# data[].attributes.attachment_link.title
DRZWI OTWARTE na uczelniach 2023/2024 | terminy i lokalizacje

# data[].attributes.attachment_link.description
Drzwi i dni otwarte na uczelniach 2023/2024. Wykaz dni otwartych na uczelniach w Polsce

# data[].attributes.attachment_link.title
KIERUNKI STUDIÓW - 2023 | 394 uczelnie | wymagania | opisy i opinie

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystkie kierunki studiów 2023/2024. Dokładne informacje, uczelnie, spis wszystkich kierunków i opisy oraz porady ekspertów. Wybierz swój kierunek, dowiedz się jak wygląda rekrutacja i jak wybrać uczelnię wyższą.

# data[].attributes.attachment_link.description
Główna witryna Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Uniwersytet Wrocławski należy do grona dziesięciu najlepszych uczelni w Polsce - jesteśmy Uczelnią Badawczą. Otrzymujemy dodatkowe finansowanie, dzięki któremu możemy szczególnie zadbać o studentki i studentów oraz kadrę naukową. Tworzymy programy stypendialne, fundujemy granty, rozszerzamy ofertę w języku angielskim i zmniejszamy liczebność podczas zajęć - wszystko po to, by jeszcze lepiej uczyć, współtworzyć i odkrywać.

# data[].attributes.attachment_link.description
Tu zobaczysz poprzednią wersję strony Wydarzenia Dojazd na studiaw 20-30 minut?To możliwe nawet jeśli nie mieszkasz we Wrocławiu. Wspólnie z Kolejami Dolnośląskimi sprawdzamy, jak podróżują studenci, skąd dojeżdżają i ile czasu im to zajmuje. Czasem przyjazd spod Wrocławia jest wygodniejszy i szybszy niż z dzielnic peryferyjnych miasta.

# data[].attributes.attachment_link.description
Uniwersytet Rolniczy w Krakowie w piątek 21 marca 2025 roku zaprasza na Dzień Otwarty URK, który odbędzie się w formie stacjonarnej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Otwarty UKEN - Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

# data[].attributes.attachment_link.description
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie to jeden z najprężniej rozwijających się ośrodków akademickich w kraju. Ponad 20 tysięcy studentów na blisko 80 kierunkach studiów i niemal tysiąc nauczycieli akademickich to najlepsza wizytówka uczelni.

# data[].attributes.headline
Nastawienie na rozwój - jak wspierać młodych ludzi

# data[].attributes.subject
Nastawienie na rozwój - jak wspierać młodych ludzi

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Klaudia Stano; Ostatnia aktualizacja: 23.02.2023

Dlaczego niektórzy ludzie w obliczu wyzwań poddają się i rezygnują, a inni do skutku szukają rozwiązań? Carol Dweck, amerykańska psycholożka, zaczęła badać to zjawisko wśród dzieci w wieku szkolnym w latach 80. XX wieku, i w efekcie wieloletnich eksperymentów odkryła, że różnica leży w nastawieniu, a nie we wrodzonych zdolnościach.

Carol Dweck opisała odkrycia swojego zespołu w książce „Mindset" wydanej w 2007 r. - publikacji, która szybko zdobyła popularność, a przede wszystkim serca edukatorów i rodziców na całym świecie. Nie bez powodu. W artykule znajdziesz pigułkę informacji o niezwykle wartościowej koncepcji growth mindset, a także dowiesz się, jak zaszczepiać nastawienie na rozwój u młodych ludzi jako nauczyciel i rodzic.

Jeśli wolisz oglądać niż słuchać, tutaj >> znajdziesz nagranie bezpłatnego webinaru o koncepcji groth mindset. Zapraszamy do odsłuchania!

Wysiłek czy talent: co jest ważniejsze?

Nastawienie na rozwój (growth mindset) i nastawienie na stałość (fixed mindset)

﻿ Osoby nastawione na rozwój wierzą, że możemy rozwijać kompetencje przez całe życie, a nasz potencjał nie jest znany﻿. Esencją growth mindset jest przekonanie, że wrodzone zdolności nie mają kluczowego znaczenia i że dzięki wysiłkowi każdy może osiągnąć wysoki poziom umiejętności.

Z kolei osoby nastawione na stałość uważają, że urodziły się z pewnym poziomem inteligencji czy zdolności, którego nie da się zmienić niezależnie od podjętego wysiłku. Nastawienie fixed mindset wiąże się z przekonaniem, że albo rodzimy się z talentem, albo nie.

Carol Dweck odkryła, że osoby nastawione na rozwój osiągają więcej niż osoby nastawione na stałość, nawet przy braku różnic w początkowym poziomie umiejętności czy IQ (ilorazu inteligencji). Nastawienie może mieć większe znaczenie niż talent, a kompetencje, które kojarzymy z osobami odnoszącymi sukces - takie jak gotowość do ciężkiej pracy, wysoka motywacja, koncentracja - to de facto produkty uboczne nastawienia na rozwój.

Nastawienie przekłada się w naturalny sposób na podejście do wyzwań, co obrazuje poniższa grafika.

﻿﻿Źródło ikon: flaticon.com, inspiracja: EPALE

Osoby, które cechuje growth mindset, traktują stojące przed nimi wyzwania jako okazję do rozwoju kompetencji. Takie osoby wiedzą, że w pokonanie trudności bądź w zdobycie nowej umiejętności należy włożyć duży wysiłek - to naturalne, ponieważ niewielu z nas rodzi się z talentem. Osoby nastawione na rozwój są wdzięczne za informację zwrotną, ponieważ szczery feedback pomaga im się rozwinąć lub zmienić strategię na bardziej efektywną.

Z kolei osoby, które cechuje nastawienie na stałość, często traktują wyzwania jako zagrożenie i je omijają. Takie osoby obawiają się, że gdy nie rozwiążą problemu w pierwszych próbach, ośmieszą się i odsłonią brak wrodzonego talentu. W obliczu trudności często się poddają, ponieważ nie wierzą, że ich starania cokolwiek zmienią. Krytyka tylko utwierdza ich w przekonaniu, że nie nadają się do danej dziedziny i sprawia, że jeszcze mocniej się wycofują.

Czy podejmiesz kolejną próbę?

Nastawienie wpływa nie tylko na wynik sytuacji, z którą mierzymy się w danym momencie. Osoby z fixed mindset, gdy poniosą porażkę lub otrzymają negatywną informację zwrotną, często odmawiają podjęcia kolejnych prób. ﻿
Źródło ikon: flaticon.com, opracowanie własne
Z kolei osoby nastawione na rozwój w obliczu porażki często spróbują jeszcze raz, ponieważ wiedzą, że satysfakcjonujące efekty nie pojawiają się od razu, a są efektem długich starań (i potknięć, z których można wyciągnąć cenną naukę).
Źródło ikon: flaticon.com, opracowanie własne
Nastawienie na rozwój po wielu krokach składających się z małych porażek i sukcesów może doprowadzić do znaczącego podwyższenia kompetencji w danej dziedzinie.
Źródło ikon: flaticon.com, opracowanie własne
Podstawową różnicę pomiędzy growth a fixed mindset trafnie obrazuje cytat pochodzący z książki Carol Dweck:

Jeśli chcesz posłuchać na przykładzie, jak może się przejawiać nastawienie na rozwój i nastawienie na stałość i dokąd może nas zaprowadzić, posłuchaj krótkiej historii Garfielda i Filemona, którą opowiedziałam podczas webinaru (12 minut).

Czy każdy może osiągnąć wszystko?

Nastawienie na rozwój to potężna koncepcja, jednak nie magiczna recepta. Nie każdy zostanie wybitnym naukowcem, sportowcem czy artystą. Geny determinują nasz początkowy poziom inteligencji i zdolności. Osobom, które wylosowały szczęśliwe karty, pewne osiągnięcia przychodzą po prostu łatwiej, co rodzi frustrację innych. Warto jednak wiedzieć, że każdy z nas może być lepszy od siebie samego z wczoraj czy sprzed roku. A ta wiedza i włożony wysiłek może zaprowadzić osoby nastawione na rozwój dalej niż szczęściarzy, którzy mają talent, ale są nastawieni na stałość. Growth mindset polega na uwierzeniu w to, że nasz pełen potencjał nie jest znany.

Siła procentu składanego

Sięgnijmy do matematyki, aby zilustrować efekt regularnego wysiłku w jakiejkolwiek dziedzinie. Poniższa grafika pochodzi z książki „Atomowe nawyki" (którą przy okazji bardzo polecam). Autor, James Clear, stworzył bardzo prosty, ale skłaniający do refleksji wykres. Jeżeli każdego dnia poprawimy się w wybranym obszarze o 1%, to po roku będziemy w nim ponad 37-krotnie lepsi. Działa to również w drugą stronę - wiedza czy umiejętności, których nie pielęgnujemy, ulegają z czasem degradacji.
Źródło: James Clear, „Atomowe nawyki", 2018
Uwierz w neuroplastyczność mózgu

To, że nastawienie na rozwój może nas zaprowadzić do niezwykłych efektów, potwierdza neuronauka. Jeszcze do lat 70. ubiegłego wieku nie było oczywiste, że jako dorośli możemy rozwijać nasz mózg, tworzyć w nim nowe połączenia nerwowe i wzmacniać istniejące. Wierzono, że takie zmiany zachodzą tylko u dzieci i tylko do pewnego wieku. Teraz już wiemy, że to nieprawda, a mózg jest jak mięsień, który rozwija się dzięki wysiłkowi. Skany mózgu przeprowadzane na ludziach i innych gatunkach zwierząt pokazują, że niezależnie od wieku mózg potrafi się przeprogramować pod wpływem treningu, nauki i zdobywania nowych umiejętności. To dowód, że nie rodzimy się raz na zawsze z ustalonymi zdolnościami i możemy stale podwyższać nasze kompetencje.

Nie ma ekstremów

Czy osiągnięcie pełnego nastawienia na rozwój jest możliwe? Uważam, że nie, a każdy z nas znajduje się gdzieś na spektrum pomiędzy growth a fixed mindset. Jedni - bliżej nastawienia na rozwój, inni - bliżej nastawienia na stałość.

Dodatkowo, w pewnych obszarach życia jest nam bliżej do nastawienia na rozwój, a w innych do nastawienia na stałość. Być może uważasz, że np. w pielęgnacji ogrodu możesz stale podwyższać kompetencje, jeśli tylko zainwestujesz w ten obszar odpowiednio dużo czasu i wysiłku oraz nie będziesz się zniechęcać porażkami. Jednocześnie być może uważasz, że Twoje umiejętności gotowania pozostaną zawsze na tym samym, niskim poziomie, niezależnie od Twoich starań, bo po prostu nie masz do tego talentu.

Jak rozwijać growth mindset u młodych ludzi?

W tej części pokażę Ci, jak na co dzień rozwijać w dzieciach i uczniach wiarę w możliwość rozwoju własnych kompetencji, opierając się na wskazówkach wypracowanych przez Carol Dweck i edukatorów z całego świata.

1. Doceniaj wysiłek, który przyniósł efekt, czyli jak chwalić za dobre rezultaty

Według badań Carol Dweck docenianie młodych ludzi za włożony wysiłek daje lepsze długoterminowe korzyści niż chwalenie efektu. Oceniając proces, a nie jego rezultat, unikamy etykietowania. Nie mówimy im jacy „są" na podstawie jednej sytuacji, ale opisujemy, co zadziało się w danym przypadku.

Zanim poznałam koncepcję growth mindset, sądziłam, że warto doceniać innych za wrodzone zdolności i inteligencję. Uważałam, że może to tylko podwyższyć ich samoocenę i zachęcić do dalszego rozwoju. To jednak nie musi być prawda. Gdy młody człowiek otrzymuje informację, że jest mądry i utalentowany, trudno będzie mu poradzić sobie z sytuacją, w której nie będzie od razu znał rozwiązania czy dobrej odpowiedzi. Dlaczego mam z tym kłopot, skoro jestem utalentowana/y? Czy jednak nie jestem tak mądra/y, jak mi mówią? Może w takim razie nie będę dalej próbować, bo wystawię swoją reputację na szwank? ﻿

W jaki sposób chwalić, aby wzmacniać nastawienie na rozwój?

doceniaj wysiłek i związane z nim kompetencje, takie jak dyscyplina czy koncentracja;

pokazuj wysiłek jako coś korzystnego dla mózgu, który rozwija się dzięki wyzwaniom i trudnościom, a stagnuje w obliczu zbyt prostych zadań.

