# data[].attributes.headline
Brainstorm in doelgroep T7STOS: document mag steeds aangevuld worden! 

# data[].attributes.subject
Brainstorm in doelgroep T7STOS: document mag steeds aangevuld worden! 

# data[].attributes.headline
Podcast over de overeenkomsten en verschillen tussen TOS en ASS.

# data[].attributes.subject
Podcast over de overeenkomsten en verschillen tussen TOS en ASS.

# data[].attributes.attachment_link.title
aflevering 7: Een kwestie van TOSsen? by Marita | DigiTAALspeciaal

# data[].attributes.attachment_link.description
Seizoen 1 aflevering 7: 
In dit gesprek spreek ik met hogeschooldocent Anouk Middelkoop-van Erp over haar artikel: Een kwestie van TOSsen? We bespreken de overeenkomsten en verschillen tussen TOS en ASS. Anouk maakt met veel inspirerende voorbeelden duidelijk dat het geen kwestie van tossen mag zijn, maar dat zorgvuldig kijken naar totale communicatie en taalgedrag noodzakelijk is om tot een juiste interpretatie en diagnose te komen.

# data[].attributes.headline
Interactieve boeken in verschillende talen.

# data[].attributes.subject
Interactieve boeken in verschillende talen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Here you can find lots of lovely interactive books to read online or watch with signing.

There are classic children's stories that we think you and your family will love, including Hairy Maclary from Donaldson's Dairy by Lynley Dodd to Owl Babies by Martin Waddell and Patrick Benson, along with newer favourites such as Chris Haughton's Oh No, George! and Everybunny Dance! by Ellie Sandall.
Our storybooks and games are free to use, however some older devices aren't able to support them. You can also watch our Storytime playlist on YouTube read by the likes of Ore Oduba, Adam Buxton, Fearne Cotton and many more.
We also have lots of free online games for children to enjoy. Whether you're after number games, puzzle games, colouring or interactive storybooks, there are lots of fun activities to try!

# data[].attributes.attachment_link.title
Stories for kids online and fun games to play

# data[].attributes.attachment_link.description
Find kids' books to read online for free, including classic children's stories like Hairy Maclary and Owl Babies, and play our fun online games - from number games to colouring.

# data[].attributes.attachment_link.description
50 ideeën om leerlingen een creatief boekverslag te laten schrijven staan in deze lijst. Er is ook een download beschikbaar.

# data[].attributes.headline
Alle materialen met betrekking tot TOS op een rij.

# data[].attributes.subject
Alle materialen met betrekking tot TOS op een rij.

# data[].attributes.attachment_link.description
Auris biedt een cursus aan rondom de woordenschatontwikkeling van kinderen met TOS. In deze cursus komen ook handelingsgerichte adviezen aan bod om de woordenschat te stimuleren.

# data[].attributes.headline
Informatie rond auditieve verwerkingsproblemen 

# data[].attributes.subject
Informatie rond auditieve verwerkingsproblemen 

# data[].attributes.headline
E-Validiv is een meertalige digitale leeromgeving die leerlingen uit het vierde, vijfde en zesde leerjaar meeneemt op ontdekking in diverse thema’s rond wereldoriëntatie.

# data[].attributes.subject
E-Validiv is een meertalige digitale leeromgeving die leerlingen uit het vierde, vijfde en zesde leerjaar meeneemt op ontdekking in diverse thema’s rond wereldoriëntatie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Korte inhoud

Ontwikkelingsdysfasie (OD) kent in de logopedische praktijk een steeds groeiende belangstelling. Gefundeerde diagnostiek in functie van een aangepast zorgtraject voor kinderen en jongeren met OD roept veel vragen op, zowel in de klinische praktijk als in het onderwijs. Diagnostiek naar OD vergt dan ook een grondige expertise. Een diagnose OD kan pas gesteld worden als aan verschillende specifieke voorwaarden voldaan is, zoals een jaar aangepaste logopedische therapie voor mondelinge taal. Het Protocol Diagnostiek Ontwikkelingsdysfasie (PDOD) bezorgt de logopedist een algemene leidraad die op recente inzichten gebaseerd is en draagt hierdoor bij aan een kwaliteitsvolle, multidisciplinaire diagnostiek.

De Sig-intervisiewerkgroep Taal bij Kinderen, onder leiding van de coördinatoren Begga Van De Walle en Ingrid Herreman, nam het initiatief voor de ontwikkeling van het PDOD. De valkuil van over- en onderdiagnoses als gevolg van enerzijds onvoldoende theoretische en klinische kennis van OD en anderzijds het ontbreken van een uniforme diagnostische leidraad, stimuleerde de logopedisten van de intervisiewerkgroep tot het verkennen en in kaart brengen van dit diagnostisch proces. Tijdens het denkproces werd de implementatie van het biopsychosociaal model waarop de International Classification of Functioning, Disability & Health (ICF) (Nederlands WHO-FIC Collaborating Centre, 2007) gebaseerd is, als meerwaarde voor de handelingsgerichte diagnostiek beschouwd. Dit model wordt meer en meer in de praktijk gehanteerd en biedt garanties voor een kwalitatieve zorgverlening (holistische benadering, cliënt- en contextueel gerichte zorg, visie op empowerment en inclusie) (Brocatus, 2012). Voor een bredere kijk op kinderen en jongeren met OD wordt het gebruik van het document 'Overzicht intakevragen en kenmerken OD (ICF)' (bijlage C) tijdens het diagnostisch proces sterk aanbevolen.

Het Protocol Diagnostiek Ontwikkelingsdysfasie werd samen met Prof. Dr. Inge Zink uitgewerkt en gefinaliseerd. Ideeën en afspraken uit eerdere overlegmomenten tussen ExpORL/Logopedische en Audiologische Wetenschappen (KU Leuven), Multidisciplinair Universitair Centrum voor Logopedie en Audiologie (UZ Leuven), het ministerie van Onderwijs, de Vlaamse Vereniging voor Logopedisten (VVL), de CLB-koepels, de vertegenwoordigers van de taalklassen en het geïntegreerd onderwijs werden hierbij opgenomen.
Het PDOD bezorgt de logopedist een gefundeerde leidraad bij kwaliteitsvolle diagnostiek naar ontwikkelingsdysfasie, geplaatst in een multidisciplinair kader.

Dit protocol wordt mee ondersteund door de Vlaamse Vereniging voor Logopedisten (VVL) en vzw CETOS (Centrum Taalontwikkelingsstoornissen). Aanpassingen aan nieuwe inzichten zijn in de toekomst mogelijk via de digitale versie.

Download
> Download hier gratis het Protocol Diagnostiek Ontwikkelingsdysfasie (PDOD)
Vragen of opmerkingen?

Met vragen of opmerkingen over het PDOD kunt u hier terecht. Wij bezorgen ze aan de auteurs. Ze zullen in de mate van het mogelijke verwerkt worden in volgende versies van het protocol.

# data[].attributes.attachment_link.description
Korte inhoud Ontwikkelingsdysfasie (OD) kent in de logopedische praktijk een steeds groeiende belangstelling. Gefundeerde diagnostiek in functie van een aangepast zorgtraject voor kinderen en jongeren met OD roept veel vragen op, zowel in de klinische praktijk als in het onderwijs. Diagnostiek naar OD vergt dan ook een grondige expertise.

# data[].attributes.headline
Op zoek naar meer informatie over oefenkansen Nederlands, of naar inspiratie en tips om van een (schoolse) activiteit een oefenkans Nederlands te maken?

# data[].attributes.subject
Op zoek naar meer informatie over oefenkansen Nederlands, of naar inspiratie en tips om van een (schoolse) activiteit een oefenkans Nederlands te maken?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Organiseer je zelf een oefenkans?

Wil je graag een oefenkans opstarten?

Wil je in jouw bestaande activiteit meer taalfocus leggen?

Professionals en vrijwilligers vinden op deze website voorbeelden, ondersteuning en concrete activiteiten om van hun oefenkans een succes te maken!

Vind je het moeilijk om zelfstandig aan de slag te gaan? Contacteer IN-Gent vzw.

# data[].attributes.attachment_link.description
Organiseer je zelf een oefenkans? Wil je graag een oefenkans opstarten? Wil je in jouw bestaande activiteit meer taalfocus leggen? Professionals en vrijwilligers vinden op deze website voorbeelden, ondersteuning en concrete activiteiten om van hun oefenkans een succes te maken! Vind je het moeilijk om zelfstandig aan de slag te gaan?

# data[].attributes.headline
Alles rond meertaligheid: op deze website krijgt iedereen die in contact komt met meertalige kinderen en hun ouders toegang tot een schatkamer aan informatie en materialen.

# data[].attributes.subject
Alles rond meertaligheid: op deze website krijgt iedereen die in contact komt met meertalige kinderen en hun ouders toegang tot een schatkamer aan informatie en materialen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Over meertaligheid.be

Welkom op www.meertaligheid.be! Deze website wil de meerwaarde van meertaligheid bij kinderen en jongeren in de verf zetten. Of je nu een leerkracht bent, een monitor, een kinderverzorger, een directeur, een CLB-medewerker of een opvoedingsondersteuner: op deze website krijgt iedereen die in contact komt met meertalige kinderen en hun ouders toegang tot een schatkamer aan informatie en materialen. Je vindt hier nuttige achtergrondinformatie, handige materialen en concrete tips terug, gebaseerd op recente wetenschappelijke studies en inzichten. Laat je informeren en inspireren, en geef meertaligheid ook een plaats in jouw praktijk!

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom op meertaligheid.be, dé portaalsite voor informatie, tips en materialen om meertaligheid op een positieve manier in te zetten.

# data[].attributes.headline
Tekenen bij TOS; ondersteunend tekenen door Pien van der Most. Belangrijk onderdeel van totale communicatie. 

# data[].attributes.subject
Tekenen bij TOS; ondersteunend tekenen door Pien van der Most. Belangrijk onderdeel van totale communicatie. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welkom op de TekenenbijTOS website!

Achter de schermen wordt lekker doorgewerkt aan deze nieuwe website, om hem zo volledig mogelijk te maken voor jou: professional, en voor jou: ouder!

Ondersteunend tekenen betekent: terwijl je vertelt, teken je de kern mee.

TekenenbijTOS helpt de persoon met TOS (het kind, de jongere, de leerling, jouw kind) taal visueel te maken en daarmee zijn /haar wereld te vergroten. Mede door gebruik te leren, kunnen en durven maken van tekeningetjes bij taal in het dagelijks leven. Het voorbeeld te zijn!

Het is een belangrijk onderdeel van Totale Communicatie. Denk ook aan pictogrammen, ondersteunende gebaren, lichaamstaal, tekeningetjes, verwijzers.

Alleen gaat ondersteunend tekenen verder dan het tekeningetje.

Je neemt de ander mee op reis. Ter plekke. Je ondersteunt jouw taal en de taal van de ander met tekeningetjes.

Je vult taal, emoties en communicatie met beelden. En daarmee zet je personen met TOS nog meer in hun kracht!

Door die ozo sterke kant van de beelden te laten samenwerken met de uitdagende kant: die van de taal.

Hiermee heb en geef jij een tool in handen om de ander met TOS direct te zien, te horen en makkelijker te begrijpen! De impact groot(s)!

Begin vandaag nog! Ik nodig je uit.

Want als je ondersteunend tekenen gaat trainen, wordt het van jou. Onderdeel van jouw communicatie. Word jij het voorbeeld voor die ander. In jouw (online) begeleiding en/of thuis.

Met ondersteunend tekenen bij TOS vergroot je de wereld van TOS. Geef je een ingang om bij de kern te komen, uit het volle hoofd. Kun je emoties en TOS visueel maken, leert een kind zichzelf beter kennen en zet je TOS nog meer op de wereldkaart!

Wees niet bang: jij kunt dit! En daar hoef je niet goed voor te kunnen tekenen!! (ookal schreeuwt jouw stemmetje "maar dat lijkt helemaal niet!") Hier gaat het niet om de mooie tekening! Gelukkig 🙂

Succes en plezier! En heb je vragen? Ik ben er voor jou, professional en ouder! Stuur mij gerust een mailtje! ondersteunendtekenen@pienvandermost.nl

Pien

De tekenenbijTOSspecialist

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom op de TekenenbijTOS website! Achter de schermen wordt lekker doorgewerkt aan deze nieuwe website, om hem zo volledig mogelijk te maken voor jou: professional, en voor jou: ouder! Ondersteunend tekenen betekent: terwijl je vertelt, teken je de kern mee.

# data[].attributes.headline
Oplijsting van psycho-educatie materialen voor kinderen en jongeren met STOS per leeftijdscategorie.

# data[].attributes.subject
Oplijsting van psycho-educatie materialen voor kinderen en jongeren met STOS per leeftijdscategorie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hieronder staan de beschikbare materialen voor psycho-educatie voor kinderen en jongeren met TOS. Per materiaal wordt een beschrijving gegeven van het doel, de doelgroep, en de vorm van het materiaal. Ook worden enkele voorbeelden gegeven van oefeningen. Sommige materialen zijn te koop, andere materialen zijn vrij beschikbaar gesteld door de maker. Als materialen voor meerdere leeftijden geschikt zijn worden ze dubbel vermeld.

4-6 jaar

6-10 jaar

10-16 jaar

Oudercursus

Ervaar TOS
Oudercursus TOS

# data[].attributes.attachment_link.description
Hieronder staan de beschikbare materialen voor psycho-educatie voor kinderen en jongeren met TOS. Per materiaal wordt een beschrijving gegeven van het doel, de doelgroep, en de vorm van het materiaal. Ook worden enkele voorbeelden gegeven van oefeningen. Sommige materialen zijn te koop, andere materialen zijn vrij beschikbaar gesteld door de maker.

# data[].attributes.headline
De Bovenkamer: een visueel opzoekgrammatica  voor niet-Nederlandstaligen én Nederlandstalige leerlingen vanaf 8 tot 14 jaar. 

