# data[].attributes.body
11Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Đêm cuối cùng

Cụ ơi, con trai cụ đến rồi đây – cô y tá khẽ gọi cụ già.

Phải gọi đến mấy lần ông lão mới khó nhọc mở mắt ra. Đêm qua, ông được đưa vào bệnh viện trong tình trạng hôn mê do trụy tim và sau khi cấp cứu, ông cũng chỉ tỉnh lại phần nào…

Suốt đêm, anh lẳng lặng ngồi trong căn phòng ánh sáng tù mù, nắm tay ông lão và nói với ông những lời động viên. Ông lão hấp hối nằm yên, không nói gì, nhưng tay ông vẫn không rời bàn tay của chàng trai. Mặc những tiếng rì rì của bình ô-xi, tiếng rên rỉ của các bệnh nhân khác và tiếng bước chân của các y tá trực đêm ra vào phòng, anh lính vẫn ngồi ngay ngắn bên ông lão.

[…] Gần sáng, ông lão trút hơi thở cuối cùng… Cô y tá ngỏ lời chia buồn với anh, nhưng khi cô chưa dứt lời, anh đã ngắt ngang hỏi:

- Ông cụ này là ai vậy?

Cô y tá giật mình:

- Ông cụ là cha anh mà!

- Không phải đâu. Ông cụ ấy đâu phải là cha tôi. Tôi chưa gặp ông bao giờ cả.

- Vậy sao anh không nói gì khi tôi đưa anh đến gặp ông?

- Tôi biết là có sự nhầm lẫn từ người cấp phép cho tôi về nhà… Ông cụ rất muốn gặp con trai mình mà anh ấy lại không có mặt ở đây. Khi đến bên ông cụ, tôi nhận ra là cụ đã yếu đến mức không còn phân biệt được tôi với con trai cụ nữa. Biết là ông rất cần có ai đó bên cạnh, nên tôi đã quyết định ở lại.

(Hạt giống tâm hồn, Nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TPHCM, 2014)

Câu 1. Mặc dù không phải là con trai của ông cụ nhưng vì sao anh thanh niên vẫn quyết định ở lại cùng ông trong bệnh viện?

Câu 2. Xác định trường từ vựng chỉ bệnh viện trong câu văn sau: “Mặc những tiếng rì rì của bình ô-xi, tiếng rên rỉ của các bệnh nhân khác và tiếng bước chân của các y tá trực đêm ra vào phòng, anh lính vẫn ngồi ngay ngắn bên ông lão.”

Câu 3. Anh thanh niên có thái độ như thế nào khi ở bên ông cụ đang hấp hối mà không phải là cha của mình? Qua đó, em có nhận xét gì về nhân vật này?

Câu 4. Viết đoạn văn (khoảng 8-10 câu) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của những việc làm tử tế.

# data[].attributes.body
1. Anh thanh niêm vẫn quyết định ở lại cùng ông trong bệnh viện vì anh biết ông cần một người nào đó ở bên cạnh.

- ông cụ đang hấp hối, ông rất mong có con trai ở bên cạnh.

- ông đã yếu đến mức không phân biệt được anh thanh niên và con trai (ông nghĩ rằng anh thanh niên là con trai mình).

2. Trường từ vựng có trong câu văn là: bình ô-xi; y tá; bệnh nhân.

3. - Anh thanh niên có thái độ khi ở bên ông cụ là "Suốt đêm, anh lẳng lặng ngồi trong căn phòng ánh sáng tù mù, nắm tay ông lão và nói với ông những lời động viên. Ông lão hấp hối nằm yên, không nói gì, nhưng tay ông vẫn không rời bàn tay của chàng trai".

- Qua đó, em cảm thấy nhân vật này rất tử tế, tinh tế, kính trọng người khác,...

4. Trong cuộc sống, những việc làm tử tế rất ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống. Đối với người được giúp đỡ, họ sẽ biết ơn, trân trọng những người đã giúp họ,.. Đối với người đi giúp thì cuộc sống sẽ tuyệt vời hơn,...Còn đối với xã hội thì sẽ giúp xã hội văn minh hơn, tiến bộ hơn trong cuộc sống,..Chúng ta cần phê phán những người có lối sống thờ ơ, vô cảm với mọi người xung quanh. mặc kệ những người đang cần sự giúp đỡ. Có thể kể đến những người làm việc tốt như anh Nguyễn Ngọc Mạnh, cứu bé gái rơi từ tầng 12 của chung cư tại Hà Nội, mọi người ca ngợi anh là “người hùng”, nhưng anh vô cùng khiêm tốn khi nói về việc làm của mình. Chúng ta nên tử tế, giúp đỡ người khác (bằng cách...)

