# data[].attributes.body
‘s Lands Zeemagazijn wordt zowel door de ogen van Cosimo als Vondel gezien als een uniek fenomeen. Aangezien het magazijn de internationale handel mogelijk maakte, droeg het bij aan de creativiteit in de stad Amsterdam. Het magazijn is uniek voor de stad, aangezien de goederen die hier opgeslagen waren gebruikt werden door Nederlanders voor de Nederlandse handel en oorlogen. Ook fungeerde het gebouw als een vergaderruimte waarin beslissingen werden genomen door de Raden ter Admiraliteit. De Admiraliteit van Amsterdam is uniek voor de stad. Het magazijn werd in gebruik genomen door de VOC. De invloedrijke compagnie kon op deze manier wereldwijde handel voeren, die samenkwam in de haven van Amsterdam. Ook in Vondels gedicht wordt het nut van het magazijn benadrukt. In de ogen van Vondel is het magazijn uniek door zijn functie als beschermer van de ‘Hollandse tuin’. De Admiraliteit kon haar schepen goed bevoorraden en hierdoor de vrijheidsstrijd op zee aangaan.

‘s Lands Zeemagazijn is ontworpen door Daniel Stalpaert en is in de Hollands classicisme-stijl gebouwd. Dit maakt het monument karaktervol en imposant. Daarnaast is het gebouw omsloten met water, wat de handel vergemakkelijkte. Het gebouw is vanaf de opening in 1656 een aantal eeuwen als ‘s Lands Zeemagazijn in gebruik geweest. Sinds 1973 fungeert het als Scheepvaartmuseum. In plaats van dat goederen worden opgeslagen, worden nu maritieme voorwerpen tentoongesteld.

Dit unieke monument draagt bij aan de creativiteit van Amsterdam. Ten eerste omdat het gebouwd is in de classicistische stijl, waardoor het culturele gehalte van de stad wordt vergroot. Ten tweede omdat het de handel in de 17e eeuw mogelijk maakte, waardoor nieuwe materialen ter beschikking kwamen voor onder andere kunstnijverheid. Tot slot omdat het magazijn tegenwoordig fungeert als museum, dat kunst tentoonstelt en toeristen van over heel de wereld trekt. Bovendien fungeert het als evenementenlocatie dat kunst en cultuur verbindt in de stad.

# data[].attributes.headline
Wij wensen u veel kijk en luisterplezier!

# data[].attributes.subject
Wij wensen u veel kijk en luisterplezier!

# data[].attributes.body
Sarah Stinenbosch & Sammy Jo Bron

# data[].attributes.body
Canon van Nederland. VOC en WIC: Varen en vechten voor handel. Geraadpleegd van https://www.canonvannederland.nl/nl/vocenwic.

Christensen, A.E. (1941). Dutch trade to the Baltic about 1600: studies in Sound toll register and Dutch shipping records. Copenhagen, p. 365-366.

De bibliotheek Digitale etalages. De bouw van ‘s Lands Zeemagazijn en de aanleg van de werven. Geraadpleegd van https://www.digitaleetalages.nl/thema/amsterdam/het-marineterrein-op-kattenburg/debouw-van-_s-lands-zeemagazijn-en-de-aanleg-van-de-werven-.html.

De la Court, P. (2009). Interest van Holland, ofte gronden van Hollands-Welvaren. Joan. Cyprianus vander Gracht, Amsterdam 1662. Zie voor verantwoording: https://www.dbnl.org/tekst/cour001inte01_01/cour001inte01_01_0024.php.

De VOC site. Forten en fortificaties. Geraadpleegd van https://www.vocsite.nl/geschiedenis/forten/.

Dudley, S. (2009). Museum materialities: objects, sense and feeling. In Museum Materialities: Objects, Engagements, Interpretations. London: Routledge, p. 1-22.

Het scheepvaart museum. Collectie. Geraadpleegd van https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/collectie.

Het scheepvaart museum. Digitale collectie. Geraadpleegd van https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/collectie/digitale-collectie.

Het scheepvaart museum. Het gebouw. Geraadpleegd van https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/doen/het-gebouw.

Het scheepvaart museum. Motto, missie en pijlers. Geraadpleegd van https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/motto-missie-en-pijlers.

Het scheepvaart museum. Uw evenement aan het water. Geraadpleegd van https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/over-ons/evenementenlocatie/mogelijkheden-voor-uw-evenement.