# data[].attributes.subject
De Bovenkamer: een visueel opzoekgrammatica  voor niet-Nederlandstaligen én Nederlandstalige leerlingen vanaf 8 tot 14 jaar. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Bovenkamer, een visueel opzoekgrammatica voor niet-Nederlandstaligen én Nederlandstalige leerlingen vanaf 8 tot 14 jaar. In het boek kunnen ze zien hoe je zinnen maakt; hoe je werkwoorden vervoegt en kunnen ze opzoeken wanneer je nu deze of dit gebruikt.

Daarbij krijgt elke leerling een set strookjes: met zinsdelen en woordkaartjes. Deze zijn gelamineerd. Met de strookjes kan de leerling zinnen maken en later, met vele woordkaartjes, zinsdelen maken en nog weer later leren ontleden.

Verder is er een handleiding voor de leerkracht met ingevoegde cd-rom. In de handleiding is het opzoekboek integraal afgedrukt en staat bij elke bladzijde een toelichting voor de leraar; een niveau-indeling, wat voor wie te gebruiken en soms wat extra achtergrondinformatie.
De link voor de inhoud van de cd voor windows-pc: http://gofile.me/6me/6mBR3/KRNJo1flr. Er wordt standaard een link op het bureaublad gezet.

Op de cd-rom staan 1. werkbladen om af te drukken; 2. voorbeelden van teksten om te gebruiken bij bepaalde onderdelen; 3. aanwijzingen voor het uitspreken van teksten 4. evaluatie voor de leerling zelf: Wat heeft hij (al) in zijn bovenkamer? en de set strookjes om zelf af te drukken. Zie ook http://www.bazalt.nl/bkcd2018

Een recensie over De bovenkamer is verschenen in het maartnummer van JSW: download het artikel hier.

U kunt hier een overzicht van verschillende moedertaalmethodes met verwijzingen naar bladzijden uit De bovenkamer downloaden:

Het gebruik van De bovenkamer bij Taal in beeld: download hier.
Het gebruik van De bovenkamer bij Taal Actief: download hier
en voor een overzicht van het kleurgebruik in Taalactief, De bovenkamer en Zien is snappen, download hier.
Het gebruik van De bovenkamer bij Taalverhaal: download hier.
Het gebruik van De bovenkamer bij STAAL: download hier.

Voor het gebruik van De bovenkamer bij Taal op Maat kunt u mij een mailtje sturen, via contact. Dan kan ik het via wetransfer opsturen, want dit is een groot bestand.

Tot slot is er een digitale versie van de strookjes voor het gebruik op het digibord via Prowise.

Een voorbeeld van een werkblad: Het verzamelen van de namen voor bewoners van landen en steden én het bijbehorende bijvoeglijk naamwoord zoals
Italiaans(e) Italiaan, Italiaanse
Frans (e), Fransman, Française
Duits(e), Duitser, Duitse
De werkbladen vormen zo een groeidocument van de verwerving van het Nederlands van de anderstalige en Nederlandstalige leerling.

Een foto uit De bovenkamer, zowel uit het opzoekboek als uit de Handleiding:

# data[].attributes.attachment_link.description
De Bovenkamer, een visueel opzoekgrammatica voor niet-Nederlandstaligen én Nederlandstalige leerlingen vanaf 8 tot 14 jaar. In het boek kunnen ze zien hoe je zinnen maakt; hoe je werkwoorden vervoegt en kunnen ze opzoeken wanneer je nu deze of dit gebruikt. Daarbij krijgt elke leerling een set strookjes: met zinsdelen

# data[].attributes.headline
Weerwoord is een ondersteunend product voor het begrijpen van de teksten van Nieuwsbegrip. Het zijn semantisatielessen, gebaseerd op de aanpak Met Woorden In De Weer.

# data[].attributes.subject
Weerwoord is een ondersteunend product voor het begrijpen van de teksten van Nieuwsbegrip. Het zijn semantisatielessen, gebaseerd op de aanpak Met Woorden In De Weer.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Weerwoord is een ondersteunend product om leerlingen met TOS beter te laten participeren bij de lessen van Nieuwsbegrip. Het zijn semantisatielessen, gebaseerd op de aanpak Met Woorden In De Weer, bij de onbekende woorden van Nieuwsbegrip. De woorden worden in Weerwoord uitgelegd en visueel gemaakt. Wil je iedere week een mailtje ontvangen als de lessen online staan? Meld je dan aan op deze homepage.
Weerwoord heeft in 2019 de Siméa Innovatieprijs 2019 gewonnen!

Alle woorden die in de Weerwoord-lessen visueel gemaakt zijn in een parachute, trap, kast of spin, zijn hier per stuk te downloaden. Sommige losse Weerwoorden bevatten ook een eigen semantisatie (uitleg). Deze semantisatie is volledig volgens de aanpak Met Woorden In De Weer (MWIDW) opgemaakt.

# data[].attributes.attachment_link.description
Weerwoord is een ondersteunend product om leerlingen met TOS beter te laten participeren bij de lessen van Nieuwsbegrip. Het zijn semantisatielessen, gebaseerd op de aanpak Met Woorden In De Weer, bij de onbekende woorden van Nieuwsbegrip. De woorden worden in Weerwoord uitgelegd en visueel gemaakt.

# data[].attributes.headline
Info rond de verhaalvlecht door Simea (samenwerking tussen Auris, Kentalis, VierTaal en Vitus Zuid).

# data[].attributes.subject
Info rond de verhaalvlecht door Simea (samenwerking tussen Auris, Kentalis, VierTaal en Vitus Zuid).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De verhaalvlecht is een echte vlecht waar verschillende plaatjes en voorwerpen aan hangen. Die plaatjes en voorwerpen staan voor de onderdelen uit een verhaal. Bijvoorbeeld een gezichtje voor hoofdpersoon en een hartje voor het gevoel van de hoofdpersoon. De verschillende onderdelen zijn: hoofdpersoon, plaats en tijd, kick-off (begin van het verhaal), gevoel van de hoofdpersoon, plan (wat wil de hoofdpersoon doen), acties (wat doet de hoofdpersoon om het plan te laten slagen), ontknoping (hoe loopt het af), resultaat (hoe voelt de hoofdpersoon zich nu).

De leerkracht laat eerst zelf de structuur van de Verhaalvlecht zien. Bijvoorbeeld door de Verhaalvlecht aan een prentenboek te koppelen. De volgende stap is dat de leerkracht een eigen verhaal vertelt met behulp van de Verhaalvlecht. Daarna kunnen leerlingen zelf oefenen met onderdelen van de Verhaalvlecht. Welke dat zijn is afhankelijk van de leeftijd en taalontwikkeling van de leerlingen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Een verhaal vertellen is niet voor elke leerling eenvoudig. Een verhaal is opgebouwd uit verschillende onderdelen. Als je een begrijpelijk verhaal wilt vertellen, moet je al deze onderdelen gebruiken. De Verhaalvlecht (story grammer training) helpt leerlingen om op een goede manier een verhaal te vertellen.

# data[].attributes.headline
Info rond taalontwikkelingsstoornis door Kentalis (NL) 

# data[].attributes.subject
Info rond taalontwikkelingsstoornis door Kentalis (NL) 

# data[].attributes.attachment_link.description
Een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is een neurocognitieve ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat taal in de hersenen minder goed wordt verwerkt. Een kind met TOS heeft grote moeite met praten of het begrijpen van taal.

# data[].attributes.headline
Kenmerken van verschillende talen o.v.v. fonologie, morfologie, syntaxis, pragmatiek, verwervingstransferfouten, TOS in het ..., mogelijke vragen aan ouders/tolk, opmerkingen en literatuur.

# data[].attributes.subject
Kenmerken van verschillende talen o.v.v. fonologie, morfologie, syntaxis, pragmatiek, verwervingstransferfouten, TOS in het ..., mogelijke vragen aan ouders/tolk, opmerkingen en literatuur.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor wie is deze website?
Deze website is bedoeld als een hulpmiddel aan logopedisten, klinisch linguïsten en andere taalonderzoekers die te maken krijgen met meertalige kinderen die worden doorverwezen met een vermoeden van een specifieke taalstoornis in de gesproken taal. Van taalonderzoekers kan niet verwacht worden dat zij kennis hebben van tientallen talen. Ook zijn er voor veel talen geen genormeerde toetsen voorhanden om vast te stellen of een kind een verstoorde taalontwikkeling heeft. Met deze website proberen wij een handreiking te bieden in deze situatie. Tevens kan deze pagina inzichtgevend zijn voor leerkrachten die met meertalige leerlingen te maken hebben.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor wie is deze website? Deze website is bedoeld als een hulpmiddel aan logopedisten, klinisch linguïsten en andere taalonderzoekers die te maken krijgen met meertalige kinderen die worden...

# data[].attributes.headline
Bereslim is dé aanbieder van digitale prentenboeken en pedagogisch verantwoorde computerspellen voor jonge kinderen. Bereslim is er voor kinderen van 2 tot 7 jaar. ! Ingesproken in Nederlands (Nederland). 

# data[].attributes.subject
Bereslim is dé aanbieder van digitale prentenboeken en pedagogisch verantwoorde computerspellen voor jonge kinderen. Bereslim is er voor kinderen van 2 tot 7 jaar. ! Ingesproken in Nederlands (Nederland). 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een kijkje in het 'taalbrein' van kleuters met TOS

12 december 2015 - Leestijd 20 - 30 minuten

Wat kan hersenonderzoek ons leren over de taalverwerking bij kinderen met TOS? De onderzoekers van het project "Taal in het Kleuterbrein" bij Kentalis geven in dit artikel inzicht in de eerste resultaten van een unieke Nederlandse studie op dit gebied.

# data[].attributes.attachment_link.description
12 december 2015 - Leestijd 20 - 30 minuten Wat kan hersenonderzoek ons leren over de taalverwerking bij kinderen met TOS? De onderzoekers van het project "Taal in het Kleuterbrein" bij Kentalis geven in dit artikel inzicht in de eerste resultaten van een unieke Nederlandse studie op dit gebied.

# data[].attributes.headline
Digitale vertelkiosk (kabishibai): 98 verhalen voor kinderen tussen 3 en 10 jaar in 21 verschillende talen! Kan door scholen uitgeleend worden! Aanvragen via Brede school 

# data[].attributes.subject
Digitale vertelkiosk (kabishibai): 98 verhalen voor kinderen tussen 3 en 10 jaar in 21 verschillende talen! Kan door scholen uitgeleend worden! Aanvragen via Brede school 

# data[].attributes.headline
Taal en TOS: tips i.v.m. boeken (reviews), podcasts, algemene tips, signalen herkennen, gratis downloads enz. (Digitaalspeciaal). 

# data[].attributes.subject
Taal en TOS: tips i.v.m. boeken (reviews), podcasts, algemene tips, signalen herkennen, gratis downloads enz. (Digitaalspeciaal). 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gratis downloads Wanneer je lid bent van mijn nieuwsbrief, krijg je steeds onderaan de nieuwsbrief het wachtwoord voor de gratis downloadpagina. Word daarom ook lid, en download bijvoorbeeld de QR code albums of de ICT themaplanner. Na inschrijving ontvang je meteen...

# data[].attributes.attachment_link.description
Gratis downloads Wanneer je lid bent van mijn nieuwsbrief, krijg je steeds onderaan de nieuwsbrief het wachtwoord voor de gratis downloadpagina. Word daarom ook lid, en download bijvoorbeeld de QR code albums of de ICT themaplanner. Na inschrijving ontvang je meteen...

# data[].attributes.headline
Filmpje: auditieve verwerking bij STOS uitgelegd met ondersteunend tekenen deel 1 

# data[].attributes.subject
Filmpje: auditieve verwerking bij STOS uitgelegd met ondersteunend tekenen deel 1 

# data[].attributes.attachment_link.title
Ondersteunend tekenen: auditieve verwerking bij STOS Deel 1

# data[].attributes.headline
Kleuterklas: voorleesprogramma: verhalend prentenboek en informatief prentenboek rond hetzelfde thema worden aan elkaar gekoppeld 

# data[].attributes.subject
Kleuterklas: voorleesprogramma: verhalend prentenboek en informatief prentenboek rond hetzelfde thema worden aan elkaar gekoppeld 

# data[].attributes.body
In dit project ontwikkelden we een voorleesprogramma met informatieve prentenboeken voor kleuterklassen met kleuters met een taalachterstand. Elke week lezen kleuteronderwijzers een verhalend prentenboek en een informatief prentenboek rond hetzelfde thema voor, en voeren ze verwerkingsactiviteiten uit om de wereldwoorden beter te verankeren.

# data[].attributes.attachment_link.description
Elke pagina die je omslaat in een prentenboek, is een nieuwe wereld die opengaat. Taalontwikkeling en wereldoriëntatie gaan hand in hand. Wanneer kleuters bijleren over de wereld om hen heen, absorberen ze tegelijkertijd ook de taal die daarbij hoort.

# data[].attributes.attachment_link.description
Met mijn kennis over T(aal)O(ntwikkelings)S(toornis) verzorg ik lezingen en workshops. Hierin vertel ik over onze ervaringen met de TOS van onze zoon. Mijn verhaal start bij zijn geboorte en eindigt eind groep 8 van de basisschool.

# data[].attributes.headline
Taaldiagnostiek bij meertalige kinderen 

# data[].attributes.subject
Taaldiagnostiek bij meertalige kinderen 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welkom bij taalbrug

Taalbrug is een project van de opleiding Logopedie en Audiologie van Thomas More. De focus van het project is taaldiagnostiek bij meertalige kinderen.

Taalbrug leidt in de eerste plaats taalanalisten op en schoolt logopedisten bij op het vlak van taalstoornissen bij meertalige kinderen. De cursussen geven een overzicht van ons aanbod. Daarnaast bieden we gratis materiaal aan ter ondersteuning van de taaldiagnostiek bij meertalige kinderen.

Ben je op zoek naar een taalanalist of logopedist met expertise op het vlak van meertaligheid? Raadpleeg de databank.

Recent nieuws

De ALDeQ-NL werd uitgebreid met steun van HaBilNet. Ontdek de 10 vertalingen en voorlees-functie waardoor ouders van meertalige kinderen de vragenlijst nog makkelijker invullen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Taalbrug is een project van de opleiding Logopedie en Audiologie van Thomas More. De focus van het project is taaldiagnostiek bij meertalige kinderen. Taalbrug leidt in de eerste plaats taalanalisten op en schoolt logopedisten bij op het vlak van taalstoornissen bij meertalige kinderen. De cursussen geven een overzicht van ons aanbod.