Przyjrzyj się poniższym przykładom typowych pochwał i ich alternatywom w duchu growth mindset:

UWAGA! Pamiętaj, aby chwalić i doceniać realny wysiłek. Jeśli jakieś ćwiczenie nie sprawiło dziecku/uczniowi trudności, Carol Dweck sugeruje, aby powiedzieć: „Ups, to chyba było dla Ciebie za proste. Znajdźmy zadanie, które sprawi, że naprawdę będziesz musiał pogłówkować!".

W nastawieniu na rozwój chodzi o to, aby pokochać wyzwania i zrozumieć, że to właśnie pod wpływem trudności nasz mózg się rozwija. Łatwe zadania, które nie wymagają od nas wysiłku, być może umocnią naszą etykietę „mądrego" człowieka, jednak z pewnością nie pozwolą nam zdobyć nowych kompetencji, a wręcz odwrotnie - sprawią, że będziemy stać w miejscu.

2. Stosuj słowo „jeszcze"

Gdy młody człowiek popełni błąd, wskaż, że porażki są naturalną drogą na drodze do rozwoju. Niepozorne słowo „jeszcze" pomaga w umacnianiu przekonania, że nawet jeśli jeszcze nie jesteś na wymarzonym poziomie wiedzy czy umiejętności, możesz się tam znaleźć w przyszłości.

Zamiast etykietować młodych ludzi poprzez stwierdzenia takie jak „Matematyka chyba nie jest Twoją domeną", mów: "Jeszcze tego nie umiesz". Jeśli jesteś nauczycielem, warto promować możliwość rozwoju nie tylko na poziomie słownym, ale również np. dając możliwość wielokrotnego poprawiania oceny.

UWAGA! Jeśli Twój uczeń lub dziecko, mimo podjęcia wielu prób, wciąż nie wie jak rozwiązać problem, Twoją rolą jako rodzica czy nauczyciela jest udzielenie wsparcia w wyborze innej, lepszej strategii, ponieważ młody człowiek nie zawsze sam sobie z tym poradzi. Warto wspólnie zadbać o to, aby kolejne próby były jak najlepiej przygotowane, aby nie prowadziły do frustracji i zwątpienia w zdolność do rozwoju i poczynienia postępów.

3. Bądź przykładem growth mindset (a przynajmniej próbuj!)

Jeśli promujemy wśród dzieci czy uczniów nastawienie na rozwój, a sami na co dzień unikamy wyzwań, aby uniknąć porażki i ośmieszenia się, to młodzi ludzie natychmiast wyczują brak autentyczności i nasz projekt wprowadzania growth mindset do klasy czy domu nie powiedzie się.

Warto pokazać młodym ludziom, że my również popełniamy błędy, ale traktujemy je jako okazję do doskonalenia się. Że nam również czasem niełatwo przyjąć krytykę, ale staramy się ją postrzegać jako cenną informację zwrotną. I że nam również nie zawsze wychodzi growth mindset. Pokazujmy nasze własne zmagania, aby udowodnić, że praca nad nastawieniem to projekt długoterminowy, a nawet całożyciowy.

4. Jeśli jesteś nauczycielem, przeprowadź zajęcia o nastawieniu na rozwój i nastawieniu na stałość

Oprócz codziennego umacniania nastawienia na rozwój, o czym pisałam w punktach 1-3, warto zapoznać młodych ludzi bezpośrednio z koncepcją growth mindset oraz ideą neuroplastyczności mózgu.

Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy pomysł na zajęcia, które możesz przeprowadzić w ramach godziny wychowawczej, zastępstwa czy warsztatów. Pełen scenariusz zajęć wraz z propozycją krótkiego filmu, interaktywnym quizem w aplikacji Genial.ly oraz kartą pracy w PDF znajdziesz tutaj >>.

Growth mindset a Mapa Karier

Być może zastanawiasz się, dlaczego nastawienie na rozwój jest dla nas tak ważne w Mapie Karier i fundacji Katalyst Education. Jesteśmy przekonani, że młodzi ludzie wierzący w swoją zdolność do ciągłego podwyższania kompetencji będą mniej skłonni do ograniczania swoich wyborów zawodowych. Gdy dziecko w wieku 10 lat uwierzy, że nie nadaje się do matematyki i przestanie się rozwijać w tej dziedzinie (przechodząc szkołę po linii najmniejszego oporu), zamknie się przed nim bardzo wiele potencjalnych ścieżek kariery. To przekonanie może być efektem m. in . kilku gorszych ocen lub utrwalonego w rodzinie światopoglądu, że dziewczyny nie nadają się do nauk ścisłych lub że wychowanek mało zamożnej rodziny nie powinien nawet myśleć o wyższym wykształceniu. Nastawienie na rozwój jest zatem narzędziem wyrównywania szans, a misją naszej fundacji jest przyczynienie się do tego, aby każde dziecko w Polsce, niezależnie od swojego punktu startowego, mogło zrealizować swój (nieznany) potencjał.

Łyżeczka dziegciu

Koncepcja growth mindset ma również swoich krytyków. Głównym zarzutem wobec Carol Dweck jest to, że przeprowadzone przez nią badania (i ich bardzo pozytywne wyniki) są trudne do zreplikowania przez badaczy na innych uniwersytetach3. Warto przyglądać się temu tematowi, ponieważ ewaluacja postaw i ich wpływu na osiągane wyniki to szalenie trudna dziedzina. Jestem pewna, że badania nad growth mindset będą kontynuowane i z czasem będziemy mieć coraz większą wiedzę na ten temat.

Co dalej?

Jeżeli chcesz rozwijać swoją wiedzę o koncepcji growth mindset, polecam Ci:

Źródła:

Inne artykuły na blogu, które mogą Ci się spodobać:

# data[].attributes.attachment_link.title
Czym jest nastawienie na rozwój i jak je pielęgnować u młodych ludzi?

# data[].attributes.attachment_link.description
Dlaczego niektórzy ludzie w obliczu wyzwań poddają się i rezygnują, a inni do skutku szukają rozwiązań? Carol Dweck, amerykańska psycholożka, zaczęła badać to zjawisko wśród dzieci w wieku szkolnym w latach 80. XX wieku, i w efekcie wieloletnich eksperymentów odkryła, że różnica leży w nastawieniu, a nie we wrodzonych zdolnościach.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zawody w Polsce | Lista kilkuset ścieżek kariery | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź ścieżkę kariery dla siebie, poznaj opisy zawodów, ścieżkę edukacyjną, wysokość wynagrodzenia, istotne wymagania, środowisko pracy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Jadwiga Stach; Ostatnia aktualizacja: 13.12.2023

Podczas lekcji BiZ uczniowie rozwijają kompetencje przyszłości: współpracę, komunikację, kreatywność oraz przedsiębiorczość. Przygotowaliśmy zestawienie pokazujące, które punkty z podstawy programowej biznesu i zarządzania zrealizujesz z pomocą Mapy Karier. Sprawdź nasze propozycje.

Biznes i zarządzanie to przedmiot, dzięki któremu uczniowie nauczą się rozwijać kompetencje przyszłości, istotne na rynku pracy. Pozwoli im też przygotować się do aktywnego uczestniczenia w życiu społeczno-gospodarczym. BiZ pogłębia treści przedmiotu podstawy przedsiębiorczości dotyczące prowadzenia własnej firmy, finansów osobistych, oszczędzania.

Mapa Karier jest nie tylko narzędziem wspomagającym młodych ludzi w wyborach edukacyjno-zawodowych, możesz ją wykorzystać także w trakcie lekcji biznesu i zarządzania. Poniżej przygotowaliśmy zestawienie pokazujące, które punkty z podstawy programowej biznesu i zarządzania zrealizujesz przy pomocy materiałów Mapy Karier.

Biznes i zarządzanie - zakres podstawowy.

Treści nauczania - wymagania szczegółowe:
I.6 Uczeń stosuje techniki zarządzania czasem w pracy indywidualnej i zespołowej
Przeprowadź z uczniami ćwiczenia Gra: 10 minut, Coraz lepiej: zaplanuj, spróbuj, oceń, działaj oraz Ustal priorytety z Eisenhowerem z naszego padletu Praktyczne sposoby na ćwiczenie kompetencji miękkich w szkole. Dzięki temu pomożesz im opanować umiejętność zarządzania czasem podczas realizowania zadań indywidualnych i zespołowych.
I.8 Uczeń wyjaśnia znaczenie pracy zespołowej, charakteryzuje główne bariery w budowaniu zespołu i organizuje jego pracę w celu realizacji określonego zadania
Aby pomóc uczniom opanować sztukę efektywnej pracy w grupie przeprowadź z nimi zajęcia według scenariusza Kompetencje zawodowe na bezludnej wyspie (biorąc pod uwagę treści z podstawy programowej doradztwa zawodowego dedykujemy ten scenariusz klasom IV i VI, ale z powodzeniem sprawdzi się też na zajęciach ze starszą młodzieżą). Podczas zajęć uczniowie nauczą się m.in. ustalać, jakie czynności muszą wykonać poszczególne osoby, aby grupa zrealizowała cel, uwzględniając kompetencje i umiejętności członków grupy.

Wykorzystaj też ćwiczenia Wyspa, Jeden za wszystkich!, Chusty na głowę!, Baloniki oraz Helikopter, które znajdziesz w przygotowanym przez nas padlecie Praktyczne sposoby na ćwiczenie kompetencji miękkich w szkole.
II.2 Uczeń definiuje cele projektu, wykorzystując technikę SMART
Koncepcja SMART służy do planowania celów w taki sposób, aby były motywujące, ambitne i inspirujące oraz aby łatwo można było zweryfikować, czy zostały zrealizowane. Dzięki pomysłowi na lekcję Bądź SMART = zaplanuj nauczysz uczniów posługiwania się tą techniką w wyznaczaniu celów dotyczących ich rozwoju edukacyjno-zawodowego.
IV.4 Uczeń wyjaśnia podstawowe zasady tworzenia budżetu gospodarstwa domowego, formułuje praktyczne rady pozwalające poprawić jakość zarządzania budżetem oraz unikać i wyjść ze spirali zadłużenia
Podpowiedzi potrzebne do zrealizowania tego punktu z podstawy programowej znajdziesz w artykule Jak rozmawiać z dziećmi i nastolatkami o zarobkach? Poruszamy w nim kwestie m.in. dotyczące domowego budżetu i rozsądnego gospodarowania pieniędzmi.
V.1 Uczeń na podstawie analizy ścieżek kariery znanych ludzi oraz własnych oczekiwań planuje swoją karierę zawodową i wymienia jej etapy w czasie
Aby pomóc uczniom w planowaniu kariery zawodowej, zachęć ich do eksplorowania zakładki Ścieżki kariery w Mapie Karier.

Sprawdzenie, które zawody pasują do ich zainteresowań i oczekiwań, ułatwi im skorzystanie z Filtra preferencji.

Zawody z konkretnych branż, mające określone czynności zawodowe itp., można wyszukać, klikając tutaj.

Możesz też przeprowadzić zajęcia wykorzystując pomysł na lekcję Kotwice mojej kariery. Pozwala on młodym ludziom planować przyszłą pracę w oparciu o czynniki zidentyfikowane przez psychologa Edgara Scheina.
V.2 Uczeń formułuje własne cele zawodowe zgodnie z zasadą SMART, z zachowaniem równowagi z planami w życiu prywatnym, i opisuje możliwości ich realizacji
Żeby formułować cele zawodowe zgodnie z koncepcją SMART, uczniowie najpierw muszą ją poznać i zrozumieć jej zasady. Możesz im w tym pomóc realizując pomysł na lekcję Bądź SMART = zaplanuj.
V.3 Uczeń opracowuje plan swojej ścieżki edukacyjnej
Planowanie ścieżki edukacyjnej może uatrakcyjnić realizacja pomysłów na lekcje Kotwice mojej kariery oraz Nauka przez całe życie? Zdecydowanie tak!.

