# data[].attributes.body
1. Arjen Dwarshuis heeft het in het filmpje hieronder over hoe de grote grazers zouden toenemen en toenemen, tot dat ze op een evenwichtspunt komen. Over welk ecologisch begrip heeft hij het?

2. Arjen Dwarshuis heeft het over dat het experiment in de Oostvaardersplassen is mislukt. Beschrijf dit experiment kort. En geef 1 reden waarom het experiment mislukt is.

3. Hij geeft ook aan dat de biodiversiteit laag is. Geef daarvoor een verklaring.

# data[].attributes.headline
Arjen Dwarshuis - vogelliefhebber over de oostvaardersplassen

# data[].attributes.subject
Arjen Dwarshuis - vogelliefhebber over de oostvaardersplassen

# data[].attributes.attachment_link.title
Dieren op de Oostvaardersplassen bijvoeren: ja of nee? - RTL LATE NIGHT

# data[].attributes.attachment_link.title
Paarden Oostvaardersplassen naar Spanje - RTL NIEUWS

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor het welzijn van gehouden dieren gelden Europese en Nederlandse regels waar houders van deze dieren zich aan moeten houden.

De Nederlandse regels staan in de Wet dieren en het Besluit houders van dieren, de Regeling houders van dieren en de Regeling diergeneeskundigen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor het welzijn van gehouden dieren gelden Europese en Nederlandse regels waar houders van deze dieren zich aan moeten houden. De Nederlandse regels staan in de Wet dieren en het Besluit houders van dieren, de Regeling houders van dieren en de Regeling diergeneeskundigen.

# data[].attributes.body
1. Zou het gebied van de Oostvaardersplassen voor het grote publiek toegankelijk moeten worden?

2. Waarom zou het belangrijk zijn dat natuur zichtbaar is voor het grote publiek?

3. Boswachters twitteren vaak mooie plaatjes van natuur. Waarom is het belangrijk dat mensen ook de andere kant (dode dieren, roofdieren in actie etc.) zien.

4. Het grote publiek mengt zich nu in de discussie van de Oostvaardersplassen, dus of dieren moeten worden bijgevoerd, afgeschoten etc.? Wat zou de beste oplossing zijn vanuit de hoek van het toerisme ?

# data[].attributes.attachment_link.title
'Dit dier is uitgemergeld': activisten blijven bijvoeren in Oostvaardersplassen - RTL NIEUWS

# data[].attributes.attachment_link.title
Oostvaardersplassen - recreatie en toerisme

# data[].attributes.attachment_link.title
Oostvaardersplassen Nationaal Park? - Toerisme Flevoland

# data[].attributes.attachment_link.description
De provincie Flevoland laat onderzoeken of de Oostvaardersplassen de status van Nationaal Park kan verwerven. Daarvoor stelt ze een business case op waarin beschreven staat wat de kansen zijn op een economische, toeristische ontwikkeling die voor de

# data[].attributes.attachment_link.title
Poeliers en horeca weten wel raad met hertenvlees

# data[].attributes.body
Stap 1 beantwoord de vragen hieronder nadat je het filmpje van algemene informatie hebt bekeken hiernaast

Stap 2 beantwoord de vragen voor de door je docent aangewezen rol

Stap 3 Discussie met andere rollen

# data[].attributes.body
1. Bart Lubbers (melkveehouder) vindt dat de dieren in de oostvaardersplassen moeten worden bijgevoerd. Geef 2 redenen waarom de dieren moeten worden bijgevoerd.

2. Waarom is het belangrijk dat dieren zich kunnen verplaatsen uit de Oostvaardersplassen?

3. Als er zoveel dieren doodgaan, wat zegt dat over de draagkracht van het ecosysteem?

4. Wat gebeurt er met het gebied als er zoveel dieren van leven?

# data[].attributes.attachment_link.title
Boeren geven met bijvoeractie statement af

# data[].attributes.attachment_link.title
Antwoorden op kamervragen over dierenleed in de Oostvaardersplassen

# data[].attributes.attachment_link.description
Minister Schouten (LNV) stuurt de Tweede Kamer een brief met antwoorden op de vragen van het lid Weverling (VVD) over diverse berichten over dierenleed in de Oostvaardersplassen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De eens zo diverse Oostvaardersplassen hebben zich ontwikkeld tot een homogeen grasland. Om er met de huidige beheervorm weer een heterogeen divers landschap van te maken is uitbreiding nodig.

(foto: Shutterstock)
Dat concludeert onderzoeker Perry Cornelissen. De onderzoeker, werkzaam bij Staatsbosbeheer, promoveerde gisteren op zijn studie naar de rol van grote grazers en ganzen op de vegetatie in onder meer de Oostvaardersplassen. Het wetland in de Flevopolder is het grootste natuurgebied van ons land waar kuddes runderen, paarden en edelherten op een zo natuurlijk mogelijke manier samenleven. Cornelissen onderzocht wat de ecologische effecten van deze vorm van zijn.

Beschutting
Voor de diversiteit van het begraasde deel van de Oostvaardersplassen heeft deze vorm van niet gezorgd. De aantallen dieren zijn zo groot geworden dat het eens heterogene landschap met grasland, bomen, riet, en struweel is verworden tot een terrein waar grasachtige vegetatie de boventoon voert. Bomen en struiken zijn grotendeels verdwenen en doornstruiken kunnen zich door de graasdruk niet vestigen. Jonge boompjes ontberen daardoor de beschutting van doornige soorten om groot te groeien.