Onnekink, D. (2018). The Body Politic. The Cambridge Companion to the Dutch Golden Age. Cambridge University Press, p. 107-123.

Rahmouni, Y., Van de Putte, D., Roorda, Y., Bayazid, A., Tillemans, M. ‘t IJ - haven en station. Geraadpleegd van https://amsterdamproject.jouwweb.nl/s-lands-zeemagazijn.

De Vries, R. (2019). Vondst van de maand: schildpad uit Oudeschild. Oneindig Noord-Holland. Geraadpleegd van https://onh.nl/verhaal/vondst-van-de-maand-schildpad-uit-oudeschild.

Resources Huygens ING. Admiraliteit te Amsterdam (1586-1795). Geraadpleegd van http://resources.huygens.knaw.nl/repertoriumambtsdragersambtenaren1428-1861/app/ instellingen/118/.

Rijksmuseum. Poppenhuis van Petronella Oortman, objectnummer BK-NM-1010.

Spits, E., Bosmans, S., Wildeman, D., Daalder, R., Bosman, C., Keijzer, S., Schokkenbroek, J., Dessens, H. en Baars, R. (2013). Het scheepvaartmuseum: verhalen over de zee in 100 iconen. W Books: Zwolle.

Sterck, J.F.M., Moller, H.W.E., De Vooys, C.G.N., De Klerk, C.R., Molkenboer, B.H., Prinsen J.Lzn. J., Simons, L., Van de Graft, C.C., Michels, L.C., Meerwaldt, J.D., en Verdenius, A.A. (eds). (1935). De werken van Vondel. Achtste deel 1656-1660. De Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur: Amsterdam, p. 653-665.

Van Damme, I., De Munck, B., en Miles, A. (2017). Cities of a lesser God: opening the black-box of creative cities and their agency. In Cities and creativity from the renaissance to the present. Routledge: London, p. 24-62.

Van Dijk, E. (2012). Van zeemagazijn tot Scheepvaartmuseum. Oneindig Noord-Holland. Geraadpleegd van https://onh.nl/verhaal/biografie-van-een-gebouw-van-zeemagazijn-tot-scheepvaartmu seum.

Wagenaar, L. (2014). Een Toscaanse prins bezoekt Nederland: De twee reizen van Cosimo de’ Medici 1667-1669. Bezorgd, ingeleid en geannoteerd door Lodewijk Wagenaar. Uit het italiaans vertaald door Bertie Eringa. Bas Lubberhuizen: Amsterdam.

# data[].attributes.body
"Dankzij dit schitterende glazen dak krijgt de binnenplaats een totaal nieuwe functie als centraal plein en als evenementenlocatie."
https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/doen/het-gebouw

De binnenplaats kan voor verschillende evenementen afgehuurd worden. Te denken valt aan: feestavonden, diners, trouwerijen, vergaderingen en kinderfeestjes.
https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/over-ons/evenementenlocatie/mogelijkheden-voor-uw-evenement

Maar ook is de binnenplaats gebruikt voor de opnames van een televisieprogramma van de AVROTROS: Ali B op volle toeren. In de uitzending van donderdag 19 november 2020 was de binnenplaats het decor van de optredens van Syb van der Ploeg en Mula B.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mula B - In Nije Dei | Ali B op volle toeren 2020

# data[].attributes.body
"Het letterlijke hoogtepunt van de renovatie is de overkapping van de binnenplaats, het open plein."

Feitjes:

zelfdragende constructie van 34 bij 34 meter

ontworpen door architect Laurent Ney

ontwerp geïnspireerd op de kompaslijnen op oude zeekaarten

kosten: 3 miljoen euro (onderdeel van het renovatiebudget)

160.000 kg staal en 40.000 kg glas

1200 stukken glas van verschillende afmetingen

868 knooppunten met ledverlichting

https://www.hetscheepvaartmuseum.nl/doen/het-gebouw

# data[].attributes.body
Johan van Oldenbarnevelt

# data[].attributes.body
1.836 scheepsvolgers
20 scheepvaartberichten

# data[].attributes.attachment_link.title
Vondel literaire benadering 's Lands Zeemagazijn

# data[].attributes.body
De VOC werd in 1602 opgericht door raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt om onderlinge concurrentie tussen Nederlandse handelaren te voorkomen. De VOC werd een machtige en invloedrijke onderneming (in oorlogvoering en handel) (Canon van Nederland: VOC en WIC). Er werden forten gebouwd in verschillende delen van de wereld, waaronder Zuid-Afrika, Sumatra en Batavia (De VOC site: Forten en fortificaties). De VOC zorgde dus voor wereldwijde handel, die samenkwam in de haven van Amsterdam: ‘het handelscentrum van de wereld’. Amsterdam werd ook wel het ‘Pakhuis van de wereld’ genoemd, vanwege haar handelskarakter: een breed scala aan handelswaar uit overzeese landen was hier te koop (Van Dijk, 2012: Van zeemagazijn tot Scheepvaartmuseum).