=> Sửa lại lí lẽ:

- Người được giúp đỡ, sẻ chia… có thể giải quyết, tháo gỡ được những khó khăn, vướng mắc; giúp họ có động lực và niềm tin vươn lên trong cuộc sống.

- Người làm việc tử tế sẽ cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn, được mọi người yêu mến, kính trọng.

# data[].attributes.body
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

- Hãy ra khỏi tổ các con

- Không, ngoài kia chắc lạnh lắm!

- Hãy bay, đợi đến khi nào nữa?

- Không, chúng con sẽ rơi mất!

- Dũng cảm lên! Đừng sợ!

- Có sao không hả cha?

Những chú chim bé bỏng

Run rẩy trèo lên tổ

Chim bố cười xô xuống

Và chim non biết bay.”

(Apolinaire)

Câu 1. Ngữ liệu trên có bao nhiêu lượt lời? Đó là lời của những ai?

Câu 2. Những lời nói của chú chim con thể hiện điều gì?

Câu 3. Tác giả đã gửi gắm những thông điệp nào qua ngữ liệu trên?

# data[].attributes.body
1. Ngữ liệu có 3 lượt lời, là lời của chim bố và chim non.

2. Những lời nói của chú chim con thể hiện bé rất lo lắng, sợ hãi, không dám đối diện với thử thách - rời khỏi tổ để tập bay.

3. Tác giả đã gửi gắm những thông điệp nào qua ngữ liệu là:

Cần cố gắng, vượt qua thử thách

Không sợ hãi trước khó khăn

Cần có tâm lí vững khi đến cảnh cửa thành công.

Cha mẹ cần phải rèn cho con cái tính tự lập để con có thể mạnh mẽ vượt qua những trở ngại và trưởng thành hơn…

# data[].attributes.body
Viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về vai trò của tính tự lập ở con cái.

# data[].attributes.body
I. Mở bài

Giới thiệu vấn đề

II. Thân bài

1. Giải thích tự lập là gì?

Tự lập là khả năng một người tự suy nghĩ, tự hành động, tự chịu trách nhiệm, không dựa dẫm vào ai,...

2. Lí lẽ 1

Tự lập giúp con cái trưởng thành hơn, tự làm được những thứ mình muốn, không cần nhắc nhở hay dựa dẫm vào bố mẹ, người thân.

3. Bằng chứng

Những bạn học sinh tự hoàn thành bài tập mà không cần ai phải nhắc,..hoặc tự chịu trách nhiệm cho những việc mình làm như không làm đủ bài tập, làm vỡ đồ,...

4. Lí lẽ 2

Tự lập giúp con có khả năng thích nghi và làm chủ cuộc sống và sống có trách nhiệm, đồng thời còn giúp tình cảm gia đình bạn bè gắn kết hơn

5. Phản đề

Không tự lập thì sẽ càng dựa dẫm vào người khác, không có trách nhiệm với việc làm của mình, xã hội sẽ trở nên tệ hơn.

6. Bài học/ LHBT

Cần tự lập, trách nhiệm với những việc làm mình gây ra

Không dựa dẫm, ỷ lại vào người khác,..

III. Kết bài

Khái quát lại vấn đề

# data[].attributes.body
I. Mở bài

Trong cuộc sống, cha mẹ luôn yêu thương, chăm sóc và mong muốn dành cho con những điều tốt đẹp nhất.

Tuy nhiên, tình yêu thương đúng nghĩa không phải là làm thay mọi việc cho con mà còn là giúp con biết tự đứng trên đôi chân của mình.

Vì vậy, tính tự lập có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người con, giúp con trưởng thành, tự tin và có khả năng làm chủ cuộc sống.

II. Thân bài

1. Giải thích vấn đề

a. Tính tự lập là gì?

Tự lập là khả năng mỗi người tự suy nghĩ, tự quyết định, tự thực hiện công việc và tự chịu trách nhiệm về hành động của mình mà không quá phụ thuộc, dựa dẫm vào người khác.

Đối với con cái, tính tự lập thể hiện qua những việc gần gũi:

Tự chăm sóc bản thân.

