naród w czasie prawem przepisanym, wyraźną wolą swoją nie uznał potrzeby odmienienia w niej jakiego artykułu. Do której to konstytucji dalsze ustawy sejmu teraźniejszego we wszystkim stosować się mają.

Rozdział 2
Julian Ursyn Niemcewicz Powrót posła

Nagranie przedstawia fragment komedii politycznej Juliana Ursyna Niemcewicza Powrót posła. Utwór powstał w roku 1790, podczas prac Sejmu Wielkiego. Autor chciał przekonać czytelników i widzów do reform. W tym celu skonfrontował postawy bohaterów, dzieląc ich na patriotów - popierających reformy i zwolenników starego porządku.

STAROSTA
Niedługo się tem wszystkiem będziemy cieszyli,
Polityka, Patriota Bóg wie, co porobiły sejmujące Stany,
Dlaczego ten rząd, po co te wszystkie odmiany?
Alboż źle było dotąd, a nasi przodkowie,
Nie mieliż to rozumu i oleju w głowie?
Byliśmy potężnymi pod ich ustawami,
Jak to Polak szczęśliwie żył pod Augustami!
Co to za dwory, jakie trybunały huczne,
Co za paradne sejmy, jakie wojsko juczne.
Człek jadł, pił, nic nie robił, i suto w kieszeni,
Dziś się wszystko zmieniło i bardziej się zmieni,
Zepsuli wszystko, tknąć się śmieli okrutnicy,
Liberum Veto, tej to wolności źrenicy!
Przedtem bez żadnych intryg, bez najmniejszej zdrady
Jeden poseł mógł wstrzymać sejmowe obrady,
Jeden ojczyzny całej trzymał w ręku wagę,
Powiedział: nie pozwalam, i uciekł na Pragę.
Cóż mu kto zrobił: jeszcze za tak przedni wniosek,
Miał promocje, i dostał czasem kilka wiosek;
Dzisiaj co kto dostanie? Nowomodne głowy
Chcą robić jakieś straże, jakiś sejm gotowy,
Czyste do despotyzmu otwierają pole.

PODKOMORZY
Wskrzeszają mądrą wolność, skracają swywole.
Ten to nieszczęsny nierząd, to sejmów zrywanie,
Kraj zgubiło, ściągnęło obce panowanie.
Te zaborów, te srogich klęsk naszych przyczyną,
I my sami byliśmy nieszczęść naszych winą;
Gnijąc w zbytkach, lenistwie, i biesiad zwyczaju,
Myśleliśmy o sobie, a nigdy o kraju;
Klęskami ojców nowe plemię ostrożniejsze,
Wzgardziwszy zyski, było na całość baczniejsze.
Nieba zdarzyły porę, oni ją chwycili,
Ojczyznę z pod ciężkiego jarzma wydobyli,
Walcząc wszystkie przeszkody gorliwą robotą,
Idąc przykładem króla, i własną swą cnotą,
Powracają porządek, i sławę ojczyźnie.
Stokroć szczęśliwy, że choć przy późnej siwiźnie,
Ujrzę, że Polska rządna i że poważana.

STAROSTA
Wiem, że waćpanu każda przyjemna odmiana.
W księgach się tych dzikości wszystkich nauczyłeś,
W tych księgach, nad któremi już oczy straciłeś.
Ja, co nigdy nie czytam, lub przynajmniej mało,
Wiem, że tak jest najlepiej, jak przedtem bywało.

Rozdział 3
Adam Mickiewicz Pan Tadeusz

Nagranie przedstawia koncert Jankiela.