Ik zie zeker kansen voor rewilding, maar dan moet er wel iets gebeuren

Perry Cornelissen

Maar dat wil volgens Cornelissen niet zeggen dat we er 'de stekker uit moeten trekken'. 'Ik zie zeker kansen voor , maar dan moet er wel iets gebeuren.' Cornelissen pleit voor uitbreiding van het huidige gebied, om op die manier de vereiste heterogeniteit te vergroten. 'Het huidige gebied is zeer homogeen. Het bestaat vrijwel uitsluitend uit kleigrond, waardoor de vegetatie gedomineerd wordt door voedselrijke graslanden. Uitbreiding van het gebied betekent dat er meer variatie in bodemtypen en grondwaterstanden komt. Die variatie leidt tot diversere vegetatie en voedselaanbod.'

Ganzen
Meer heterogeniteit betekent volgens Cornelissen ook dat de graasdruk op de verschillende gebieden verandert. Het heckrund, dat het nu al moeilijk heeft in de concurrentieslag met andere grazers, krijgt daardoor weer meer de ruimte. De populatie runderen neemt de laatste jaren af, omdat ze er volgens Cornelissen 'worden uitgedrukt'. Ganzen vreten het gras zo kort dat er voor de koeien te weinig overblijft.

Vergroten van de heterogeniteit is volgens Cornelissen goed mogelijk door de Oostvaardersplassen te koppelen met andere gebieden. 'Het zou mooi zijn om in de toekomst ook een verbinding met de hogere zandgronden op de Veluwe te maken. 'Op den duur In de richting van de Veluwe is uitbreiding mogelijk. In feite gaat het om het realiseren van de Ecologische Hoofdstructuur die er ligt. Ik denk dat het kan, als we het met zijn allen maar willen.'

# data[].attributes.attachment_link.description
De eens zo diverse Oostvaardersplassen hebben zich ontwikkeld tot een homogeen grasland. Om er met de huidige beheervorm weer een heterogeen divers landschap van te maken is uitbreiding nodig. (foto: Shutterstock) Dat concludeert onderzoeker Perry Cornelissen. De onderzoeker, werkzaam bij Staatsbosbeheer, promoveerde gisteren op zijn studie naar de rol van grote grazers en ganzen op de vegetatie in onder meer de Oostvaardersplassen.

# data[].attributes.headline
Algemene uitleg - Wat is er aan de hand met de Oostvaardersplassen? 

# data[].attributes.subject
Algemene uitleg - Wat is er aan de hand met de Oostvaardersplassen? 

# data[].attributes.attachment_link.title
NATUUR: Wat is er aan de hand met de Oostvaardersplassen?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vorige week besloot Staatsbosbeheer de grote grazers in de Oostvaardersplassen bij te voeren onder druk van actievoerders, die in het gebied protesteerden en zelf hooibalen meenamen. Foto's van uitgemergelde en dode dieren zorgden voor boosheid en onbegrip op social media. Sommige experts zijn van mening dat bijvoeren onverstandig is: een groeiende populatie betekent in de toekomst alleen maar meer leed. De ophef en discussie laten wederom zien dat onze omgang met natuur ingewikkeld is.

Geschiedenis

De Oostvaardersplassen is een moerasgebied tussen Almere en Lelystad. Het ontstond eind jaren zestig toen Zuidelijk Flevoland werd ingepolderd. Vanuit de lucht werd riet ingezaaid op veel plekken in de nieuwe polder. Dat bevorderde verdere drooglegging via verdamping. Een deel werd overgeslagen bij het inzaaien, omdat het nog te nat was. Daardoor kreeg de natuur daar tijdelijk de vrije hand en dat is het natuurgebied wat we kennen als de Oostvaardersplassen. In de decennia die volgden, ontstond het idee om de natuur vrij spel te geven. Tegenwoordig lopen daar zo'n 2500 edelherten, 1000 konikpaarden, enkele tientallen heckrunderen rond. En het is ook rijk aan vele vogelsoorten.

Flickr.com/Martha de Jong-Lantink

Onenigheid

Staatsbosbeer voert de regie in het gebied, maar het beleid is gestoeld op zo min mogelijk ingrijpen. Zij doen in principe niet aan bijvoeren en begrazing wordt niet gestuurd. In een artikel in de NRC legt Staatsbosbeheer uit waarom ze dit doen en geven ze aan dat het beleid onderdeel is van lopend wetenschappelijk onderzoek. Ecoloog Joris Cromsigt, verbonden aan de Zweedse universiteit SLU en de Universiteit Utrecht, noemt het bijvoeren ook onverstandig: "Daardoor maak je de populatie juist afhankelijker van mensen, terwijl in het gebied wordt gestreefd naar natuurlijk beheer. Dat houdt in dat de populatiegrootte in stand wordt gehouden door een natuurlijk controlemechanisme: het beperkte voedselaanbod zet een rem op de groei. Er vindt natuurlijke selectie plaats, waardoor zwakke en oudere dieren sneller omkomen. Bijvoeren verzwakt dit natuurlijke controlemechanisme en kan er op de lange termijn voor zorgen dat de populatie groeit, waardoor er in toekomstige winters uiteindelijk mogelijk zelfs meer dieren lijden."

"We zien nooit media verschijnen in de zomer, wanneer al die dieren hun vetvoorraad aanleggen."