# data[].attributes.headline
De klas van juf Linda - Lesideeën rond taal 

# data[].attributes.subject
De klas van juf Linda - Lesideeën rond taal 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Binnen het basisonderwijs bieden steeds meer scholen internationaal georiënteerde onderwijsactiviteiten aan. Vooral het vroeg vreemdetalenonderwijs-onderwijs (vvto) neemt een enorme vlucht. Mijn school is één van de

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze blogs vind je alles over taal in groep 3 en 4. Bijvoorbeeld hoe ga je aan de slag met de verteltafel en hoe kun je meer doen met vertellen in de klas.

# data[].attributes.headline
Psycho-educatie STOS: vier uitgewerkte gratis te downloaden lessen ontwikkeld door Kentalis voor kinderen uit vijfde en zesde leerjaar. 

# data[].attributes.subject
Psycho-educatie STOS: vier uitgewerkte gratis te downloaden lessen ontwikkeld door Kentalis voor kinderen uit vijfde en zesde leerjaar. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Auteur: Nelum Brummelhuis, Talent School Vught (Koninklijke Kentalis)
Methode: werkboek
Doelgroep: TOS kinderen 10-12 jaar (groep 7-8)
Individueel/groepsgewijs: beiden
Begeleiden met: Leerkracht, Logopedist en ouders

Doelstelling

Het doel is om groepsgewijs te leren over je TOS aan de hand van enkele logopedische aspecten (o.a.woordenschat, zinsbouw).

Inhoud

De schoollessen zijn opgedeeld in 4 thema's:

Woordenschat & Woordvinding: allereerst wordt gevraagd aan de kinderen wat taal betekent. Dan wordt besproken wat taal is en wanneer je taal gebruikt. Er wordt ingegaan op hoe je woordjes leert, op het vinden van woorden en of je dat moeilijk of makkelijk vindt.

Zinsbouw: hier wordt geoefend met het maken van zinnen. Hoe maak je goede en foute zinnen. De kinderen worden ook uitgedaagd om te denken over taal. Waarom heb je zinnen nodig? Waar heb je zinnen voor nodig? Met behulp van opdrachten wordt geoefend met het leren zien van fouten in zinnen (bijvoorbeeld: werkwoorden). Daarnaast wordt er een schermspel gespeeld in tweetallen, kinderen geven elkaar kleuropdrachten.

Verhaalopbouw: Hier wordt gekeken naar de opbouw van een verhaal (begin? Probleem? Oplossing ? einde? De 4 W's. In tweetallen wordt geoefend met het vertellen van een verhaal a.d.h.v. een vertelformulier (1 verteller en 1 observant). Belangrijke punten worden besproken voor in een gesprek (o.a. aandacht vangen, luisteren). Leerlingen gaan na wat zij al wel, soms of niet doen. Daarna wordt geëvalueerd met de hele klas. Er worden weer tips gegeven.

Durven spreken: Besproken wordt wat spreekangst is en welke lichamelijke reacties daar bij kunnen horen. Ook wordt gesproken over moed hebben. De kinderen denken na over hoe het komt dat iemand niet durft te spreken en in welke situaties dat kan gebeuren. Hoe zou jij je in deze situaties voelen? De kinderen bedenken nog meer situaties waarin je wel durft te spreken en situaties waarin je spreekangst hebt?

Er wordt besproken in welke gradatie je een bepaalde emotie voelt (niet-, beetje- , heel spannend). Middels een rollenspel wordt geoefend met durven praten. Kinderen bedenken tips voor iemand die het spannend vindt om in bepaalde situaties te spreken.

Een voorbeeldje

Om te oefenen met het maken van goede zinnen (thema 2 zinsbouw) wordt bijvoorbeeld het schermspel gespeeld. Er wordt in tweetallen gewerkt en ze krijgen de volgende opdracht: elk kind krijgt dezelfde kleurplaat, maar ze zien elkaar niet. Er zit een 'scherm' tussen hen in. De kinderen geven elkaar 6 kleuropdrachten. Hebben ze dezelfde kleurplaat gemaakt?

Werkvormen

Invuloefeningen, filmpjes op internet met kijkvragen, sociale interactie, rollenspel, opdrachten in tweetallen, woordweb

# data[].attributes.attachment_link.description
Auteur: Nelum Brummelhuis, Talent School Vught (Koninklijke Kentalis) Methode: werkboek Doelgroep: TOS kinderen 10-12 jaar (groep 7-8) Individueel/groepsgewijs: beiden Begeleiden met: Leerkracht, Logopedist en ouders Het doel is om groepsgewijs te leren over je TOS aan de hand van enkele logopedische aspecten (o.a.woordenschat, zinsbouw).

# data[].attributes.headline
Metataal: behandelen van grammaticale problemen bij oudere leerlingen door middel van MetaTaal

# data[].attributes.subject
Metataal: behandelen van grammaticale problemen bij oudere leerlingen door middel van MetaTaal

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het Auris Cursuscentrum organiseert meerdere keren per jaar een studiedag voor logopedisten gericht op het behandelen van grammaticale problemen bij oudere leerlingen door middel van MetaTaal.

Logopedisten hebben maar beperkt beschikking over materialen en methoden om de grammaticale problemen van oudere kinderen te behandelen. Er wordt vaak gedacht dat therapie bij oudere kinderen met een TOS niet meer effectief zou zijn. De internationale literatuur en effectstudies naar het recent ontwikkelde programma MetaTaal spreken deze aanname tegen. Bij oudere kinderen met een TOS is zeker nog resultaat te behalen via een metalinguïstische aanpak. Daarbij leren kinderen grammaticale regels expliciet met behulp van visuele ondersteuning.

Op deze studiedag maak je kennis met de bestaande vormen van metalinguïstische taaltherapie voor kinderen met een TOS. Je leert werken met het programma MetaTaal. Dit therapieprogramma bestaat uit uitgewerkte behandelsessies met materiaal en testjes om vorderingen te kunnen meten. MetaTaal maakt gebruik van legoblokjes als visuele en tactiele/kinesthetische ondersteuning. De kinderen leren letterlijk om zinnen te bouwen met het materiaal. Het pakket behandelt de meest voorkomende onderschikkende zinnen: als/dan-constructies, omdat-zinnen en relatieve bijzinnen.

Na de studiedag krijg je het uitgewerkte MetaTaal-pakket mee met alle materialen die je nodig hebt om ermee aan de slag te kunnen gaan.

Je hebt opgefriste en verdiepte grammaticale kennis over complexe zinsbouw bij kinderen met een TOS. Je bent op de hoogte van bestaande metalinguïstische interventies. Je kunt het programma MetaTaal inzetten voor de behandeling van kinderen die problemen hebben met complexe zinsbouw.

Voor wie: Logopedisten
Waar: Auris Dienstverlening in Utrecht, Amersfoort, Rotterdam, Breda, Leiden en Haarlem
Kosten: € 350 per deelnemer incl. het MetaTaal-pakket

Rob Zwitserlood heeft MetaTaal ontwikkeld bij Auris als onderdeel van zijn promotieonderzoek naar grammaticale ontwikkeling en taaltherapie voor kinderen met TOS. Hij werkt nu bij HU Lectoraat Logopedie, een belangrijke samenwerkingspartner van Auris, en als docent Logopediewetenschap bij Universiteit Utrecht.
Het Auris Cursuscentrum geeft deze studiedag voor logopedisten meerdere keren per jaar

# data[].attributes.attachment_link.description
Logopedisten hebben maar beperkt beschikking over materialen en methoden om de grammaticale problemen van oudere kinderen te behandelen. Er wordt vaak gedacht dat therapie bij oudere kinderen met een TOS niet meer effectief zou zijn. De internationale literatuur en effectstudies naar het recent ontwikkelde programma MetaTaal spreken deze aanname tegen.

# data[].attributes.headline
Artikel: zo leren kleuters en peuters met een TOS woorden (website)

# data[].attributes.subject
Artikel: zo leren kleuters en peuters met een TOS woorden (website)

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo leren peuters en kleuters met een TOS woorden

# data[].attributes.attachment_link.description
Om structureel en doelgericht nieuwe woorden aan te leren, werken pedagogisch begeleiders en leerkrachten van de Koninklijke Auris Groep met de methodiek Met Woorden in de Weer (Van den Nulft & Verhallen, 2009). Weliswaar biedt deze methodiek veel nuttige handvatten voor intentioneel woordenschatonderwijs, maar ze is ontworpen en onderbouwd voor achterstandsleerlingen met een intact woordleermechanisme; niet voor kinderen met een TOS en ook niet voor peuters.

# data[].attributes.headline
De website met informatie en tools voor het omgaan met een taalontwikkelingsstoornis

# data[].attributes.subject
De website met informatie en tools voor het omgaan met een taalontwikkelingsstoornis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
TOS, HOE GA JE DAAR MEE OM?

Kinderen met TOS hebben hardnekkige problemen in de taalontwikkeling, zonder dat er sprake is van andere beperkingen, zoals problemen met het gehoor, ernstige fysieke of emotionele problemen, cognitieve beperkingen of afwijkende omgevingsinvloeden.

De groep is zeer divers, zowel wat betreft de ernst als de aard van de problematiek. De problemen kunnen liggen op het vlak van de spraakproductie, de verwerking van gesproken taal, de ontwikkeling van de woordenschat of de grammatica, of de verwerving van taalgebruiksregels.

Een groot deel van deze kinderen krijgt regulier onderwijs. Daarom is het belangrijk voor leerkrachten om goed in te kunnen inspelen op de vaardigheden en moeilijkheden van de leerling met TOS. Daarom is deze website er.

Het is van belang dat TOS zo vroeg mogelijk wordt gesignaleerd, zodat het kind op tijd de juiste ondersteuning krijgt. Hierdoor kunnen problemen met communicatie, leren en gedrag worden voorkomen.

Er bestaan verschillende instrumenten om TOS te signaleren. Vroegtijdige signalering is echter niet eenvoudig. Kinderen behalen de belangrijke mijlpalen in de taalontwikkeling vaak op verschillende leeftijden. Meertaligheid kan een complicerende factor zijn bij het signaleren van TOS.

Is er sprake van een blootstellingsachterstand aan de omgevingstaal of van TOS? Een blootstellingsachterstand kan zijn ontstaan door minder/latere input van het Nederlands en kan vaak worden ingelopen als het taalaanbod wordt versterkt. Een TOS bestaat zowel in de moedertaal als in de omgevingstaal.

# data[].attributes.attachment_link.title
TOS in beeld - Hulp bij omgang met een Taalontwikkelingsstoornis

# data[].attributes.attachment_link.description
TOS, HOE GA JE DAAR MEE OM? Kinderen met TOS hebben hardnekkige problemen in de taalontwikkeling, zonder dat er sprake is van andere beperkingen, zoals problemen met het gehoor, ernstige fysieke of emotionele problemen, cognitieve beperkingen of afwijkende omgevingsinvloeden. De groep is zeer divers, zowel wat betreft de ernst als de aard van de problematiek.

# data[].attributes.headline
Kentalis: info rond TOS en meertaligheid. 

# data[].attributes.subject
Kentalis: info rond TOS en meertaligheid. 

# data[].attributes.attachment_link.description
Steeds meer kinderen in Nederland groeien bijvoorbeeld op met Nederlands en Turks of Fries. Heeft een meertalig kind moeite met taal? Dan kan dit komen door een taalontwikkelingsstoornis (TOS).

# data[].attributes.headline
TOS-check app: met de TOS-check app krijg je snel een beeld van de taal- en spraakontwikkeling van je kind. 

# data[].attributes.subject
TOS-check app: met de TOS-check app krijg je snel een beeld van de taal- en spraakontwikkeling van je kind. 

# data[].attributes.headline
Hier vind je audio-vertalingen van mooie prentenboeken. Enkel audio dus geen beeld om mee te volgen. 

# data[].attributes.subject
Hier vind je audio-vertalingen van mooie prentenboeken. Enkel audio dus geen beeld om mee te volgen. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Meertaligheid is een cadeau!

Wil jij een verhaal in je favoriete taal horen? Of de taal van je buurjongen, je oma of je klasgenootje? Wij geloven in de kansen van meertaligheid. Onze vrijwilligers hebben de leukste prentenboeken voor je vertaald en lezen ze voor in hun eigen taal. Veel luisterplezier!

# data[].attributes.attachment_link.description
Meertaligheid is een cadeau! Wil jij een verhaal in je favoriete taal horen? Of de taal van je buurjongen, je oma of je klasgenootje? Wij geloven in de kansen van meertaligheid. Onze vrijwilligers hebben de leukste prentenboeken voor je vertaald en lezen ze voor in hun eigen taal. Veel luisterplezier!

# data[].attributes.headline
Praten met Pim is een taalgerichte bundel, ontwikkeld in opdracht van de Nederlandse gemeente Enschede. Door middel van een speels woordenschatprogramma wil men peuters en kleuters spelenderwijs leren zich te uiten. Op die manier hoopt men een goede (woordenschat)basis te creëren voor de toekomst en zo kan men ook de verminderde taalontwikkeling bij andere kinderen intensief aanpakken. 

# data[].attributes.subject
Praten met Pim is een taalgerichte bundel, ontwikkeld in opdracht van de Nederlandse gemeente Enschede. Door middel van een speels woordenschatprogramma wil men peuters en kleuters spelenderwijs leren zich te uiten. Op die manier hoopt men een goede (woordenschat)basis te creëren voor de toekomst en zo kan men ook de verminderde taalontwikkeling bij andere kinderen intensief aanpakken. 

# data[].attributes.headline
Filmpje: auditieve verwerking bij STOS uitgelegd met ondersteunend tekenen deel 2

# data[].attributes.subject
Filmpje: auditieve verwerking bij STOS uitgelegd met ondersteunend tekenen deel 2

# data[].attributes.attachment_link.title
Ondersteunend tekenen: auditieve verwerking bij STOS Deel 2

# data[].attributes.headline
SNEL' staat voor Spraak- en taal Normen Eerste Lijn. De SNEL-vragenlijst bestaat uit 14 vragen over mijlpalen die de lijn volgen van de normale taalontwikkeling. SNEL is bedoeld om inzicht te krijgen in de taalontwikkeling van uw kind. 