Pomocne będzie też przeprowadzenie ćwiczenia 10 projektów na życie z naszego padletu Praktyczne sposoby na ćwiczenie kompetencji miękkich w szkole.

Tematy dotyczące wyboru drogi prowadzącej do zdobycia wymarzonego zawodu poruszamy też we wpisie na blogu Edukacja pozaformalna - pierwsze wpisy do Twojego CV!.

Polecamy też kolumny "Jakie studia wybrać?" oraz "Studia za granicą" z naszego Karierowego niezbędnika.
V.4 Uczeń analizuje swoje kompetencje i zestawia je z zapotrzebowaniem na rynku pracy
Realizując nasze pomysły na lekcje Kompetencje miękkie okiem pracodawców, Miękkie lądowanie Twoich uczniów? Kompetencje miękkie!, Zawody wczoraj, dziś, jutro i pojutrze oraz Zamień mocne strony w szanse rozwoju pomożesz uczniom poznać ich mocne strony i poznać kompetencje miękkie cenione na rynku pracy, takie jak: efektywna komunikacja, empatia czy umiejętność organizacji własnej pracy.

Nasz padlet zawierający ponad 70 pomysłów na trening kompetencji miękkich pozwoli Twoim uczniom rozwinąć wiele różnorodnych, bardziej i mniej im znanych umiejętności.

Zachęć swoich uczniów do zapoznania się z opisami zawodów w zakładce Ścieżki kariery. Każdy opis zawiera sekcję Jakie kompetencje miękkie są ważne w mojej pracy?
V.6 Uczeń przygotowuje dokumenty aplikacyjne związane z ubieganiem się o pracę
Aby Twoi uczniowie nauczyli się skutecznie selekcjonować informacje o sobie, wykorzystywać słowa kluczowe podczas rekrutacji oraz dowiedzieli się, jakich błędów unikać przygotowując dokumenty aplikacyjne, zrealizuj pomysł na lekcję Pierwsze CV Twoich uczniów. Zaproponuj im też przeczytanie artykułów na blogu w których znajdą mnóstwo wskazówek dotyczących przygotowywania CV: Napisz z nami pierwsze CV - krok po kroku i z przykładami oraz Tych błędów unikaj w pierwszym (i każdym kolejnym) CV.
V.9 Uczeń wymienia podstawowe prawa i obowiązki pracownika (w tym młodocianego) i pracodawcy
Aby wprowadzić uczniów w temat podstaw prawa pracy, przeprowadź zajęcia z wykorzystaniem pomysłu na lekcję Taką mamy umowę! Dzięki temu, dowiedzą się, jakie są rodzaje umów oraz poznają prawa i obowiązki, które z nich wynikają.
V.10 Uczeń na wybranych przykładach wymienia różnice między zatrudnieniem a samozatrudnieniem oraz analizuje ich zalety i wady
Zachęć uczniów do eksploracji zakładki Ścieżki kariery oraz do zastanowienia się, które zawody mogą wykonywać na własny rachunek.

Biznes i zarządzanie - zakres rozszerzony.

Treści nauczania - wymagania szczegółowe:
IV.5 Uczeń analizuje swoje mocne i słabe strony oraz szanse i możliwości rozwoju swojej kariery zawodowej, dostrzegając rolę procesu uczenia się przez całe życie
Dzięki zrealizowaniu pomysłów na lekcje Nauka przez całe życie? Zdecydowanie tak! oraz Zamień mocne strony w szanse rozwoju pomożesz Twoim uczniom określić ich mocne strony i odkryć, jak mogą zaprocentować w przyszłości zawodowej (i nie tylko). Uświadomisz im też, dlaczego ciągły rozwój to przepustka do satysfakcjonującej kariery zawodowej.

Aby pomóc uczniom zrozumieć, że kompetencje można rozwijać przez całe życie, zrealizuj pomysł na lekcję Nastaw uczniów na rozwój: lekcja o koncepcji growth mindset. Więcej informacji na temat growth mindset znajdziesz w artykule na blogu Czym jest nastawienie na rozwój i jak je pielęgnować u młodych ludzi?
IV.6 Uczeń analizuje swoje kompetencje pod kątem możliwości zdobycia doświadczenia zawodowego w formie wolontariatu, praktyki lub stażu oraz znalezienia pracy na rynku lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym
Przeczytaj wpisy na blogu Nie tylko praca. 12 pomysłów na pierwsze doświadczenia zawodowe Twoich uczniów oraz Wolontariat nie zawiedzie - to pierwszy krok w stronę wymarzonego zawodu! i podziel się z uczniami zdobytą wiedzą o tym, w jaki sposób mogą zdobywać pierwsze doświadczenia zawodowe, które pomogą im w rozwoju kompetencji i uatrakcyjnią CV.

Zrealizuj pomysł na lekcję Każdy może być wolontariuszem, dzięki któremu Twoi uczniowie zdobędą niezbędną wiedzę o różnych formach wolontariatu oraz plusach i minusach bycia wolontariuszem. Zachęć ich też do obejrzenia odcinka #ZawodowegoStreamu Wolontariat zagraniczny: zwiedzaj świat i zdobywaj doświadczenie. Wiele przydatnych informacji o zagranicznym wolontariacie można znaleźć także w tym padlecie.

Zaproponuj Twoim uczniom przeczytanie artykułów Edukacja pozaformalna - pierwsze wpisy do Twojego CV! oraz 6 pomysłów na Twoje pierwsze doświadczenia zawodowe (zanim zaczniesz szukać pierwszej pracy)!
IV.13 Uczeń rozróżnia formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowy cywilnoprawne) oraz określa korzyści i konsekwencje wyboru konkretnej formy i rodzaju umowy
Przeprowadź z uczniami zajęcia według scenariusza Taką mamy umowę!, co pozwoli im poznać różne rodzaje umów podpisywanych w pracy oraz ocenić, które są bardziej, a które mniej korzystne w zależności od sytuacji i dowiedzieć się, w jaki sposób rodzaj umowy wpływa na życie osobiste oraz zawodowe.
V.17 Uczeń wyjaśnia cechy i funkcje skutecznego przywódcy (lidera)
Zrealizuj z uczniami ćwiczenia Wieże z papieru oraz Lina z zamkniętymi oczami z naszego padletu Praktyczne sposoby na ćwiczenie kompetencji miękkich w szkole.

Mamy nadzieję, że nasze podpowiedzi przydadzą się podczas lekcji biznesu i zarządzania. Zachęcamy Cię do podzielenia się tym artykułem ze znajomymi nauczycielami.

Masz pytania dotyczące artykułu? A może chcesz podzielić się własnym doświadczeniem z realizacji lekcji z przedmiotu biznes i zarządzanie z wykorzystaniem Mapy Karier? Napisz do nas: kontakt@mapakarier.org.

Inne artykuły na blogu, które mogą Ci się spodobać:

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wykorzystać Mapę Karier na lekcjach przedmiotu biznes i zarządzanie?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od 1 września 2019 r. weszło w życie nowe rozporządzenie MEN (z dnia 12 lutego 2019 r.) w sprawie doradztwa zawodowego. Prowadzenie działań związanych z doradztwem zawodowym w przedszkolach, szkołach i placówkach reguluje m.in. ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, w której zapisano, że system oświaty zapewnia przygotowanie uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia, a także wymieniając zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego oraz zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej jako jedne z podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły. Szczegółowe regulacje wprowadzają rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, m.in. w sprawie m. in. doradztwa zawodowego, ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.

Celem doradztwa zawodowego jest wspieranie dzieci, uczniów i słuchaczy w procesie podejmowania samodzielnych i odpowiedzialnych wyborów edukacyjnych i zawodowych opartych na znajomości i rozumieniu siebie, systemu edukacji oraz rynku pracy. Rozporządzenie określa, na czym polega doradztwo zawodowe oraz jakie są jego cele na poszczególnych etapach edukacji, wyszczególniając: preorientację zawodową dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych form wychowania przedszkolnego, orientację zawodową dla klas I-VI szkół podstawowych oraz działania w zakresie doradztwa zawodowego dla klas VII i VIII szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych. Rozporządzenie określa również: treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego, sposób realizacji doradztwa zawodowego, zadania doradcy zawodowego.

# data[].attributes.attachment_link.description
Doradztwo zawodowe Czym jest doradztwo zawodowe i co możesz uzyskać u doradcy zawodowego?Od 1 września 2019 r. weszło w życie nowe rozporządzenie MEN (z dnia 12 lutego 2019 r.) w sprawie doradztwa zawodowego. Prowadzenie działań związanych z doradztwem zawodowym w przedszkolach, szkołach i placówkach reguluje m.in. ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kreator CV Pracuj.pl - Bezpłatnie stwórz CV w kilka minut

# data[].attributes.attachment_link.description
Potrzebujesz wygenerować profesjonalne CV online? Darmowy Kreator Pracuj.pl pozwoli Ci w kilka minut stworzyć profesjonalne Curriculum Vitae.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedy myślimy o zawodach przyszłości, nieraz wyobrażamy sobie biura rodem z filmu sci-fi, a automatyzacja i robotyzacja dla wielu wydają się bardzo odległe w czasie. Tymczasem jeśli się zastanowić, to takie zmiany już się toczą. Czy 15 lat temu komukolwiek śniło się, że będzie pracował jako social media manager, projektował aplikacje do bankowości mobilnej, a dzieci na pytanie, kim chcesz zostać w przyszłości, będą odpowiadać: youtuberem? Sprawdźmy więc, co analitycy trendów mówią o pracy przyszłości i jakie nowe zawody mogą powstać w kolejnych dekadach.
Co znajdziesz w artykule:
* Praca przyszłości - liczą się technologia i kreatywność
* Zawody przyszłości - ranking mocno subiektywny
* Zawody z przyszłością, czyli science fiction vs. potrzeby rynku
* Branże przyszłości - co warto studiować?

| Sprawdź najbardziej pożądane kompetencje zawodowe w 2020 r.

Praca przyszłości - liczą się technologia i kreatywność

W artykułach na temat przyszłościowych zawodów często można spotkać dwa powtarzane jak mantra stwierdzenia:

w ciągu najbliższych 20-25 lat ponad połowa istniejących dziś profesji zniknie wskutek zmian technologicznych,

nawet 65% dzieci obecnie zaczynających naukę będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją.

Te efektowne medialnie doniesienia o znikających i nowych zawodach oczywiście działają na wyobraźnię, u jednych wzbudzając lęk, u innych nadzieję. Trzeba jednak pamiętać, że o ile kierunek prognoz dotyczących zawodów przyszłości można uznać za słuszny, o tyle do konkretnych predykcji dotyczących tak odległego czasu lepiej podchodzić z rezerwą. W dzisiejszym świecie zmiany toczą się na tyle szybko, że osadzone w rzeczywistości analizy mogą obejmować co najwyżej okres kolejnych 5-10, góra kilkunastu lat.

| Praca przyszłości to coś więcej niż technologie

Automatyzacja zarówno stanowisk pracy, jak i codziennych czynności staje się jednak faktem: kasy samoobsługowe, roboty odkurzające nasze mieszkania czy chatboty wspomagające zakupy w sklepach online to tylko kilka przykładów. Analitycy trendów i futurolodzy wypowiadający się na temat zawodów przyszłości najczęściej są zgodni co do tego, że największemu zautomatyzowaniu podlegać będą zwłaszcza prace fizyczne, powtarzalne i schematyczne, a także te polegające na zbieraniu i przetwarzaniu (nie mylić z analityką) danych. Większe szanse na utrzymanie się na rynku pracy mają natomiast zawody kreatywne, wymagające wytwarzania rozwiązań i nieszablonowego myślenia.

| Ciekawe zawody - sprawdź, w jakiej pracy nie będziesz się nudzić

W raporcie opublikowanym pod koniec 2016 roku Natalia Hatalska, znana analityczka trendów i twórczyni instytutu badań nad przyszłością Infuture Institute, wskazuje na takie trendy w pracy przyszłości jak: wydłużenie okresu życia zawodowego i wielokrotne przekwalifikowywanie się w tym czasie; rozwój automatyzacji, robotyzacji i sztucznej inteligencji oraz skrócenie czasu pracy z obecnych standardowych 8 godzin; rosnące znaczenie elastyczności, mobilności, pracy zdalnej, freelancerów; dostosowanie modeli pracy do wyzwań związanych z klimatem; zwiększenie transparentności działań firm.

| 7 najważniejszych zmian zawodowych w 2020 roku

Dr Joanna Jeśmian, kulturoznawczyni ze School of Ideas na Uniwersytecie SWPS, zwraca też uwagę, że niektóre z tych trendów już się rozpoczęły, a w zawodach przyszłości nabiorą jeszcze większego znaczenia:

- Główne zmiany, jakie już teraz obserwuje się na rynku pracy, to odejście od stabilnej, linearnej kariery zawodowej w jednej dziedzinie na rzecz realizowania wielu zróżnicowanych projektów - pisze ekspertka. Tę wielozadaniowość oddaje również zyskująca na popularności kultura slashies, czyli osób, które równocześnie wykonują kilka zawodów (nazwa pochodzi od angielskiego słowa i znaku slash „/"). Dziś coraz mniej dziwi, że zawodowo można być grafikiem / copywriterem / fotografem / programistą. Jak będzie w przyszłości? - Nasze życie zawodowe będzie swoistym portfolio mikrokarier. Wielu ekspertów podkreśla również, jak ważna stanie się umiejętność samodzielnego i kreatywnego kształtowania swojej kariery zawodowej i łączenie umiejętności i wiedzy z różnych dziedzin - wyjaśnia dr Jeśmian.

| Uczenie się - jaką rolę odegra w przyszłości?