Het lijden van de dieren die nu honger hebben zorgt toch voor veel ophef en de politie wordt overspoeld met meldingen van "immens dierenleed". Dit komt dan weer uitgebreid in de media. Geestelijk vader van de Oostvaardersplassen Frans Vera vertelt aan NU.nl dat het problematisch is dat bij elke strenge winter het gebied weer zo negatief in het nieuws komt: "We zien nooit media verschijnen in de zomer, wanneer al die dieren hun vetvoorraad aanleggen. Dan wordt het koud, worden ze mager, en doet men alsof dat een volledig onnatuurlijk fenomeen is. De Oostvaardersplassen worden gewoon beheerd. Er zijn dierenartsen verbonden aan Staatsbosbeheer en er zijn protocollen."

In Trouw legt Ineke Noordhoff, auteur van 'Natuurmakers, heroverd landschap van Rottum tot Grensmaas', uit waarom er niet alleen bij het grote publiek, maar ook bij boeren, woede bestaat over hoe er met de Oostvaardersplassen wordt omgegaan door Staatsbosbeheer. "Bij de aanleg van nieuwe natuur is Nederland erg technocratisch en ondoorzichtig te werk gegaan. Burgers en boeren hebben er daardoor weinig voeling mee en dat is het werkelijke probleem. De oorzaak daarvan ligt echter niet bij de uitvoerders - die nu de klappen krijgen - maar bij de beleidsmakers en politici."

Rewilding

Onze relatie met natuur is, op z'n zachtst gezegd, ingewikkeld. Mensen eten vlees uit de bioindustrie, maar maken zich ook kwaad om uitgehongerde dieren in de Oostvaardersplassen. We zijn graag in de natuur: het bevrijdt ons van de dagelijkse sleur en helpt om even helemaal tot rust te komen. Geen spervuur aan prikkels en prettig om naar te kijken, want wie vindt een uitgestrekt bos lelijk? De ongerepte wildernis spreekt ons aan, maar als er een wolf gespot wordt is het toch ook wel een beetje eng. In Nederland beschouwen we de Oostvaardersplassen als wildernis, er werd ook een zeer succesvolle documentaire over gemaakt. Die schetste een vertekend romantisch beeld: het leek ongerept en ver weg van de beschaving, maar het ligt eigenlijk dicht bij bebouwing. Het gebied is slechts 5600 ha (56 km²), het Amerikaanse Yellowstone (waar het soms qua schoonheid mee vergeleken wordt) heeft een oppervlake van 8.991 km². Nederland is klein, maar dat betekent niet dat er niet groots wordt gedacht. De inspiratie voor de Oostervaardersplassen kwam bijvoorbeeld van de Serengeti in Tanzania. De plassen moesten uiteindelijk een parklandschap worden. Uit onderzoek van ecoloog Perry Cornelissen eerder dit jaar bleek dat dat een utopie is. Het gebied is te klein, te voedselrijk, er is te weinig variatie in landschap en grote roofdieren ontbreken, zo wordt uitgelegd in radioprogramma OVT.

Voor het eerst in duizend jaar neemt de ruimte voor natuur weer toe op ons continent.

Net als het WNF pleit Cornelissen er voor de Oostvaardersplassen te koppelen aan de Veluwe. Door die verbinding kunnen de dieren verder trekken als er te weinig voedsel is. Dat idee sneuvelde eerder in 2010: boeren in de beoogde corridor lagen dwars en staatssecretaris Bleker, hield het tegen. Maar zelfs als het toch doorgang zou vinden: hoe wild kan een gebied zijn, dat eigenlijk zo beperkt is? Het is een vraag die nu speelt, maar in de toekomst nog relevanter wordt. Niet zozeer in Flevoland, want sinds begin dit jaar is het beheer van het park de verantwoordelijkheid van de provincie en niet langer van de Rijksoverheid. Als het aan de fracties VVD en SGP in de provincie ligt, wordt het aantal grazers flink beperkt en komt er meer ruimte voor toerisme en recreatie. Maar in het grotere plaatje wel: wilde wolven, lynxen en beren keren terug naar Europa. Voor het eerst in duizend jaar neemt de ruimte voor natuur weer toe op ons continent. "Elke vier jaar komt er een natuurgebied vrij zo groot als de oppervlakte van Nederland," zegt Wouter Helmer (Rewilding director WNF) in zijn lezing ' Hoe wild kan het worden'. Deze rewilding zal dilemma's met zich mee brengen. Het gaat erom hoe tolerant we zijn tegenover de wolf als die in onze achtertuin staat. Die tolerantie bepaalt waar de grens van de oprukkende wilde natuur komt te liggen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is er aan de hand in de Oostvaardersplassen?

# data[].attributes.attachment_link.description
Vorige week besloot Staatsbosbeheer de grote grazers in de Oostvaardersplassen bij te voeren onder druk van actievoerders, die in het gebied protesteerden en zelf hooibalen meenamen. Foto's van uitgemergelde en dode dieren zorgden voor boosheid en onbegrip op social media. Sommige experts zijn van mening dat bijvoeren onverstandig is: een groeiende populatie betekent in de toekomst alleen maar meer leed.

# data[].attributes.body
1. Wat eten de grote grazers?

2. Waarom kiest Staatsbosbeheer er niet altijd voor om bij te voeren?

3. Als dieren doodgaan, omdat er niet voldoende voedsel is, wat zegt dat dan over de draagkracht van de Oostvaardersplassen?