Spójrzał z góry, instrument dumnym okiem zmierzył,
Wzniósł ręce, spuścił razem, w dwa drążki uderzył,
Zdumieli się słuchacze... [...]
Razem ze strón wiela
Buchnął dźwięk, jakby cała janczarska kapela
Ozwała się z dzwonkami, z zelami, z bębenki.
Brzmi Polonez Trzeciego Maja! - Skoczne dźwięki
Radością oddychają, radością słuch poją,
Dziewki chcą tańczyć, chłopcy w miejscu nie dostoją -
Lecz starców myśli z dźwiękiem w przeszłość się uniosły,
W owe lata szczęśliwe, gdy senat i posły
Po dniu Trzeciego Maja w ratuszowej sali
Zgodzonego z narodem króla fetowali
Gdy przy tańcu śpiewano: Wiwat Król kochany!
Wiwat Sejm, wiwat Naród, wiwat wszystkie Stany!
Mistrz coraz takty nagli i tony natęża,
A wtem puścił fałszywy akord jak syk węża,
Jak zgrzyt żelaza po szkle - przejął wszystkich dreszczem
I wesołość pomięszał przeczuciem złowieszczem.
Zasmuceni, strwożeni, słuchacze zwątpili,
Czy instrument niestrojny? czy się muzyk myli?
Nie zmylił się mistrz taki! on umyślnie trąca
Wciąż tę zdradziecką strunę, melodyję zmąca,
Coraz głośniej targając akord rozdąsany,
Przeciwko zgodzie tonów skonfederowany;
Aż Klucznik pojął mistrza, zakrył ręką lica
I krzyknął: Znam! znam głos ten! to jest Targowica!
I wnet pękła ze świstem struna złowróżąca;
Muzyk bieży do prymów, urywa takt, zmąca,
Porzuca prymy, bieży z drążkami do basów.
Słychać tysiące coraz głośniejszych hałasów,
Takt marszu, wojna, atak, szturm, słychać wystrzały,
Jęk dzieci, płacze matek. Tak mistrz doskonały
Wydał okropność szturmu, że wieśniaczki drżały,
Przypominając sobie ze łzami boleści
Rzeź Pragi, którą znały z pieśni i z powieści,
Rade, że mistrz na koniec strunami wszystkiemi
Zagrzmiał, i głosy zdusił, jakby wbił do ziemi.
Ledwie słuchacze mieli czas wyjść z zadziwienia,
Znowu muzyka inna znów zrazu brzęczenia
Lekkie i ciche, kilka cienkich strunek jęczy,
Jak kilka much, gdy z siatki wyrwą się pajęczej.
Lecz strun coraz przybywa, już rozpierzchłe tony
Łączą się i akordów wiążą legijony,
I już w takt postępują zgodzonymi dźwięki,
Tworząc nutę żałosną tej sławnej piosenki:
O żołnierzu tułaczu, który borem, lasem
Idzie, z biedy i z głodu przymierając czasem,
a koniec pada u nóg konika wiernego,
A konik nogą grzebie mogiłę dla niego
Piosenka stara, wojsku polskiemu tak miła!
Poznali ją żołnierze, wiara się skupiła
Wkoło mistrza; słuchają, wspominają sobie
Ów czas okropny, kiedy na Ojczyzny grobie
Zanucili tę piosnkę i poszli w kraj świata;
Przywodzą na myśl długie swej wędrówki lata,
Po lądach, morzach, piaskach gorących i mrozie,
Pośrodku obcych ludów, gdzie często w obozie
Cieszył ich i rozrzewniał ten śpiew narodowy.
Tak rozmyślając, smutnie pochylili głowy.
Ale je wnet podnieśli, bo mistrz tony wznosi,
Natęża, takty zmienia, coś innego głosi.
I znowu spójrzał z góry, okiem struny zmierzył,
Złączył ręce, oburącz w dwa drążki uderzył:
Uderzenie tak sztuczne, tak było potężne,
Że struny zadzwoniły jak trąby mosiężne
I z trąb znana piosenka ku niebu wionęła,
Marsz tryumfalny: Jeszcze Polska nie zginęła!...
Marsz Dąbrowski do Polski! I wszyscy klasnęli,
I wszyscy: Marsz Dąbrowski! chorem okrzyknęli!

Na jakie okoliczności uchwalenia Konstytucji wskazuje Preambuła Preambuła ?

Jakie poglądy na temat zmian w Rzeczpospolitej mają bohaterowie tekstu?

Jak zmienia się muzyka podczas koncertu Jankiela? Jak Mickiewicz opisuje uchwalenie Konstytucji i ważne wydarzenia z nią związane?

poszukuje motywu Konstytucji 3 Maja w tekstach literackich;

rozwija umiejętność słuchania i czytania utworów literackich;

identyfikuje emocje wyrażone przez postacie mówiące w utworze;

analizuje wewnątrzwierszową sytuację komunikacyjną;

rozpoznaje środki stylistyczne i ich funkcje;

analizuje kompozycję utworów.