# data[].attributes.subject
SNEL' staat voor Spraak- en taal Normen Eerste Lijn. De SNEL-vragenlijst bestaat uit 14 vragen over mijlpalen die de lijn volgen van de normale taalontwikkeling. SNEL is bedoeld om inzicht te krijgen in de taalontwikkeling van uw kind. 

# data[].attributes.headline
MoedINT2: hier zijn moedertaalspecifieke problemen en kansen bij het leren van Nederlands te vinden, voor verschillende talen.

# data[].attributes.subject
MoedINT2: hier zijn moedertaalspecifieke problemen en kansen bij het leren van Nederlands te vinden, voor verschillende talen.

# data[].attributes.headline
Alles over de taalvaardigheid van kinderen. De website is een initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF), de beroepsvereniging van logopedisten.

# data[].attributes.subject
Alles over de taalvaardigheid van kinderen. De website is een initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF), de beroepsvereniging van logopedisten.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kind en taal

Wat is taal en hoe verloopt de taalontwikkeling? Waar moet u op letten als een kind met meerdere talen tegelijk opgroeit? Wat kunt u doen om het praten en luisteren van het kind te stimuleren? In welke boeken of op welke websites vindt u goede informatie? Past het spraaktaalniveau van een kind bij zijn/haar leeftijd? Waar kunt u terecht voor adviezen en wat doet een logopedist? De website Kind en Taal geeft u antwoorden en informatie.

Bent u op zoek naar een logopedist bij u in de buurt, klik hier.

De website is een initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF), de beroepsvereniging van logopedisten.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat is taal en hoe verloopt de taalontwikkeling? Waar moet u op letten als een kind met meerdere talen tegelijk opgroeit? Wat kunt u doen om het praten en luisteren van het kind te stimuleren? In welke boeken of op welke websites vindt u goede informatie?

# data[].attributes.headline
Info rond boek psycho-educatie 'Hoofd vol TOS' voor jongeren. 

# data[].attributes.subject
Info rond boek psycho-educatie 'Hoofd vol TOS' voor jongeren. 

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoofd vol TOS helpt jongeren om de brugklas, de puberteit en TOS te overleven.

# data[].attributes.headline
Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar.

# data[].attributes.subject
Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Behandeling voor TOS. Leuk én effectief.

Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar.
Gemaakt door en voor logopedisten.
Help jij testen?

Bouke Bouwt een Waanzinnige Wereld is een educatief spel gericht op kinderen van 7 tot 10 met een taalontwikkelingsstoornis (TOS).

In het spel kruipen kinderen in de huid van Bouke de superheld, die samen met een aantal hulpvaardige aliens probeert de aarde schoon te maken door UFO's te bouwen die werken op zinnenenergie. Bouke maakt zinnenenergie door zinnen te bouwen met gekleurde machines, waarbij elke machine een woordsoort representeert. De kleuren van de machines komen overeen met de kleuren van de LEGO®-blokjes uit de MetaTaalmethode.

Bouke wordt in het spel bijgestaan door een superheldentrainer, de logopedist/taalspecialist. De superheldentrainer kan voor elke Bouke de woordsoorten en het oefenniveau aanpassen, zo speelt elke Bouke op zijn eigen niveau! Hoe meer zinnen Bouke bouwt, hoe groter en mooier de schoonmaakmachines worden en hoe schoner de aarde wordt. Zo blijft elke Bouke gemotiveerd om zinnen te blijven bouwen en te blijven oefenen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar. Gemaakt door en voor logopedisten. Help jij testen? Bouke Bouwt een Waanzinnige Wereld is een educatief spel gericht op kinderen van 7 tot 10 met een taalontwikkelingsstoornis (TOS).

# data[].attributes.headline
Artikel: zo leren peuters en kleuters met een TOS woorden (PDF)

# data[].attributes.subject
Artikel: zo leren peuters en kleuters met een TOS woorden (PDF)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welkom op de website van De Communicatiekoffer en van LogoComm.

Voor uitleg over en het gebruik van de hulpmiddelen uit De Communicatiekoffer, klik op:

Let op:

De fluisterfoon is geen onderdeel meer van

de Communicatiekoffer.

Deze is te bestellen bij K2 Publishers

in Bodegraven.

Telefoon +31(0)85-750 75 75

Email: info@k2-publisher.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom op de website van De Communicatiekoffer en van LogoComm. Voor uitleg over en het gebruik van de hulpmiddelen uit De Communicatiekoffer, klik op: Let op: De fluisterfoon is geen onderdeel meer van de Communicatiekoffer. Deze is te bestellen bij K2 Publishers in Bodegraven. Telefoon +31(0)85-750 75 75 Email: info@k2-publisher.nl

# data[].attributes.headline
Website van Centrum taalontwikkelingsstoornissen vzw België

# data[].attributes.subject
Website van Centrum taalontwikkelingsstoornissen vzw België

# data[].attributes.attachment_link.description
Ontwikkelingsdysfasie of kortweg dysfasie is een neurobiologische taalontwikkelingsstoornis. Het is een aangeboren en hardnekkige stoornis in het verwerven van de mondelinge taal. CETOS.be is een bron van informatie en een contactpunt voor ouders, leerkrachten, hulpverleners … Deze site bevat inform…

# data[].attributes.headline
Artikel uit Klasse: zo spoor je een taalontwikkelingsstoornis bij meertalige leerlingen tijdig op.

# data[].attributes.subject
Artikel uit Klasse: zo spoor je een taalontwikkelingsstoornis bij meertalige leerlingen tijdig op.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
'Kapotte potlood waar doen?' 'Ikke ni kom morgen.' Hoor je dit soort zinnen bij je meertalige leerlingen? Misschien maken ze die fouten ook in hun moedertaal en hebben ze een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Onderzoeker Heleen Leysen (Thomas More) legt uit hoe je een TOS tijdig opspoort met een vragenlijst en wat je als leraar kan doen in je klas.
Waarom ontdekken leraren en ouders een taalontwikkelingsstoornis bij meertalige kinderen vaak te laat?
Heleen Leysen: "Taal ontwikkelt zich bij de meeste meertaligen iets anders. Die kinderen leren meerdere talen tegelijkertijd. Daardoor krijgen ze per taal minder input, en verwerven ze woordenschat of grammatica soms trager."

"Een voorbeeld? Kinderen die nauwelijks Nederlands hoorden, maken soms transferfouten. Ze zetten de structuur van hun moedertaal om naar het Nederlands. In Romaanse talen zit het persoonlijk voornaamwoord vervat in het werkwoord. Een Spaanstalig kind dat net Nederlands leert, vergeet wel eens om een 'ik' voor een werkwoord te zetten. Dat is normaal. Als leraar moet je niet meteen aan de alarmbel trekken. Die leerling komt er wel, als hij wat meer tijd krijgt."

"Kinderen die wel een TOS hebben, blijven die fouten maken, zelfs na jaren les in het Nederlands. Dat signaal pikken leraren af en toe te laat op. Ze denken te lang dat het kind niet genoeg met het Nederlands in contact komt. Zo'n leerling heeft logopedie nodig, maar wordt niet of te laat doorverwezen en bouwt steeds meer achterstand op."

"Belangrijk: meertaligheid is geen extra risicofactor voor TOS. Het komt even vaak voor bij eentalige kinderen. Bovendien duikt een TOS nooit alleen op in de tweede taal, je moet ook taalproblemen vinden in de moedertaal. Daarom detecteren leraren het probleem bij kinderen die Nederlands spreken als moedertaal veel makkelijker."

Leraren hebben een belangrijke signaalfunctie. Dankzij hun alertheid krijgen kinderen op tijd logopedie.
Heleen Leysen
Onderzoeker (Thomas More)

Herken je een TOS vooral aan kromme zinnen en een beperkte woordenschat?
Heleen Leysen: "TOS is een grillig en divers fenomeen. Het kind kan foute zinnen maken, maar ook geen initiatief nemen om te spreken. Of het begrijpt moeilijk complexe instructies: 'Kom binnen, hang je jas aan de kapstok, neem je brooddoos uit de bak en ga aan je bank zitten'. Je pauzeert dan best even tussen elke instructie om te controleren of het kind uitvoert wat je vraagt."

"Soms tast de TOS de uitspraak aan en vereenvoudigen kinderen systematisch klankcombinaties : elke 'str' wordt bijvoorbeeld 'sr': 'sraat' in plaats van 'straat'. Of ze gebruiken erg algemene woorden zoals 'dinges' en 'die'. Bij een kind van 7 dat al een paar jaar les in het Nederlandse les krijgt, is dat zorgwekkend."

"Kinderen met TOS hebben vaak moeite om anderen te verstaan of om zichzelf uit te drukken. Dat is best frustrerend. Doordat ze zich niet makkelijk talig kunnen verdedigen, komen sommigen sneller in een conflict terecht. Anderen isoleren zich, spreken nauwelijks met klasgenoten, bouwen geen vriendschappen uit ."
Hebben veel kinderen een TOS?
Heleen Leysen: "Ongeveer 7 procent van alle kinderen lijdt eraan. Het is een aangeboren aandoening, die meer jongens dan meisjes treft. Vaak is het genetisch. Je groeit er dus niet uit. Volwassenen met TOS blijven moeite hebben met taal, maar grijpen naar strategieën. Krijgen ze complexe opdrachten, dan vragen ze om de instructie te herhalen of in stukjes te kappen."

"Een TOS staat los van intelligentie en de cognitieve vaardigheden van een kind. Gehoorproblemen zijn ook geen verklaring voor een TOS. Onderzoek, vooral bij eentaligen, toont dat een TOS wel samen kan voorkomen met een andere ontwikkelingsstoornis, zoals dyslexie, dyscalculie, ADHD of ASS."
Je ontwikkelde een vragenlijst om TOS op te sporen. Kan elke leraar die inzetten?
Heleen Leysen: "Ja. De oudervragenlijst is een laagdrempelige digitale tool - beschikbaar in 11 verschillende talen - die leraren helpt om meertalige kinderen tussen 4 en 10 jaar met een TOS te herkennen. Als (zorg)leraar kan je ouders daarbij perfect begeleiden. Zoek wel eerst uit of een kind al een rijk en kwalitatief taalaanbod kreeg. 2 jaar is een minimum voor je de vragenlijst voorschotelt."

"Achterhalen of de taalproblemen zich ook in de moedertaal voordoen, is cruciaal: daarom vullen ouders in wanneer hun kind zijn eerste woordje of zin sprak (mijlpalen), bevraagt de tool zijn huidige niveau in de moedertaal en onderzoekt hij gedragspatronen en interesses: hoe zit het met aandacht en leesvaardigheid, welke emoties ervaart het kind?"

"Alle vragen ingevuld? Dan lees je meteen de resultaten, een conclusie en advies. Taalstimulering als een leerling te weinig taalaanbod kreeg. Leraren en ouders kunnen het kind extra prikkelen met korte gesprekken, boeken of filmpjes in het Nederlands. Legt de vragenlijst ook problemen in de moedertaal bloot, dan heeft het kind vermoedelijk een taalontwikkelingsstoornis. Verwijs die ouders door naar een logopedist, voor een diagnostisch onderzoek en een behandelplan."

"Leraren hebben een belangrijke signaalfunctie. Zij zien de kinderen dagelijks, kennen de ouders. Zij kunnen rust brengen: logopedisten helpen hen als hun kind een taalontwikkelingsstoornis heeft. Hoe vroeger ze die detecteren, hoe beter het kind zich later uit de slag zal trekken. Daarom is die eerste screening heel waardevol."

Een taalontwikkelingsstoornis verdwijnt nooit, maar je kan compenserende strategieën aanleren met een logopedist
Heleen Leysen
Onderzoeker (Thomas More)

Welke tips helpen leraren in hun klas? Hoe begeleiden ze leerlingen met een TOS tijdens de les?
Heleen Leysen: "Je kan je taalaanbod aanpassen, maar vereenvoudig niet te veel en maak zeker zelf geen kromme zinnen. Geef het kind genoeg kansen om iets te zeggen, zonder het daartoe te verplichten. Zorg voor een positief leerklimaat, zodat je leerling minder spreekangst heeft. En raad ouders aan om genoeg met hun kind te praten."

"Blijf in contact met de logopedist. In het behandelplan stopt die duidelijke doelen, liefst in samenwerking met het kind, de school en de ouders. Schoolse woordenschat uitbreiden of meer noden leren uitdrukken, zoals zeggen wanneer je naar het toilet moet. Zeker bij kinderen met een zware achterstand is zelfredzaamheid prioritair. Maar het kan ook technischer, zoals werkwoordsvormen extra oefenen. Pas als ouders en leraren mee op dezelfde nagel kloppen, verbetert de taalvaardigheid van het kind."

"Als leraar kan je de progressie van de leerling doorgeven aan de logopedist in een heen- en-weerschriftje of mail. Respecteer daarbij elkaars vak: jij bent geen logopedist, maar het is net zomin de bedoeling dat de logopedist met je leerling het huiswerk voor taal maakt."
Heleen Leysen is logopedist en onderzoeker bij de expertisecel Taal en Leren aan Thomas More. Samen met haar collega Charlotte Mostaert ontwikkelde ze de vragenlijst ALDeQ-NL om meertalige kinderen op taalontwikkelingsstoornis te screenen in hun moedertaal.
Ook met de posters van Kentalis kan je de signalen voor een taalontwikkelingsstoornis herkennen.
(Tip: eerst downloaden en opslaan, dan pas afdrukken)

Femke Van De Pontseele

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo spoor je een taalontwikkelingsstoornis bij meertalige leerlingen tijdig op

# data[].attributes.attachment_link.description
'Kapotte potlood waar doen?' 'Ikke ni kom morgen.' Hoor je dit soort zinnen bij je meertalige leerlingen? Misschien maken ze die fouten ook in hun moedertaal en hebben ze een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Onderzoeker Heleen Leysen (Thomas More) legt uit hoe je een TOS tijdig opspoort met een vragenlijst en wat je als leraar kan doen in je klas.

# data[].attributes.headline
He hajo: app die communiceren met behulp van picto’s makkelijk maakt. He hajo is speciaal ontwikkeld voor mensen met een verstandelijke of communicatiebeperking die hun bedoelingen overbrengen met picto’s.

# data[].attributes.subject
He hajo: app die communiceren met behulp van picto’s makkelijk maakt. He hajo is speciaal ontwikkeld voor mensen met een verstandelijke of communicatiebeperking die hun bedoelingen overbrengen met picto’s.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Picto's laten zien wat je wilt. Ze vertellen wat je wilt zeggen. Dankzij de mogelijkheid om de picto's als een zin af te spelen, kun je je stem laten horen. En zo leer je ook nog eens snel nieuwe woorden. Het is zelfs mogelijk om je eigen picto's te maken.

# data[].attributes.attachment_link.title
He hajo | He Hajo, een app om te communiceren.

# data[].attributes.attachment_link.description
Picto's laten zien wat je wilt. Ze vertellen wat je wilt zeggen. Dankzij de mogelijkheid om de picto's als een zin af te spelen, kun je je stem laten horen. En zo leer je ook nog eens snel nieuwe woorden. Het is zelfs mogelijk om je eigen picto's te maken.

# data[].attributes.headline
Filmpje over TOS en sociaal-emotionele ontwikkeling

# data[].attributes.subject
Filmpje over TOS en sociaal-emotionele ontwikkeling

# data[].attributes.attachment_link.title
TOS en sociaal-emotionele ontwikkeling | ouder

# data[].attributes.headline
Op de website van IBBY Europe is een regelmatig Vernieuwde selectie van boeken te vinden in talen die in Europa gesproken worden. Het gaat dus niet alleen om de Europese talen, maar ook enkele talen die door nieuwkomers worden gesproken, zoals Arabisch, Farsi en Dari. De Europese secties kunnen elk jaar vijf nieuwe boeken toevoegen die van hoge literaire en artistieke kwaliteit zijn.

# data[].attributes.subject
Op de website van IBBY Europe is een regelmatig Vernieuwde selectie van boeken te vinden in talen die in Europa gesproken worden. Het gaat dus niet alleen om de Europese talen, maar ook enkele talen die door nieuwkomers worden gesproken, zoals Arabisch, Farsi en Dari. De Europese secties kunnen elk jaar vijf nieuwe boeken toevoegen die van hoge literaire en artistieke kwaliteit zijn.

# data[].attributes.headline
Taalanalyse Turks: klinische taalobservatie voor kinderen diethuis Turks en op school Nederlands spreken.

# data[].attributes.subject
Taalanalyse Turks: klinische taalobservatie voor kinderen diethuis Turks en op school Nederlands spreken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De taalontwikkeling van tweetalige kinderen vertoont immers enkele specifieke kenmerken. Sommige van deze kenmerken (zoals het laat spreken, een beperkte woordenschat of moeilijkheden bij het uitspreken van sommige klanken) zijn vergelijkbaar met kenmerken van de taalontwikkeling van eentalige kinderen met taal- en spraakstoornissen.

Een taalonderzoek in de thuistaal geeft een duidelijk antwoord op de volgende twee vragen:

1) Is het taalprobleem van het kind te wijten aan een gebrek aan kennis van de Nederlandse taal?

2) Of is er sprake van een taalontwikkelingsstoornis die zich manifesteert in beide talen?

Beperkt de logopedist zich tot het in kaart brengen van alleen de Nederlandse taalbeheersing, dan kunnen twee soorten meetfouten optreden: onderdiagnose en overdiagnose.

Bij onderdiagnose ziet de logopedist de aanwezige taalontwikkelingsstoornis over het hoofd en legt de oorzaak bij een gebrek aan kennis van de Nederlandse taal.

Bij overdiagnose is er sprake van een taalachterstand in het Nederlands, maar diagnosticeert de logopedist dit als een taalontwikkelingsstoornis.

Een analyse van de thuistaal voorkomt deze meetfouten en is daarnaast onmisbaar voor een juiste diagnose en een aangepaste behandeling.

# data[].attributes.attachment_link.description
De taalontwikkeling van tweetalige kinderen vertoont immers enkele specifieke kenmerken. Sommige van deze kenmerken (zoals het laat spreken, een beperkte woordenschat of moeilijkheden bij het uitspreken van sommige klanken) zijn vergelijkbaar met kenmerken van de taalontwikkeling van eentalige kinderen met taal- en spraakstoornissen.

# data[].attributes.headline
Bouwstenen voor effectieve taaltrajecten. Praktijkgids voor taalondersteuning in  het kleuter-, lager en secundair onderwijs. April 2021. 

# data[].attributes.subject
Bouwstenen voor effectieve taaltrajecten. Praktijkgids voor taalondersteuning in  het kleuter-, lager en secundair onderwijs. April 2021. 

# data[].attributes.headline
Info rond boek 'Spraaktaal: gids voor jongeren met TOS'.

# data[].attributes.subject
Info rond boek 'Spraaktaal: gids voor jongeren met TOS'.

# data[].attributes.attachment_link.description
Spraaktaal is het eerste boek ter wereld voor jongeren met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Het boek is onmisbaar voor betrokkenen zelf en voor iedereen die persoonlijk of professioneel betrokken is bij jongeren met een taalstoornis.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen met TOS hebben vaak moeite met het op tijd ophalen van woorden uit het geheugen, ook wel woordvindingsmoeilijkheden genoemd. De woorden zijn niet zo stevig opgeslagen in het mentale lexicon en daardoor minder goed toegankelijk.

# data[].attributes.headline
Info rond "Doe mee met Schildpad en Aap".

# data[].attributes.subject
Info rond "Doe mee met Schildpad en Aap".

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat kan ik me daarbij voorstellen? Het verhalenoefenboek is gericht op vier verschillende vaardigheden: - Structuur van een verhaal - Oriëntatie van persoon - Oriëntatie van plaats - Oriëntatie van tijd Deze punten zorgen er samen voor dat ee

# data[].attributes.attachment_link.description
TOS oftewel een Taal Ontwikkelings Stoornis in de klas. Een op de vijftien kinderen heeft dit! Daarom vind ik het belangrijk dat er meer aandacht komt voor deze problematiek. Eerder schreef ik een artikel over de hulpwaaier die goed te gebruiken is voor informatie over TOS.

# data[].attributes.headline
Checklist signalen bij meertalige leerlingen (Prodia). 

# data[].attributes.subject
Checklist signalen bij meertalige leerlingen (Prodia). 

# data[].attributes.headline
Zelf flashcards maken. ! Engelstalige website.

# data[].attributes.subject
Zelf flashcards maken. ! Engelstalige website.

# data[].attributes.attachment_link.description
Free Resources to Teach Your Child to Read

# data[].attributes.headline
White Ravens Database: initiatief van de Duitse Internationale JugendBibliothek. Tweejaarlijks publiceren zij een lijst met interessante kinder- en jeugdboeken uit zo’n vijftig verschillende landen, die gekozen werden door jeugdliteratuurspecialisten verbonden aan de IJB. De databank maakt deze aanbevelingen online raadpleegbaar en  doorzoekbaar op taal.

# data[].attributes.subject
White Ravens Database: initiatief van de Duitse Internationale JugendBibliothek. Tweejaarlijks publiceren zij een lijst met interessante kinder- en jeugdboeken uit zo’n vijftig verschillende landen, die gekozen werden door jeugdliteratuurspecialisten verbonden aan de IJB. De databank maakt deze aanbevelingen online raadpleegbaar en  doorzoekbaar op taal.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A Selection of International Children's and Youth Literature
The annually published catalogue "The White Ravens" is the most important continued publication of the International Youth Library. It is published each autumn to be presented at the Frankfurt Book Fair. All compiled titles are introduced at the Book Fair in Bologna the following year.

From the big number of reviewer's copies and donations which are received by publishing houses, institutions, organizations and friends of the library, the language specialists (Lektoren) select 200 new releases from more than 50 countries in over 30 languages.

# data[].attributes.attachment_link.description
A Selection of International Children's and Youth Literature The annually published catalogue "The White Ravens" is the most important continued publication of the International Youth Library. It is published each autumn to be presented at the Frankfurt Book Fair. All compiled titles are introduced at the Book Fair in Bologna the following year.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lectoreninitiatief Professionalisering Taalonderwijs Nieuwkomers (LPTN)

We noemen ze 'nieuwkomerskinderen'. Maar zijn het niet gewoon kinderen? Kinderen die we net als alle andere leerlingen op onze basisscholen hoogwaardig onderwijs moeten bieden in een doorlopende lijn? Daar ligt een grote verantwoordelijkheid. Hoe ontdek je wat de nieuwkomers nodig hebben? Hoe maak je gebruik van hun onderwijservaring, hun talen, hun achtergrond? Hoe neem je hen op in een groep met leeftijdsgenoten

Deze handreiking biedt een nieuw perspectief op het onderwijs aan nieuwkomers. Inzichten in tweedetaalverwerving en taaldidactiek wijzen de weg naar een meerjarig integratiemodel dat bestaat uit eerste opvangfase, instapfase en doorgroeifase. Daarbij is van meet af aan contact met Nederlandstalige leeftijdgenoten cruciaal: voor de kinderen zelf, de klas en de school. Integratie komt van twee kanten.

NIEUWS

Subsidie van de Nationale Wetenschapsagenda toegekend aan onderzoek van de HU (Jantien Smit), Universiteit Utrecht en IPabo, naar hoe een meertalige aanpak - de inzet van thuistalen - kan bijdragen aan betere leerprestaties en een gevoel van inclusie voor kinderen met een migratieachtergrond. Meer informatie.

Nieuw! Samen met het LBBO (Landelijke Beroepsgroep Begeleiders Onderwijs) organiseert het LPTN de cursus Versterking van het Onderwijs aan Nieuwkomers en Meertalige leerlingen in het basisonderwijs. Deze cursus is bedoeld voor begeleiders in het basisonderwijs (IB-ers, jonge kindspecialisten, taalcoördinatoren, Ambulant Begeleiders etc.). Meer informatie en aanmelding.

Nieuw! Meertaligheid: aandachtspunten bij terugkomst op school. Een handzaam overzicht met suggesties voor de functionele inzet van meertaligheid in Corona-tijd: wat kun je doen om kinderen te ondersteunen in hun meertaligheid bij terugkomst op school en bij afstandsonderwijs. De webpagina is ontwikkeld in samenwerking met LOWAN.

In de laatste uitgave van Tijdschrift Taal (jrg 11, nr 16) staan twee artikelen van leden van het LPTN. Zie bij Achtergrondliteratuur.

SPRONG-Educatief-subsidie toegekend: Landelijk consortium gaat werken aan kwaliteit meertalig onderwijs voor nieuwkomers. Het LPTN is nauw betrokken. Lees meer.

Bekijk de agenda voor de komende presentaties en workshops.

Klik hier voor de meest recente LPTN Nieuwsbrief.

Verschenen: Onderzoeksrapport Ruimte en Richting in Professionalisering voor Onderwijs aan Nieuwkomers.

Download de brochure 'Ruimte voor nieuwe talenten. Keuzes rond nieuwkomers op de basisschool'
2017 Handreiking Nieuwkomers LPTN

Introductiefilm 'Ruimte voor nieuwe talenten'

# data[].attributes.attachment_link.description
We noemen ze 'nieuwkomerskinderen'. Maar zijn het niet gewoon kinderen? Kinderen die we net als alle andere leerlingen op onze basisscholen hoogwaardig onderwijs moeten bieden in een doorlopende lijn? Daar ligt een grote verantwoordelijkheid. Hoe ontdek je wat de nieuwkomers nodig hebben? Hoe maak je gebruik van hun onderwijservaring, hun talen, hun achtergrond?

# data[].attributes.headline
Materialendatabank. Spraak en taal kan aangevinkt worden net als de fase van het zorgcontinuüm. 

# data[].attributes.subject
Materialendatabank. Spraak en taal kan aangevinkt worden net als de fase van het zorgcontinuüm. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de onderstaande databank vind je alle materialen om aan de slag te gaan met de protocollen. Vink het soort materiaal, thema, de doelgroep... aan waar je naar op zoek bent. Alle materialen in één materialendatabank
Om een nieuwe zoekactie te starten, druk op 'wis alle filters' onderaan.

Tip: Bekijk onze wegwijsvideo om vlotter te leren zoeken in de materialendatabank.

# data[].attributes.attachment_link.description
Alle materialen in één materialendatabankIn de onderstaande databank vind je alle materialen om aan de slag te gaan met de protocollen. Vink het soort materiaal, thema, de doelgroep... aan waar je naar op zoek bent. Om een nieuwe zoekactie te starten, druk op 'wis alle filters' onderaan.

# data[].attributes.headline
TOS-ervaringsdeskundige Folkert Bil laat aan de hand van dit fragment zien hoe TOS-probleem bij hem in elkaar steekt.

# data[].attributes.subject
TOS-ervaringsdeskundige Folkert Bil laat aan de hand van dit fragment zien hoe TOS-probleem bij hem in elkaar steekt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1 Woordenschatonderwijs 1 Inleiding: Aanleiding om op de Mauritsschool woordenschatonderwijs speerpunt van verbetering te maken: -we hebben te maken met tegenvallende resultaten bij dit vakgebied -kijkend naar onze leerlingpopulatie is het geven van goed woordenschatonderwijs belangrijk We passen het principe toe van de gouden cirkel bij onze werkwijze (Golden Circle, S. Sinek, 2009). Waarom woordenschatonderwijs op de Maurits? Goed woordenschatonderwijs levert bouwstenen voor lezen/luisteren/ontdekken/ participeren in de samenleving. Door het volgen van een doorgaande lijn in school bouwen we aan de fundering, en met alle bouwstenen vormen wij het huis. Waarom opbouwend? beter voor de beklijving. Goed woordenschatonderwijs is goed voor de eenheid binnen het team: het biedt duidelijkheid voor leerlingen en dat moet zichtbaar zijn binnen school. Het levert een bredere woordenschat op dat is de basis voor leren. Behalen wij een sterker eindresultaat bij ons woordenschatonderwijs, dan zullen wij de leerlingen extra bagage meegeven, hun belevingswereld groter maken. Ook maakt het duidelijk wat voor een soort school we willen zijn Bij goed woordenschatonderwijs hoort het toepassen van dezelfde didactiek. Hierdoor wordt het herkenbaar en duidelijk voor de leerlingen en de leerkrachten, zodat er niet geschakeld hoeft te worden. Dat is goed voor de sociaal emotionele ontwikkeling, maar ook voor de cognitieve kennisverwerving, meer begrip bij begrijpend lezen. Hoe geven we woordenschatonderwijs op de Maurits? De volgende afspraken zijn gemaakt: we hanteren de Viertakt van Verhallen (Van den Nulft & Verhallen, 2001); we organiseren klassenbezoeken en collegiale consultatie, met als doel kennis delen over bijv. het gebruik van het 4-taktmodel; we gebruiken hierbij een kijkwijzer, met als aandachtspunt: hoe geef je feedback? Er is een werkgroep woordenschat samengesteld die de afspraken monitort en borgt. Er is een rode draad van groep 1 t/m 8, waarbij we het 4-taktmodel gebruiken. Ook is er sprake van zichtbare kwaliteit in elke groep. Intentioneel wordt een aantal woorden vanuit methoden aangeboden. Dat zijn woorden uit de Taalmethode, maar ook uit andere vakgebieden. In elke groep is sprake van dezelfde didactiek. We maken hiervoor een planning op langere termijn (bijv. gebruik van een woordmuur, woordweb, woordlijsten). In ons woordenschatonderwijs willen we vakoverstijgend bezig zijn. De werkgroep zal dit speerpunt geregeld laten terugkomen op teamvergaderingen. Wat zien we op de Maurits? Elke dag aandacht voor woordenschatonderwijs in de klas. We kiezen voor een grafisch model, een routine en coöperatieve werkvormen in elk half jaar, om onze afspraken te borgen en bij elkaar te zien wat wordt behandeld. Goed woordenschatonderwijs vraagt een goede voorbereiding van de leerkrachten. Alle leerkrachten hebben kennis van de 4-taktdidactiek. Wat is zichtbaar in de klas: Woordenschatschriftje (in gr. 5 en 6). Veel aandacht voor woordlijsten in de klas, Woordenweb, Woordvelden vanuit taalmethode, Begrippen vanuit Vreedzame School, voldoende aanbod aan woorden bij taal, uit het programma van de Vreedzame school en begrijpend lezen (Nieuwsbegrip). Ouders wordt gevraagd te helpen bij het huiswerk (Nieuwsbegrip). Veel woorden worden behandeld en uitgelegd. Zie verder ook het schema van keuzes die gemaakt zijn per groep bij het aanbieden van routines, grafische modellen en coöperatieve werkvormen. 1

2 2 Doelen: welke doelen hebben we gesteld op de Mauritsschool. De resultaten bij de toetsen Woordenschat van Cito moeten verbeteren. Bij de toets Taal voor peuters/kleuters worden de beginsituatie en de streefdoelen eerst goed bepaald i.o.m. de leerkrachten van deze groepen. Onze streefdoelen bij de woordenschattoets: -de gemiddelde vaardigheidsscores liggen in alle groepen minimaal op het niveau van het landelijk gemiddelde. Onze streefdoelen bij de toets Taal voor peuters/kleuters zijn bij woordenschat in gr. 1 moeilijk in te schatten (vanwege onbekende beginsituatie). We zullen bij de groepen 1 en 2 onze streefdoelen nog moeten bepalen. Te denken valt aan: -de gemiddelde vaardigheidsscores liggen in beide groepen minimaal op het niveau van het landelijk gemiddelde. 3 Aanbod woordenschat Er is gekozen voor een integrale aanpak van ons woordenschatonderwijs. leerlijn woordenschat Er is geen leerlijn vastgesteld voor het aanbod woordenschat. Woordenschatonderwijs is vakoverstijgend. Er wordt door de leerkracht per groep vastgesteld uit welke vakgebieden de aan te bieden woorden worden gekozen. Woorden sluiten aan bij de belevingswereld en het niveau van de leerlingen. didactiek 4-takt Er worden intentioneel door de leerkracht woorden volgens het 4-taktmodel aangeboden, maar ook worden woorden daar waar nodig kort uitgelegd ter bevordering van het tekstbegrip. Het 4-taktmodel: Voorbewerken/oriëntatie Semantiseren Consolideren (c) Controleren (C) Zie de bijlage hieronder voor uitleg van dit model (Van den Nulft & Verhallen, 2001). Wat betekent dat? Wij hebben gekozen om in de groepen een aantal coöperatieve werkvormen, grafische modellen en routines te gebruiken. Zie schema 1. Deze komen uit het boek Op Woordenjacht (J.Duerings e.a.2011). We werken met een placemat in elke groep. Deze heeft als doel: de doorgaande lijn zichtbaar maken, het monitoren van ons woordenschatonderwijs door collega s onderling (leren van elkaar) en het streven dat collega s zich meerdere grafische modellen, werkvormen en routines gaan eigen maken (ook een stukje borging). Zie de bijlage Placemat. 2

3 Schema 1: keuzes voor routines, grafische modellen en coöperatieve werkvormen. 4 Monitoring: hoe volgen wij de leerlingen Hoe borgen we met het team de kwaliteit (schoolniveau)? Hierbij is de rol van de werkgroep belangrijk. Zij nemen initiatieven bij het gesprek over de ontwikkeling van ons woordenschatonderwijs en bij de leerlingen. Zij leggen klassenbezoeken af, stimuleren collegiale consultatie. De werkgroep wordt gemonitord door het MT, waarbij de schoolleider (organisatieniveau) lid is van de werkgroep woordenschat. Overleg binnen het MT wordt structureel gevoerd om de juiste beleidskeuzes te kunnen maken. We volgen onze leerlingen met de methode onafhankelijke CITO-toets en met de Taal-/ Spellingtoetsen uit de taalmethode (leerlingniveau). 5 Bijlagen: 1: Placemat woordenschat 2. Basis boek op woordenjacht (zie schema hierboven ieder teamlid werkt een routine, grafisch model en coöperatieve werkvorm uit; twee per schooljaar); in ieders bezit. 3. Kijkwijzer woordenschat Mauritsschool. 4. Toelichting Viertakt van Verhallen De bijlagen zijn allemaal te vinden op de schoolserver, afgezien van het boek Op woordenjacht (in bezit van elke leerkracht). Voor beter begrip van de toe te passen didactiek, wordt deze hieronder toegelicht. 3

4 Bijlage 1: placemat OB en BB 4

5 Bijlage 4: De Viertakt van Verhallen De Viertakt werkt volgens 4 stappen: Voorbewerken, semantiseren, consolideren en controleren. Hieronder staat de Viertakt verder uitgewerkt. Voorbewerken Tijdens het voorbewerken richt je de aandacht vooral op de beginsituatie. Alle voorkennis wordt geactiveerd en de leerkracht zorgt ervoor dat de leerlingen betrokken raken bij het onderwerp. De leerkracht zorgt ervoor dat de leerlingen verbindingen leggen binnen hun woordenschatnetwerk, zodat het nieuwe woord kan worden aangeleerd. Het woord lunch bijvoorbeeld, hebben de leerlingen misschien al wel eens gehoord, maar ze weten nog niet precies wat het is. De leerkracht kan dit woord introduceren door simpelweg een tafel te dekken in de klas. Hoe verrassender en onverwachter het begin van de les, hoe meer kinderen gemotiveerd zijn om te leren. Als leerkracht kun je bijvoorbeeld de volgende vragen stellen: -Waar denk je aan bij het woord lunch? -Wie heeft er wel eens gehoord van het woord lunch? -Waar heeft het woord lunch mee te maken? -Is een lunch hetzelfde als een diner? Voorbewerking aan de hand van een praatplaat is ook een goede manier. De leerlingen hebben hierbij gelijk een context met allerlei woorden die bij de context/thema horen. De fase van het voorbewerken hoeft niet lang te duren. Je moet alleen wel zorgen dat je een duidelijke context ontwerpt. Semantiseren De leerkracht legt het woord helder uit. Dit gebeurt altijd vanuit de context waarin het woord aan de orde is. De kinderen maken op deze manier kennis met de betekenis van het woord. Dit is echter nog niet voldoende. Het is van belang om de woorden altijd in groepen of clusters aan te bieden, zodat de leerlingen meer kennis krijgen van het woord en woorden die betrekking hebben op dat woord. Hij het aanleren van het woord telefoonboek moeten de leerlingen niet alleen leren wat het is, maar ook wat er in staat en hoe je het moet gebruiken. Hierbij kun je gebruik maken van uitleggen, uitbeelden, uitbreiden oftewel De drie uitjes. Juist het uitbreiden is zo van belang, aangezien er dan woorden aan worden toegevoegd. Je krijgt hierdoor woordrelaties en clusters. Door de woorden met deze Drie uitjes te behandelen, semantiseer je als leerkracht de woorden structureel en helder uit. Bij het uitbeelden maak je het woord, of de handeling waarnaar het woord verwijst, concreet. Bij het woord hurken doe je bijvoorbeeld voor wat de handeling is. Bij woorden die moeilijker concreet uit te beelden zijn, dient er toch een manier gevonden te worden waarop het kan worden uitgebeeld. Misschien met een foto van het voorwerp? Bij het uitleggen moet de leerkracht het woord helder en duidelijk uitleggen om zo de betekenis over te dragen op de leerlingen. Bij het uitbreiden komt hetgeen van het hierboven genoemde telefoonboek aan bod. Bij de uitleg vertel je wat een telefoonboek precies is. Bij het uitbreiden vertel je wat er in staat en hoe je het gebruikt. Je breidt het woord ook uit met woorden die een relatie hebben met het desbetreffende woord. Telefoonboek telefoonnummer sms enz. Consolideren Consolideren komt na het semantiseren en heeft als taak de leerlingen het woord ook daadwerkelijk te laten onthouden. Tijdens het consolideren worden de nieuwe 5

6 woorden ingeoefend en krijgen een plekje in het geheugen en woordennetwerk. Deze fase is dus cruciaal bij woordenschatuitbreiding! Daarom is het jammer er vaak niet goed aan deze fase wordt gewerkt. De leerlingen moeten goed oefenen met de nieuwe woorden. Enkele oefeningen op het gebied van consolideren zijn uitgewerkt en toegevoegd op de volgende bladzijde. Controleren Om te weten of de kinderen de woorden ook werkelijk onthouden hebben, moet de leerkracht later het ingeoefende woord terugvragen. Controleren is nagaan of de woorden en de behandelde betekenissen verworven zijn. Dit kan bijvoorbeeld bij het behandelen van de woordmuur of de thematafel. Het selecteren van de woorden Selectieregel 1: Kies alleen woorden die kinderen nog niet kennen en wel moeten leren. Het is van belang dat de leerlingen door het werken in de hoek hun woordenschat uitbreiden. Als leerkracht moet je de aandacht alleen richten op de woorden waarmee de leerlingen hun woordenschat ook daadwerkelijk uitbreiden met zinvolle woorden. Selectieregel 2: Let op de criteria: 'frequentie', 'nut' en 'pregnante context'. Kies voor frequente woorden. Veel gebruikte woorden staan boven aan het lijstje! Het is niet voor de hand liggend om zelden gebruikte woorden te kiezen. Kies voor de meest nuttige woorden. Als leerkracht moet je als het ware de woorden kiezen die de leerlingen in de klas nodig hebben om de leerstof en de lesinhoud te kunnen begrijpen: dat is het nut in termen van onderwijs! Als je uitgaat van een methode, bijvoorbeeld Veilig leren lezen is het ook goed mogelijk om de leerlijn woordenschat van deze methode te volgen. In dit geval hoef je de woorden zelf niet te selecteren, want dat hebben zij al gedaan. Dit wil niet zeggen dat je daarmee gelijk aan het werk kan. Als leerkracht moet je namelijk goed bekijken of de woorden wel geschikt zijn voor de kinderen in jouw eigen klas. Je kunt op grond van de context besluiten om een woord aan te leren. Soms komen woorden in een bepaalde activiteit of les opvallend mooi en duidelijk naar voren. Selectieregel 3: Kies woorden niet los, maar met de gedachte aan netwerkopbouw. Als je een woord selecteert, isoleer het dan niet. Bij woordselectie gaat het niet alleen om losse woorden, maar ook om de woorden in de context van het woord. Je blok moet meteen al breder gericht zijn op de inbedding van het woord in het netwerk. Het gaat om de woordclusters: zo moeten woorden uiteindelijk in de woordenschat worden opgeslagen, en zo kunnen ze ook bij elkaar worden teruggevonden. Bronnen Op Woordenjacht, J. Duerings e.a., Didaktisch model van de Viertakt, Van den Nulft & Verhallen, Principe van de Golden Circle, S. Sinek,

# data[].attributes.attachment_link.title
Woordenschatonderwijs - PDF Gratis download

# data[].attributes.attachment_link.description
1 Woordenschatonderwijs 1 Inleiding: Aanleiding om op de Mauritsschool woordenschatonderwijs speerpunt van verbetering te maken: -we hebben te maken met tegenvallende resultaten bij dit vakgebied -kijkend naar onze leerlingpopulatie is het geven van goed woordenschatonderwijs belangrijk We passen het principe toe van de gouden cirkel bij onze werkwijze (Golden Circle, S.

# data[].attributes.headline
Over TOS... door VZW Totaal (Kasterlinden)

# data[].attributes.subject
Over TOS... door VZW Totaal (Kasterlinden)

# data[].attributes.headline
Artikel: een onderbouwde aanpak voor taaldiagnostiek bij meertalige kinderen. 

# data[].attributes.subject
Artikel: een onderbouwde aanpak voor taaldiagnostiek bij meertalige kinderen. 

# data[].attributes.headline
Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar.

# data[].attributes.subject
Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Behandeling voor TOS. Leuk én effectief.

Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar.
Gemaakt door en voor logopedisten.
Help jij testen?

Bouke Bouwt een Waanzinnige Wereld is een educatief spel gericht op kinderen van 7 tot 10 met een taalontwikkelingsstoornis (TOS).

In het spel kruipen kinderen in de huid van Bouke de superheld, die samen met een aantal hulpvaardige aliens probeert de aarde schoon te maken door UFO's te bouwen die werken op zinnenenergie. Bouke maakt zinnenenergie door zinnen te bouwen met gekleurde machines, waarbij elke machine een woordsoort representeert. De kleuren van de machines komen overeen met de kleuren van de LEGO®-blokjes uit de MetaTaalmethode.

Bouke wordt in het spel bijgestaan door een superheldentrainer, de logopedist/taalspecialist. De superheldentrainer kan voor elke Bouke de woordsoorten en het oefenniveau aanpassen, zo speelt elke Bouke op zijn eigen niveau! Hoe meer zinnen Bouke bouwt, hoe groter en mooier de schoonmaakmachines worden en hoe schoner de aarde wordt. Zo blijft elke Bouke gemotiveerd om zinnen te blijven bouwen en te blijven oefenen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Bouke Bouwt is een effectief spel voor de behandeling van TOS bij kinderen tussen 7 en 10 jaar. Gemaakt door en voor logopedisten. Help jij testen? Bouke Bouwt een Waanzinnige Wereld is een educatief spel gericht op kinderen van 7 tot 10 met een taalontwikkelingsstoornis (TOS).

# data[].attributes.headline
Lijst met meertalige boeken (en waar je ze kan kopen). 

# data[].attributes.subject
Lijst met meertalige boeken (en waar je ze kan kopen). 

# data[].attributes.headline
Steunpunt diversiteit en leren: materialen, websites, onderzoek en projecten, publicaties. 

# data[].attributes.subject
Steunpunt diversiteit en leren: materialen, websites, onderzoek en projecten, publicaties. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat en waarom dit thema?

In het dagelijks leven gebruiken wij allen verscheidene talen of taalvariëteiten. Meer dan we soms beseffen gebruiken we die zelfs door elkaar. Ook schoolgaande kinderen en jongeren beschikken over een 'meertalig' repertoire. Die taalvariatie beperkt zich niet tot leerlingen die tweetalig worden opgevoed of thuis andere talen spreken dan het Nederlands. Het kan ook gaan om dialect, streektaal, tussentaal, straattaal, jongerentaal, sms-taal, 'digi-taal'... Die verschillende talen en taalregisters zijn situatiegebonden. Maar ze zijn ook op school te horen.

Kinderen en jongeren moeten het Algemeen Nederlands beheersen om in de samenleving hun weg te vinden. Het onderwijs speelt daar een vooraanstaande rol in. Kennis van de Nederlandse schooltaal is een van de sleutels tot onderwijssucces. Een groeiende groep kinderen leert de schooltaal Nederlands echter pas op school en komt niet altijd tot een voldoende beheersing ervan. In het gangbare 'taalbadmodel' geldt het dat leerlingen met een andere moedertaal in de klas en op school alleen het Nederlands mogen gebruiken om het succesvol te verwerven. Het gevolg hiervan is dat leerkrachten de eigen talen (en taalvariëteiten) van de leerlingen als een handicap zien voor het schoolse leren, of als een stoorzender voor het goed klashouden. Al te vaak wordt het spreken van andere talen dan het Nederlands ontmoedigd; soms zelfs verboden of bestraft.

Het Steunpunt Diversiteit & Leren ijvert voor een positieve benadering van meertaligheid in het onderwijs. Meertaligheid is geen probleem maar een gegeven. De thuistalen of andere taalvariëteiten van de leerlingen zijn een extra didactisch hulpmiddel voor het leren in de klas. Een gerichte inzet ervan kan de leeromgeving krachtiger maken. Bijvoorbeeld om extra uitleg te geven, de betekenis van Nederlandse woorden te verklaren of om ervoor te zorgen dat leerlingen zich meer op hun gemak voelen. Dat helpt in de eerste plaats leerlingen om het Nederlands beter onder de knie te krijgen én om nieuwe vak- en leerinhouden te veroveren. Zo een aanpak hoeft niet te betekenen dat leraren alle in de klas aanwezige talen moeten beheersen. Samenwerking tussen leerlingen, tutoring, zelfstandige taakuitvoering, ICT en e-learning, inzet van open leermaterialen... bieden flexibele mogelijkheden om verschillende talen en taalregisters aan te spreken. Een veeltalige aanpak in de klas kan niet gerealiseerd worden zonder een 'open' talenbeleid op schoolniveau.

# data[].attributes.attachment_link.description
In het dagelijks leven gebruiken wij allen verscheidene talen of taalvariëteiten. Meer dan we soms beseffen gebruiken we die zelfs door elkaar. Ook schoolgaande kinderen en jongeren beschikken over een 'meertalig' repertoire. Die taalvariatie beperkt zich niet tot leerlingen die tweetalig worden opgevoed of thuis andere talen spreken dan het Nederlands.

# data[].attributes.headline
Taalcanon: alles wat je altijd al had willen weten over taal. 

# data[].attributes.subject
Taalcanon: alles wat je altijd al had willen weten over taal. 

# data[].attributes.attachment_link.description
Alle vragenOp welke vragen wordt in de Taalcanon antwoord gegeven?

# data[].attributes.headline
Gesprekstool Engage: * Maakt de hulpvraag van ouders voor hun jonge kind (2-8 jaar) met TOS visueel en concreet* Evalueert doelen voor communicatieve redzaamheid van het kind, samen met ouders

# data[].attributes.subject
Gesprekstool Engage: * Maakt de hulpvraag van ouders voor hun jonge kind (2-8 jaar) met TOS visueel en concreet* Evalueert doelen voor communicatieve redzaamheid van het kind, samen met ouders

# data[].attributes.attachment_link.description
Maakt de hulpvraag van ouders voor hun jonge kind (2-8 jaar) met TOS visueel en concreet

# data[].attributes.headline
Woordenschatideeën uit de Klas van juf Linda. 

# data[].attributes.subject
Woordenschatideeën uit de Klas van juf Linda. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Woordenschat Archieven - Klas van juf Linda

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze blogs vind je alles over woordenschat in groep 3 en 4. Bijvoorbeeld hoe werk je aan de woordenschat en welke boeken kun je goed gebruiken?

# data[].attributes.attachment_link.title
Dysfasie in de klas / bijles: kenmerken en hulpmiddelen

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen met dysfasie kunnen zich moeilijk verbaal uitdrukken en krijgen niet altijd mee wat in klas gezegd wordt. Hoe ga je daar als leerkracht mee om?

# data[].attributes.headline
Filmpje: hebben meertalige kinderen een taalachterstand? 

# data[].attributes.subject
Filmpje: hebben meertalige kinderen een taalachterstand? 

# data[].attributes.attachment_link.title
Hebben tweetalige kinderen een taalachterstand?

# data[].attributes.headline
Maak, print, deel en vertaal symboolmaterialen online. Maak gemakkelijk en snel gesymboliseerde leermiddelen en communicatiehulpmiddelen in uw webbrowser met de meer dan 18.000 Widgit Symbolen en meer dan honderd templates. Beschikbaar in meer dan 60 talen! 

# data[].attributes.subject
Maak, print, deel en vertaal symboolmaterialen online. Maak gemakkelijk en snel gesymboliseerde leermiddelen en communicatiehulpmiddelen in uw webbrowser met de meer dan 18.000 Widgit Symbolen en meer dan honderd templates. Beschikbaar in meer dan 60 talen! 

# data[].attributes.attachment_link.title
Widgit Online | Create Visual Supports Online | Widgit

# data[].attributes.attachment_link.description
Create visual, communication and learning supports in your web browser using over 20,000 Widgit Symbols and 100’s of easy-to-use templates

# data[].attributes.headline
Veel schoolklassen zijn gekleurd. Met de boeken van O Mundo, een kleine wereldbibliotheek belichten we die kleur. En klassen die niet gekleurd zijn? Die krijgen kleur door deze boeken.

# data[].attributes.subject
Veel schoolklassen zijn gekleurd. Met de boeken van O Mundo, een kleine wereldbibliotheek belichten we die kleur. En klassen die niet gekleurd zijn? Die krijgen kleur door deze boeken.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Style Hatch - http://stylehatch.co | stylehatch / Jonathan Moore - http://jonathanmoore.com | @newezra

# data[].attributes.attachment_link.description
een kleine Wereldbibliotheek Deze website wordt niet meer onderhouden. Alle informatie over O Mundo, de boekenpakketten en de ondersteunende materialen vind je terug op…

# data[].attributes.headline
Website voor ouders en professionals om de taalontwikkeling en het welbevinden van hun kind vanaf het begin te stimuleren. 

# data[].attributes.subject
Website voor ouders en professionals om de taalontwikkeling en het welbevinden van hun kind vanaf het begin te stimuleren. 

# data[].attributes.headline
De Com-Pas is een pasje of een app waarop kort staat wat TOS is en hoe anderen een jongere met TOS kunnen helpen in de communicatie.

# data[].attributes.subject
De Com-Pas is een pasje of een app waarop kort staat wat TOS is en hoe anderen een jongere met TOS kunnen helpen in de communicatie.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Com-Pas is een pasje of een app waarop kort staat wat TOS is en hoe anderen een jongere met TOS kunnen helpen in de communicatie. Jongeren kunnen de Com-Pas gebruiken in moeilijke of onbekende s…

# data[].attributes.body
Zelf een woordwolk maken

# data[].attributes.attachment_link.title
Gratis online woordenwolk (woord cloud) generator en tag cloud generator

# data[].attributes.attachment_link.description
Woordwolk.nl is een gratis online woordenwolk (woord cloud) en tag cloud generator, vergelijkbaar met Wordle. Plak teksten of upload documenten en kies vorm, kleuren en lettertype om je eigen word cloud te maken. Woordwolk.nl kan ook klikbare woordwolken genereren (image map). Bewaar en deel het res…

# data[].attributes.headline
Algemene info (vanuit auteur boek "Elk woord telt" )

# data[].attributes.subject
Algemene info (vanuit auteur boek "Elk woord telt" )

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het boek 'Elk Woord Telt - Omgaan met een Taalontwikkelingsstoornis/TOS' is sinds februari 2017 verkrijgbaar via o.a. bol.com. De derde, herziene druk verscheen medio december 2019.

De samenvattingen per hoofdstuk vind je op deze website, op de pagina 'Boekdelen'.

Van harte hoop ik dat je met plezier en interesse het boek zult lezen, herkenning vindt, en de tips kunt gebruiken in de praktijk.

Annemiek Deij
Laatste update van deze website: 16-08-2021

TOS: Feiten

In mijn boek geef ik informatie over TOS. Per hoofdstuk beschrijf ik een levenfase en de rol die een taalontwikkelingsstoornis kan spelen in die periode van een mensenleven.

TOS: Ervaringen

Voor mijn boek interviewde ik diverse mensen met TOS, evenals een aantal ouders van kinderen die ernstige spraak-taalproblemen hebben.

TOS: Tips

Per hoofdstuk, per levensfase en per onderwerp vind je in mijn boek praktische tips, gericht op het omgaan met TOS. De tips zijn voor de lezers met TOS, maar ook voor de mensen uit hun omgeving: gezinsleden, peuterspeelzaalleiding, leerkrachten, sportcoaches enzovoort.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het boek 'Elk Woord Telt - Omgaan met een Taalontwikkelingsstoornis/TOS' is sinds februari 2017 verkrijgbaar via o.a. bol.com. De derde, herziene druk verscheen medio december 2019. De samenvattingen per hoofdstuk vind je op deze website, op de pagina 'Boekdelen'.

# data[].attributes.headline
BukiBoek staat voor leesplezier in iedere taal. Naast het lezen van kinderboeken in het Nederlands vinden wij het ook belangrijk dat kinderen nieuwe talen leren en/of in contact blijven met hun cultuur. Vind meertalige en tweetalige kinderboeken bij BukiBoek!

# data[].attributes.subject
BukiBoek staat voor leesplezier in iedere taal. Naast het lezen van kinderboeken in het Nederlands vinden wij het ook belangrijk dat kinderen nieuwe talen leren en/of in contact blijven met hun cultuur. Vind meertalige en tweetalige kinderboeken bij BukiBoek!

# data[].attributes.attachment_link.description
Vindt bij BukiBoek Meertalige kinderboeken voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Beschikbaar voor elk kind en voor iedere taal!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
BABADADA uses browser cookies to give you the best possible experience. To constantly improve BABADADA, we anonymously track our visitors. To use BABADADA, you must agree to our Privacy Policy.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
विजुअल शब्दकोश

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
визуальный словарь

# data[].attributes.attachment_link.title
visual dictionary,bildwörterbuch,visual learning,视觉字典,विजुअल शब्दकोश,ভিসুয়াল অভিধান,Визуальный словарь,قاموس مصوّر

# data[].attributes.attachment_link.description
BABADADA uses browser cookies to give you the best possible experience. To constantly improve BABADADA, we anonymously track our visitors. To use BABADADA, you must agree to our Privacy Policy.

# data[].attributes.headline
Doelgroep: TOS kinderen 10-12 jaar die de school verlaten en zich moeten voorbereiden op een vervolgschool.

# data[].attributes.subject
Doelgroep: TOS kinderen 10-12 jaar die de school verlaten en zich moeten voorbereiden op een vervolgschool.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Auteur: Mariëlle Koenders, Terwindtschool Nijmegen (Koninklijke Kentalis).
Methode: training
Doelgroep: TOS kinderen 10-12 jaar die de school verlaten en zich moeten voorbereiden op een vervolgschool.
Individueel/groepsgewijs: groepsgewijs
Begeleiden met: Leerkracht, vak (spel)therapeut

Doelstelling

Het doel van de training is het vergroten van het zelfvertrouwen en de weerbaarheid van het kind. Het kind leert steviger in zijn schoenen te staan door te kunnen en willen handelen in sociale situaties.

Inhoud

In de training worden 4 thema's behandeld:

Jezelf presenteren: werken aan je houding, bewegen, jezelf voorstellen. Door middel van bewegingsspelletjes, presentatieoefeningen en rollenspellen wordt gewerkt aan de presentatie van het kind. Het kind leert meer controle te krijgen over het lichaam; hoe span en ontspan je je lichaam bijvoorbeeld. Maar werkt ook aan een stevige, zelfverzekerde houding. Een oefening hierbij is bijvoorbeeld 'Sterk staan als een boom'. De kinderen bewegen en dansen op muziek. Als de muziek stopt, moeten ze rustig, maar stevig staan.