4. Kan de EHS (zie hieronder) een oplossing bieden?

# data[].attributes.attachment_link.title
Boswachter over demonstranten Oostvaardersplassen: 'Ze weten niet waar ze over praten'

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat eten de grazers in de Oostvaardersplassen? - Oostvaardersplassen

# data[].attributes.attachment_link.description
We krijgen we veel vragen binnen over wat de grazers in de Oostvaardersplassen eten, omdat het gras nog zo kort lijkt. De afgelopen week hebben we kunnen constateren dat de grote grazers nu naar het kerngebied zijn getrokken en daar staan te grazen van de korte, jonge vegetatie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Beheer en bijvoeren

Sinds juli 2018 geldt een nieuw beleidskader voor de Oostvaardersplassen. Het aantal grote grazers wordt verminderd, zodat er het hele jaar rond voldoende voedsel aanwezig is voor alle grazers. In de winter bepaalt de Body Condition Score of bijvoeren nodig is.

De oude conditiebepaling was onderdeel van het 'vroeg reactief beheer' volgens de richtlijnen van ICMO2 en ging vooral om de vraag of dieren gegeven hun gedrag, conditie en weersomstandigheden kans hadden om de winter door te komen. Was die kans er niet, dan werden ze tijdig geschoten, zodat hen onnodig lijden werd bespaard.

Voor het nieuwe beleidskader is gekozen voor een andere wijze van conditiebepaling, de Body Condition Score (BCS). Deze methode sluit beter aan op het doel: de conditie van de dieren in kaart brengen om te bepalen of bijvoeren nodig is. In deze nieuwe methode spelen het gedrag van de dieren en de weersomstandigheden geen rol meer in het bepalen van de conditiescore. In de oude methode was dat wel het geval. De BCS-methode is gebruikelijk onder dierenartsen.

Scores

Beide methodes hebben een schaal met 5 scores. Deze komen niet precies overeen. Enkele voorbeelden: bij een vergelijking van de twee methodieken komt een dierconditie 5 in de 'oude' methodiek overeen met de kenmerken van het dier bij de BCS 3 in de 'nieuwe' methodiek. De BCS 2 is voor wat betreft uiterlijke kenmerken ongeveer gelijk aan de oude conditiescore 3 en 4.

BCS 1 - Heel mager
BCS 2 - Mager
BCS 3 - Goed
BCS 4 - Vet
BCS 5 - Heel vet

Monitoring grote grazers

Drie keer per week houden de kuddebeheerder en boswachters monitoringsrondes in het Oostvaardersveld en de Oostvaardersplassen. Tijdens deze rondes bekijken we de dieren op individueel niveau. Als er dieren zijn die een wond hebben, kreupel lijken of afwijkend gedrag vertonen, wordt er als dat nodig is contact opgenomen met de dierenarts. De dierenarts beoordeelt of behandeling wenselijk is. Uitgangspunt is dat dieren met een eenmalige behandeling er weer bovenop kunnen komen. Is dat niet het geval dan bepalen we in overleg met de dierenarts of het dier kan blijven leven of niet. Er zijn altijd individuen met een hogere of lagere BCS. Oude koeien, jonge dieren zijn vaak de magerste dieren. Dit betekent niet dat deze dieren de winter niet door kunnen komen. Minimaal één keer per maand gaat er een dierenarts, gespecialiseerd in vrijlevende grote grazers, mee om de conditie van de grazers samen met de kuddebeheerder te controleren. Als het nodig is, bij strenge winterse omstandigheden of teruglopende condities, gaat de frequentie van deze controles omhoog.

Wanneer bijvoeren?

We hebben voor de overgangsperiode duidelijke afspraken gemaakt met de provincie Flevoland over het moment van bijvoeren van de runderen en de paarden. Uitgangspunt is dat er geen dieren sterven door gebrek aan voedsel. Hiervoor gebruiken we de Body Condition Score. De afspraak met Provincie Flevoland is dat we bij een gemiddelde BCS van 2 bij de runderen gaan bijvoeren. Er wordt met een gemiddelde score gewerkt omdat de scores van individuele dieren in de kuddes nogal kunnen verschillen in verband met geslacht en leeftijd. De laagste score in de groep is daarom niet maatgevend voor het eventueel bijvoeren van de hele groep, binnen die groep zijn ook dieren die geen extra voer nodig hebben. Het voeren van individuele dieren is gezien hun levenswijze niet praktisch uitvoerbaar.

Bijvoeren met beleid

Met het verminderen van het aantal grote grazers in het Oostvaarderplassengebied zijn we op weg naar een situatie waarin de dieren jaarrond genoeg te eten hebben. Tot deze situatie is bereikt, voeren we bij aan de hand van de BSC. We doen dat met beleid, want vrij levende dieren zijn gewend zelf hun kostje bij elkaar te scharrelen. Ze lopen veel en leven in hechte kuddes, waar een sterke hiërarchie heerst. Als de dieren ineens gevoerd worden, leidt dat altijd tot sociale stress. De hoger in rang staande (vaak dikkere) dieren hebben hier niet zo veel last van. De laag in rang staande (vaak magerdere) dieren ervaren die stress wel en durven niet altijd bij het voer te komen, terwijl zij het voer het hardst nodig hebben. Bovendien hebben de runderen in de Oostvaardersplassen geen productiedoel. Ze hoeven geen melk te produceren voor menselijke consumptie of goed op gewicht te zijn voor de slacht. Het is zaak dat ze de winter goed doorkomen en daarbij gebruik maken van hun vetreserves. De vetreserves die ze in de rest van het jaar worden opbouwen zijn een prima mechanisme om tijden met minder aanbod van voedsel door te komen. We hebben afgesproken om bij te voeren zodra de gemiddelde BCS-score 2 is.