Zawody przyszłości - ranking mocno subiektywny

W jakich nowych zawodach przyszłości przyjdzie nam więc pracować? Choć nie ma co do tego pewności, eksperci snują wiele przypuszczeń, a kreatywne pomysły w dużej mierze zależą od autora zestawienia. Choć dla wielu takie prognozy wyglądają jak wróżenie z fusów, listy zawodów przyszłości cieszą się wśród internautów sporą popularnością i potrafią dostarczyć, jeśli nie paliwa do planowania kariery, to przynajmniej rozrywki. Zrobiliśmy więc przegląd sieci i wybraliśmy kilka ciekawych stanowisk:

Personal Digital Curator (osobisty kurator cyfrowy) - specjalista, który pomoże zadbać o wizerunek i komunikowanie w sieci swojego życia prywatnego i zawodowego;

Garbage Designer (projektant śmieci) - osoba, która będzie zajmowała się znajdowaniem nowych zastosowań dla użytych już materiałów lub przeprojektowywała firmy pod kątem łatwiejszego przetwarzania ich produktów przez innych;

Simplicity Designer (ekspert ds. uproszczeń) - konsultant, który będzie pomagać firmom upraszczać ich funkcjonowanie w wymiarze ludzkim i proceduralnym;

Nostalgist (nostalgista) - zawód przyszłości będący odpowiedzią na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństw; to połączenie projektanta wnętrz z opiekunem osób starszych. Nostalgista pomoże stworzyć wystrój domu czy mieszkania na wzór wybranej dekady z przeszłości;

AI-Assisted Healthcare Technician (technik opieki zdrowotnej wykorzystujący sztuczną inteligencję) - czyli mówiąc prościej pielęgniarz XXI wieku; osoba, która w lżejszych przypadkach zapewni zdalną diagnostykę i opiekę medyczną wspomaganą sztuczną inteligencją;

Man-Machine Teaming Manager (manager ds. współpracy człowieka z maszyną) - osoba, która będzie potrafiła zarządzać zespołem złożonym z ludzi i robotów, tzn. połączyć ludzkie myślenie, empatię i wszechstronność z właściwą maszynom dokładnością, szybkością obliczeniową i wytrzymałością w całość sprawnie działającą na korzyść firmy;

Digital Tailor (cyfrowy krawiec) - w dobie rosnącej popularności sektora e-commerce wśród zawodów przyszłości ma się pojawić zapotrzebowanie na krawców, którzy będą w stanie zdjąć z klienta miarę zdalnie - za pomocą nowoczesnych technologii.

| Kim będzie pracownik przyszłości?

Zawody z przyszłością, czyli science fiction vs. potrzeby rynku

Prognozy futurologów to niejedyne źródło informacji, które mogą pomóc w podjęciu decyzji, kim zostać w przyszłości. Nieco bardziej „przyziemne" i krótkoterminowe prognozy pochodzą z Ministerstwa Edukacji Narodowej. Od 2019 roku publikuje ono wykaz przyszłościowych zawodów, na które w najbliższych 5 latach ma być zapotrzebowanie na rynku pracy. W 2020 roku na takiej liście zawodów przyszłości znalazły się: automatyk, elektromechanik, elektronik, elektryk, kierowca mechanik, mechanik monter maszyn i urządzeń, mechatronik, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, technik automatyk, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik elektronik, technik elektryk, technik energetyk, technik mechanik, technik mechatronik, technik programista, technik transportu kolejowego.

| Zawody blue collar najbardziej pożądane na rynku pracy

Komisja Pracy Business Centre Club jako najbardziej poszukiwane zawody przyszłości wskazuje natomiast: pielęgniarki, lekarzy, magazynierów, pracowników budowlanych, pracowników produkcyjnych w branżach farmaceutycznej i kosmetycznej, pracowników sklepów (obsługa, sprzedaż i pakowanie), kurierów, kierowców, opiekunów osób starszych, zdalnych korepetytorów, opiekunów dzieci, informatyków, pracowników usług finansowych, psychologów oraz pracowników sezonowych, szczególnie w rolnictwie*.

| 10 kierunków technicznych z przyszłością

Branże przyszłości - co warto studiować?

Wiemy już, jakie zawody będą potrzebne w przyszłości. Teraz konia z rzędem temu, kto podpowie, jak przygotować się do pracy w profesji, która jeszcze nie istnieje! To mógłby być przyczynek do ciekawej dyskusji pomiędzy zwolennikami studiów dopasowanych do bieżących potrzeb rynku pracy a osobami przekonującymi o wyższości edukacji uczącej myślenia i poszerzającej horyzonty, ale „nieprzydatnej" biznesowo. W tej materii na pewno nie ma prostych i oczywistych odpowiedzi.

| Najbardziej niedoceniane kierunki studiów

Świadomość tego, że nowe zawody na rynku pracy w szybko zmieniającej się rzeczywistości wyrastają jak grzyby po deszczu, może umocnić w zdroworozsądkowym przekonaniu, że wybierając studia, warto po prostu postawić na obszar z potencjałem - i w którym Ty sam widzisz swój potencjał. Polowanie na najbardziej przyszłościowy kierunek studiów to trochę poszukiwanie Świętego Graala.

| Nadążyć za światem. Kompetencje cenne w przyszłości

Zamiłowanie do technologii i wykształcenie w tym obszarze powinny odpłacić się z nawiązką, jednak nie jest to jedyna słuszna droga rozwoju. W końcu ten zdigitalizowany świat ktoś będzie musiał przystosować do potrzeb ludzi. Na horyzoncie coraz wyraźniej widać też zapotrzebowanie na specjalistów rozumiejących wpływ człowieka na zmiany klimatyczne. Inne branże przyszłości to np. ochrona zdrowia (fizycznego i psychicznego, w tym również profilaktyka), transport i logistyka czy marketing cyfrowy. Jedno jest pewne: kreatywność, elastyczność i otwartość na zmiany to zdecydowanie cechy, które ułatwią odnalezienie się w nowej rzeczywistości, a zatem w te umiejętności miękkie warto inwestować pod kątem zawodów przyszłości.

* Źródło: https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/zawody-przyszlosci-lista-najbardziej-poszukiwanych-i-najlepiej-oplacanych-zawodow-4704314

# data[].attributes.attachment_link.title
Zawody przyszłości 2025-2030. Jak będziemy pracować?

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy myślimy o zawodach przyszłości, nieraz wyobrażamy sobie biura rodem z filmu sci-fi, a automatyzacja i robotyzacja dla wielu wydają się bardzo odległe w czasie. Tymczasem jeśli się zastanowić, to takie zmiany już się toczą.

# data[].attributes.attachment_link.description
Schemat przedstawia placówki i instytucje które prowadzą usługi z zakresu doradztwa zawodowego Szkolni doradcy zawodowi Poradnie psychologiczno-pedagogiczne [...]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Jadwiga Stach; Ostatnia aktualizacja: 13.11.2023

Żelazne nerwy, opanowanie i odwaga przydają się w wielu zawodach. Te kompetencje są niezbędne między innymi tym, którzy ratują ludzkie zdrowie i życie oraz dbają o bezpieczeństwo innych i swoje własne. Sprawdź, przedstawiciele jakich zawodów pracują często w ekstremalnych warunkach. Może to coś dla Ciebie?

Praca na misjach humanitarnych w różnych zakątkach świata lub w Polsce jest pełna wyzwań. Pomaganie ludziom poszkodowanym w wyniku katastrof i klęsk żywiołowych jest bardzo trudne, ale sprawia wiele satysfakcji i jest bardzo potrzebne. Czasem pracownicy humanitarni wyjeżdżają w niebezpieczne miejsca - tam, gdzie toczą się wojny, gdzie ludzie cierpią z powodu konfliktów religijnych, ataków terrorystycznych. Wtedy tzw. mocne nerwy bardzo się przydają.

Praca w organizacjach zajmujących się pomocą humanitarną to także godziny spędzone za biurkiem. Zanim będzie można wyruszyć na misję, trzeba przecież zdobyć potrzebne pieniądze i napisać wnioski o granty. Potem trzeba pisać raporty i sprawozdania, monitorować przebieg projektów, robić rozliczenia finansowe.

Organizacje zajmujące się pomocą humanitarną poszukują pracowników o różnym wykształceniu, potrzebnym do pracy na konkretnych stanowiskach. Dodatkowym atutem będzie ukończenie studiów o kierunku pomoc humanitarna.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej, obejrzyj wywiad z pracowniczkami Polskiej Akcji Humanitarnej.

To praca, w której liczy się czas - do zasypanych górników trzeba dotrzeć jak najszybciej. Czasem najpierw trzeba przebić się przez zwały skał, ugasić płonący pożar lub wypompować wodę, która nagle zalała kopalnię. Bywa i tak, że ratownicy muszą wydrążyć osobny szyb, którym można dotrzeć do poszkodowanych, a wcześniej dostarczyć im tą drogą świeże powietrze, wodę czy żywność. Niektóre akcje ratunkowe trwają wiele dni, bo ratownicy nie rezygnują z poszukiwań dopóki nie odnajdą wszystkich poszkodowanych górników lub ich ciał.

Żeby móc pracować w tym zawodzie, trzeba mieć odpowiednie wykształcenie. Należy skończyć szkołę branżową lub technikum o profilach górniczych albo studia o kierunkach związanych z górnictwem. Trzeba też przez dwa lata pracować w kopalni i ukończyć kurs dla kandydatów na ratowników górniczych.

Ten specjalista pracuje głęboko pod wodą, spawając uszkodzone statki, montując rurociągi lub usuwając usterki różnych podwodnych budowli. Praca spawacza dostarcza sporej dawki adrenaliny, bo na dużych głębokościach panują trudne warunki, często trzeba pracować pod presją czasu, np. żeby przywrócić sprawność rurociągów transportujących ropę, gaz albo tych, w których znajdują się kable internetowe. Zdarza się, że spawacz podwodny swoją pracę musi wykonywać etapami, bo czas przebywania pod wodą jest ograniczony, choćby pojemnością butli zapewniającej mu powietrze, a aparatowi spawalniczemu - właściwe gazy.

Żeby móc pracować w tym zawodzie, trzeba mieć co najmniej 18 lat oraz aktualne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy pod wodą. Trzeba też posiadać co najmniej dyplom nurka III klasy i ukończyć kurs podwodnego spawania co najmniej jedną techniką. Ukończenie kolejnych kursów spawalniczych poszerza możliwości w zakresie spawania. Natomiast ukończenie dodatkowych kursów nurkowania - kurs nurka II i I stopnia, nurka saturowanego - pozwala na pracę na większych głębokościach.

