# data[].attributes.body
F=kqq/d^2

*Ortamın geçirgenliği artarsa F kuvveti azalır.

*İpe asılı birbirini iten iki yüklü küre dengede kaldığında iplerin tavanla yaptığı açılar kütleye bağlıdır. G artarsa açı azalır.

# data[].attributes.body
UNutma unutma unutma

Elektriksel kuvvetler aynı potansiyel üzerinde olmadıkları sürece her koşulda iş yapar!!!!!!!!!!

# data[].attributes.body
E=kq/d^2 (vektörel) F=qE

*Elektrik alan (+) dan (-) ye doğru

*(+) yüklere elektrik alan ile aynı yönde kuvvet etki eder

*(-) yüklere elektrik alan ile zıt yönde kuvvet etki eder

*Düzgün elektrik alan içinde yükler sabit ivmeli hareket yapar.

# data[].attributes.body
Ep=kqq/d (skaler) W=Es-Ei

# data[].attributes.body
V=Ep/q=kq/d (skaler)

# data[].attributes.body
W=q(Va-Vb)

*W (+) ise elektriksel kuvvetlere karşı iş yapılmıştır.

Sistemin Ep si artar

*W (-) ise elektriksel kuvvetler iş yapmıştır

Sistemin Epsi azalır.

# data[].attributes.body
Elektrik alan yönünde hareket varsa V azalıyor

Elektrik alana ters yönde hareket varsa V artıyor

# data[].attributes.body
Parçacıklar sabit ivmeli hareket eder.

a= qV/dm

# data[].attributes.body
W=qV=1/2.mv^2

# data[].attributes.body
*C (Farad)

*C=q/V=r/k

*C=eA/d (e- geçirgenlik, birimi F/m)

* e,A,d değeri değişmedikçe sığa asla değişmez.

*Levhaların diğer bir adı Armatür!

*Sığanın büyüklüğü depoladığı yükten bağımsızdır.

# data[].attributes.body
E=1/2. CV^2=qV/C

# data[].attributes.body
Sığacın toplam yükü denirse "sıfır"

Sığacın yükü denirse tek levhadaki yük miktarı

# data[].attributes.body
Kondansatör yüklenirken devrede geçen akım azalır ve tamamen dolduğunda akım kesilir. Çünkü kondansatör tamamen dolduğunda pil gibi davranır ve devreye akım göndermek ister. Akımlar çakışır ve kesilir.

# data[].attributes.body
C=q/v

# data[].attributes.body
Elektrik Alan=V/d (d levhalar arası uzaklık)

*Paralel levhalara herhangi bir üreteç bağlı değilse yük değişmez.

*Üretece bağlı olan levhada V sbit

*Üretece bağlı olmayan levhada q sabit

q=eAV/d (e manyetik geçirgenlik)

*Eğer levhalara pil bağlı değilse E değişmez.

# data[].attributes.body
Önemli!!!!!

F=qE (F ile E her zaman aynı yönlü olmayabilir)

q (+) ise F-E aynı yönlü

q (-) ise F-E zot yönlü

# data[].attributes.body
Elektrik alan çizgileri ile eş potansiyel çizgileri birbirine diktir.

# data[].attributes.body
Düz Tel: B=2ki/d

Halka: B=2k(pi)iN/r (N sarım sayısı)

Bobin: B=4k(pi)iN/L (L bobinin uzunluğu)

Not: Bobinde manyetik alanın çıkış yönü N kutbu, giriş yönü S kutbu kabul edilir.

# data[].attributes.body
manyetik alanda grafiğin yön değiştirmesi, manyetik alanın da yön değiştirmesi anlamına gelir. Örneğin I. bölgede manyetik alan içeri yönlü ise II. bölgede dışarı yönde oluşmuştur.

# data[].attributes.body
F= BiLsin@ (Manyetik alan ile tel arasındaki açı)

Tel ile manyetik alan paralel ise MAnyetik kuvvet etki etmez.

Üzerinden aynı yönlü akım geçen teller birbirini çeker, zıt yönlü akım geçen teller birbirini iter.