# data[].attributes.attachment_link.title
Beheer en bijvoeren in de Oostvaardersplassen

# data[].attributes.attachment_link.description
Sinds juli 2018 geldt een nieuw beleidskader voor de Oostvaardersplassen. Het aantal grote grazers wordt verminderd, zodat er het hele jaar rond voldoende voedsel aanwezig is voor alle grazers. In de winter bepaalt de Body Condition Score of bijvoeren nodig is.

# data[].attributes.body
1. Wat biedt de provincie nu als oplossing voor het probleem?

2. Sommige instanties verwijten de provincie dat ze niet voldoende geprobeerd hebben de natuurgebieden te verbinden (EHS, zie bron hieronder). Waarom kan dat ook een oplossing zijn?

3. Als provincie moet je overzicht hebben over verschillende oplossingen voor een probleem, wat zijn de mogelijkheden met de dieren in de Oostvaardersplassen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Provincie volgt advies Oostvaardersplassen, maar wil afschot beperken

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Duizenden dieren zijn de afgelopen maanden in natuurgebied Oostvaardersplassen gestorven. Demonstranten proberen de hekken rondom de Oostvaardersplassen open te breken en eisen dat herten, runderen en paarden worden bijgevoerd. Tijdens de wintermaanden heeft de situatie in het natuurgebied in Flevoland de gemoederen flink bezig gehouden. Maar wat is er eigenlijk precies aan de hand in de Oostvaardersplassen?

Sinds heckrunderen (1983), konikpaarden (1984) en edelherten (1992) in de Oostvaardersplassen werden geïntroduceerd, hebben de dieren om de paar jaar te kampen met een strenge winter. Tijdens zo'n winterse periode is er nog minder voedsel beschikbaar dan normaal gesproken in de winter het geval is en daardoor sterven er honderden tot duizenden dieren. De laatste winter die streng was voor de dieren was de winter van 2010.

Staatsbosbeheer ziet dit als een natuurlijk proces en eind februari werd dan ook besloten dat de dieren niet bijgevoerd zouden worden. Dat zorgde voor zoveel maatschappelijke onrust dat de provincie Flevoland, waar het natuurgebied in ligt, besloot dat de dieren toch bijgevoerd moesten worden, ondanks dat deskundigen dit afraadden. Dat gebeurde ook in 2010, na een motie in de Tweede Kamer.

"We zijn het niet meer gewend om dieren te zien overleven", vertelt Joke Bijl van Staatsbosbeheer. "Runderen en paarden associëren we al gauw met landbouw- en hobbydieren. Maar jaren geleden bepaalde de rechter al dat de beesten in de Oostvaardersplassen formeel de status van wild dier kregen, waarmee de mens het eigendom daarover verloor. Wilde dieren eten zich in de zomer tonnetje rond en maken in de winter aanspraak op hun vetvoorraad. Je ziet ze dan magerder worden en worstelen om te overleven."

Zichtbaarheid

Wat volgens Bijl ook een belangrijk aspect rondom de onrust in Oostvaardersplassen is de zichtbaarheid van het dierenleed in het gebied. "Het is een open gebied waar het leven, maar ook de dood heel erg zichtbaar is. Op de Veluwe gebeurt bijvoorbeeld hetzelfde, maar doordat het daar minder is te zien, is de discussie daar ook veel minder groot."

Een ander verschil tussen de Oostvaardersplassen en de Veluwe is dat op de Veluwe proactief wordt ingegrepen. Volgens Bijl wordt daar in oktober - nog vóór de winter begint - 50 procent van de edelherten afgeschoten en 70 tot 80 procent van de wilde zwijnen. In de Oostvaardersplassen worden de grote grazers pas afgeschoten als tijdens de wintermaanden blijkt dat ze het einde van de winter niet gaan halen. "Sinds Staatsbosbeheer de Oostvaardersplassen in beheer heeft (1996, red.) is daarvoor gekozen. Er is altijd de keuze gemaakt om natuurlijke processen leidend te laten zijn", legt Bijl uit.

Jozef Linthorst, voorzitter van Vereniging Het Edelhert, kan zich wel vinden in het afschieten van de verzwakte dieren. Maar waar hij niet achter staat is het aantal grote grazers in de Oostvaardersplassen. "Er zijn nu al bijna drieduizend dieren dood gegaan en we hebben nog een maand te gaan voordat de winterperiode is afgelopen. Dat valt onder de term hopeloos. Als vereniging denken we dat er teveel dieren in de Oostvaardersplassen leven. We hebben heel lang alleen gestaan in ons roepen, maar nu er echt honger is zie je dat de publieke opinie omslaat."
Een vermagerd heckrund in de Oostvaardersplassen.
Dierentuin

Een van de actievoerders in de Oostvaardersplassen is illusionist Hans Klok. Op Eerste Paasdag is hij bij het natuurgebied geweest omdat hij "het wel eens met eigen ogen wilde zien". Wat hij zag viel hem niet mee. "Het is de hel op aarde. Je ziet een dorre vlakte met daarop sterk vermagerde dieren. Zoiets verwacht je in een ontwikkelingsland, maar niet in Nederland."