Od jego opanowania, spostrzegawczości i błyskawicznego refleksu zależy życie i bezpieczeństwo osób podróżujących samolotami. Jego praca ma też wpływ na tych, którzy znajdują się na ziemi - na lotnisku, w jego najbliższej okolicy i pod podniebnymi szlakami. Dzięki kontrolerom statki powietrzne unikają kolizji podczas lotu, a w trakcie nagłych awarii, załamań pogody itp. są kierowane na bezpieczne lądowiska.

Żeby móc pracować w tym zawodzie trzeba ukończyć szkołę średnią i zdać maturę. Trzeba też przejść rekrutację w Państwowej Agencji Żeglugi Powietrznej i trwające prawie dwa lata szkolenie w jednej ze specjalności: kontroler wieży, zbliżania albo obszaru.

Kontroler wieży odpowiada za wydawanie pozwoleń na poruszanie się samolotów w kręgu nadlotniskowym, kołowanie na pas startowy i start, oraz na lądowanie i odkołowanie z płyty lotniska. Kontroler zbliżania jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo samolotów podczas manewrów zaraz po starcie. Kontroler obszaru dba o prawidłowy i bezpieczny ruch samolotów na niebie nad naszym krajem i częścią międzynarodowych wód Morza Bałtyckiego.

Negocjatorów policyjnych często można zobaczyć w filmach akcji. I chociaż to, co widzimy na ekranie, nie zawsze idealnie odzwierciedla rzeczywistość, to ich praca naprawdę jest ekstremalnie stresująca i odpowiedzialna. Nie ma w niej miejsca na błędy, a oni muszą błyskawicznie reagować na słowa i zachowanie osób, z którymi rozmawiają - od tego zależy ludzkie życie.

Negocjacje prowadzone są w sytuacjach kryzysowych - np. z osobami, które chcą popełnić samobójstwo, z porywaczami/przestępcami, którzy przetrzymują zakładników, grożą użyciem broni lub materiałów wybuchowych. Negocjatorzy prowadzą rozmowę w taki sposób, żeby nikomu nie stała się krzywda.

Żeby móc rozpocząć pracę w tym zawodzie, trzeba mieć średnie wykształcenie, przejść postępowanie kwalifikacyjne w jednostce policji, przez trzy lata pracować w policji i ukończyć kurs negocjatora policyjnego.
Poznaj więcej zawodów, które interweniują w sytuacjach kryzysowych
Inne artykuły w Strefie Młodzieży, które mogą Ci się spodobać:

Masz pytania dotyczące artykułu? A może masz pomysł na temat kolejnego wpisu? Napisz do nas: kontakt@mapakarier.org

# data[].attributes.attachment_link.title
Poznaj 5 zawodów dla ludzi o mocnych nerwach

# data[].attributes.attachment_link.description
Żelazne nerwy, opanowanie i odwaga przydają się w wielu zawodach. Te kompetencje są niezbędne między innymi tym, którzy ratują ludzkie zdrowie i życie oraz dbają o bezpieczeństwo innych i swoje własne. Sprawdź, przedstawiciele jakich zawodów pracują często w ekstremalnych warunkach. Może to coś dla Ciebie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Praca w Polsce - 133.000+ aktualnych ofert pracy - Jooble

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź pracę wybierając spośród wszystkich ofert pracy z największych firm oraz portali rekrutacyjnych * Szybko & bezpłatnie * Pełny etat, praca tymczasowa, niepełny etat * Informacja o pracodawcach * Wysyłka nowych ofert pracy * Oferty pracy w Polsce i za granicą * Znajdź pracę już dziś!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deklaracja maturalna to dokument, który potwierdza wolę przystąpienia do egzaminów maturalnych przez uczniów ostatniej klasy liceum lub technikum. W ramach deklaracji maturalnej wskazują oni, z których przedmiotów i na jakim poziomie chcą zdawać maturę. Jest ona zatem potwierdzeniem podjętych decyzji. Jakie decyzje i kiedy muszą podjąć Państwa uczniowie, by dopełnić wszelkich formalności i w maju przystąpić do egzaminu maturalnego? O czym powinni pamiętać? W artykule przedstawiamy najważniejsze informacje oraz wskazówki, jak pomóc maturzystom w wyborze zdawanych przedmiotów.

Deklaracja maturalna - najważniejsze informacje i daty

Deklaracja maturalna jest składana przez każdego ucznia klasy maturalnej, który chce przystąpić do egzaminu maturalnego w danym roku szkolnym. Pierwszą decyzję dotyczącą przedmiotów zdawanych na egzaminie maturalnym podejmują oni już we wrześniu.

Do 2 października każdy przyszły maturzysta składa wstępną deklarację dotyczącą przedmiotów zdawanych na egzaminie maturalnym. Dokument jest przekazywany dyrektorowi szkoły, do której uczęszcza uczeń i w której będzie zdawać egzamin maturalny. Wzór deklaracji maturalnej znajduje się TUTAJ. Każdy zdający może złożyć deklarację przystąpienia do egzaminu maturalnego w 2024 r. w postaci:
- papierowej lub
- elektronicznej. Deklarację w postaci elektronicznej (e-deklarację) zdający może wypełnić i złożyć w Zintegrowanym Interfejsie Użytkownika (ZIU) na stronie internetowej: https://ziu.gov.pl/login. Logowanie do ZIU jest możliwe przy użyciu loginu i hasła otrzymanego od dyrektora szkoły lub dyrektora OKE albo przy użyciu profilu zaufanego, e-dowodu lub bankowości elektronicznej. Link do Instrukcji składania i przyjmowania e-deklaracji znajduje się w dokumencie CKE na stronie 37 TUTAJ.

Ważne: Każdy zdający może złożyć deklarację przystąpienia do egzaminu maturalnego w 2024 r. w postaci papierowej albo w postaci elektronicznej. Zdający składa deklarację tylko w JEDNEJ z tych postaci. W przypadku złożenia deklaracji w obu postaciach za wiążącą będzie uznawana deklaracja złożona jako pierwsza.

Kolejna ważna data to 7 lutego 2024 r. Do tego dnia składa się ostateczną deklarację dotyczącą̨ przedmiotów zdawanych na egzaminie maturalnym. Deklaracja ostateczna może się różnić od tego, co znalazło się w dokumencie składanym w pierwszym terminie. W deklaracji ostatecznej maturzyści powinni wskazać przedmioty, które są wymagane w rekrutacji na wybrane kierunki i uczelnie. Niezłożenie ostatecznej deklaracji jest jednoznaczne z tym, że wstępna deklaracja staje się ostateczną.

Następny istotny termin to marzec. To właśnie wtedy dyrektor szkoły ogłasza szkolny harmonogram przeprowadzania egzaminu maturalnego w części ustnej. Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego, nie później niż do 6 marca 2024 r., opracowuje i ogłasza szkolny harmonogram przeprowadzania części ustnej egzaminu maturalnego i przekazuje go niezwłocznie dyrektorowi okręgowej komisji egzaminacyjnej za pośrednictwem SIO. Ustalając harmonogram, uwzględnia także czas potrzebny na ustalenie liczby punktów przyznawanych zdającym, a także czas potrzebny na poinformowanie zdających o liczbie przyznanych im punktów. Komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie listy jawnych zadań w części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w 2024 r. znajduje się TUTAJ.

Każdy maturzysta musi wybrać minimum jeden przedmiot zdawany na poziomie rozszerzonym. Maksymalna liczba przedmiotów dodatkowych zdawanych pisemnie na poziomie rozszerzonym to sześć, w tym jeden jest zdawany obowiązkowo.

Wybór przedmiotów zdawanych na maturze na poziomie rozszerzonym

Przed złożeniem deklaracji maturalnej uczniowie powinni zastanowić się, czy i gdzie chcą studiować. Przedmioty wskazane w deklaracji to te, które są wymagane w rekrutacji na wymarzony kierunek i uczelnię.

Sposobem na to, by wybór przedmiotów maturalnych zweryfikować w praktyce, jest udział w próbnej maturze. W ramach Próbnej Matury z Operonem przygotowaliśmy arkusze aż z 11 przedmiotów: języka polskiego, matematyki, biologii, chemii, fizyki, geografii, historii, informatyki, języka angielskiego, języka niemieckiego, wiedzy o społeczeństwie.

Udział w Próbnej Maturze z Operonem pozwala uczniom zweryfikować swoje wybory w praktyce - do teoretycznych rozważań, które towarzyszą im od dłuższego czasu, warto dołączyć element praktyczny w postaci próby generalnej przed egzaminem państwowym.Próbna Matura z Operonem odbędzie się w dniach 21- 24 listopada 2023 r.

Zgłoszenia przyjmujemy za pośrednictwem strony internetowej egzaminy.operon.pl.

# data[].attributes.attachment_link.description
Termin składania wstępnych deklaracji maturalnych upływa 2 października 2023 r. O czym warto przypomnieć tegorocznym maturzystom?

# data[].attributes.attachment_link.title
Kwestionariusz temperamentu wg Florence Littauer

# data[].attributes.attachment_link.description
Kwestionariusz temperamentu wg Florence Littauer

# data[].attributes.attachment_link.title
Darmowy Test Osobowości | 16Personalities

# data[].attributes.attachment_link.title
Wykonaj testy predyspozycji zawodowych | Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży Poznań

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Filtr preferencji to funkcjonalność, dzięki której w łatwy i intuicyjny sposób odfiltrujesz te ścieżki kariery, które z największym prawdopodobieństwem będą dopasowane do Twoich oczekiwań i zainteresowań.

Jak to działa?

1. Po lewej stronie znajduje się

Na dole ekranu znajduje się

menu z zakładkami Filtra preferencji.

2. Dostosuj ustawienia dla poszczególnych kategorii, przechodząc przez kolejne zakładki.

3. W każdej z zakładek odznacz te opcje, które odrzucasz.

4. Po odznaczeniu którejkolwiek z opcji lub przesunięciu suwaka licznik pokaże liczbę zawodów dopasowanych do Twoich preferencji. Wskaźnik różnicy wyświetli, o ile wzrosła lub zmalała liczba zawodów w stosunku do poprzedniego ustawienia Filtra.

5. Na koniec kliknij przycisk Zastosuj ustawienia, aby przejść do strony z listą zawodów posortowanych według dopasowania do Twoich preferencji.

6. Pamiętaj, że w każdym momencie możesz zmienić swoje ustawienia, klikając w przycisk Filtr preferencji.

7. Powodzenia! 🖐️🙂

Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, który wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Filtr preferencji | Ścieżki kariery dla Ciebie | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Zastanawiasz się nad wyborem studiów lub przyszłą ścieżką kariery? Zaznacz swoje preferencje i sprawdź, jakie zawody mogą Ci się spodobać.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Create better lessons quicker

# data[].attributes.attachment_link.title
Inspiracje o planowaniu i organizacji czasu

# data[].attributes.attachment_link.description
"Korzyści płynące z dobrego planowania są ogromne. Szacuje się, że każda minuta poświęcona na planowanie pozwala zaoszczędzić dziesięć minut pracy." Brian Tracy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nutzen Sie Ihre Chance, in Europa zu arbeiten Mit dem Europass-Modell wecken Sie europäische Personalvermittler auf! 5 Millionen Nutzer haben bereits ihren Traumjob gefunden und...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
a jakie osoba nastawiona na stałość?
Przesuń 9 kafelków na jedną stronę, 9 na drugą stronę i sprawdź swoje rozwiązanie na kolejnym slajdzie!
talent się ma albo nie, wysiłek nic nie zmieni
TRUDNOŚCI SĄ NORMALNE W PROCESIE UCZENIA SIĘ

GDY KTOŚ MNIE KRYTYKUJE, CZUJĘ SIĘ JAK NIEUDACZNIK

NIE WYSZŁO MI ZA PIERWSZYM RAZEM? TO NORMALNE, PRÓBUJĘ DALEJ!