# data[].attributes.body
t=iBAN

# data[].attributes.headline
Yüklü parçacıkların manyetik alanda hareketi

# data[].attributes.subject
Yüklü parçacıkların manyetik alanda hareketi

# data[].attributes.body
F=qvB

(+) yük F e aynı yönde etki eder

(-) yük ise F zıt yönde oluşur

v ile B paralel olursa F sıfır olur.

Manyetik kuvvet hzıın yönünü değiştirir ancak büyüklüğünü etkilemez. Yani iş yapmaz. (yine de elektriksel kuvvet iş yapar)

r=mv/qB

# data[].attributes.body
Parçacığa aynı anda hem elektriksel hem de manyetik kuvvet etki eder.

F= qE+q(VxB)

# data[].attributes.body
Fi=BAcosa (a= Yüzey normali ile B arasındaki açı)

Levha B'a paralel ise Fi= 0

Bobin Fi=BANcosa

# data[].attributes.body
Elektromotorlar elektrik enerjisini hareket enerjisine, alternatörler hareket enerjisini elektrik enerjisine dönüştürür.

# data[].attributes.body
E=i^2Rt

Isı yoluyla kaybolan enerjiyi en aza indirmek yani enerji verimini arttırmak için i ya da R azaltılmadır. Burada Ryi azaltmak çok zor olduğundan i azaltılır. Bunun için de transformatörler kullanılır.

Akımı azaltmanın yolu gerilimi arttırmaktır. (transformatör)

# data[].attributes.body
Akımın değişim hızı alternatörün dönüş hızı(w)na bağlıdır.

w=2(pi)f

# data[].attributes.body
Etkin akım; alternatif akımın doğru akımdaki karşılığıdır.

*etkin<max

*AC devrelerinde kullanılan voltmetre ve ampermetre etkin değeri gösterir.

# data[].attributes.body
alternatif akım direnci etkilemez. Direnci etkileyen tek şey direncin kendi özellikleridir. Devredeki değişken akım direnci değiştirmez.

# data[].attributes.headline
alternatif akımda bobin  L (indüktans) -1

# data[].attributes.subject
alternatif akımda bobin  L (indüktans) -1

# data[].attributes.body
*bobin alternatif akım devresine bağlandığında akım koruyucu olarak görev yapar. Yükselen akımı düşürüp, düşen akımı yükseltir. Bu durumdan ötürü (akıma karşı davrandığı için) devrede akım gecikir. Bu nedenle akım ile gerilim aynı anda max ya da min olamaz.

*Bobin alternatif devrede enerjiyi MAnyetik alanında depo eder ve kullanır ancak enerjiyi harcamaz.

*Birimi Henry (bobinin depolayacağı enerjinin bir ölçüsüdür)

*Bobinin devrede değişen akıma karşı çıkardığı zorluğa indüktif reaktans denir.(XL) birimi ohm.

*XL alternatif akımın frekansına ve L'ye bağlıdır.

XL=WL=2pifL

# data[].attributes.body
Alternatif akımda dirençler vektörel olarak toplanır. Saf direnç R (+X) ekseninde iken XL direnci (+y) yönündedir.

Alternatif akım devresinde bobinin iç direnci ihmal edilirse P ve E=0 olur çünkü P=i^2R direnç olmazsa P olmaz.

# data[].attributes.body
Alternatif akım devrelerinde akım sürekli değiştiğinden kondansatör bir dolar bir boşalır ve lamba sürekli ışık verir.

*Sığacın yük depolayabilme kapasitesi = Kapasitans C (Farad)

*Sığacın akıma karşı gösterdiği zorluğa kapasitif reaktans denir XC (ohm)

*XC frekansa ve sığacın özelliklerine bağlı. ( C=eA/d )

XC=1/WC = 1/2pifC

# data[].attributes.body
Enerjiyi elektrik alanında depo eder ve kullanır. Sığaçlar enerji harcamaz.

*Sığaç bağlı AC devrelerde gerilim geridedir.

*Bobin bağlı AC devrelerde akım geridedir.