# data[].attributes.attachment_link.description
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia Preambuła do Ustawy Rządowej z dnia 3 maja 1791 roku Julian Ursyn Niemcewicz Powrót posła Adam Mickiewicz Pan Tadeusz Przypomnijmy najważniejsze daty związane z uchwaleniem i obchodami Konstytucji 3 Maja, pierwszej w Europie i drugiej na świecie (po amerykańskiej) nowoczesnej, spisanej konstytucji.K A L

# data[].attributes.headline
Sejm Wielki oraz uchwalenie Konstytucji 3 maja

# data[].attributes.subject
Sejm Wielki oraz uchwalenie Konstytucji 3 maja

# data[].attributes.body
Lekcja dla starszych klas szkoły podstawowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sejm Wielki na tle polskiej tradycji parlamentarnej. Konfederacja sejmowa Sejm Wielki na tle polskiej tradycji parlamentarnej. Konfederacja sejmowa Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 4.0.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Sejm Wielki na tle polskiej tradycji parlamentarnej. Konfederacja sejmowa Sejm Wielki na tle polskiej tradycji parlamentarnej. Konfederacja sejmowa Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 4.0.

RDnwZgPoAcyVU 1

Powołanie Rady Nieustającej i jej poczynania w latach 70. i 80. XVIII w. rozpoczęły powolną, ale postępującą przebudowę struktur państwa. Wprawdzie Rosja sądziła, że Rada będzie skutecznym narzędziem oddziaływania na stosunki wewnętrzne i przekształci się w organ opozycji wobec króla, ale okazało się, że mimo olbrzymich wpływów ambasadora rosyjskiego Ottona Magnusa Stackelberga, coraz większe znaczenie zdobywał w niej monarcha. Opinia publiczna nie dostrzegała jednak owych subtelnych zmian, stąd powszechna nienawiść do tego organu administracji i powszechne określanie go jako „Zdrada Nieustająca".

Sejmy w latach 1773‑1775 zdecydowały o powiększeniu liczby wojska do 30 tys., czego wprawdzie nie udało się w pełni zrealizować, ale przy okazji przeprowadzono unowocześnienie armii. Obowiązywać zaczęły nowe regulaminy musztry, podniesiono poziom zaopatrzenia materialnego, wprowadzono zasady awansów oficerskich uzależnione od umiejętności (zerwano ze sprzedażą patentów oficerskich).

Sejm 1776 r. ponownie obradował w formule „skonfederowanej", czyli głosowano większością i nie można było go zerwać. Pozwoliło to na wprowadzenie kolejnych reform, m.in.: ograniczono władzę hetmanów, zakazano skazywania na śmierć w procesach o czary (wcześniej niż we Francji czy Anglii), zniesiono stosowanie tortur w procesie dowodowym. Zlecono Andrzejowi Zamoyskiemu, byłemu kanclerzowi koronnemu, skodyfikowanie prawa sądowego.

Znaczącym osiągnięciem okresu po pierwszym rozbiorze, była odbudowa dochodów skarbu królewskiego. Polegała ona przede wszystkim na sprawniejszym zarządzaniu królewszczyznami i racjonalizacji systemu dzierżaw. Oczywiście nadal starostwa królewskie odgrywały istotną rolę w budowie „stronnictwa pro‑królewskiego".

Ambasador Katarzyny II, Stackelberg z konsekwencją i premedytacją rozbijał stronnictwo króla, który nie potrafił wyrwać się spod jego wpływów. Niemniej jednak przy rosyjskim wsparciu udało się przeprowadzić niektóre zmiany (często wbrew intencjom protektora), ale też tak ważna sprawa jak kodyfikacja Zamoyskiego na sejmach 1778 i 1780 r. upadła. Została zaatakowana przez zmanipulowanych przez Stackelberga członków opozycji, uznawanych przy tym za ludzi światłych i przyjaciół króla, jak Antoni Tyzenhauz.

Rosjanie umiejętnie budowali stronnictwo opozycyjne wobec króla i reform. Na jego czele stali Stanisław Szczęsny Potocki oraz Franciszek Ksawery Branicki. Ten ostatni ożenił się z Aleksandrą Engelhardt, siostrzenicą wpływowego ministra rosyjskiego Potiomkina, a w rzeczywistości - ponoć - nieślubną córką jego i carycy Katarzyny II. Pewnym jest jednak, że Branicki zyskał wielki posag i dobra ziemskie na Ukrainie, które po rozbiorach znalazły się w granicach Rosji.