NASTAWIENIE NA ROZWÓJ

NIE PRÓBUJĘ, BO BOJĘ SIĘ OŚMIESZYĆ

NIE JESTEM W TYM DOBRA/Y,

JEŚLI JEDNO PODEJŚCIE NIE DZIAŁA, SPRÓBUJĘ INNEGO
I ROZWIJA SIĘ POD WPŁYWEM ĆWICZEŃ
GDY COŚ MI NIE WYCHODZI ZA PIERWSZYM RAZEM, PODDAJĘ SIĘ

NA BYCIU LEPSZYM OD INNYCH

SUKCES POLEGA NA TYM, ABY CAŁY CZAS SIĘ ROZWIJAĆ I BYĆ LEPSZYM OD SIEBIE Z WCZORAJ

SKORO MI SIĘ OD RAZU NIE UDAŁO, TO SIĘ DO TEGO NIE NADAJĘ

JESTEM NA TO ZBYT GŁUPI(A)

WYSIŁEK TO KLUCZ DO SUKCESU

TO JEDYNY KLUCZ DO SUKCESU
Jakie przekonania ma osoba nastawiona na rozwój, a jakie osoba nastawiona na stałość?
Oto poprawne rozwiązanie.
talent się ma albo nie, wysiłek nic nie zmieni
TRUDNOŚCI SĄ NORMALNE W PROCESIE UCZENIA SIĘ

GDY KTOŚ MNIE KRYTYKUJE, CZUJĘ SIĘ JAK NIEUDACZNIK

NIE WYSZŁO MI ZA PIERWSZYM RAZEM? TO NORMALNE, PRÓBUJĘ DALEJ!

NASTAWIENIE NA ROZWÓJ

A w co Ty wierzysz?

Zastanów się nad różnymi obszarami swojego życia.

Czy jest Ci bliżej do nastawienia na rozwój czy do nastawienia na stałość?Które podejście jest według Ciebie lepsze?

NIE PRÓBUJĘ, BO BOJĘ SIĘ OŚMIESZYĆ

NIE JESTEM W TYM DOBRA/Y,

JEŚLI JEDNO PODEJŚCIE NIE DZIAŁA, SPRÓBUJĘ INNEGO
I ROZWIJA SIĘ POD WPŁYWEM ĆWICZEŃ
GDY COŚ MI NIE WYCHODZI ZA PIERWSZYM RAZEM, PODDAJĘ SIĘ

NA BYCIU LEPSZYM OD INNYCH

SUKCES POLEGA NA TYM, ABY CAŁY CZAS SIĘ ROZWIJAĆ I BYĆ LEPSZYM OD SIEBIE Z WCZORAJ

SKORO MI SIĘ OD RAZU NIE UDAŁO, TO SIĘ DO TEGO NIE NADAJĘ

JESTEM NA TO ZBYT GŁUPI(A)

WYSIŁEK TO KLUCZ DO SUKCESU

TO JEDYNY KLUCZ DO SUKCESU

# data[].attributes.attachment_link.title
Nastawienie na rozwój czy nastawienie na stałość?

# data[].attributes.attachment_link.description
a jakie osoba nastawiona na stałość? Przesuń 9 kafelków na jedną stronę, 9 na drugą stronę i sprawdź swoje rozwiązanie na kolejnym slajdzie! talent się ma albo nie, wysiłek nic nie zmieni TRUDNOŚCI SĄ NORMALNE W PROCESIE UCZENIA SIĘ GDY KTOŚ MNIE KRYTYKUJE, CZUJĘ SIĘ JAK NIEUDACZNIK NIE WYSZŁO MI ZA PIERWSZYM RAZEM?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak WYMIATAĆ w Dowolnej Dziedzinie WYMIATASZ - Matthew Syed

# data[].attributes.attachment_link.title
Zawody w Polsce | Lista kilkuset ścieżek kariery | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdź ścieżkę kariery dla siebie, poznaj opisy zawodów, ścieżkę edukacyjną, wysokość wynagrodzenia, istotne wymagania, środowisko pracy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Filtr preferencji to funkcjonalność, dzięki której w łatwy i intuicyjny sposób odfiltrujesz te ścieżki kariery, które z największym prawdopodobieństwem będą dopasowane do Twoich oczekiwań i zainteresowań.

Jak to działa?

1. Po lewej stronie znajduje się

Na dole ekranu znajduje się

menu z zakładkami Filtra preferencji.

2. Dostosuj ustawienia dla poszczególnych kategorii, przechodząc przez kolejne zakładki.

3. W każdej z zakładek odznacz te opcje, które odrzucasz.

4. Po odznaczeniu którejkolwiek z opcji lub przesunięciu suwaka licznik pokaże liczbę zawodów dopasowanych do Twoich preferencji. Wskaźnik różnicy wyświetli, o ile wzrosła lub zmalała liczba zawodów w stosunku do poprzedniego ustawienia Filtra.

5. Na koniec kliknij przycisk Zastosuj ustawienia, aby przejść do strony z listą zawodów posortowanych według dopasowania do Twoich preferencji.

6. Pamiętaj, że w każdym momencie możesz zmienić swoje ustawienia, klikając w przycisk Filtr preferencji.

7. Powodzenia! 🖐️🙂

Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, który wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Filtr preferencji | Ścieżki kariery dla Ciebie | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Zastanawiasz się nad wyborem studiów lub przyszłą ścieżką kariery? Zaznacz swoje preferencje i sprawdź, jakie zawody mogą Ci się spodobać.

# data[].attributes.headline
Scrum master? Concierge? - nietypowe zawody!

# data[].attributes.subject
Scrum master? Concierge? - nietypowe zawody!

# data[].attributes.attachment_link.title
Zawody (jakie są i jak zdobyć zawód szybko)

# data[].attributes.attachment_link.description
Dowiedz się, jakie są zawody. Poznaj kwalifikacje potrzebne do ich wykonywania. Zobacz katalog zawodów od a do z i zdobądź wymarzony.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wykorzystanie mediów społecznościowych w poszukiwaniu pracy

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wyznaczać swoje wartości? - Pytanie do Mateusza

# data[].attributes.headline
Wyszukiwarka ofert pracy w Polsce i za granicą

# data[].attributes.subject
Wyszukiwarka ofert pracy w Polsce i za granicą

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. pracuj.pl

To chyba najbardziej popularny serwis rekrutacyjny. Gromadzi największą liczbę użytkowników.

2. oferty.praca.gov.pl

To centralna baza ofert pracy, staży i praktyk.

3. Aplikuj.pl

Wyszukiwarka ofert pracy z profilami pracodawców.

4. Jobrapido (pl.jobrapido.com)

Wyszukiwarka z ofertami pracy.

5. infoPraca.pl

Godna polecenia wyszukiwarka. Na stronie znaleźć można także poradnik kariery.

6. olx.pl

Serwis z ofertami pracy z całego kraju .

7. jober.pl

Portal ogłoszeniowy z ofertami pracy.

8. praca.pl

Serwis z ofertami pracy, poradnikami dotyczącymi kariery i rozwoju.

9. Indeed (pl.indeed.com)

Portal z ofertami pracy. Plusem są narzędzia do wyszukiwania pracy, CV, opinii o pracodawcach.

10. Jooble (pl.jooble.org)

Serwis z ofertami pracy z największych firm oraz portali rekrutacyjnych.

11. GoWork.pl

Serwis z ofertami pracy oraz informacjami o pracodawcach.

12. PracaTobie.pl

Portal z ofertami pracy i poradami zawodowymi.

13. Jobs.pl

Wyszukiwarka ofert pracy w Polsce i za granicą.

14. RocketJobs.pl

Serwis z ofertami pracy m.in. w marketingu, social mediach.

15. NoFluffJobs.pl

Portal z ofertami pracy w branży IT.

Ważne: Wyszukiwarki ofert pracy mają bardzo przydatne narzędzie. Jeśli szukasz pracy w konkretnym zawodzie, np. mechanika samochodowego, możesz ustawić powiadomienia, by otrzymywać tylko takie oferty. Wystarczy, że wskażesz zawód i miejsce, w którym chcesz pracować oraz podasz swój e-mail. Oferty dopasowane do twojego profilu będą przychodzić na wskazany adres e-mail.

Wyszukiwarki ofert pracy to też bogate źródło informacji o rynku pracy. Oprócz bazy ofert pracy znajdziesz w nich przydatne wskazówki jak przygotować się do szukania pracy lub jak profesjonalnie przygotować swoje dokumenty aplikacyjne (CV i list motywacyjny).

Autor: Joanna Bogucka

https://jobsplus.pl/oferty-pracy-gdzie-szukac-lista-portali

https://interviewme.pl/blog/jak-szukac-pracy-strony

https://www.katarzynapluska.pl/20-najlepszych-wyszukiwarek-ofert-pracy-gdzie-szukac-pracy-w-internecie/
Zachęcamy do obejrzenia naszego filmu o tym, jak znaleźć pracę przy braku doświadczenia zawodowego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Portale, na których warto szukać pracy - Artykuł - ECAM

# data[].attributes.attachment_link.description
Szukanie pracy to długi i czasem frustrujący proces, który nie zawsze kończy się sukcesem. Jeśli chcesz znaleźć pierwszą pracę lub zmienić zawód, wyszukiwarki ofert pracy pomogą ci znaleźć ofertę dopasowaną do twoich potrzeb. Szukanie pracy to długi i czasem frustrujący proces, który nie zawsze kończy się sukcesem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdują się tu informacje dotyczące możliwości uzyskania pomocy finansowej z urzędu pracy. Każda forma pomocy jest szczegółowo opisana wraz z wykazem osób, których dotyczy oraz opisem sposobów ubiegania się o nią. Znajdują się tu również informacje o tym, kiedy można utracić prawo do pomocy finansowej z urzędu pracy.

# data[].attributes.headline
Zastanawiasz się nad studiami za granicą? Obejrzyj! 

# data[].attributes.subject
Zastanawiasz się nad studiami za granicą? Obejrzyj! 

# data[].attributes.attachment_link.title
DORADZTWO ZAWODOWE - Mocne i Słabe Strony - Edukacja w Chmurach UŚ

# data[].attributes.attachment_link.title
Jaki jestem? Oto jest pytanie? (odcinek 5)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Marta Wrzosek; Ostatnia aktualizacja: 09.01.2023

Szkoły naturalnie skupiają wiele grup zainteresowanych rozwojem dzieci i młodzieży, dzięki czemu są właściwym miejscem na tworzenie lokalnych centrów doradztwa zawodowego. W jaki sposób dyrektor szkoły może krok po kroku wprowadzić i skutecznie realizować doradztwo zawodowe? Przeczytaj artykuł pełen praktycznych porad i wskazówek!

Artykuł został opublikowany w Miesięczniku Kierowniczej Kadry Oświatowej Dyrektor Szkoły 11/2022 i jest adresowany do liderów oświaty, jednak każdy koordynator i/lub osoba odpowiedzialna za realizację doradztwa zawodowego w szkole znajdzie w poniższej publikacji wiele praktycznych porad i wskazówek dotyczących organizacji działań doradczych w placówce oświatowej.

Znacząca rola szkoły w integrowaniu społeczności lokalnej

Szkoły w sposób naturalny skupiają lokalną wspólnotę. Szkolna przestrzeń, uczniowie, nauczyciele i wychowawcy, ale także rodzice - stanowiący społeczność sąsiedzką, nierzadko powiązaną też relacjami biznesowymi - to elementy, które sprawiają, że szkoły stają się właściwym miejscem na tworzenie lokalnych centrów doradztwa zawodowego, ponieważ spotykają się tam wszystkie zainteresowane tym procesem grupy.

W zasadniczy - obok edukacji - obowiązek szkół, czyli wychowanie, od lat włączone jest doradztwo zawodowe. Obecnie w prawie oświatowym „przygotowywanie uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia" jest wskazane jako jeden z celów funkcjonowania systemu oświaty w Polsce. Aby osiągnąć ten cel, nauczyciele, pedagodzy i wychowawcy mają wskazany do realizacji szereg zadań, określonych w treściach programowych szkolnego doradztwa zawodowego. Szkoła musi zapewnić uczniom możliwość 1. Poznania samego siebie, pokazać im 2. Świat zawodów i rynek pracy, zapoznać ich z 3. Rynek edukacyjny i koncepcją uczenia się przez całe życie, a także nauczyć ich 4. Planowania własnego rozwoju i wesprzeć w podejmowaniu decyzji edukacyjno-zawodowych. Realizacja tych treści to niemałe wyzwanie, dlatego istotne będzie pozyskanie wsparcia ze strony szeroko rozumianego otoczenia szkoły.