# data[].attributes.body
Z eş değer dirençtir ve vektörel toplama ile bulunur.

Ve=ie.Z

# data[].attributes.body
*Sığacın kapasitif reaktansı ile bobinin indüktif reaktansının birbirine eşit olmasıdır.

*Rezonans durumunda empedans en küçük değerini aldığı için akım max olur.

rezonans durumunda frekans yukarıdaki bağıntı ile hesaplanır.

# data[].attributes.body
*N1>N2 ise alçaltıcı

*N2>N1 ise yükseltici

*Çekirdek mutlaka ferromanyetik olmalı

*iletken teller mutlaka yalıtkanla kaplanmalı

*P ve E değişmez!

# data[].attributes.body
İki cismin açısal süratleri eşitse T=f dir

# data[].attributes.body
Merkezcil Kuvvet ve İvme aynı yönlüdür ve Çembersel yörüngenin merkezine doğrudur.

# data[].attributes.body
*Düzgün çembersel harekette Merkezcil ivme sıfır olamaz yani cisim dengelenmemiş kuvvetler etkisindedir ve net kuvvet merkezcil kuvvete eşittir.

*Atılan tur sayıları eşitse w lar eşit

Alınan yollar eşitse v lar eşit

# data[].attributes.body
Fm >Fs ise cisim dışarı savrulur

Fm<=Fs ise cisim dengede kalır. ve eşitlik durumunda çizgisel hız maksimumdur.

# data[].attributes.body
*1=>kütle merkezine göre eylemsizlik momenti

*2=>dönme eksenine göre eylemsizlik momenti

* Cisimlerin dönmeye karşı oluşturduğu dirençtir.

*Skalerdir

*Dönen cisimlerin dış kabuktaki hız büyüklüğü cismin ötele hız büyüklüğüne eşittir.

*Anlık hız (yere göre hız) Öteleme ve dönme hız vektörlerini bileşkesi alınarak hesaplanır.

*Dönen cisimlerde, cismin yere temas eden noktasında hız büyüklüğü sıfırdır ve bu noktadan uzaklaştıkça anlık hız büyüklüğü artar.

# data[].attributes.body
Hem dönen hem de ötelenen cisimlerin enerjisi Kinetik enerji+Dönme enerjisi ile hesaplanır

# data[].attributes.body
r=dönme hareketi yapan cisimde verilen noktaya olan dik uzaklıktır.

*Çizgisel momentumun torkuna açısal momentum denir.

*Açısal momentumun yönü açısal hızın yönü ile aynıdır.

*Eylemsizlik momenti büyük olan cisimleri harekete başlatmak zor olduğu gibi hareket halindeki cismi durdurmak da o kadar zor olacaktır.

# data[].attributes.body
*Eğer bir cisme etki eden net kuvvet sıfırsa çizgisel momentum değişmez, net tork sıfırsa açısal momentum değişmez.

*f kuvveti ile dönme hareketi başlatılan bir sistemde tork etkisi vardır ve aburada açısal momentum korunmaz.

*Açısal ivme birim zamanda açısal hız değişimidir.

# data[].attributes.body
d=dünyanın özkütlesi

r=dünyanın merkezine olan uzaklık

# data[].attributes.body
*Yüzeyden merkeze yaklaştıkça yer çekimi ivmesi yerin merkezine olan uzaklık ile doğru orantılıdır. Tam merkezde sıfırdır. g=kdr

*Merkeze yaklaştıkça g azalır,

Yüzeyde g maksimum değerdedir

Merkezden uzaklaştıkça g azalır.

# data[].attributes.body
*R artarsa Ep artar, Ek azalır

*R artarsa Eb azalır

# data[].attributes.body
1. Yörüngeler Kanunu= Gezegenler bir yıldız etrafında elips yörüngede dolanır.

2. Alanlar kanunu= Yarı çap vektörü elit zaman aralıklarında eşit alanlar tarar.

- Güneşe Yaklaşırken

Çizgisel hız artar

Açısal momentum değişmez

Eylemsizlik torku azalır.