Tự sắp xếp thời gian học tập và nghỉ ngơi.

Tự hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Biết tự đưa ra lựa chọn phù hợp.

Khi gặp khó khăn, biết chủ động tìm cách giải quyết thay vì lập tức chờ cha mẹ giúp đỡ.

→ Tự lập không có nghĩa là tách khỏi gia đình hay từ chối sự giúp đỡ của cha mẹ, mà là biết chủ động trong cuộc sống và chỉ tìm kiếm sự hỗ trợ khi thực sự cần thiết.

2. Vai trò của tính tự lập đối với con cái

a. Tự lập giúp con trưởng thành và hoàn thiện bản thân

Khi tự làm mọi việc trong khả năng, con có cơ hội rèn luyện kĩ năng sống và khả năng giải quyết vấn đề.

Qua mỗi lần tự mình đối diện với khó khăn, con học được cách suy nghĩ, lựa chọn và hành động.

Những trải nghiệm ấy giúp con trưởng thành cả về nhận thức, năng lực và bản lĩnh.

Dẫn chứng:

Một học sinh tự lập sẽ biết tự chuẩn bị bài, quản lí thời gian, hoàn thành nhiệm vụ học tập thay vì chờ cha mẹ nhắc nhở.

Khi gặp một bài toán khó hoặc một nhiệm vụ chưa biết cách thực hiện, em chủ động suy nghĩ, tìm tài liệu, hỏi thầy cô rồi tự hoàn thành.

→ Tự lập chính là quá trình con tự rèn mình để trưởng thành.

b. Tự lập giúp con tự tin và có bản lĩnh trước khó khăn

Người luôn được cha mẹ làm thay dễ hình thành tâm lí ỷ lại, thiếu tự tin, sợ thất bại.

Ngược lại, khi thường xuyên tự giải quyết vấn đề, con sẽ nhận ra rằng mình có khả năng vượt qua nhiều thử thách.

Mỗi thành công do chính mình đạt được sẽ tạo nên sự tự tin; mỗi thất bại lại đem đến một bài học kinh nghiệm.

→ Nhờ tự lập, con không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn mà biết bình tĩnh đối diện, tìm cách tháo gỡ và đứng dậy sau thất bại.

c. Tự lập giúp con có khả năng thích nghi và làm chủ cuộc sống

Cuộc sống luôn thay đổi và không phải lúc nào cha mẹ cũng có thể ở bên để giúp đỡ con.

Khi bước vào môi trường mới, học tập xa nhà hoặc sau này đi làm, con phải tự đưa ra nhiều quyết định.

Tính tự lập giúp con chủ động thích nghi với những hoàn cảnh khác nhau, không bị động khi thiếu sự hỗ trợ từ gia đình.

→ Tự lập là hành trang cần thiết để con bước từ vòng tay gia đình ra xã hội.

d. Tự lập giúp con biết chịu trách nhiệm và sống có trách nhiệm

Người tự lập hiểu rằng mỗi lựa chọn đều có thể dẫn đến những kết quả nhất định.

Vì vậy, con học được cách chịu trách nhiệm về việc mình làm, không đổ lỗi cho cha mẹ, thầy cô hay hoàn cảnh.

Đây là nền tảng để hình thành một con người trưởng thành, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.

VD: Nick Vujicic – nghị lực và khả năng tự lập

Nick Vujicic sinh ra với hội chứng tetra-amelia, không có tay và chân. Từ nhỏ, anh phải đối diện với rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt. Thay vì để hoàn cảnh khiến mình phụ thuộc hoàn toàn vào người khác, Nick đã tập tự chăm sóc bản thân, tự thực hiện những công việc tưởng như rất khó khăn đối với một người không có tay chân.

Anh từng học cách tự đánh máy, tự di chuyển, tự chăm sóc bản thân và dần chủ động trong cuộc sống. Sau này, Nick trở thành diễn giả truyền cảm hứng, đi nhiều quốc gia để chia sẻ câu chuyện của mình với hàng triệu người.

e. Tính tự lập cũng giúp mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trở nên lành mạnh hơn

Khi con trưởng thành và tự chủ, cha mẹ không phải lo lắng hay can thiệp quá sâu vào mọi vấn đề của con.

Cha mẹ có thể chuyển từ vị trí “làm thay con” sang “đồng hành và định hướng cho con”.