Moduły tematyczne treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego wskazanych jako obowiązkowe do realizacji znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego.

W niniejszym artykule na podstawie Rekomendacji PowerED Doradztwo zawodowe w wyrównywaniu szans edukacyjnych ( https://power-ed.pl/) pokazuję, jak w 10 krokach sprawić, by szkoła stała się lokalnym centrum doradztwa zawodowego:

1. Opracuj obowiązkowe dokumenty z zakresu doradztwa zawodowego.

2. Zadbaj o powołanie odpowiedniego koordynatora doradztwa zawodowego.

3. Stwórz w szkole zespół ds. doradztwa zawodowego.

4. Zapewnij uczniom możliwość odbycia indywidualnych rozmów doradczych.

5. Współpracuj z radą rodziców.

6. Twórz sieć sojuszników wokół szkoły.

7. Współpracuj ze szkołami i placówkami z kolejnych etapów edukacyjnych.

8. Zgłaszaj potrzeby swojej szkoły do organu prowadzącego.

9. Zgłaszaj potrzeby swojej szkoły do organu prowadzącego.

10. Stań się prawdziwym autorytetem i liderem społeczności lokalnej.

﻿

Moja szkoła lokalnym centrum doradztwa zawodowego w 10 krokach - praktyczne porady:

KROK 1: Opracuj obowiązkowe dokumenty z zakresu doradztwa zawodowego.

Wspomniane już rozporządzenie oraz ustawa z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.) nakazują szkołom prowadzenie działań z zakresu doradztwa zawodowego. Ich organizacja powinna być opisana w dwóch dokumentach:

wewnątrzszkolnym systemie doradztwa zawodowego (WSDZ), który jest elementem statutu szkoły,

programie realizacji doradztwa zawodowego.

Zgodnie z prawem oświatowym, wspomniane dokumenty opracowuje doradca zawodowy lub inny wyznaczony przez dyrektora nauczyciel (nauczyciele) odpowiedzialny za realizację doradztwa w szkole (art. 4 ust. 3 r.d.z.). Warto jednak zaangażować w ten proces wszystkie grupy zainteresowane rozwojem edukacyjno-zawodowym uczniów, m.in. wszystkich nauczycieli (szczególnie wychowawców klas) i pracowników pedagogicznych.

Dyrektorze, osobiście zadbaj, by te dokumenty nie były suchymi konstruktami teoretycznymi. Niech w krótkiej i zwięzłej formie opisują to, co naprawdę w szkole robicie lub zamierzacie robić. Warto je opracować w sposób przemyślany, np. podczas szkoleniowej rady pedagogicznej, przy okazji której zaproszony ekspert pokaże, w jaki sposób każdy nauczyciel może w ramach swoich lekcji realizować doradztwo zawodowe. To pozwoli na korzystanie z tych dokumentów długie lata (WSDZ) bądź przy niewielkim tylko corocznym modyfikowaniu.

O tym, jak poprawnie stworzyć dokumentację w tym zakresie, opowiedziała prof. UAM dr hab. Małgorzata Rosalska w webinarze Mapy Kariery Czas na WSDZ - jak zaplanować i ewaluować doradztwo zawodowe w szkole?

KROK 2: Zadbaj o powołanie odpowiedniego koordynatora doradztwa zawodowego.

Szkolny doradca zawodowy (lub osoba pełniąca jego obowiązki) ma wiele zadań i obowiązków do realizacji (art. 5 ust. 1 r.d.z.):

dokonywanie systematycznej diagnozy potrzeb uczniów;

prowadzenie zajęć z zakresu doradztwa zawodowego;

koordynowanie realizacji WSDZ i programu;

wspieranie nauczycieli i wychowawców w realizowaniu elementów doradztwa;

koordynowanie działalności informacyjno-doradczej szkoły, w tym gromadzenie, aktualizowanie oraz udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwe dla danego poziomu kształcenia.

Wspominałam, że w razie braku doradcy zawodowego przepisy oświatowe pozwalają dyrektorowi wskazać jako odpowiedzialnego za realizację wymienionych zadań innego nauczyciela/nauczycieli lub specjalistę szkolnego. Zdając sobie sprawę z realiów oświatowych, trzeba jednak dostrzec, jak ogromne szanse stwarza zatrudnienie etatowego pracownika, który będzie specjalizował się w doradztwie zawodowym. Istnieje wiele rozwiązań - może to być:

nauczyciel przedmiotowy, któremu część etatu zamieni się z pensum nauczycielskiego na pensum specjalisty (wyzwaniem będzie uzyskanie pozwolenia organu prowadzącego);

pedagog/psycholog szkolny, którego specyfika pracy pozwala na podjęcie się koordynacji działań doradczych oraz prowadzenie indywidualnych rozmów z uczniami;

nauczyciel ze świetlicy lub biblioteki szkolnej, którego zachęcimy do zdobycia kwalifikacji doradczych.

Ważne, byś Ty, dyrektorze, dostrzegł, że gdy doradca będzie będący pracownikiem szkoły, członkiem rady pedagogicznej i całej szkolnej wspólnoty, będzie mógł z odpowiednią wiedzą i zaangażowaniem budować pozycję Twojej placówki jako lokalnego centrum doradztwa zawodowego.

KROK 3: Stwórz w szkole zespół ds. doradztwa zawodowego.

Wszyscy nauczyciele w szkole muszą rozumieć, że doradztwo zawodowe realizowane jest nie tylko przez działania doradcy, ale też podczas zajęć z wychowawcą, lekcji przedmiotowych, spotkań organizowanych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a nawet wycieczek, imprez i innych aktywności szkolnych. Dobrze, by świadomie realizowali treści programowe z zakresu doradztwa w ramach swoich zadań edukacyjno-wychowawczych.

W planowaniu i realizacji doradztwa warto też wykorzystać zasoby nauczycieli: ich pomysły, doświadczenie, znajomość potrzeb wychowanków, a nawet sieć zawodowych kontaktów - członkowie grona pedagogicznego mogą być ogromnym wsparciem dla doradcy. Dlatego powołaj, dyrektorze, zespół ds. doradztwa zawodowego, w skład którego wejdą np. szkolny koordynator doradztwa, specjalista - doradca zawodowy, nauczyciel doradztwa (możliwe, że wszystkie te funkcje pełni jedna osoba), przedstawiciel zespołu psychologiczno-pedagogicznego, przedstawiciel zespołu wychowawczego, nauczyciel podstaw przedsiębiorczości, opiekun samorządu uczniowskiego oraz inne osoby posiadające cenną wiedzę i doświadczenie.

Więcej o wdrażaniu i realizacji doradztwa w szkole i o tym, dlaczego warto powołać zespół ds. doradztwa zawodowego, przeczytasz w artykule Doradztwo zawodowe w szkole ponadpodstawowej cz. I - jak to ogarnąć organizacyjnie?

KROK 4: Zapewnij uczniom możliwość indywidualnych konsultacji z zakresu doradztwa.

Znajdujący się u progu ważnych decyzji dotyczących dalszej ścieżki rozwoju edukacyjnego lub zawodowego młodzi ludzie często potrzebują rozmowy z ekspertem, który pomoże im dokonać wyboru, odpowiadając na pytania i wątpliwości. Dobrze, by mieli możliwość indywidualnego spotkania, gdyż niektóre z tych pytań są zbyt osobiste, by zadać je na forum klasy podczas lekcji doradztwa zawodowego.

I tu pojawia się kolejna korzyść z sytuacji, gdy doradca jest osobą zatrudnioną w szkole - ma bowiem wgląd do dziennika, widzi wyniki w nauce i osiągnięcia ucznia, ale także obserwuje go w różnych sytuacjach, więc może lepiej pomóc mu odkryć zasoby i mocne strony.

Jeśli jednak nie udało się w szkole zatrudnić specjalisty, który zapewniłby młodzieży profesjonalne rozmowy doradcze, warto wyznaczyć kogoś, z kim każdy uczeń mógłby zastanowić się nad swoim rozwojem, np. mentora szkolnego (wychowawca, nauczyciel) lub mentora wolontariusza (absolwent, rodzic). Być może organ prowadzący zgodzi się zatrudnić choć na kilka dyżurów w tygodniu doradcę spoza szkoły - z poradni psychologiczno-pedagogicznej, instytucji publicznej lub prywatnej. Jeśli nie, poszukaj, dyrektorze, wsparcia u sojuszników szkoły - namów na sfinansowanie konsultacji dla uczniów radę rodziców bądź lokalnych przedsiębiorców.

Pamiętaj, by specjaliście prowadzącemu indywidualne konsultacje doradcze zapewnić przestrzeń do pracy w stałym, odpowiednio do potrzeb urządzonym miejscu (w jego wygospodarowaniu i wyposażeniu miejsca też mogą pomóc sojusznicy i partnerzy szkoły). I upewnij się, że uczniowie wiedzą, gdzie, kiedy i z kim mogą porozmawiać o swojej karierze.

Wartościową pomocą w przygotowaniu się do prowadzenia indywidualnych konsultacji doradczych może być Praktyczny Poradnik „Indywidualne doradztwo zawodowe - ROZMOWA DORADCZA", napisany przez Martę Wrzosek - doświadczoną doradczynię zawodową i ekspertkę Mapy Karier.

KROK 5: Współpracuj z radą rodziców.

Duży wpływ na to, które obszary rozwoju uczniów będą priorytetem w danym roku szkolnym, ma rada rodziców, ponieważ jej kompetencją jest uchwalanie - w porozumieniu z radą pedagogiczną - programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły. Warto też, by zaopiniowała program realizacji doradztwa zawodowego, ponieważ jej pomysły i propozycje mogą być bardzo cenne. Rodzice często gotowi są zaoferować swoją wiedzę, doświadczenie, zasoby, a nawet znajomości, by zorganizować atrakcyjne działania edukacyjne.

Rada rodziców może wesprzeć szkołę w finansowaniu i organizacji zajęć czy wydarzeń realizujących założenia WSDZ. Szkoła natomiast może (i powinna) zapraszać rodziców do wspólnej realizacji różnych przedsięwzięć z zakresu doradztwa zawodowego, np. cykli spotkań klas z przedstawicielami różnych zawodów (gośćmi mogą być rodzice bądź ich współpracownicy) albo wycieczek do miejsc pracy.

Zobacz, jak przedstawić rodzicom uczniów klas VII i VIII wprowadzenie zajęć z „doradztwa zawodowego" do planu lekcji i pokazać im ideę szkolnego doradztwa: Drogi rodzicu... - list o tym, dlaczego doradztwo zawodowe jest ważne.

KROK 6: Twórz sieć sojuszników wokół szkoły.

Szkoły nie funkcjonują w próżni, lecz w środowisku lokalnym są jednym z centralnych elementów, na którym w dużym stopniu skupiają się oczekiwania i nadzieje mieszkańców. W otoczeniu szkoły można odnaleźć wielu naturalnych sojuszników - są to wszystkie osoby, grupy i instytucje, które mogą wesprzeć jej działalność, np. władze lokalne, inne placówki oświatowe, organizacje pozarządowe, instytucje kulturalne, firmy, media.

Tacy partnerzy mogą ułatwić przybliżanie uczniom realiów rynku pracy i ogólnie realizację działań doradczych poprzez m.in.:

organizowanie spotkań z przedstawicielami różnych zawodów oraz wycieczek zawodoznawczych;

prowadzenie ciekawych zajęć, warsztatów, kursów, treningów kompetencji;

diagnozę zasobów uczniów z pomocą odpowiednich narzędzi, np. przez pracowników działów HR;

umożliwienie realizacji stażów i praktyk.

Dyrektorze, spróbuj też pozyskać sponsorów, którzy mogliby np. zakupić dla szkoły pomoce naukowe powiązane tematycznie z ich branżą, a nawet urządzić nowoczesną pracownię chemiczną czy biologiczną, w której następnie przedstawiciele firmy będą w ramach wolontariatu pracowniczego prowadzić dla uczniów dodatkowe zajęcia dotyczące swojej branży. Pamiętaj, by zadbać o transparentność i etyczność wszelkich tego typu wspólnych projektów.