Açısal hız artar

Kinetik enerji artar

Potansiyel enerji azalır

Toplam enerji değişmez

# data[].attributes.body
<dönen gezegenin kütlesinin etkisi yoktur.

# data[].attributes.body
X= rsinwt (Denge noktasından harekete başlarsa)

X=rcoswt(Denge noktasına en uzak noktadan harekete başlarsa)

# data[].attributes.body
Periyot kütleye bağlı değildir.,

Eğik düzlemin eğim açısı artarsa T azalır.

Asansör içinde ivmeli hareket yapılması,

Sarkaç sisteminin dünyadan aya götürülmesi

Sarkaç sisteminin sıvı içine konulması g yi değiştireceğinde periyodu da değiştirir.

# data[].attributes.body
x herhangi bir noktadaki uzanım

Geri çağırıcı kuvvet daima denge noktasına doğrudur.

İvme ve f daima aynı yönlüdür.

Uzanım denge noktasından cisme doğrudur

Uzanım ve ivme/F daima zıt yönlüdür.

# data[].attributes.body
Periyot sistemin şekline (eğimine, dik ya da yatay olmasına) bağlı değildir.

Genliğe ve yer çekimi ivmesine bir de yayın yay sabitine bağlıdır.

# data[].attributes.body
su dalgalarında kırınım olması için dalga boyu yarık aralığı(w)ndan büyük olmalıdır.

*dalgaların hızı v yalnızca ortama (suyun derinliğine, yayın kalınlığına) bağlıdır.

*Frekans yalnızca kaynağa bağlıdır.

*Derinlik arttıkça dalganın hızı artar.

*Kırılan dalgalarda hız, frekans ve dalga boyu değişmez.

*Dalga boyu yarık genişliği(w)nden ne kadar büyükse dalga o kadar çok kırılır.

# data[].attributes.body
T+T= Katar Ç+Ç=Katar (MAx Genlik)

T+Ç= Düğüm(Min Genlik)

*kaynaklar aynı fazda çalıştığında oluşan girişim deseni simetriktir.

*Düğüm çizgileri ve dalga katarları yazılırken iki kaynak arasındaki çizgiler alınır. kaynakların üzerinden geçen ve gerisinden geçen çizgiler dikkate alınmaz.

*Çizgi sayısı kaynaklar arası uzaklık ile doğru, dalga boyu ile ters orantılıdır.

(eğer çizgi sayısını arttırmak istiyorsak ya kaynakları birbirinden uzaklaştıralı ya da dalgaların dalga boyunu küçültmeliyiz.)

# data[].attributes.body
n daima bir tam sayıdır.

tam katı katar noktasını

buçuklu katı düğüm çizgisini belirtir.

# data[].attributes.body
* Işığın girişimi (young deneyi) ışığın dalga boyutunu ispatlamıştır.

*!Einstein fotoelektrik deneyinden (ışığı tanecik boyutunu ispatlamıştır) nobel ödülü almıştır.

Çift yarık girişiminde saçak genişlikleri eşittir.

# data[].attributes.body
L=Fant ile ekran arası uzaklık

n=ortamın kırıcılık indisi

d=yarıklar arası mesafe

Işık şiddeti artarsa saçak yeri ve genişliği değişmez, parlaklık artar.

Işık kaynağı yarık düzlemine dik(sağa, sola) hareket ederse saçak yeri ve genişliği değişmez, parlaklık artar.

Işık kaynağı yarık düzlemine paralel hareket ederse (yukarı, aşağı) saçak genişliği değişmez, merkezi aydınlık saçak ve diğer saçaklar geciken kaynak yönünde kayar.

ortamın kırıcılık indisi artarsa saçak genişliği ve sayıları azalır, saçakların yeri değişmez.

fant döndürülürse d azalacağı için saçak genişliği artar, saçak sayısı azalır.

Kaynaklardan ulaşam ışığın gecikme yoluna bakılarak aydınlık saçağın yerinin değişip değişmeyeceğine karar verilir.

Yarıklardan birinin önüne saydam madde konulursa saçak genişliği değişmez, merkezi aydınlık saaçak geciken kaynak tarafına kayar.

Ekran döndürülürse merkezi saçağın yeri değişmez; L'si uzaklaşanın saçak genişiliği artar, yakın olanınki azalır.