Con vừa nhận được tình yêu thương, vừa có không gian để phát triển năng lực và cá tính riêng.

→ Tình yêu thương tốt nhất không phải là bao bọc con suốt đời mà là chuẩn bị cho con đủ năng lực để tự bước đi.

3. Nếu con thiếu tính tự lập thì sao?

Dễ hình thành thói quen ỷ lại, dựa dẫm, thụ động.

Thiếu khả năng tự giải quyết những vấn đề đơn giản trong cuộc sống.

Dễ hoang mang, lo sợ khi phải sống hoặc học tập trong môi trường không có cha mẹ bên cạnh.

Có thể thiếu bản lĩnh, thiếu trách nhiệm và khó thích nghi với những thử thách của cuộc sống.

Về lâu dài, sự bao bọc quá mức của cha mẹ có thể vô tình khiến con chậm trưởng thành.

Dẫn chứng thực tế:

Có những bạn đã lớn nhưng vẫn phụ thuộc vào cha mẹ từ những việc rất nhỏ như chuẩn bị đồ dùng, sắp xếp thời gian, giải quyết các vấn đề cá nhân.

Khi bước vào môi trường học tập hoặc làm việc mới, các bạn dễ lúng túng vì chưa từng được trao cơ hội tự quyết định.

→ Cần tránh cả sự phụ thuộc của con và sự bao bọc quá mức của cha mẹ.

4. Làm thế nào để rèn luyện tính tự lập?

a. Đối với con cái

Bắt đầu từ những việc nhỏ, phù hợp với lứa tuổi:

Tự vệ sinh cá nhân.

Tự sắp xếp sách vở, phòng học.

Tự chuẩn bị đồ dùng cần thiết.

Tự lập kế hoạch học tập.

Chủ động suy nghĩ và tìm cách giải quyết vấn đề trước khi nhờ người khác.

Dám đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Không sợ thất bại; xem thất bại là cơ hội để học hỏi và trưởng thành.

Biết tiếp nhận lời khuyên nhưng không biến lời khuyên của người khác thành sự phụ thuộc.

b. Đối với cha mẹ

Tin tưởng và trao cơ hội để con được tự làm những việc phù hợp.

Không nên vì thương con mà làm thay tất cả mọi việc.

Khi con gặp khó khăn, nên hướng dẫn, gợi mở cách giải quyết thay vì lập tức giải quyết thay con.

Tôn trọng suy nghĩ, lựa chọn của con trong những vấn đề phù hợp.

Động viên con sau thất bại và giúp con rút ra bài học.

→ Cha mẹ cần “trao cần câu” thay vì luôn “cho con con cá”; yêu thương cần đi cùng với việc giáo dục con trở thành một người tự chủ.

5. Mở rộng và phản biện

Cần phân biệt tự lập với tự ý, ích kỉ hoặc cố chấp.

Một người tự lập vẫn cần biết:

Lắng nghe lời khuyên.

Tôn trọng cha mẹ và những người xung quanh.

Hợp tác với người khác.

Chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi vấn đề vượt quá khả năng.

Vì thế, tự lập không phải là “không cần ai” mà là “có khả năng tự chịu trách nhiệm về chính mình”.

6. Bài học nhận thức và hành động

Nhận thức

Mỗi người con cần hiểu rằng cha mẹ không thể đồng hành và làm thay mình suốt cuộc đời.

Tự lập là một trong những phẩm chất quan trọng giúp con trưởng thành và làm chủ tương lai.

Tình yêu thương của cha mẹ cần được thể hiện bằng việc trao cho con cơ hội trưởng thành, không phải bao bọc con khỏi mọi khó khăn.

Hành động

Tập tự làm những việc phù hợp với khả năng.

Chủ động trong học tập và sinh hoạt.

Khi gặp khó khăn, trước tiên tự suy nghĩ và tìm giải pháp.

Biết chịu trách nhiệm với kết quả của mình.

Đồng thời, biết yêu thương, biết lắng nghe và trân trọng sự hỗ trợ của cha mẹ.

III. Kết bài

Khẳng định lại vai trò của tính tự lập: Tự lập là nền tảng giúp con trưởng thành, tự tin, có bản lĩnh, biết chịu trách nhiệm và làm chủ cuộc sống.

Mỗi người con cần chủ động rèn luyện tính tự lập từ những việc nhỏ nhất.