Dat dit het gevolg is van de natuur die de vrije hand krijgt, noemt Klok "gelul". "Het is gewoon een dierentuin met een hek eromheen, alleen vergeten we de dieren te voeren. Ik sprak een bioloog en die zei: 'het is een laboratorium, alleen dan zonder dak erop'."
Hans Klok trof een dorre vlakte aan toen hij bij de Oostvaardersplassen ging kijken.
Bijvoeren

De provincie Flevoland besloot naar aanleiding van de ontstane onrust om de grote grazers in Oostvaardersplassen toch bij te voeren en dus brengt Staatsbosbeheer sinds 1 maart dagelijks op tien plekken in het gebied schraal hooi uit andere natuurgebieden. "Daardoor is het spijsverteringssysteem van de dieren al in de voorjaarsstand gebracht", legt Bijl uit. "In de winter staat dat systeem op de spaarstand. Je ziet dat de dieren dan trager reageren, doordat ze zuiniger met hun energie omgaan. We gaan dus door met het bijvoeren totdat het voorjaar echt is begonnen en er voldoende voedsel voor ze te vinden is."

Volgens Han Olff, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft het bijvoeren niet veel zin. "De dieren kunnen niet zoveel met het extra voedsel dat ze krijgen. Ze zijn niet in staan om in maart ineens hun vetvoorraad aanvullen. Je ziet ook dat het bijvoeren de grote sterfte niet heeft voorkomen."

Olff denkt dat door het hoge aantal gestorven dieren er komende zomer in ieder geval genoeg voedsel is voor de hele populatie op de Oostvaardersplassen. "De dierenstand is als het ware weer gereset naar het aantal van een jaar of vijftien terug. Of komende winter nou een strenge winter wordt of niet, je zal zien dat er een hoge mate van overleving is doordat alle dieren in de zomer voldoende hebben kunnen aansterken."
Een konikpaard in de Oostvaardersplassen.
Verbinding Veluwe

Ondanks dat Olff vindt dat de massale sterfte van de grote grazers een "natuurlijke situatie" is, denkt hij toch dat het goed is als er aanpassingen worden gedaan in het natuurgebied. Als voorbeeld noemt hij een verbinding met de Veluwe. Al jarenlang wordt er gesproken over een 'natuurbrug' tussen de Oostvaardersplassen en de Veluwe, waardoor de grote grazers van de Oostvaardersplassen niet meer opgesloten zitten.

"Dat is een goed idee, denk ik", zegt Olff. "Het probleem van de Oostvaardersplassen is dat het voor een heel ander doel is ingericht. Het zou in eerste instantie landbouwterrein en industriegebied worden. Door het gebied te vergroten en aansluiting te maken met de bossen van de Veluwe, zal daarmee een kwaliteitsslag gemaakt kunnen worden. De biodiversiteit wordt daardoor ook groter."

Jozef Lindhorst van Vereniging Het Edelhert is geen voorstander van een verbinding tussen de Oostvaardersplassen en de Veluwe. "De provincie Gelderland ziet je aankomen met duizenden herten. Dat is echt geen optie, want ook op de Veluwe is daar geen ruimte voor."

De kritiek op het beleid dat wordt gevoerd in de Oostvaardersplassen zal volgens Olff ook verminderen als de toegankelijkheid van het gebied wordt vergroot. "Dan kan je mensen veel meer uitleg geven. Nu staan ze aan de andere kant van een spoorlijn met een verrekijker te kijken naar hoe het eraan toegaat. Dan lijkt het al gauw alsof er enge dingen gebeuren. Ik herinner me nog hoe eind jaren tachtig grote grazers voor het eerst in natuurgebieden werden gezet, waardoor wandelaars met ze in aanraking kwamen. Mensen spraken er toen schande van en waren bang voor ongelukken. Maar juist doordat ze toen met eigen ogen konden zien hoe het verliep is de maatschappelijke onrust verdwenen."
Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

# data[].attributes.attachment_link.title
Bijvoeren of niet: Wat is er aan de hand in de Oostvaardersplassen?

# data[].attributes.attachment_link.description
Duizenden dieren zijn de afgelopen maanden in natuurgebied Oostvaardersplassen gestorven. Demonstranten proberen de hekken rondom de Oostvaardersplassen open te breken en eisen dat herten, runderen en paarden worden bijgevoerd. Tijdens de wintermaanden heeft de situatie in het natuurgebied in Flevoland de gemoederen flink bezig gehouden.

# data[].attributes.body
1. Oostvaarderplassen begint als een kale (zand)vlakte, een droogvallend land of juist land dat overstroomd is. Wat versta je onder de pioniersvegetatie die daar snel verschijnt? Wat zal er vervolgens gebeuren met de plantengroei?

2. Welke algemene kenmerken hebben pioniersplanten?

3. In het gebied kan een paard in moeilijkheden zijn of een dier doodgaan. Sinds er op verschillende plaatsen overal in ons land  ‘grote grazers' rondlopen zijn er discussies over de vraag of mensen moeten ingrijpen, of zoals in de echte natuur de dieren dood moeten laten gaan en dode dieren moeten laten liggen. Moeten de dieren worden bijgevoerd, afgeschoten, verplaatst naar een ander gebied? Bedenk argumenten vóór en tegen menselijk ingrijpen vanuit de rol die je van je docent hebt gekregen (zie hiernaast, bijv. staatsbosbeheer).