# data[].attributes.body
*Merkezi aydınlık saçak diğer saçakların iki katı genişliktedir. Kalan tüm saçakların genişlikleri eşittir.

*Merkezi aydınlık saçağın parlaklığı diğer saçaklardan daha fazladır. Merkezden uzaklaştıkça parlaklık azalır.

Işık kaynağının şiddeti arttıkça saçak yeri ve genişliği değişmez, parlaklık artar.

Kaynak fonta dik(sağa, sola) hareket ederse sadece aydınlık saçakların parlaklıkları değişir.

n artarsa saçak genişliği azalır, saçak sayısı artar. Merkezi aydınlık saçağın (MAS)yeri değişmez.

L artarsa saçak genişliği artar, saçak sayısı azalır. MAS yeri değişmez.

Kaynak yukarı yönde hareket ederse girişim deseni aşağı yönde kayar. Saçak genişliği değişmez

Yarı önüne saydam madde konulursa MAS geciken yönde kayar, saçak genişliği değişmez.

Yarık önüne saydam olmayan cisim konursa saçak genişliği artar, saçak sayısı azalır. MAS yarığın orta dikmesi üzerine doğru kayar.

Yarık düzlemi döndürülürse saçak genişliği artar, sayısı azalır. MAS için kesin yorum yapılamaz.

Ekran döndürülürse MAS yeri değişmez, L uzaklaştığı yerde saçak genişliği artar, yaklaştığı yerde azalır.

!! Saçak genişliği küçülürse saçaklar merkezde toplanır, büyüse merkezden uzaklaşır.

# data[].attributes.body
*Ses kaynağı ve dinleyici aynı hızla aynı yönde hareket ederse yani bağıl hız sıfırsa ses normal algılanır, frekansı değişmez.

*Uzaklaşan sesin frekansı ve şiddeti azalır.

Ultrasın cihazlarında

radarlarda

Gökyüzündeki cisimlerin yerlerini tespit ederken doppler etkisi kullanılır.

Jet uçakları yaydıkları ses dalgalarından daha hızlı hareket ederlerse sonic patlamalar meydana gelir. (ses dalgaları sıkışır ve bulut gibi görünen yüksek basınç alanı oluşur)

# data[].attributes.body
*Eğer yeşil ışık kaynağı gözlemciye yaklaşırsa frekans artar ve ışığın rengi yeşilden mora doğru kayar.

*Eğer yeşil ışık kaynağı gözlemciden uzaklaşırsa frekans azalır ve ışığın rengi rengi yeşilden kırmıza doğru kayar.

# data[].attributes.body
Enine dalgalardır (ses dalgaları boyuna dalgalardır)

Yayılmak için maddesel ortama ihtiyaç duymazlar.

Işık hızı ile yayılırlar yani hızları c kadardır ve değişmez.

alfa ve beta ışındır ışık değildir.

Maxwell Elektromanyetik teorıinn kurucusudur. EMK dalgaları fiziksel olarak "Hertz" üretmiştir.

Yüklü parçacıkların ivmeli hareket yapmaları sonucu birbirine ve dalgaların ilerleme yönüne dik iki düzlem üzerinde değişken elektrik ve manyetik alan oluşrur.

Elektrik alanın değişmesi manyetik alanı, manyetik alanın değişmesi elektrik alanı meydana getirir.

Elektrik ve manyetik alanlar birbirine dik ve aynı fazlıdır.

Yüksüz oldukları için elektrik ve manyetik alanda sapmazlar.

Enerji taşırlar. Enerjiyi soğuran maddeler ısınır (mikrodalga fırın)

Enerjileri frekansları ile doğru orantılı, dalga boy ile ters orantılıdır. (E=h.f=hc/db)

Enine dalga olduğu için polerize edilebilirler.

Sağ el kuralında

4 parmak (E),

baş parmak(c)

avuç içi (B)

# data[].attributes.body
Democritus=> ilk atom adını kullandı

Aristo=> hava, ateş, su, toprak

Dalton=> Atom, içi dolu sert kürecik

- Farklı elementlerin atomları farklıdır

- Atomlar molekkülleri oluşturur.