Cha mẹ cũng cần học cách yêu thương bằng sự tin tưởng và trao quyền, để mỗi người con có thể trưởng thành và tự mình bước đi vững vàng trên đường đời.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống, cha mẹ luôn yêu thương, chăm sóc và mong muốn dành cho con những điều tốt đẹp nhất. Tuy nhiên, tình yêu thương đúng nghĩa không phải là làm thay mọi việc cho con mà là giúp con biết tự đứng trên đôi chân của mình. Vì vậy, tính tự lập có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người con, giúp con trưởng thành, tự tin và có khả năng làm chủ cuộc sống.

# data[].attributes.body
Vậy tự lập là gì? Tự lập là khả năng mỗi người tự suy nghĩ, tự quyết định, tự thực hiện công việc và tự chịu trách nhiệm về hành động của mình mà không quá phụ thuộc, dựa dẫm vào người khác. Đối với con cái, tính tự lập thể hiện qua những việc gần gũi như tự chăm sóc bản thân, tự sắp xếp thời gian học tập và nghỉ ngơi, biết tự đưa ra lựa chọn phù hợp. Khi gặp khó khăn, biết chủ động tìm cách giải quyết thay vì lập tức chờ cha mẹ giúp đỡ. Tự lập không có nghĩa là tách khỏi gia đình hay từ chối sự giúp đỡ của cha mẹ, mà là biết chủ động trong cuộc sống và chỉ tìm kiếm sự hỗ trợ khi thực sự cần thiết.

# data[].attributes.body
Tự lập có vai trò vô cùng quan trọng với mỗi người. Thứ nhất, tự lập giúp con trưởng thành và hoàn thiện bản thân. Khi tự làm mọi việc trong khả năng, con có cơ hội rèn luyện kĩ năng sống và khả năng giải quyết vấn đề. Qua mỗi lần tự mình đối diện với khó khăn, con học được cách suy nghĩ, lựa chọn và hành động. Điều này giúp con trưởng thành cả về nhận thức, năng lực và bản lĩnh. Ví dụ như khi gặp một bài toán khó hoặc một nhiệm vụ chưa biết cách thực hiện, em chủ động suy nghĩ, tìm tài liệu, hỏi thầy cô rồi tự hoàn thành. Tự lập chính là quá trình con tự rèn mình để trưởng thành. Thứ hai, tự lập giúp con tự tin và có bản lĩnh trước khó khăn. Người luôn được cha mẹ làm thay dễ hình thành tâm lí ỷ lại, thiếu tự tin, sợ thất bại. Và ngược lại, khi thường xuyên tự giải quyết vấn đề, con sẽ nhận ra rằng mình có khả năng vượt qua nhiều thử thách. Mỗi thành công do chính mình đạt được sẽ tạo nên sự tự tin; mỗi thất bại lại đem đến một bài học kinh nghiệm. Nhờ tự lập, con không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn mà biết bình tĩnh đối diện, tìm cách tháo gỡ và đứng dậy sau thất bại. Thứ ba, tự lập giúp con có khả năng thích nghi và làm chủ cuộc sống. Khi bước vào môi trường mới, học tập xa nhà hoặc sau này đi làm, con phải tự đưa ra nhiều quyết định. Tính tự lập giúp con chủ động thích nghi với những hoàn cảnh khác nhau, không bị động khi thiếu sự hỗ trợ từ gia đình. Tự lập là hành trang cần thiết để con bước từ vòng tay gia đình ra xã hội. Thứ tư, tự lập giúp con biết chịu trách nhiệm và sống có trách nhiệm. Người tự lập hiểu rằng mỗi lựa chọn đều có thể dẫn đến những kết quả nhất định. Vì vậy, con học được cách chịu trách nhiệm về việc mình làm, không đổ lỗi cho cha mẹ, thầy cô hay hoàn cảnh. Đây là nền tảng để hình thành một con người trưởng thành, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng. Nhân vật tiêu biểu như Nick Vujicic – nghị lực và khả năng tự lập. Anh sinh ra với hội chứng tetra-amelia, không có tay và chân. Từ nhỏ, anh phải đối diện với rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt. Thay vì để hoàn cảnh khiến mình phụ thuộc hoàn toàn vào người khác, Nick đã tập tự chăm sóc bản thân, tự thực hiện những công việc tưởng như rất khó khăn đối với một người không có tay chân. Anh từng học cách tự đánh máy, tự di chuyển, tự chăm sóc bản thân và dần chủ động trong cuộc sống. Sau này, Nick trở thành diễn giả truyền cảm hứng, đi nhiều quốc gia để chia sẻ câu chuyện của mình với hàng triệu người. Thứ năm, tự lập cũng giúp mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trở nên lành mạnh hơn. Khi con trưởng thành và tự chủ, cha mẹ không phải lo lắng hay can thiệp quá sâu vào mọi vấn đề của con. Cha mẹ có thể chuyển từ vị trí “làm thay con” sang “đồng hành và định hướng cho con”. Con vừa nhận được tình yêu thương, vừa có không gian để phát triển năng lực và cá tính riêng. Tình yêu thương tốt nhất không phải là bao bọc con suốt đời mà là chuẩn bị cho con đủ năng lực để tự bước đi.