4. Een andere discussie gaat over de vraag of het nodig is om natuurgebieden open te stellen voor het publiek. In de film zie je dat mensen overal mogen lopen, schaatsen, zwemmen.
a. Wat zijn argumenten om natuur af te sluiten?
b. Waarom is het belangrijk dat mensen door natuurgebieden mogen lopen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Commissie van Geel presenteert 'Advies Beheer Oostvaardersplassen' - Oostvaardersplassen

# data[].attributes.attachment_link.description
Op 25 april presenteerde de commissie Van Geel het langverwachte rapport 'Advies Beheer Oostvaardersplassen'. Net als veel mensen waren ook wij als boswachters benieuwd naar de inhoud van dit rapport.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Partij voor de Dieren is tegen het uitzetten van dieren en zou de oorspronkelijke opzet van de Oostvaardersplassen dan ook nooit gesteund hebben. Maar nu de edelherten, heckrunderen en konikpaarden er eenmaal in het wild leven, is het belangrijk dat de dieren zoveel mogelijk met rust worden gelaten, en dat de kuddes hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen, met zo min mogelijk ingrijpen van de mens. Tegelijkertijd heeft de mens wel de plicht om onnodig lijden te voorkomen. Dat vraagt om een zorgvuldig afgewogen oordeel over wat goed is voor de individuele dieren en voor de kuddes als geheel.

De Partij voor de Dieren bezoekt het gebied daarom regelmatig en onderhoudt intensief contact met dierenartsen, dierenwelzijnsexperts en andere deskundigen. Ook hebben we uitgebreid gesproken met de dierenwelzijnsexperts van de commissie-Gabor, de commissie die in opdracht van het kabinet advies heeft uitgebracht over de grote grazers in het gebied. Bij het wegen van argumenten, opties en adviezen, stellen we steeds het welzijn van de dieren voorop.

Beschutting en vergroting van gebied
Belangrijke voorwaarden voor het welzijn van de kuddes zijn beschutting en vergroting van het gebied. De dieren hebben beschutting nodig om de winter goed door te komen. Want alleen als dieren kunnen schuilen, kunnen ze hun hoognodige vetreserves sparen. Op aandringen van de PvdD is er inmiddels meer beschutting aangelegd. Maar de Partij voor de Dieren zou graag nog meer beschutting gerealiseerd zien én een volledige openstelling van het Kotterbos en het Hollands Hout. Zonder uitbreiding van het huidige gebied blijven de schuilmogelijkheden onvoldoende. Uitbreiding van het gebied is bovendien noodzakelijk omdat de kuddes hun natuurlijke trekgedrag moeten kunnen vertonen. Het is dan ook niet voor niets dat experts met ons van mening zijn dat vergroting van het gebied van groot belang is voor het welzijn van de dieren.
De Partij voor de Dieren strijdt daarom al jaren voor het vergroten van het gebied door de bossen pal naast de Oostvaardersplassen, het Hollandse Hout en het Kotterbos, open te stellen voor alle grote grazers. Dit werd in 2010 nadrukkelijk aanbevolen door dierenwelzijnsexperts.
Inmiddels is het Oostvaardersveld geopend voor de edelherten, maar niet voor alle grote grazers. Staatsbosbeheer werkt momenteel aan de openstelling van het Hollands Hout, maar ook hier worden straks (door een besluit van de gemeente Lelystad) alleen edelherten toegelaten.
Openstelling van het Hollandse Hout is bovendien slechts een eerste stap in de verbetering van de situatie voor de dieren. Want om voldoende migratiemogelijkheden te hebben, moeten de dieren naar de verder gelegen bossen kunnen trekken: ook Hosterwold, de Veluwe en het rivierengebied moeten toegankelijk worden voor de kuddes. Dat kan door de aanleg van de zogenaamde Oostvaarderswold, een ecologische zone die de gebieden met elkaar verbindt. Maar hoewel de noodzaak voor voldoende ruimte en beschutting steeds opnieuw door dierenwelzijnsexperts wordt onderstreept, stemde een meerderheid van de Tweede Kamer en de Flevolandse Provinciale Staten ook tegen het realiseren van de Oostvaarderswold - en daarmee tégen het welzijn van de dieren.

Bijvoeren
In de discussie over het welzijn van de kuddes in de Oostvaardersplassen wordt regelmatig gesproken over bijvoeren. Veel mensen denken dat bijvoeren de dieren de winter door kan helpen. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch, maar bijvoeren zou juist tot grote problemen leiden. Het zorgt voor onrust en agressie in de kuddes, doordat de dieren zullen vechten om het voedsel. De zwakkere dieren komen niet bij het voedsel en zijn dus niet geholpen met bijvoeren. De sterkere dieren eten het extra voedsel wel, waardoor hun natuurlijke mechanismen om de winter door te komen, verstoord worden. De stofwisseling staat in de winter op de 'zuinige' stand, maar raakt door het extra eten geactiveerd alsof het lente is. Daardoor raken de dieren eerder door hun vetreserves. Bovendien zullen de sterkste dieren door het bijvoeren meer jongen krijgen - en dan zijn er de volgende winter dus nog meer dieren die op zoek gaan naar voedsel.

Proactief beheer is jacht
Ieder jaar opnieuw pleiten verschillende politieke partijen voor 'proactief beheer'. Mooie woorden die niets anders betekenen dan het openen van de jacht in de Oostvaardersplassen. Onacceptabel voor de Partij voor de Dieren. 'Proactief beheer' zou betekenen dat gezonde dieren in de herfst worden afgeschoten om zo de populatie met minstens 30% te verkleinen. Dit zou de natuurlijke groepsstructuur en de dynamiek binnen de groep ruw verstoren. Vervolgens krijgen de dieren die overblijven, meer jongen. Dat is een natuurlijke reactie op een onnatuurlijke drastische verkleining van de groep. Met als effect dat er het volgende jaar wéér veel gezonde dieren 'proactief' worden afgeschoten.