Thomson=> Üzümlü kek modeli

e/m sabitini buldu

Atomun toplam yükü nötrdür

Robert Milikan=> Yağ damlası deneyi

- e yükünü ve kütlesini hesapladı (thomson e/m den destek aldı ve Fe=mg eşitliğini kullandı)

- Madde yükleri e yükünün tam katları kadardır.

Rotherford=> Atomun çekirdeğini buldu

- Peçeteye atılan kurşun deneyi

- Atomun içinde büyük boşluklar vardır

- Nötronların var olabileceğeğini tahmin etti.

Bohr=>Max Planck kuantum teorisi + Einstein foton kuramı + diğer atom modelleri + Newton Mekaniği

- Çalışmalarını tek elektronu olan Hidrojen atomu ile yapmıştır.

# data[].attributes.body
e lar çekirdeğin çevresinde Coulomb kuvveti etkisiyle kararlı yörüngelerde ışıma yapmadan dolanırlar.

e nun açısal momentumu L=n.h/2pi (kesikli)

-n=> nenerji seviyesi

- Bohr Açısal momentumun min değeri 1 demiştir. ancak modern teori momentumun sıfır olabileceğini ispatlamıştır.

- Alt kabuktaki e ların açısal momentumu üst kabuklara gidildikçe artar ancak modern teoriye göre eşit ya da daha küçük olabilir.

n. yörüngede dolanan e nun yörünge yarıçapı kesiklidir. (rn)

- Elektronların toplam enerjisi kesiklidir.(En)

- Elektronların yörüngedeki hızı kesiklidir. (v)

e lar üst seviyelerden alt seviyelere kendiliğinden geçebilir ve enerji seviyeleri farkı kadar enerjili foton yayınlar. (Ef= Ei - Es)

Fotonun enerjisi frekansı ile doğru, dalga boyuyla ters orantılıdır. (Ef=h.f=h.c/Dalga boyu)

Elektrona yeterli enerji verildiğinde üst seviyeye çıkmasına uyarılma denir.

e nun atomdan koparılarak serbest kalması olayına iyonlaşma, gerekli enerjiye iyonlaşma enerjisi denir.

(bağlanma enerjisi toplam enerjinin pozitifine eşittir)

e nun uyarıldığı seviyeden eski seviyesine dönmesi sırasında foton yaymasına ışıma(emisyon) denir.

# data[].attributes.body
ısıtarak

atomların çarpışması ile

elektronla

Fotonla (fotonun enerjisi enerji seviyesinden birine eşit olmak zorunda)

# data[].attributes.body
Üst enerji seviyelerinden kendiliğinden temel hale gelmesine kendiliğinden emisyon denir.

- n=1 Lyman (mor ötesi) "L"

- n=2 Balmer (görünür ışık) "H"

- n=3 Paschen (Kızıl ötesi)

- n=4 Brackett (KÖ)

- n=5 Pfund (KÖ)

# data[].attributes.body
Tek elektronlu atomları açıklayabilmiş

Spektrumda gözlenen parlaklık farkını açıklayamamış

Atomlar arası bağlar ve molekül oluşumunu açıklayamamış

Elektronun belirli yörüngelerde dolandığını söylemiş ancak nedenini açıklayamamış

enun açısal momentumunu en az h/2pi olarak açklamış ancak modern teoride sıfırdır.

Işığın momentumu enerji ile doğru orantılıdır.
E=p.c

# data[].attributes.body
E sadece tanecik değil aynı zamanda dalgadır.

Kuantım mekaniğinin ortaya çıkmasında De Broglie, Heisennerg, Planc ve Schördinger gibi bilim insanları katkıda bulunmuştur.

Broglie, Tanecik ve dalga birbirinin tamamlayıcısıdır demiştir

Elektronun momentumu P

e na eşlik eden dalganın, dalga boyunun e nun dolandığı yörüngenin çevresinin tam katları şeklinde olduğunu gösterir. (e mikroskobunun keşfi)

# data[].attributes.body
e hızının ve yerinin, dolayısıyla momentumunun aynı anda ölçülemeyeceğini açıklıyor. (çift yarık deneyi/ gözlemcinin enerjisi)

e nun konumu biliniyorsa momentumu, momentumu biliniyorsa konumu belirsizleşir. !!

!! eşitliği sayesinde e ların yerini net olarak tespit edemesek de olabileceği muhtemel yerleri tahmin edebiliyoruz.

- n= Baş kuantum sayısı, yörünge numarası (n=1,2,3,...)

- l=Açısal momentum KS=> e bulutlarının şekillerini ve şekil farkı nedeni ile enerji seviyelerinde nasıl ayrılmanın olabileceğini belirtmek için kullanılan kuantum sayısıdır.

- ml= Manyetik ks =>Orbitallerin yönelim biçimini belirlemek için kullanılır.

- ms= Spin ks =>e ların çekirdek etrafında dönerken aynı zamanda kendi etrafında da döndüğünü belirlemek için kullanılır.

Atom fiziği ile ilgili çalışanlar

Feza Gürsoy

Asım Orhan Barut

Behram N. Kurşunoğlu

# data[].attributes.body
1. Güçlü Çekirden Kuvveti (yeğin Kuvvet)

-Temel kuvvetlerin en güçlüsü

- Taşıyıcı parçacığı Gluon

- Menzili kısa

- p ve n 'u bir arada tutar.

- Çekirdeğin dağılmamasını sağlar.

2. Elektromanyetik Kuvvet

- İkinci güçlü parçacık

- Taşıyıcı parçaçığı foton

- Menzili sonsuz

3. Zayıf Nükleer Kuvvet

- Üçüncü güçlü parçacık

- Taşıyıcı parçacığı W ve Z

- Menzili kısa

- çekirdek bozunmalarından sorumlu

4. Kütle Çekim Kuvveti

- En zayıfıdır

- Taşıyıcı parçacığı graviton

- menzili sonsuz

- Gezegenlerin oluşmasında etkili

# data[].attributes.body
Fermiyonlar=> madde parçacıkları (1/2, 3/2)

Bozonlar=> yük taşıyıcı aracı parçacıklar (0,1..)

Kuarklar

- üçü bir araya gelerek baryon oluşturur

- kuark + antikuark => mezon

- temel kuvvetlerin tümüyle etkileşime girer.

- Doğada tek başına bulunmazlar.

u=> +2/3

d=>-1/3 s=>-1/3

Hadronlar

1. Baryonlar (proton, nötron, lambda, sigma, omega, ksi)

- ağır parçacıklar

- 3 kuarklı

- spinleri (-1/3, +2/3)

2. Mezonlar (Kaon, Eta, Pion)

- orta ağır parçacıklar

- 2 kuarklı

- spinleri (0 ya da 1)

- kararsızdırlar

- bozunduğunda elektron, pozitron,nötrino ve foton meydana gelir.

- proton ile nötron arasındaki taşıyıcıdır

- Etkileşim parçacığıdır.

Leptonlar (elektron, muon, tau, elektron nötrinosu, muon nötrinosu, tau nötrinosu)

- Temel parçacıkar

- elektron, mau ve tau yükleri -1, nötrinolar 0 yüklü

- spinleri 1/2

- hafif parçacıklar ( tau, tüm alt parçacıkların en ağırı)

- en kararlı olanı elektrondur.

- nötrinolar yüksüzdür ve elektromanyetik kuvvet ile etkileşime girmezler.

- Leptonlar güçlü nükleer kuvvet ile etkileşmezler, zayıf nükleer kuvveti severler.

Madde ve Anti Madde

- Doğada her parçacığın bir karşıtı vardır.

- bir parçacık ile karşıtının tüm özellikleri aynıdır fakat yükü zıttır.

- ilk bahseden DIRAC

- Fotonun karşıtı kendisidir. elektronun karşıtı pozitrondur. (elektron-pozitron, proton-antiproton, nötrpn-antinötron, nötrino-antinötrino)

# data[].attributes.body
Madderin kendi ağırlıklarına karşı dayanıklılığı yükseklikle ters orantılıdır

Maddelerin dış kuvvetlere karşı dayanıklıkları kalınlıkları ile doğru orantılıdır.