W 1787 r. w Kaniowie doszło do spotkania Katarzyny II ze Stanisławem Augustem Poniatowskim. Król usiłował zjednać carycę do swoich planów udziału Rzeczpospolitej w zbliżającej się konfrontacji z Turcją. Obiecywał sobie symboliczne zyski terytorialne, np. port nad Morzem Czarnym, ale ważniejsza byłaby zgoda rosyjskiego protektora na reformy. Postulowano bowiem utworzenie czterdziestotysięcznej armii, co wymagało zmian w prawie, które pozwoliłyby zapewnić środki na jej utrzymanie.

Rosja, która już w 1780 r. wycofała z Rzeczpospolitej swoje wojska, nie chciała jednak aż tak daleko idących zmian i wzmocnienia sąsiada. Wprawdzie wcześniej władczyni konferowała z magnackimi przeciwnikami króla (Potockim i Branickim), ale ostatecznie teoretycznie poparła Poniatowskiego z takimi jednak warunkami, które należało uznać za klęskę królewskich planów - zgoda na dwunastotysięczny korpus, ale pod dowództwem hetmana Branickiego. Przy okazji uzyskano też aprobatę dla idei zwołania skonfederowanego sejmu, który miał zaaprobować przymierze. Rosja, która mobilizowała do konfrontacji z Państwem Osmanów 100 tys. armię nie potrzebowała polskiego wojska, uznawanego przez ostatnie dziesięciolecia za źle wyszkolone i mało przydatne. Ważne jednak było stworzenie baz zaopatrzeniowych na polskiej, prawobrzeżnej Ukrainie i pomoc logistyczna.

W sierpniu 1787 r. rozpoczęła się wojna, a to spowodowało, że wybory na sejmikach przebiegały w gorącej atmosferze politycznej, z rozbudzonymi nadziejami obu stronnictw: reformatorskiego i opozycyjnego (liczącego na cofnięcie już dokonanych zmian). W dniu 7 października 1788 r. rozpoczął obrady sejm, który do historii przeszedł pod nazwą „Sejm Wielki".

Marszałkiem sejmu został Stanisław Małachowski (marszałek koronny) oraz Kazimierz Nestor Sapieha (marszałek litewski) - sejm był konfederacją, stąd dwóch marszałków. Kolejną zmianą w obradach było limitowanie sejmu, który miał działać znacznie dłużej niż zwyczajowe 6 tygodni, choć o „sejmie nieustającym" (bez limitu czasu trwania) początkowo nikt nie myślał.

Tymczasem w Polsce zapanowała patriotyczna euforia sprytnie podsycona przez dyplomację pruską. W celu zablokowania sojuszu rosyjsko‑polskiego, który upodmiotawiał Rzeczpospolitą na arenie międzynarodowej, zaproponowano podpisanie sojuszu polsko‑pruskiego.

Zaangażowana na froncie tureckim Rosja nie protestowała, zdając sobie zresztą sprawę, że Berlin po doświadczeniach wojny siedmioletniej z pewnością nie zdecyduje się na konfrontację z Petersburgiem, zwłaszcza w obronie Rzeczpospolitej. Na fali patriotycznych nastrojów sejm uchwalił aukcję (czyli powiększenie) wielkości armii do 100 tysięcy. Oczywiście nie wskazano, skąd wziąć pieniądze na jej utrzymanie, a i obsadzenie dowództwa natychmiast wywołało spory. Jednocześnie zaczęto likwidować kolejne symbole „zniewolenia". Po powiększeniu armii, zdecydowano się na likwidację znienawidzonej Rady Nieustającej (19 stycznia 1789 r.). Zabrakło więc władzy wykonawczej, a sprawowanie jej przez sejm było niemożliwe choćby z powodu jego liczebności. Zrodziła się zatem potrzeba całościowych regulacji, co zapewnić miała Deputacja do opracowania form rządu. Zostały przygotowane „Zasady do poprawy rządu" (napisane przez Ignacego Potockiego w grudniu 1789 r.). Na tej podstawie, niewielka grupa osób z królem na czele (Ignacy Potocki, Stanisław Małachowski, Hugo Kołłątaj i Scipione Piattoli - sekretarz królewski) przystąpiła do przygotowywania stosownego dokumentu.