KROK 7: Współpracuj ze szkołami i placówkami z kolejnych etapów edukacyjnych.

Aby młodzi ludzie stojący przed koniecznością dokonania wyboru dalszej drogi edukacyjno-zawodowej mieli jak najpełniejszą wiedzę o dostępnych możliwościach, szkoła powinna nawiązać współpracę z okolicznymi placówkami oświatowymi - szkołami z wyższego etapu kształcenia, uczelniami - i zapraszać do siebie ich przedstawicieli, by odpowiedzieli na pytania uczniów.

W roli takich gości świetnie sprawdzą się absolwenci, którzy i tak przecież często odwiedzają byłą szkołę, chcąc np. spotkać się z ulubionymi nauczycielami. Przy okazji mogą podzielić się z młodszymi kolegami swoim doświadczeniem i praktycznymi wskazówkami co do procesu rekrutacji czy realiów w wybranej przez siebie placówce.

KROK 8: Zgłaszaj potrzeby swojej szkoły do organu prowadzącego.

Do właściwej realizacji działań z zakresu doradztwa zawodowego szkoły potrzebują pomocy organów prowadzących i władz samorządowyc h, ponieważ:

1. od tych instytucji pochodzą bieżące informacje m.in. o rekrutacjach, wydarzeniach czy projektach organizowanych na poziomie powiatu;

2. te instytucje decydują w sprawie etatów specjalistów,

3. od nich można ubiegać się o przyznanie nauczycielom godzin ponadwymiarowych, np. na prowadzenie konsultacji doradczych, oraz środki na realizację innowacji pedagogicznych czy dofinansowanie ciekawych projektów edukacyjnych.

Jako dyrektor masz prawo sygnalizować potrzeby swojej szkoły i - poniekąd - społeczności lokalnej. Jeśli w trzech okolicznych placówkach oświatowych (nawet jeśli są z różnych etapów edukacyjnych) brakuje wykwalifikowanego doradcy zawodowego i wszyscy dyrektorzy zgłoszą taką potrzebę, być może uda się pozyskać osobę, która zgodzi się podzielić etat doradczy między wszystkie zainteresowane podmioty.

Ponadto władzom lokalnym czasem łatwiej nawiązać współpracę z wartościowymi dla szkół partnerami, np. przedsiębiorcami, oraz zorganizować systemowo wsparcie w postaci programu praktyk i staży, a może nawet mentoringu przedstawicieli biznesu i poszczególnych zawodów.

KROK 9: Dbaj o kariery swoich nauczycieli.

Aby dobrze wykonywać swoje obowiązki, nauczyciel musi mieć motywację wewnętrzną, która prowadzi do zaangażowania w pracę. Ważnym aspektem jest też stała chęć poprawy jej jakości oraz dbanie o swój rozwój. Prezentując taką postawę, spełnieni zawodowo nauczyciele stają się dobrym wzorem, a nawet mentorami rozwoju dla uczniów. Jednak żeby tak się stało, najpierw grono pedagogiczne samo powinno zostać objęte działaniami z zakresu doradztwa zawodowego.

Dyrektor szkoły powinien aktywnie troszczyć się o rozwój osobisty i zawodowy swoich nauczycieli, i to nie tylko poprzez zachęcanie ich do realizacji stopni awansu czy organizację szkoleń. Postaraj się zapewnić swoim nauczycielom możliwość rozmowy z mentorem - być może sam jako lider placówki wejdziesz w tę rolę? Inspiruj do realizacji ciekawych projektów edukacyjnych lub innowacji pedagogicznych, do ukończenia studiów, zdobycia nowych kwalifikacji. Powinieneś wyposażyć swoich nauczycieli w umiejętności potrzebne do planowania i rozwijania swojej kariery i umożliwić im poznanie narzędzi do pracy nad sobą. A może któryś z nich ma tyle wiedzy eksperckiej, że możesz rekomendować go u władz lokalnych lub zaprzyjaźnionej firmy szkoleniowej do prowadzenia kształcenia w innych placówkach z dziedziny, w której się specjalizuje?

KROK 10: Stań się prawdziwym autorytetem i liderem społeczności lokalnej.

Dyrektorzy często pełnią swoją funkcję wiele lat, czasem nawet kilkadziesiąt, ale i bez tak długiego stażu stają się rozpoznawalni w lokalnej społeczności, na ulicy pozdrawiają ich kolejne pokolenia uczniów i rodziców, zwracając się zwyczajowo „panie dyrektorze, pani dyrektor". Dyrektor szkoły bez wątpienia posiada autorytet formalny. A co z osobistym?

Realizacja doradztwa zawodowego w szkole na najwyższym możliwym poziomie, czyli prawdziwa dbałość o przyszłe dorosłe życie uczniów, jest etycznie głęboko słuszna. Jeśli będziesz, dyrektorze, dbał o te działania, wpłynie to korzystnie na wizerunek szkoły i możliwości jej rozwoju (np. poprzez wartościowe partnerstwa i współprace). Wpłynie to również korzystnie na budowę Twojej osobistej marki. Troszcząc się o rozwój osobisty i zawodowy swoich uczniów i nauczycieli, możesz stać się prawdziwym autorytetem znanym jako innowacyjny i patrzący w przyszłość mentor karier dzieci i dorosłych.

Doradztwo zawodowe w wyrównywaniu szans edukacyjnych

Podstawową wartością przyświecającą doradztwu zawodowemu jest dobro dzieci i młodzieży. Podejście to wynika z humanistycznych idei, które opierają się na odpowiedzialności społecznej, otwartym myśleniu o nauce i rozwoju, dążeniu do samorealizacji człowieka oraz wartościach takich jak godność i szacunek.

Kiedy w 2021 r. w trakcie wydarzenia PowerED, wspólnie z 90 ekspertami fundacja Katalyst Education opracowała rekomendacje dla dyrektorów szkół, samorządów, sektora prywatnego i pozarządowego wskazujące, jak wprowadzać doradztwo zawodowe do szkół, aby wspierać rozwój i wyrównywać szanse wszystkich uczniów, chodziło nie tylko o osadzenie tych wskazówek w realiach systemu oświaty, ale też o to, by odnosząc się do prognoz nadchodzącej przyszłości, podkreślić, że moralnym obowiązkiem szkół jest przygotowanie uczniów do dorosłości.

Wierzymy, iż rekomendowane przez nas działania będą wdrażane w placówkach oświatowych zarówno z chęci zaopiekowania się rozwojem uczniów, jak i aktywnego kształtowania przyszłości, w której ludzkości uda się skutecznie działać na rzecz zapobiegania wykluczeniu społecznemu i edukacyjnemu, bezrobociu oraz biedzie.

Autorka:

Marta Wrzosek - pedagog i ekspert w zakresie doradztwa zawodowego w edukacji. Pracuje w oświacie publicznej. Autorka Poradnika „ Indywidualne doradztwo zawodowe - Rozmowa doradcza" oraz współautorka ogólnopolskich rekomendacji dla dyrektorów szkół, samorządów, sektora prywatnego i pozarządowego „ PowerED - Doradztwo zawodowe w wyrównywaniu szans edukacyjnych". Od 2020 r. współtworzy Mapę Karier.

Artykuł powstał na bazie treści Rekomendacji PowerED „ Doradztwo zawodowe w wyrównywaniu szans edukacyjnych " i zawiera cytaty autorskie z tej publikacji. W Rekomendacjach PowerEd znajdziesz rozwinięcie i uszczegółowienie naszych propozycji na organizację i realizację doradztwa zawodowego w systemie edukacji.

Inne artykuły na blogu, które mogą Ci się spodobać:

- Rekomendacje PowerED: jak zapobiegać niepowodzeniom karierowym

- Orientacja zawodowa w klasach I-III. Podstawy prawne, teorie rozwojowe i pomysły na zajęcia

- Wychowanie dla przyszłości, czyli dlaczego i w jaki sposób wychowawcy klas IV-VIII powinni realizować doradztwo zawodowe?

Masz pytania dotyczące artykułu? A może chcesz podzielić się własnym doświadczeniem z realizacji skutecznego doradztwa zawodowego w szkole? Napisz do nas: kontakt@mapakarier.org

# data[].attributes.attachment_link.title
Szkoła jako lokalne centrum doradztwa zawodowego

# data[].attributes.attachment_link.description
Szkoły naturalnie skupiają wiele grup zainteresowanych rozwojem dzieci i młodzieży, dzięki czemu są właściwym miejscem na tworzenie lokalnych centrów doradztwa zawodowego. W jaki sposób dyrektor szkoły może krok po kroku wprowadzić i skutecznie realizować doradztwo zawodowe? Przeczytaj artykuł pełen praktycznych porad i wskazówek!

# data[].attributes.attachment_link.title
TOP 10 zawodów przyszłości - Zawodowa Małopolska

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nasza młodzież jest w trakcie realizacji warsztatów dotyczących kreowania wizerunku połączonego z usługą stylisty. Zajęcia prowadzi pani [...]

Wszystko, co dobre, szybko się kończy. Tak też było i w naszym przypadku. Tygodniowy wypoczynek w Ośrodku [...]

W dniu 04 lipca b.r. 10-cio osobowa grupa młodzieży z Centrum Kształcenia i Wychowania OHP w Tarnowie [...]

# data[].attributes.attachment_link.title
Centrum Kształcenia i Wychowania OHP w Tarnowie

# data[].attributes.attachment_link.description
Nasza młodzież jest w trakcie realizacji warsztatów dotyczących kreowania wizerunku połączonego z usługą stylisty. Zajęcia prowadzi pani [...] Wszystko, co dobre, szybko się kończy. Tak też było i w naszym przypadku. Tygodniowy wypoczynek w Ośrodku [...] W dniu 04 lipca b.r. 10-cio osobowa grupa młodzieży z Centrum Kształcenia i Wychowania OHP w Tarnowie [...]

# data[].attributes.attachment_link.title
CECH RZEMIEŚLNIKÓW ORAZ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORCÓW W BRZESKU

# data[].attributes.attachment_link.description
W imieniu zarządu brzeskiego cechu życzymy, aby świętowanie tajemnicy Wcielenia Bożego Syna mobilizowało nas do jeszcze większej troski o naszych bliźnich. Niech Boże Dziecię uczy nas miłości, dobroci, wrażliwości i odpowiedzialności za losy każdego człowieka i za każde ludzkie życie, a wpatrywanie się w małego Jezusa, niech służy temu, by nauczyć się Go naśladować.

# data[].attributes.headline
Skąd czerpać wiedzę o zawodach? Zerknijcie!

# data[].attributes.subject
Skąd czerpać wiedzę o zawodach? Zerknijcie!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, który realizuje Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Blog dla młodzieży | Karierowe wskazówki | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Zastanawiasz się, jak wybrać szkołę lub studia? Jak napisać CV? Gdzie zdobyć pierwsze doświadczenia zawodowe? Czytaj blog dla młodzieży od Mapy Karier.

# data[].attributes.attachment_link.title
Interaktywna mapa zawodów | Orientacja zawodowa | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkryj z dzieckiem współczesny rynek pracy. Zrealizuj atrakcyjne zajęcia w przedszkolu lub edukacji wczesnoszkolnej w ramach orientacji zawodowej.

# data[].attributes.headline
Blog dla rodziców - cenne wskazówki jak wspierać swoje dziecko

# data[].attributes.subject
Blog dla rodziców - cenne wskazówki jak wspierać swoje dziecko

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mapa Karier to bezpłatna i interaktywna baza informacji o ścieżkach kariery i rynku pracy dla młodych ludzi.

© 2023 Mapa Karier jest otwartym zasobem edukacyjnym stworzonym przez fundację Katalyst Education, który wspiera Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ: 4. Dobra Jakość Edukacji, 8. Wzrost Gospodarczy i Godna Praca oraz 10. Mniej Nierówności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak mądrze wspierać dziecko i nastolatka w wyborze przyszłej ścieżki kariery? Czytaj na blogu dla rodziców od Mapy Karier.

# data[].attributes.attachment_link.description
Centralna Baza Ofert Pracy - Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej