# data[].attributes.headline
เศรษฐกิจสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
เศรษฐกิจสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
เศรษฐกิจของสุโขทัยในช่วงต้น ประกอบไปด้วยการเกษตรกรรม และการค้าทางบก โดยเฉพาะการค้าแร่โลหะ ภาครัฐมีบทบาทนำในระบบเศรษฐกิจ นับตั้งแต่การพัฒนาระบบชลประทาน การจัดตั้งตลาดปสาน และการพยายามควบคุมเมืองฉอด แต่ไม่เก็บภาษีค่าผ่านทาง (จังกอบ) เศรษฐกิจสุโขทัยในช่วงหลังพึ่งพาการค้ามากขึ้นจนถึงกับการย้ายเมืองหลวงมายังพิษณุโลกในสมัยพญาลิไท และช่วงที่ตกอยู่ภายใต้การปกครองของอยุธยาแล้ว มีอุตสาหกรรมการทำเครื่องสังคโลกเป็นสินค้าขึ้นชื่อของสุโขทัย

# data[].attributes.body
เศรษฐกิจแบบเกษตรกรรม และการค้า
ทางบก โดยเฉพาะการค้าแร่โลหะ
แต่ไม่เก็บภาษีค่าผ่านทาง (จังกอบ)

# data[].attributes.headline
ช่วงกลาง-ปลาย

# data[].attributes.subject
ช่วงกลาง-ปลาย

# data[].attributes.body
ย้ายเมืองหลวงลงมาพิษณุโลกตกอยู่ภายใต้การปกครองของอยุธยามีอุตสาหกรรมการทำเครื่องสังคโลก

# data[].attributes.headline
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
ลักษณะสังคมไทยสมัยสุโขทัยเป็นสังคมแบบครอบครัวและเครือญาติ
การปกครองเป็นแบบพ่อปกครองลูก สถานะของคนไทยในสังคมไม่มีการ
แบ่งชนชั้นที่ชัดเจน แต่ในปลายสมัยสุโขทัยตรงกับกษัตริย์พญาลิไทเริ่มมี
การแบ่งชนชั้นที่ชัดเจน หรือชุมชนผู้ปกครองกับชนชั้นใต้ปกครอง

# data[].attributes.headline
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนต้น

# data[].attributes.subject
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนต้น

# data[].attributes.body
ลักษณะสังคมไทยสมัยสุโขทัยเป็นสังคมแบบครอบครัวและเครือญาติ ซึ่ง
เริ่มตั้งแต่เริ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในประเทศไทย (แต่ก่อนเป็นชนหมู่
น้อยในอาณาจักรลพบุรีของเขมร) โดยมีลักษณะรวมกลุ่มเพื่อช่วยตัวเอง
ในหมู่เครือญาติและอยู่กันเหมือนครอบครัวใหญ่

# data[].attributes.headline
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนปลาย

# data[].attributes.subject
ลักษณะสังคมสมัยสุโขทัยตอนปลาย

# data[].attributes.body
ในปลายสมัยสุโขทัยตรงกับพระมหาธรรมราชาที่ 1(พญาลิไท)เริ่มมีการ
แบ่งชนชั้นสูงและชนชั้นล่างที่ชัดเจน หรือชุมชนผู้ปกครองกับชนชั้นใต้
ปกครอง ท าให้สังคมการปกครองแบบพ่อปกครองลูกเสื่อมลงกลายเป็น
ระบบนายกับบ่าว และหัวหน้าสังคมในฐานะพ่อบ้านเริ่มพัฒนาไปเป็น
พระมหากษัตริย์

# data[].attributes.headline
สังคมสมัยสุโขทัยแบ่งเป็น2กลุ่ม

# data[].attributes.subject
สังคมสมัยสุโขทัยแบ่งเป็น2กลุ่ม

# data[].attributes.body
1. ชนชั้นปกครอง
ประกอบด้วย พระมหากษัตริย์ พระราชวงศ์หรือเจ้านาย ขุนนาง

# data[].attributes.headline
สังคมสมัยสุโขทัยแบ่งเป็น 2 กลุ่ม

# data[].attributes.subject
สังคมสมัยสุโขทัยแบ่งเป็น 2 กลุ่ม

# data[].attributes.body
2. ชนชั้นผู้ถูกปกครอง
ประกอบด้วย ไพร่ ทาส
นอกจากนี้ยังมีพระสงฆ์เป็นตัวเชื่อมระหว่างทั้งสองชนชั้น

# data[].attributes.headline
ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.subject
ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.body
อาณาจักรสุโขทัยเมื่อแรกตั้งยังมีอาณาเขตไม่กว้างขวาง      มีจำนวนพลเมืองยังไม่มากและอยู่ในระหว่างการก่อร่าง

สร้างตัว การปกครองในระยะแรกจึงยังเป็นการปกครองระบบแบบครอบครัวผู้นำของอาณาจักรทำตัวเหมือนบิดาของประชาชนมีฐานะเป็นพ่อขุนมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับประชาชน ต่อมาหลังสมัยพ่อขุนรามคำแหงสถานการณ์ของบ้านเมืองเปลี่ยนแปลงไป จึงเริ่มใช้การปกครองที่เป็นแบบแผนมากขึ้นความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำกับประชาชนแตกต่างไปจากเดิม  ความพยายามที่จะเพิ่มพูนอำนาจของกษัตริย์ให้สูงทรงมีฐานะเป็นธรรมราชา และทรงใช้หลักธรรมมาเป็นแนวทางในการปกครอง

# data[].attributes.headline
ลักษณะการเมืองการปกครองตอนต้น

# data[].attributes.subject
ลักษณะการเมืองการปกครองตอนต้น

# data[].attributes.body
หลังจากที่พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ได้สถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึ้นมาแล้วได้พยายามขจัดอิทธิพลของขอมให้หมดไปจึงได้จัดระบบการการปกครองใหม่เป็นการปกครองแบบไทย ๆ ที่ถือว่าประชาชนทุกคนเป็นคนในครอบครัวเดียวกัน  โดยมีพระมหากษัตริย์เป็นหัวหน้าครอบครัวคือ พระมหากษัตริย์ได้ปกครองประชาชนในฐานะบิดาปกครองบุตร หรือที่เรียกว่าการปกครองแบบปิตุราชาธิปไตย

# data[].attributes.headline
ลักษณะการเมืองการปกครองตอนปลาย

# data[].attributes.subject
ลักษณะการเมืองการปกครองตอนปลาย

# data[].attributes.body
หลังจากที่พ่อขุนรามคำแหงสวรรคตในพ.ศ. 1841 แล้วอาณาจักรสุโขทัยเริ่มระส่ำระสายพระมหากษัตริย์รัชกาลต่อมาเริ่มอ่อนแอ ไม่สามารถรักษาความมั่นคงของอาณาจักรไว้ได้เมืองหลายเมืองแยกตัวออกไปเป็นอิสระสภาพการเมืองภายในเกิดปัญหาการสืบราชสมบัติรูปแบบการปกครองแบบบิดาปกครองบุตรเริ่มเสื่อมสลายลงเนื่องจากสถาบันพระมหากษัตริย์ไม่มั่นคงเพียงพอ      จนกระทั่งสมัยพระยาลิไทย ซึ่งขณะนั้นปกครองอยู่ที่เมือง

ศรีสัชนาลัยได้ยกกำลังเข้ายึดเมืองสุโขทัยและปราบศัตรูจนราบคาบบ้านเมืองจึงสงบลงพระมหาธรรมราชาที่ 1 ( ลิไทย )  ทรงเห็นว่าการแก้ปัญหาทางการเมืองด้วยการใช้อำนาจทางทหารอย่างเดียวนั้นไม่สามารถทำได้ เพราะอำนาจทางการทหารในสมัยของพระองค์นั้นไม่เข้มแข็งพอ  จึงทรงดำเนินพระราชกุศโลบาย โดยทรงทำนุบำรุงส่งเสริมพระพุทธศาสนา ทรงเป็นผู้ปฏิบัติธรรมเป็นตัวอย่าง และได้ทรงสร้างถาวรวัตถุทางพระพุทธศาสนาไว้ทั่วไปเพื่อเป็นที่เคารพบูชาของประชาชนให้เกิดเลื่อมใสศรัทธายึดหลักธรรมของพระพุทธศาสนาเป็นหลักในการดำเนินชีวิตสร้างความสามัคคีกลมเกลียวกันในแผ่นดิน

# data[].attributes.headline
การล่มสลายสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
การล่มสลายสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
นับตั้งแต่สิ้นรัชกาลพ่อขุนรามคำแหง  อาณาจักรสุโขทัยเริ่มอ่อนแอ  พระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไท) ทรงใช้พระพุทธศาสนาเป็นเครื่องมือช่วยเสริมสร้างเพื่อให้อาณาจักรสุโขทัยมีความมั่นคงขึ้นบ้าง ระยะต่อมาสถานการณ์ทรุดหนักลง เป็นเหตุทำให้อาณาจักรสุโขทัยเสื่อมสิ้นสุดลงโดยถูกรวมเข้ากับอาณาจักรอยุธยา
จึงสรุปได้ว่า  การที่อาณาจักรสุโขทัยเสื่อมอำนาจอย่างรวดเร็ว มีสาเหตุมาจากจุดอ่อนในรูปแบบการปกครองที่มีโครงสร้างแบบกระจายอำนาจ  วิธีการควบคุมกำลังคนไม่กระชับรัดกุม ทำเลอาณาจักรไม่เหมาะสม เศรษฐกิจไม่มั่งคั่ง ตลอดจนการเป็นรัฐกันชนระหว่างอาณาจักรล้านนาและกรุงศรีอยุธยา จึงทำให้อาณาจักรสุโขทัยสิ้นสุดลง

# data[].attributes.headline
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.subject
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.body
1. ข้อเสียเปรียบทางเศรษฐกิจ

อาณาจักรสุโขทัยมีที่ตั้งอยู่ห่างจากทะเลมาก ทำให้ไม่มีเมืองท่าเป็นของตนเอง และไม่สามารถติดต่อค้าขายกับต่างประเทศโดยตรงได้ ต้องอาศัยผ่านเมืองมอญ และไปทางใต้ทางเมืองเพชรบุรี และนครศรีธรรมราช นอกจากนั้นอาณาจักรสุโขทัย ยังถูกอาณาจักรอยุธยาปิดกั้น โดยสิ้นเชิงด้วยการให้เมืองเหล่านั้นประกาศเอกราชหรือถูกรวมเข้ากับกรุงศรีอยุธยา ทำให้เศรษฐกิจสุโขทัยทรุดโทรม ขาดรายได้ทั้งการค้ากับต่างประเทศ และการค้าระหว่างเมืองต่างๆ เมื่อเศรษฐกิจทรุดโทรมย่อมนำมาซึ่งความเสื่อมโทรมทางการปกครองด้วย

# data[].attributes.headline
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.subject
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.body
2. ความแตกแยกทางการเมือง

อันเป็นปัญหาสืบเนื่องจากการขาดความสามัคคีภายในอาณาจักรมีการแย่งชิงราชสมบัติ ระหว่างเจ้านายภายในราชวงศ์สุโขทัยด้วยกันเอง เช่นก่อนที่พระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไท) ขึ้นครองราชสมบัติความห่างเหินระหว่างผู้ปกครองกับผู้อยู่ใต้ปกครองมีมากขึ้น เนื่องจากการมีประชากรมากขึ้น ความใกล้ชิดของกษัตริย์ต่อราษฎรได้ลดลงไป ประกอบกับแนวความคิดการปกครองจากพ่อปกครองลูกได้แปรเปลี่ยนเป็นธรรมราชา เนื่องจากสภาพแวดล้อมทางการเมืองนอกจากนั้นวัฒนธรรมอินเดียได้เข้ามามีอิทธิพล ทำให้เกิดความห่างเหินมีมากยิ่งขึ้น จนกลายเป็นแยกกันอยู่คนละส่วน อำนาจในการตัดสินเหตุการณ์ต่าง ๆ ขึ้นอยู่กับพระมหากษัตริย์เพียงผู้เดียว

# data[].attributes.headline
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.subject
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.body
3. การปกครองแบบกระจายอำนาจ

อาณาจักรสุโขทัยเสื่อมอำนาจอย่างรวดเร็ว มาจากจุดอ่อนรูปแบบการปกครองที่มีโครงสร้างค่อนข้างเป็นการกระจายอำนาจที่หละหลวม เจ้าเมืองต่างๆ มีอำนาจในการบริหารและการควบคุมกำลังคนภายในเมืองของตนเกือบจะเต็มที่ ราชธานีไม่สามารถควบคุมหัวเมืองได้อย่างรัดกุม จึงเปิดโอกาสให้หัวเมืองเหล่านั้นแยกตัวเป็นอิสระได้โดยง่าย

# data[].attributes.headline
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.subject
สาเหตุการล่มสลายของสุโขทัย

# data[].attributes.body
4. ปัญหาทางการเมืองภายนอก

บริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่างได้มีการก่อตั้งอาณาจักรอยุธยาและทางตอนเหนือได้มีอาณาจักรล้านนาที่นับว่ามีแต่ความเก่าแก่บีบอยู่ถึง 2 ด้านโดยเฉพาะอาณาจักรอยุธยาได้เข้ามารุกรานชายแดนสุโขทัยหลายครั้ง นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 1914 เป็นต้นมา จนถึงสมัยของ                                      พระมหาธรรมราชาที่ 2 แห่งอาณาจักรสุโขทัย ต้องออกมาอ่อนน้อมยินยอมเป็นเมืองประเทศราชของอาณาจักรอยุธยา ในปี พ.ศ.1921 เมื่ออาณาจักรสุโขทัยตกเป็นเมืองประเทศราชของอาณาจักรอยุธยา พระมหากษัตริย์ของอาณาจักรสุโขทัย เสด็จมาประทับที่เมืองสองแคว จนถึงปีพ.ศ.1962 พระมหาธรรมราชาที่ 3 เสด็จสวรรคตที่เมืองสองแคว ได้เกิดจราจลแย่งชิงราชสมบัติระหว่าง    พญาบานเมืองกับพญารามคำแหง โดยสมเด็จพระนครินทราธิราชแห่งอาณาจักรอยุธยาได้เสด็จขึ้นมาระงับเหตุการณ์ ทั้งสองพระองค์ต้องออกมาถวายบังคม จึงโปรดเกล้าฯ

ให้พญาบานเมืองเป็นพระมหาธรรมราชาที่ 4 ครองเมืองสองแคว เมื่อสิ้นรัชกาลนี้แล้วไม่ปรากฏผู้จะปกครองต่อไป อาณาจักรสุโขทัยมีเมืองหลวงอยู่ที่ เมืองสองแคว จึงรวมเข้ากับอาณาจักรอยุธยาในปี พ.ศ. 1981 โดยมีสมเด็จพระราเมศวร (พระบรมไตรโลกนาถ) ขึ้นมาปกครองดูแล อาณาจักรสุโขทัยจึงนับว่าได้สิ้นสุดลง

# data[].attributes.body
การสถาปนา

อาณาจักรสุโขทัยก่อตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. ๑๗๘๐ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ทรงพระนามเดิมว่า พ่อขุนบางกลางหาว ทรงสถาปนาสุโขทัยขึ้นมา สร้างความเป็นปึกแผ่นให้กับชน ชาติไทย โดยขยายเขตการปกครองออกไปอย่างกว้างขวาง สุโขทัยเป็นราชอาณาจักรของชาติไทย อยู่ประมาณ ๒๐๐ ปี จึงถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยา เมื่อ พ.ศ. ๑๙๘๑

อาณาจักสุโขทัยหรือ หัวเมืองเหนือ (ราว พ.ศ. 1781 – 2117 อายุราว 236 ปี )เป็นรัฐในอดีตรัฐหนึ่ง ตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มแม่น้ำยม สถาปนาขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 18 ในฐานะสถานีการค้าของรัฐละโว้ หลังจากนั้นราวปี 1782 พ่อขุนบางกลางหาวและพ่อขุนผาเมืองได้ร่วมกันกระทำการยึดอำนาจจากขอมสบาดโขลญลำพงเป็นผลสำเร็จ และได้สถาปนาเอกราชให้รัฐสุโขทัยเป็นอาณาจักรสุโขทัย และมีความเจริญรุ่งเรืองตามลำดับและเพิ่มถึงขีดสุดในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ก่อนจะค่อย ๆ ตกต่ำ และประสบปัญหาทั้งจากปัญหาภายนอกและภายใน จนต่อมาถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยาไปในที่สุด