Reactief beheer
De Partij voor de Dieren vindt dat het welzijn van het individuele dier voorop moet staan, zonder dat de vrijheid en het natuurlijke gedrag van de kudde worden aangetast, en met zo min mogelijk ingrijpen van de mens. Pas als blijkt dat een dier de winter niet zal overleven, moeten deskundige beheerders voorkomen dat het dier onnodig lijdt. Dit wordt wel 'reactief beheer' genoemd. Hierbij wordt niet gejaagd.

Overdracht verantwoordelijkheid dierenwelzijn OVP
Naar aanleiding van een motie van de VVD in de Tweede Kamer is de verantwoordelijkheid voor het welzijn van de grote grazers in de Oostvaardersplassen overgeheveld naar de provincie Flevoland. Direct na het ondertekenen van de overeenkomst met het Rijk, diende de Flevolandse VVD- en SGP-fractie een initiatiefvoorstel in voor de jacht op gezonde grote grazers in de Oostvaardersplassen. Ook willen de partijen meer recreatie in het gebied, moet de natuur volgens de VVD en SGP veranderen in een 'polderlandschap' en zou er bij de ontwikkeling van de Oostvaardersplassen, een vogelreservaat, rekening gehouden moeten worden met de uitbreiding van Lelystad Airport. De Partij voor de Dieren is fanatiek tegenstander van dit dieronvriendelijke voorstel en heeft dit kenbaar gemaakt door middel van een fel tegenstem, het organiseren van een hoorzitting met betrokken deskundigen, het indienen van moties voor het aanleggen van een verbinding andere natuurgebieden en het creëren van meer beschutting. Een meerderheid van de Provinciale Staten steunden deze initiatieven om het welzijn van de dieren te verbeteren niet.

De Partij voor de Dieren blijft de situatie in de Oostvaardersplassen kritisch volgen en blijft strijden voor het welzijn van de dieren.

Relevante berichten

Om deze social media knoppen te zien moet je cookies geaccepteerd hebben. Accepteer cookies

# data[].attributes.attachment_link.title
Oostvaardersplassen - - Partij voor de Dieren

# data[].attributes.attachment_link.description
De Partij voor de Dieren is tegen het uitzetten van dieren en zou de oorspronkelijke opzet van de Oostvaardersplassen dan ook nooit gesteund hebben. Maar nu de edelherten, heckrunderen en konikpaarden er eenmaal in het wild leven, is het belangrijk dat de dieren zoveel mogelijk met rust worden gelaten, en dat de kuddes hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen, met zo min mogelijk ingrijpen van de mens.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na jarenlange discussie heeft Staatsbosbeheer vandaag de opdracht gekregen om de grote grazers in de Oostvaardersplassen bij te gaan voeren. Voor veel dierenliefhebbers een opluchting, maar volgens wildlife-dierenarts Henk Luten een zwarte dag voor de natuur. Een gesprek in Langs de Lijn en Omstreken.

"Dit besluit heeft niks met de dieren te maken en is puur genomen om de gemoederen wat te bedaren", vertelt de dierenarts. De afgelopen weken heerste er een felle discussie onder dierenliefhebbers of de dieren in de Oostvaardersplassen deze winter bijgevoerd moesten worden. Volgens deskundigen, waaronder Luten zelf, is dit een slecht idee, omdat je hiermee de orde van de natuur verstoort.

7 redenen

"Het is een logische gedachte van mensen dat ze deze dieren willen helpen, want ze zien dat de dieren honger hebben. Maar mensen beseffen niet dat de natuur zichzelf wel weer rechttrekt." Volgens Luten is het onverstandig om je met de levensloop van dieren te bemoeien. Voor hen die het niet met hem eens zijn, geeft de dierenarts zeven belangrijke redenen.

1. De zwakke dieren zijn niet bereikbaar: dominante dieren zullen het eten bereiken, maar de zwakkeren komen niet aan bod.

2. De populatie zal stijgen: dieren zullen door het voeren blijven leven, maar er zullen ook meer nakomelingen komen.

3. De dieren zullen blijven lijden: ook met voeren blijven er zwakkere dieren bestaan. En de dieren die lijden zullen afgemaakt worden.

4. De spijsvertering van de dieren zal veranderen: door overtolligheid aan eten zullen de dieren ziek worden.

5. De selectie voor jagers wordt moeilijker: door meer gezonde dieren zal het moeilijk worden om te selecteren welke dieren er afgeschoten moeten worden.

6. Dieren hebben geen interesse in het voer: in 2010 zijn de dieren ook bijgevoerd en toen hadden de dieren weinig interesse. Dus het had weinig zin.

7. Dieren worden afhankelijk van de mens: als je bijvoert maak je dieren afhankelijk van de mens en dat verstoort de natuur.

Luister terug: 'Dit is een zwarte dag voor de dieren in de Oostvaardersplassen'

Foutje gezien? Mail ons. Hartelijk dank!

# data[].attributes.attachment_link.title
Zeven redenen om NIET bij te voeren in de Oostvaardersplassen

# data[].attributes.attachment_link.description
Na jarenlange discussie heeft Staatsbosbeheer vandaag de opdracht gekregen om de grote grazers in de Oostvaardersplassen bij te gaan voeren. Voor veel dierenliefhebbers een opluchting, maar volgens wildlife-dierenarts Henk Luten een zwarte dag voor de natuur. Een gesprek in Langs de Lijn en Omstreken.