# data[].attributes.body
Vậy con thiếu tính tự lập thì sao? Con sẽ dễ hình thành thói quen ỷ lại, dựa dẫm, thụ động, thiếu khả năng tự giải quyết những vấn đề đơn giản trong cuộc sống. Con cũng dễ hoang mang, lo sợ khi phải sống hoặc học tập trong môi trường không có cha mẹ bên cạnh. Về lâu dài, sự bao bọc quá mức của cha mẹ có thể vô tình khiến con chậm trưởng thành. Trong cuộc sống, có những bạn đã lớn nhưng vẫn phụ thuộc vào cha mẹ từ những việc rất nhỏ. Khi bước vào môi trường học tập hoặc làm việc mới, các bạn dễ lúng túng vì chưa từng được trao cơ hội tự quyết định. Chúng ta cần tránh cả sự phụ thuộc của con và sự bao bọc quá mức của cha mẹ.

# data[].attributes.body
Vậy làm sao để rèn tính tự lập cho con cái? Đối với con cái, cần bắt đầu từ những việc nhỏ, phù hợp với lứa tuổi như tự vệ sinh cá nhân, sắp xếp sách vở, phòng học, tự chuẩn bị đồ dùng cần thiết. Bên cạnh đó, cần chủ động suy nghĩ và tìm cách giải quyết vấn đề trước khi nhờ người khác, không sợ thất bại; xem thất bại là cơ hội để học hỏi và trưởng thành. Con cần biết tiếp nhận lời khuyên nhưng không biến lời khuyên của người khác thành sự phụ thuộc. Đối với cha mẹ, cha mẹ cần tin tưởng và trao cơ hội để con được tự làm những việc phù hợp, không nên vì thương con mà làm thay tất cả mọi việc, khi con gặp khó khăn, nên hướng dẫn, gợi mở cách giải quyết thay vì lập tức giải quyết thay con. Cha mẹ cần tôn trọng suy nghĩ, lựa chọn của con trong những vấn đề phù hợp.

# data[].attributes.body
Chúng ta cần phân biệt tự lập với tự ý, ích kỉ hoặc cố chấp. Mỗi người tự lập vẫn cần biết lắng nghe lời khuyên, tôn trọng cha mẹ và những người xung quanh, hợp tác với người khác hay chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi vấn đề vượt quá khả năng. Vì thế, tự lập không phải là không cần ai mà là có khả năng tự chịu trách nhiệm về chính mình.

# data[].attributes.body
Mỗi người con cần hiểu rằng cha mẹ không thể đồng hành và làm thay mình suốt cuộc đời. Tình yêu thương của cha mẹ cần được thể hiện bằng việc trao cho con cơ hội trưởng thành, không phải bao bọc con khỏi mọi khó khăn. Mỗi chúng ta cần phải tập tự làm những việc phù hợp với khả năng, chủ động trong học tập và sinh hoạt, khi gặp khó khăn, trước tiên tự suy nghĩ và tìm giải pháp, biết chịu trách nhiệm với kết quả của mình. Đồng thời, chúng ta phải biết yêu thương, biết lắng nghe và trân trọng sự hỗ trợ của cha mẹ.

# data[].attributes.body
Tóm lại, tự lập là nền tảng giúp con trưởng thành, tự tin, có bản lĩnh, trách nhiệm và làm chủ cuộc sống. Mỗi người con cần chủ động rèn luyện tính tự lập từ những việc nhỏ nhất. Cha mẹ cũng cần học cách yêu thương bằng sự tin tưởng và trao quyền, để mỗi người con có thể trưởng thành và bước đi trên con đường mình đã chọn.