W lipcu 1789 r. we Francji rozpoczęły się wydarzenia z pozoru nie mające nic wspólnego z tym, co działo się nad Wisłą. Jednak zwołanie w listopadzie 1789 r. przez prezydenta Warszawy Jana Dekerta reprezentantów 141 miast królewskich nie mogło nie budzić skojarzeń z rewolucyjnym Paryżem. W słynnej „czarnej procesji" 2 grudnia zaniesiono na Zamek Królewski petycję z żądaniami zmian sytuacji mieszczan.

Zbiegło się to z upłynięciem jesienią 1790 r. dwuletniego okresu funkcjonowania sejmu. Chociaż nie stosowano się do wynikających z artykułów henrykowskich ograniczeń czasu trwania obrad sejmu, to jednak co dwa lata winien on być zwoływany. Ponieważ uznano, że dla zachowania ciągłości prac reformatorskich sejm musi trwać dalej, do jego składu dołączono tylko kolejnych wybranych na sejmikach posłów. Zdecydowana większość elektów opowiadała się za reformami, czego potwierdzeniem było przyjęcie 18 kwietnia 1791 r. prawa o miastach. Spełniono tym samym większość postulatów uczestników czarnej procesji. Kolejnym sukcesem było zreformowanie sejmików, z których usunięto gołotę - łatwo i chętnie wykorzystywane przez magnaterię narzędzie destabilizacji. Po tych uchwałach ogłoszono przerwę w obradach w związku ze świętami Wielkiejnocy. Większość posłów rozjechała się do domów.

Obrady sejmu miały zostać wznowione 5 maja 1791 r., jednak zwolenników reform dyskretnie zawiadomiono o konieczności przyjazdu dwa dni wcześniej.

W dniu 3 maja 1791 r. rano pod Zamkiem Królewskim, w którym toczyły się obrady sejmu, zgromadził się tłum ludzi. Później mówiono nawet o 20 tys., co wydaje się liczbą nieco przesadzoną. Z pewnością jednak część mieszczan przybyła pod bronią, gdyż obawiano się interwencji pospiesznie mobilizowanej przez hetmana Branickiego opozycji. Rozpuszczano nawet nierealistyczne pogłoski o możliwym pojawieniu się Rosjan. Około godziny 11.00 do sejmu przyszedł Stanisław August, w obecności którego odczytano sfałszowane alarmujące wiadomości z zagranicy. Trudna sytuacja międzynarodowa wymagała natychmiastowych uregulowań wewnętrznej sytuacji w kraju, aby zmobilizować siły i zabezpieczyć państwo. Odczytano - mimo głosów opozycji, które zlekceważono - tekst ustawy zasadniczej, która została zaprzysiężona przez monarchę.

Była to zwyczajna ustawa sejmowa zwana w polskiej praktyce parlamentarnej „konstytucją". Jej charakter i treść zbiegły się jednak z określeniem, które w europejskiej teorii ustrojowej nadawano słowu „konstytucja".

Konstytucja oficjalnie nosiła nazwę „Ustawa Rządowa" i składała się z 11 artykułów, a jej integralną częścią były przyjęte wcześniej prawa o miastach i sejmikach. W pierwszych artykułach precyzowano system społeczny, jaki miał obowiązywać w kraju, tzn. opisano poszczególne stany. Na tym polu wydawała się ona dużo mniej postępowa niż konstytucja Stanów Zjednoczonych oraz nieco późniejsza konstytucja rewolucyjnej Francji (3 września 1791 r.). Rzeczpospolita miała pozostać państwem stanowym, a zatem nie wprowadzono podstawowego postulatu oświecenia, że ludzie są z urodzenia sobie równi.

Kolejne rozdziały precyzowały ustrój polityczny, który opierał się na monteskiuszowskim trójpodziale władzy na: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

Prawa stanowić miał sejm składający się z dwóch izb: poselskiej i senatu z królem na czele. Zniesiono liberum veto, wprowadzono głosowania większością, sejm miał być permanentny, tzn. posłów wybierano na dwa lata, i byli oni w tym czasie reprezentantami narodu, czyli nie mogli być ograniczani instrukcjami. W skład izby wchodziło 24 plenipotentów miast.