Niet alleen droeg deze haven bij aan de economische groei van Amsterdam (en Holland), maar ook aan de creativiteit in de stad. Zoals Ilja van Damme, professor aan de Universiteit Antwerpen en werkzaam bij het Centrum Voor Stadsgeschiedenis-Urban Studies Institute, beschrijft, zijn er een aantal factoren die bijdragen aan de ontwikkeling van creativiteit in een stad. Een van die factoren vat hij samen onder inanimate physical actants (levenloze fysieke actanten). Hieronder vallen gebouwen, infrastructuren, technologieën, nieuwe goederen en dus ook de haven van Amsterdam en ‘s Lands Zeemagazijn (Van Damme, 2017: 26). Om deze handel te kunnen drijven en oorlogen te kunnen voeren om de internationale handelspositie te kunnen waarborgen, had de VOC scheeps- en oorlogsmateriaal nodig. Hiervoor werd ‘s Lands Zeemagazijn in gebruik genomen, reeds negen maanden na de start van de bouw in 1655.

# data[].attributes.body
Zoals gezegd werd het Zeemagazijn ook gebruikt als vergaderruimte van de Admiraliteit van Amsterdam. Deze admiraliteit is uniek voor de stad Amsterdam en is het volgende niveau van uniciteit dat besproken wordt in het hoofdstuk.

In de 17e eeuw bestonden er vijf admiraliteiten: “[...]  een resideerd in Vriesland te Harlingen; een in Zeeland te Middelburg: en drie in Holland, een te Rotterdam, een t' Amsterdam, en een by beurten te Hoorn ofte te Enkhuisen [...]” (De la Court, 2009: 58). Op 14 juni 1597 werd de Admiraliteit van Amsterdam opgericht. In de periode waarin Cosimo Amsterdam bezocht (1667/1668) en Vondel het gedicht schreef (1658), bestond het zetelaantal van de Admiraliteit uit 12 zetels (vanaf 1606 tot 1795). De verdeling was als volgt: Gelderland 1, Holland 6, Zeeland, Utrecht, Friesland, Overijssel en Groningen ieder 1 (Resources Huygens ING). De heren van de Admiraliteit, voornamelijk oud-burgemeesters, werden benoemd en waren, ondanks hun bestuursfunctie, in hun organisatie afhankelijk van de Staten Generaal: “Admiraliteits-Heeren de .... uytleverd: en werd in ieder Collegie met de meeste stemmen geconcludeert. Maar nochtans moeten alle de Admiraliteiten hare commissie en instructie, als mede d'ordre tot de beveiling der zeen, ontfangen van de Staten Generaal [...]” (De la Court, 2009: 59).

# data[].attributes.body
Verder wordt aan de hand van de titelpagina duidelijk aan wie Vondel het gedicht heeft geschreven: ‘Aen De weledele en mogende Heeren Zeeraeden ter Admiraliteit in de gemelde stadt’. Dit wordt nogmaals duidelijk in de eerste zin van het gedicht: ‘Gy HEEREN, wien de zorgh der zeevaert is bevolen’ (vs. 1) (Sterck e.a., 2004: 653). De heren die Vondel aanspreekt zijn de bestuurders van de Admiraliteit van Amsterdam. Wie dit precies waren in 1658, het jaar waarin Vondel het gedicht schreef, is niet bekend. Wel weten we dat vanaf 1597 de Admiraliteit bestuurd werd door zeven raden, die voornamelijk bestonden uit oud-burgemeesters (Resources Huygens ING).

