# data[].attributes.body
als de moeder vaak chronische stress ervaart tijdens de zwangerschap, is de baby vaak angstiger en huileriger

# data[].attributes.body
Een moeder rookt en is zwanger, het ongeboren kind heeft dus  meer kans op overgewicht.

# data[].attributes.body
In een groepspraktijk waar je werkt als vroedvrouw worden er testen gedaan voor de fertiliteit van het kind.

# data[].attributes.body
Een zwangere vrouw heeft een tekort aan foliumzuur of vitamine D. Jij legt uit dat onvoldoende voedingsstoffen epigenetische veranderingen kunnen veroorzaken die de ontwikkeling van de baby beïnvloeden, bijvoorbeeld het risico op aangeboren afwijkingen of groeiproblemen. Daarom begeleid je haar bij gezonde voeding en eventueel supplementen.

# data[].attributes.body
Een zwangere vrouw heeft veel chronische stress. Jij legt uit dat langdurige stress tijdens de zwangerschap epigenetische veranderingen kan veroorzaken in het stressregelsysteem van de baby, waardoor het kind later gevoeliger kan worden voor angst of gedragsproblemen. Daarom ondersteun je haar in stressreductie en verwijs je door naar gepaste hulp.

# data[].attributes.body
Als de mama tijdens de zwangerschap veel last heeft gehad met stress en heftige gebeurtenissen. Kan er kans zijn dat het kindje dit ook mee heeft ervaren en dat het kindje waarschijnlijk gevoeliger zal zijn aan prikkels,... En daarom meer hulp zal nodig hebben bij de ontwikkeling in sociale contexten.

# data[].attributes.body
Als een zwangere vrouw naar een vroedvrouw komt en vertelt dat ze in hongersnood heeft geleefd. Zou het door de epigenetica kunnen zijn dat er een soort knopje wordt aangezet om obesitas bij het kind te kunnen veroorzaken door de vroegere ervaringen van de moeder.

# data[].attributes.body
Als een mama drugs gebuikt, veel alcohol drinkt of veel stress heeft tijdens de zwangerschap kan dit negatieve invloed hebben op het kind. Daartegenover staat dat als je gezond eet en veel sport tijdens de zwangerschap dit een positieve invloed kan hebben.

# data[].attributes.body
Een zwangere vrouw komt op consultatie en vertelt dat ze veel last heeft van stress en heeft bovendien ook nog eens een te kort aan foliumzuur wat een risico bied voor spina bifida (open ruggetje). Als je dit als vroedvrouw opmerkt kun je als advies geven over de inname van foliumzuursuplementen, gezonde voeding en stressvermindering.

# data[].attributes.body
Als de mama tijdens haar zwangerschap heel weinig eet, zoals een hongersnood. Dan zal het kindje later meer kans hebben op obesitas, omdat de genen dit fouten gaan programmeren.

# data[].attributes.body
als een mama leeft in armoede en in hongersnood verkeerd zal de baby ook meer kans hebben op diabetes

# data[].attributes.body
Als vroedvrouw begeleid je een zwangere die tijdens haar pre-natale fase te maken kreeg met chronische stress. Je merkt na de bevalling dat de baby heel prikkelbaar is en snel ontregeld raakt bij de kleinste trigger. De baby huilt dan heel veel en heel lang en het duurt lang voor die terug rustig is.

# data[].attributes.body
Tijdens de zwangerschap hongersnood meemaken -> meer kans dat het kind obesitas ontwikkelt

Dit kan je opmerken als je de baby onderzoekt.

# data[].attributes.body
·       Eerste 1000 dagen: periode tot 2 jaar, herinneren we ons niet, maar wel heel belangrijk -> blauwdruk voor later

·       Als je zwanger bent draag je 2 generaties -> als er een stresserende situatie is heeft dit effect op je baby en op hun baby’s

# data[].attributes.body
Sporten tijdens de zwangerschap verminderd de kans op diabetes type 2 en obesitas

# data[].attributes.body
Als je tijdens de zwangerschap te weinig foliumzuur opneemt dan kan het zijn dat de ruggengraad niet volledig is en het kindje geboren wordt met een openruggetje.

# data[].attributes.body
Voorbeeld:
Als een mama tijdens de zwangerschap veel stress heeft (zoals geweld thuis, geldproblemen of moeilijke ervaringen), kan dat ervoor zorgen dat er kleine veranderingen gebeuren in hoe de baby zich ontwikkelt. Deze veranderingen kunnen later invloed hebben op hoe de baby met stress omgaat of op zijn algemene gezondheid.

Hetzelfde kan gebeuren door roken, alcohol drinken of te weinig gezonde voeding tijdens de zwangerschap.

# data[].attributes.body
Stress van de ouder beïnvloedt de stressgevoeligheid van de baby via epigenetica. Hierdoor kan de baby gevoeliger worden voor prikkels of sneller overstuur raken. Je kan dat dan merken als vroedvrouw dat een baby snel overprikkeld is, moeilijker tot rust komt, meer huilt, ...

# data[].attributes.body
Als je opmerkt dat de vrouw alcohol consumeert tijdens/na de zwangerschap zal dit de baby negatief beïnvloeden. Hetzelfde met teveel suiker, roken, drugs,… Dit is belangrijk bij de eerste 1000 dagen (aan/uit knopjes)

# data[].attributes.body
Als vroedvrouw zie je epigenetica wanneer leefgewoonten en omgevingsstress van de moeder invloed hebben op de ontwikkeling van het kind, bv bij een zwangere vrouw die chronische stress heeft, heeft dit ook invloed op de baby. De baby reageert bv veel heftiger op prikkels.

# data[].attributes.body
Tijdens een zwangerschap rookt een zwangere vrouw nog steeds.

Daardoor kan de tabaksrook van DNA-methylatiepatronen in de placenta en de foetus veranderen. Deze epigenetische veranderingen zijn geassocieerd met een hoger risico op astma, laag geboortegewicht en latere metabole problemen bij de baby.

De vroedvrouw moet in dit geval de zwangere vrouw motiveren en begeleiden om te stoppen met roken, dit kunnen ze doen door te verwijzen naar een rookstopcoaching. Daarnaast kunnen ze uitleggen hoe rookblootstelling epigenitische effecten kan hebben op de gezondheid van het kind.

# data[].attributes.body
De eerste 1000 dagen zijn cruciaal. Een vroedvrouw begeleidt ouders tijdens zwangerschap en kraamtijd.

Wanneer een moeder veel stress ervaart → verhoogd cortisol → epigenetische veranderingen in stressresponssysteem van de baby.

Vroedvrouw kan advies geven rond rust, massage, goede voeding → dit verandert epigenetische aan/uit-knoppen en versterkt gezonde ontwikkeling.