Władza wykonawcza składała się z króla oraz tzw. Straży Praw z komisjami. Rola króla na polu władzy wykonawczej została wzmocniona. Zniesiono wolną elekcję wprowadzając dziedziczność tronu w rodzie Wettinów.

Władza sądownicza pozostała stanowa, a zatem była odrębna dla poszczególnych stanów. Zapowiadano wprawdzie powszechną kodyfikację prawa, ale był to postulat i sprawa przyszłości.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sejm Wielki oraz uchwalenie Konstytucji 3 maja

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał składa się z sekcji: "Okres umiarkowanych reform królewskich", "Rosja wobec polskich reform", "Zwołanie sejmu w 1788 r.", "Pierwsza kadencja i sojusz z Prusami", "Druga kadencja - w stronę konstytucji", "Uchwalenie Konstytucji 3 maja", "Zamiany instytucjonalne i społeczne". Materiał zawiera 21 ilustracji (fotografii, obrazów, rysunków), 2 filmy, 4 ćwiczenia, w tym 4 interaktywne.

# data[].attributes.headline
Jan Matejko "Konstytucja 3 maja 1791 roku" 

# data[].attributes.subject
Jan Matejko "Konstytucja 3 maja 1791 roku" 

# data[].attributes.attachment_link.title
Jan Matejko "Konstytucja 3 maja 1791 roku" | Animacja

# data[].attributes.body
Słuchowisko.

# data[].attributes.attachment_link.description
Get access to files anywhere through secure cloud storage and file backup for your photos, videos, files and more with Google Drive.

# data[].attributes.body
Dr hab. Urszula Kosińska z Instytutu Historycznego UW opowiada o tym, jak doszło do uchwalenia Konstytucji 3 maja z 1791 roku.

# data[].attributes.body
Pieśń: Witaj, majowa jutrzenko, znana też jako: Mazurek 3 Maja.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mazurek 3 maja - (Mazurka of the Third of May)

# data[].attributes.body
Piosenka patriotyczna - idealna na "Święto Polskiej Flagi".

# data[].attributes.attachment_link.title
Polska Flaga - Piosenka na "Święto Flagi" - Jangok - Piosenki patriotyczne

# data[].attributes.body
Gra, która pozwoli na utrwalenie symboli Polski i poszerzy słownictwo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zbliża się Narodowe Święto Nieodległości. W szkole organizujemy szereg uroczystości i aktywności, które mają na celu ten ważny dla nas Polaków dzień uczcić. Jest to też okazja do utrwalenia symboli narodowych, ale także porozmawiać na tem symboli Polski.
Najskuteczniejszą formą i metodą nauczania dla najmłodszych uczniów jest zabawa, dlatego bardzo chętnie ją stosujemy. Proponujemy spinnerową grę, która nie tylko pozwoli na utrwalenie symboli Polski, ale wprowadzi w temat narodowego święta, poszerzy słownictwo i zmobilizuje do wypowiedzi uczniów.

Na środku planszy ustawiamy spinner, zaznaczamy jedno jego ramię np. kolorową karteczką i losujemy przedmioty. Po ich wskazaniu przez jedno ramię spinnera nazywamy przedmiot, przy okazji usprawniając wymowę i poszerzając słownictwo.

Dzielimy uczniów na grupy lub pary. Każda para lub zespół otrzymuje pisak w innym kolorze. Do planszy dokładamy grę, która polega na zaznaczeniu na planszy wylosowanych przez uczniów wszystkich symboli w pionie lub poziomie. Po wylosowaniu symbolu uczeń musi go nazwać, np. odmienić przez przypadki, ułożyć z wylosowanym słowem zdanie itd. Po zaakceptowaniu zadania, uczeń skreśla swoim kolorem symbol w takim miejscu, by jak najszybciej zebrać wszystkie symbole w jednej lini pionowej lub poziomej. Ponadto możemy na zakończenie gry podliczyć kto ma najwięcej zebranych (zakreślonych) punktów.

W celach edukacyjnych przygotowałyśmy także ćwiczenie, które ma na celu utrwalenie części mowy, rodzaju rzeczowników i tworzenie liczby mnogiej rzeczowników.

Do spinnera skonstruowałyśmy tabelkę, do której należy wpisać nazwę wylosowano przedmiotu, określić jego rodzaj oraz liczbę pojedynczą i mnogą.

Dodatkowe zadanie może polegać również na ułożeniu zdania z wylosowanym wyrazem.

Tabela do uzupełniania-gramatyka pobierz TUTAJ

# data[].attributes.attachment_link.description
Zbliża się Narodowe Święto Nieodległości. W szkole organizujemy szereg uroczystości i aktywności, które mają na celu ten ważny dla nas Polaków dzień uczcić. Jest to też okazja do utrwalenia symboli narodowych, ale także porozmawiać na tem symboli Polski. Najskuteczniejszą formą i metodą nauczania dla najmłodszych uczniów jest zabawa, dlatego bardzo chętnie ją stosujemy.

# data[].attributes.body
Kodowanie z kartami pracy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wszystkie aktywności, które przybliżają naszym uczniom symbole narodowe, tradycje i historię Polski są bardzo potrzebne i przyniosą na pewno zamierzone efekty.
Uczniowie potrafią być kreatywni, twórczy i aktywni na zajęciach jeśli zaproponujemy im nieszablonowe zadania. My jako entuzjastki nowoczesnych technologii i kodowania staramy się, aby wplatać takie metody pracy w codziennych zajęciach. Dlatego tym razem proponujemy utrwalanie symboli narodowych i skojarzeń z Polską poprzez proste aktywności z kodowaniem. Przygotowałyśmy karty pracy, które mamy nadzieję są dla dzieci an tyle atrakcyjne, że zmotywują do twórczej pracy, a przy okazji rozwiną logiczne myślenie, orientację przestrzenną i utrwalą pożądaną wiedzę na temat Polski.

Zadanie polega na odczytaniu kodu z planszy literowej. Wyznacznikiem kodu są kolorowe kółka oraz strzałki, które wskazują kierunek do odczytania właściwej litery. Karty mają 3 poziomy trudności i można je dostosować do umiejętności uczniów. Zaczynamy od najłatwiejszej, gdzie dzieci odczytują wyrazy za pomocą kodu strzałkowego. Druga, gdzie uczniowie mają za zadanie odczytać wyraz zakodowany poprzez kolorowe kółka i strzałki i ostatnia karta pracy, w której dzieci muszą sami zakodować wskazany wyraz.

Jeśli posiadacie podłogowe maty do kodowania to warto najpierw zaprezentować zadanie na dużej powierzchni i przejść do kart pracy.

Karta pracy nr 1 do pobrania TUTAJ

Karta pracy nr 2 do pobrania TUTAJ

Karta pracy nr 3 do pobrania TUTAJ

Może Wy macie inne pomysły na wykorzystanie takiej zabawy?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystkie aktywności, które przybliżają naszym uczniom symbole narodowe, tradycje i historię Polski są bardzo potrzebne i przyniosą na pewno zamierzone efekty. Uczniowie potrafią być kreatywni, twórczy i aktywni na zajęciach jeśli zaproponujemy im nieszablonowe zadania. My jako entuzjastki nowoczesnych technologii i kodowania staramy się, aby wplatać takie metody pracy w codziennych zajęciach.

# data[].attributes.body
Karty pracy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zbliżają się święta majowe. W związku z tym podejmujemy szereg aktywności, które mają przybliżyć i utrwalić naszym uczniom między innymi symbole Polski.
Najczęściej działamy praktycznie i w taki sposób, aby poznawane treści były skorelowane z różnymi przedmiotami. Stawiamy przede wszystkim na indywidualizację pracy.

W obecnej sytuacji nie wszystkie aktywności możemy wdrożyć, dlatego proponujemy kreatywną pracę z kartami pracy.

Karty mają być tylko pretekstem do przeróżnych aktywności związanych z utrwalaniem symboli narodowych, umiejętności gramatycznych i stylistycznych, na bazie skojarzeń z Polską.

Udostępniamy karty pracy z drabinami wyrazowymi. Zadaniem ucznia jest uzupełnienie szczebli drabiny, które utworzą wyraz. Należy go zapisać u dołu drabiny.

Kolejne propozycje ćwiczeń:

1. Utwórz zdanie z wyrazem powstałym na drabinie.

2. Utwórz liczbę pojedynczą lub mnogą powstałego wyrazu.

3. Określ jaka to część mowy.

4. Odmień rzeczownik przez przypadki.

5. Do powstałego rzeczownika dopisz 3 przymiotniki, które go określają.

6. Dokonaj stopniowania przymiotników.

7. Podziel wyraz na sylaby.

8. Utwórz wyrazy podobne do powstałego.

9. Jeśli w wyrazie znajduje się trudność ortograficzna, spróbuj określić regułę.

PLIK DO EDYCJI UDOSTĘPNIAMY TUTAJ

Szukasz sprawdzonych szkoleń? Skorzystaj z naszej platformy szkoleniowej i nagrań oraz materiałów, do których po wykupieniu będziesz miał dostęp przez pół roku.

# data[].attributes.attachment_link.title
DRABINY WYRAZOWE SYMBOLE POLSKI - KARTY PRACY

# data[].attributes.attachment_link.description
Zbliżają się święta majowe. W związku z tym podejmujemy szereg aktywności, które mają przybliżyć i utrwalić naszym uczniom między innymi symbole Polski. Najczęściej działamy praktycznie i w taki sposób, aby poznawane treści były skorelowane z różnymi przedmiotami. Stawiamy przede wszystkim na indywidualizację pracy.

# data[].attributes.body
Strona zawiera szereg ciekawych materiałów jak: karty pracy, zdjęcia, wiersze, piosenki, gry interaktywne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ei System sp. z o. o. ul. Św.Michała 43, 61-119 Poznań, NIP: 779-24-28-408, REGON: 360801853 | Spółka wpisana do Rejestru Przedsiębiorców przez Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto I Wilda w Poznaniu, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000553537

# data[].attributes.attachment_link.description
Ei System sp. z o. o. ul. Św.Michała 43, 61-119 Poznań, NIP: 779-24-28-408, REGON: 360801853 | Spółka wpisana do Rejestru Przedsiębiorców przez Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto I Wilda w Poznaniu, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000553537

# data[].attributes.body
Karty pracy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rozwijanie mowy, doskonalenie percepcji wzrokowej i orientacji przestrzennej to umiejętności, które można doskonalić, wykorzystując udostępnione kary pracy. Dodatkowo, stworzone przez nas zadania, nawiązują do nadchodzących świąt majowych, dlatego zachęcamy do skorzystania z nich w najbliższym czasie.

1. Nazwij ilustracje przedstawione na planszy.

2. Wytnij te, które znajdują się na szarym tle.

3. Określ ich współrzędne i wklej w odpowiednie miejsce.

1. Dopasuj nazwy do ilustracji na planszy.

3. Określ ich współrzędne i wklej w odpowiednie miejsce.

Szukasz sprawdzonych szkoleń? Skorzystaj z naszej platformy szkoleniowej i nagrań oraz materiałów, do których po wykupieniu będziesz miał dostęp przez pół roku.

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozwijanie mowy, doskonalenie percepcji wzrokowej i orientacji przestrzennej to umiejętności, które można doskonalić, wykorzystując udostępnione kary pracy. Dodatkowo, stworzone przez nas zadania, nawiązują do nadchodzących świąt majowych, dlatego zachęcamy do skorzystania z nich w najbliższym czasie. 1. Nazwij ilustracje przedstawione na planszy. 2. Wytnij te, które znajdują się na szarym tle.

# data[].attributes.body
Puzzle 25 elementów.

# data[].attributes.attachment_link.title
CREST OF POLAND - 80 elementów - Układaj puzzle za darmo na Puzzle Factory

# data[].attributes.attachment_link.description
Puzzle Crest of Poland - Gry puzzle jigsaw online. Puzzle układanki, gry logiczne dla dzieci. Ułóż darmowe puzzle. Crest of Poland.

# data[].attributes.body
Puzzle 16 elementów.

# data[].attributes.attachment_link.title
FLAGA POLSKI - 16 elementów - Układaj puzzle za darmo na Puzzle Factory

# data[].attributes.attachment_link.description
Puzzle flaga Polski - Gry puzzle jigsaw online. Puzzle układanki, gry logiczne dla dzieci. Ułóż darmowe puzzle. flaga Polski.

# data[].attributes.body
Film animowany.

# data[].attributes.headline
Dzień Flagi RP i Konstytucja 3 Maja. Jak dobrze znasz te święta?

# data[].attributes.subject
Dzień Flagi RP i Konstytucja 3 Maja. Jak dobrze znasz te święta?

# data[].attributes.body
Quiz.

# data[].attributes.body
Quiz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz - The world's most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!