# data[].attributes.body
De uitbreiding kan niet alleen geassocieerd worden met de uitbreiding van de stad Amsterdam, maar ook met de overzeese handel van de Republiek (zoals te zien op afbeelding 2). De handelsvloot van de Republiek der Nederlanden was ten tijde van de Gouden Eeuw groter dan die van Engeland en Frankrijk bij elkaar en dreef handel in verschillende delen van de wereld: Europa, Amerika, Afrika en Azië (Van Dijk, 2012: Van zeemagazijn tot Scheepvaartmuseum). Vooral deze vorm van uitbreiding heeft waarschijnlijk de interesse van Cosimo gewekt. Hij hoopte middels een bezoek aan ‘s Lands Zeemagazijn iets te kunnen leren over de Nederlandse macht op zee, om vervolgens deze opgedane kennis te gebruiken voor het creëren van een Italiaanse handelsmacht op zee. Voor Cosimo behoorde het Zeemagazijn tot de sleutel voor maritieme macht.

# data[].attributes.body
Dit is terug te voeren op de stad Amsterdam. Wegens de uitbreiding van Amsterdam, door de enorme bevolkingsgroei, waren de eerdere zeemagazijnen te ver van het scheepsverkeer komen te liggen. Deze bevonden zich op Uilenburg (gelegen bij de Nieuwmarkt, linker pijl op onderstaande afbeelding) en Rapenburg (gelegen bij de Prins Hendrikkade langs het IJ, rechter pijl op onderstaande afbeelding). Om het scheepsverkeer efficiënter te organiseren werd in 1655 begonnen met de bouw van het Zeemagazijn op Kattenburg. In 1656 werd het Zeemagazijn, ontworpen door Daniel Stalpaert, geopend (Van Dijk, 2012: Van zeemagazijn tot Scheepvaartmuseum).

# data[].attributes.body
Tijdens zijn eerste reis (1667/1668) naar de Republiek der Nederlanden bracht Cosimo III de’ Medici, prins van Toscane, onder andere een bezoek aan Amsterdam waar hij bekende hoogtepunten, zoals het Oost-Indisch Huis, de Oost-Indische Werf en de gebouwen van de Admiraliteit, waaronder 's Lands Zeemagazijn (het tegenwoordige Scheepvaartmuseum) bezichtigde (Wagenaar, 2004). Zijn interesse in, met name, ‘s Lands Zeemagazijn heeft te maken met zijn maritiem economische aspiraties. Hij wilde een Italiaanse handelsmacht op zee creëren. In Cosimo’s reisverslagen zien we het Zeemagazijn door de ogen van de prins, maar er zijn ook anderen die over dit Zeemagazijn hebben geschreven, zoals de beroemde 17e eeuwse dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel (1587-1679).

# data[].attributes.body
In het lofdicht Zeemagazyn, Gebouwd op Kattenburg t’Amsterdam (1658) zwaait Vondel veel lof toe aan datzelfde Zeemagazijn en daarmee aan de Amsterdamse Admiraliteit, tevens de opdrachtgever van de bouw en waarschijnlijk ook van het gedicht (Sterck e.a., 2004: 653-665). Reeds op de titelpagina wordt de positieve houding van Vondel ten opzichte van het Zeemagazijn duidelijk, door het motto: Super et Garamantas & Indos Proferet Imperium. Dit motto heeft Vondel ontleend aan het beroemde verhaal van Aeneas, de voorvader van de Romeinen. Het betekent: ‘Hij zal zijn gebied uitbreiden tot over de Garamanten en Indiërs’ (653).

# data[].attributes.body
Bent u enthousiast geworden van deze Padlet en wilt u verder lezen over 's Lands Zeemagzijn? Bekijk dan onderstaande links en teksten. Veel leesplezier!

# data[].attributes.body
In zowel de ogen van Cosimo, als van Vondel, is ‘s Lands Zeemagazijn uniek voor de Republiek en in het bijzonder voor Amsterdam. De uniciteit van het Zeemagazijn kent verschillende niveaus. Deze verschillende niveaus zullen van een specifieke naar een brede benadering worden beschreven.

# data[].attributes.headline
                        's Lands Zeemagazijn door de ogen van Cosimo en Vondel

# data[].attributes.subject
                        's Lands Zeemagazijn door de ogen van Cosimo en Vondel

# data[].attributes.body
Deze Padlet benadert de visie Cosimo III de’ Medici, prins van Toscane, en Joost van den Vondel, dichter en toneelschrijver,  over 's  Lands Zeemagazijn, waarbij gezocht wordt naar overeenkomsten in hun ervaringen. Ontdek de visies aan de hand van verschillende onderwerpen als de uniciteit,  de bouw en de huidige functie van het fenomeen en kom er achter hoe het gebouw bijdraagt aan de creativiteit in de stad Amsterdam.

# data[].attributes.attachment_link.title
's Lands Zeemagazijn onderzoek Sammy Jo & Sarah.mp4