Opkomen voor jezelf: herkennen van ja/nee gevoel, uiten van ja/nee gevoel. Een manier om dit te oefenen is om verschillende geuren, afbeeldingen, geluiden, smaken voor te leggen aan de leerlingen. Zij geven middels het kleuren van een cirkel aan of dit een ja (groen) of nee (rood) gevoel oproept.

Een ander aspect van dit thema is het oefenen van mening geven en het uiten van gevoelens van jezelf en anderen. Dit kan een gevolg zijn op bovenstaande oefening. De leerling moet dan onderbouwen waarom dit een ja/nee gevoel geeft. De leerlingen bespreken met elkaar de overeenkomsten en verschillen met elkaar. De leerlingen leren dat iedereen zo een andere mening heeft en dan dat oké is.

In dit thema wordt ook geoefend met de bewustwording & acceptatie van de TOS. De poster JOS heeft TOS wordt besproken met elkaar en samen wordt gekeken naar de film 'Mijn ding is taal zeg maar niet echt'.

Omgaan met conflicten: hoe zien 'boos' en 'irritatie' er bij jezelf en anderen uit. Laat bijvoorbeeld een aantal kinderen 'boos' spelen en vraag andere kinderen dit gedrag/deze emotie te beschrijven. Wat zien ze? Zien alle kinderen er hetzelfde uit? Een andere manier om emoties te leren is het tekenen of schilderen met het thema 'hier word ik boos van'.

Vervolgens wordt geoefend met het ervaren van de verschillende gradaties van emoties. Dit kan aan de hand van de 'Vollehoofdenthermometer' (Kraijenhof, 2010).

Samen spelen en werken: In het laatste thema wordt geoefend met contact maken en leren samenwerken. De kinderen leren doormiddel van spel om op een gepaste wijze contact te maken met een ander. Daarnaast is aandacht voor de kracht van het samenwerken. Ook hierbij heb je taal nodig. Doormiddel van spel worden de kinderen gestimuleerd om samen na te denken, te overleggen en handelingen uit te voeren.

Een voorbeeldje

Een presentatieoefening in thema 1 is bijvoorbeeld het spelen van een journalist. De leerlingen worden opgedeeld in paren. Ze stellen elkaar vragen over school, gevoelens, familie. Ze moeten dit onthouden/opschrijven en na 10 min vertellen aan de klas.

Een bewegingsspelletje bij thema 3 is bijvoorbeeld: leg 3 hoepels neer in een ruimte. In de eerste hoepel speelt een kind 'een beetje boos', in de tweede hoepel wordt 'boos' gespeeld en in de derde hoepel 'heel boos/woedend'. Deze oefening kan gekoppeld worden aan de thermometer.

Als derde aspect in thema 3 wordt nagedacht over strategieën om rustig te worden en te blijven (dit noemen we coping strategieën). Tijdens het spelen van spelletjes wordt stil gestaan bij de ervaringen in het lichaam. Hoe voelt je lichaam als je verliest of wint? Waar zit je dan op de thermometer? Dan wordt geoefend met het even stoppen als je je niet prettig voelt en stil gestaan bij het probleem. Het kind moet dan 3 plannetjes bedenken en 1 plan uitvoeren. Hoe voel je je daarna? Is het vervelende gevoel weg?

In thema 4 wordt geoefend met contact maken en samenwerken. Het contact maken kan geoefend worden met het 'Ogen spel'. De leerlingen krijgen een vel papier en potlood. Ze gaan alle leerlingen 'ontmoeten' en de kleur van hun ogen opschrijven. Hoe maak je contact? Samenwerken kan geoefend worden met een kleispel. De leerlingen worden opgesplitst in tweetallen. Samen ga je een fantasiedier van twee kleuren maken. Ter voorbereiding worden er klassikaal vragen bedacht/opgeschreven, die je zou kunnen stellen wanneer je gaat samenwerken.

Werkvormen

Sociale interactie, bewegingsspelletjes, presentatieoefeningen, rollenspel, posterbespreking, filmpjes op internet, tekenopdrachten

# data[].attributes.attachment_link.description
Auteur: Mariëlle Koenders, Terwindtschool Nijmegen (Koninklijke Kentalis). Methode: training Doelgroep: TOS kinderen 10-12 jaar die de school verlaten en zich moeten voorbereiden op een vervolgschool. Individueel/groepsgewijs: groepsgewijs Begeleiden met: Leerkracht, vak (spel)therapeut Het doel van de training is het vergroten van het zelfvertrouwen en de weerbaarheid van het kind.

# data[].attributes.headline
Website van het boek "Op woordenjacht". 

# data[].attributes.subject
Website van het boek "Op woordenjacht". 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het boek "Op Woordenjacht" laat zien hoe je kansen kunt grijpen en kansen kunt creëren voor alle kinderen in alle groepen. Dit kan in de taalles, in kringgesprekken, tijdens de geschiedenisles, eigenlijk de hele schooldag door.

Op woordenjacht is een krachtig bronnenboek

Het boek is tot stand gekomen vanuit een samenwerking tussen Fontys en het Expertisecentrum Nederlands.
De auteurs hebben hun uitgebreide theoretische en praktische kennis over wat werkt in woordenschatonderwijs samengevoegd. De opvattingen van de onderwijsspecialisten Spencer Kagan en Robert Marzano zijn in het boek duidelijk te herkennen. Het resultaat is een groot aantal praktische en inspirerende praktijkvoorbeelden, kort en krachtig uitgewerkt. Het boek is zo opgezet dat je in elk hoofdstuk gemakkelijk in en uit kunt stappen. Daarnaast is er aandacht voor de theoretische achtergronden van woordenschatonderwijs en is het boek te gebruiken als handleiding voor de implementatie op schoolniveau.
Op Woordenjacht is daarmee een bronnenboek dat wil inspireren en een impuls wil geven aan goed woordenschatonderwijs. Het boek geeft informatie over het werken met woordenschatroutines, grafische modellen en coöperatieve werkvormen.

Neem een kijkje

Klik hier voor een impressie van het boek.
Er zijn doorkijkjes op het gebied van het werken met woordenschatroutines, grafische modellen en coöperatieve werkvormen.

Actuele ontwikkelingen

De auteurs van het boek hechten grote waarde aan praktische relevantie en actualiteit.Wil je meer, dan kun je gebruik maken van de pagina
Om deze reden is deze website opgezet, omdat veel praktijkmateriaal niet in het boek opgenomen kon worden en ICT-toepassingen onderhevig zijn aan veranderingen.
Downloads en de pagina Links.
Ben je geïnteresseerd in de brochure? Klik dan hier.

Tot slot

We hopen dat dit boek met bijbehorend gedachtegoed je inspireert om (nog) meer uit jouw woordenschatonderwijs te halen. We wensen je daartoe veel succes!
Heb je tips of specifieke vragen, laat het ons weten! Email: j.duerings@fontys.nl

Boek bestellen

Wil je het boek graag zelf in handen hebben? Klik dan hier voor het bestellen van het boek.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kansen grijpen en creëren bij..... Het boek "Op Woordenjacht" laat zien hoe je kansen kunt grijpen en kansen kunt creëren voor alle kinderen in alle groepen. Dit kan in de taalles, in kringgesprekken, tijdens de geschiedenisles, eigenlijk de hele schooldag door. Op woordenjacht is een krachtig bronnenboek Het boek is tot stand gekomen vanuit een...

# data[].attributes.headline
LEERLINGEN MET EEN SPRAAK-TAALONTWIKKELINGSSTOORNIS (STOS) (vanuit Katholiek Onderwijs Vlaanderen) 

# data[].attributes.subject
LEERLINGEN MET EEN SPRAAK-TAALONTWIKKELINGSSTOORNIS (STOS) (vanuit Katholiek Onderwijs Vlaanderen) 

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij een aantal leerlingen kent de taalontwikkeling een vertraagd of afwijkend verloop. Wanneer spreken we over een vertraagde spraak-taalontwikkeling? Wat is een spraak-taalontwikkelingsstoornis (STOS) of ontwikkelingsdysfasie (OD)? Hoe spelen we daar binnen onderwijs zo goed mogelijk op in?

# data[].attributes.headline
Hier kan je tweetalige boeken bestellen voor verschillende leeftijden.

# data[].attributes.subject
Hier kan je tweetalige boeken bestellen voor verschillende leeftijden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dual-language resources for bilingual children and parents and for the multi-lingual classroom. Bilingual books for children | Mantra Lingua UK

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De culturele achtergrond van thuis heeft invloed op het verloop van de taalontwikkeling van het kind, in welke taal dan ook. Of er binnen het gezin veel of juist weinig gesproken wordt maakt uit voor het aanleren van de taal. Voorwaarde voor het ontwikkelen van een goede moedertaal is dat het jonge kind veel goede en gevarieerde taal in zijn directe omgeving krijgt aangeboden. Dus goed gevormde zinnen en woorden die duidelijk worden uitgesproken.

Wanneer de ontwikkeling in de eerste taal, de moedertaal, niet goed verloopt zal het leren van een tweede taal moeilijker gaan. Het kind kent de woorden, zinnen en taalregels nog onvoldoende in de moedertaal en kan deze daarom in de tweede taal niet goed toepassen.

# data[].attributes.attachment_link.description
De culturele achtergrond van thuis heeft invloed op het verloop van de taalontwikkeling van het kind, in welke taal dan ook. Of er binnen het gezin veel of juist weinig gesproken wordt maakt uit voor het aanleren van de taal.

# data[].attributes.headline
Website van het boek "Met Woorden in de Weer".

# data[].attributes.subject
Website van het boek "Met Woorden in de Weer".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is Met Woorden in de WeerMet Woorden in de Weer is een bekende woordenschataanpak die op veel scholen wordt ingezet om het woordenschatonderwijs te verbeteren. De aanpak beoogt een brede en diepe woordkennis van leerlingen met een Nederlandse woordenschatachterstand. Om dit te bereiken richt de aanpak zich op verbetering van de leerkrachtvaardigheden. Dat houdt in dat de leerkracht hiermee:
- nieuwe woorden helder en gestructureerd kan overdragen
- zorgt voor betekenisvolle interactie in de klas
- gericht werkt aan het vergroten van taalvaardigheid (spreken, luisteren, schrijven, lezen) en heel belangrijk:
- succeservaringen creëert, zodat de leerlingen zich competent voelen.

Met Woorden in de Weer is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeld door Dirkje van den Nulft en Marianne Verhallen. Sinds 2001 passen honderden leerkrachten in het land de aanpak met succes toe. Klik hier voor de brochure Met Woorden in de Weer

De basis van Met Woorden in de Weer
Een woord staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een heel netwerk: Een appel is eten, is lekker, maar is ook fruit, heeft een schilletje, is gezond, moet je goed kauwen enzovoort. Al deze betekenisaspecten verzamelen kinderen bij het woordlabel appel. En zo bouwen ze een pakketje kennis op - ofwel een concept - bijvoorbeeld: fruit. Deze woorden en betekenissen zijn niet als losse eenheden in het geheugen opgeslagen, maar in een hechte netwerkstructuur. Het woord appel hoort bij fruit, en hapje hoort bij eten. Het woord slokje hoort bij drinken, zoals honger een betekenisrelatie heeft met dorst. Om kinderen te helpen een goed gestructureerd netwerk van woordkennis op te bouwen, worden de woorden in logisch verband aangeboden, waarbij niet alleen de woordbetekenissen, maar ook de onderlinge betekenisrelaties duidelijk worden belicht. Als het goed gaat bouwen kinderen zo een goed gestructureerd woordenschatnetwerk op als fundament voor verder leren.

De praktijk van Met Woorden in de Weer
Bij Met Woorden in de Weer gaat het niet om aparte woordenschatlesjes, maar om korte, krachtige woordleermomenten, ingepast in de dagelijkse gang van zaken en interactie in de klas. De leerkracht staat centraal: hij of zij kiest de woorden, de volgorde, de clustering en de manier waarop ze worden ingeoefend. Hierbij wordt het didactisch model van de viertakt (Verhallen & Verhallen, 1994) als basis gebruikt. Dit geeft je als leerkracht houvast. De viertakt bestaat uit vier stappen:
1. voorbewerken
2. semantiseren
3. consolideren
4. controleren

Leren werken met Met Woorden in de Weer
Om de aanpak Met Woorden in De Weer met succes in te zetten is scholing nodig van het volledige schoolteam. Het gehele traject bestaat uit een 2-daagse basistraining Met Woorden in de Weer, gevolgd door een implementatietraject van een jaar. Gedurende de implementatie maken de leerkrachten zich de aanpak steeds meer eigen door deze dagelijks te integreren in de les. Daarbij krijgen zij hulp en ondersteuning van de woordenschatcoördinator, een collega die hier speciaal voor wordt opgeleid. Tussentijds kunnen nog twee vervolgstudiedagen worden ingepland, en het traject kan worden afgesloten met een assessment.
Lees meer over de trainingen van Met Woorden in de Weer

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat is Met Woorden in de WeerMet Woorden in de Weer is een bekende woordenschataanpak die op veel scholen wordt ingezet om het woordenschatonderwijs te verbeteren. De aanpak beoogt een brede en diepe woordkennis van leerlingen met een Nederlandse woordenschatachterstand. Om dit te bereiken richt de aanpak zich op verbetering van de leerkrachtvaardigheden.

# data[].attributes.headline
Informatie over STOS: website van Bernadette Sanders (orthopedagoog en auteur)

# data[].attributes.subject
Informatie over STOS: website van Bernadette Sanders (orthopedagoog en auteur)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een taalontwikkelingsstoornis op het gebied van de communicatieve redzaamheid

Hulpwaaier TOS- Jet IsarinElk woord telt - Annemieke Deij Volgens internationale literatuur heeft 5- 10 procent van de kinderen TOS. TOS is hiermee een ontwikkelingsstoornis die vaker voorkomt dan autisme of ADHD.

De definitie is als volgt:
Een (spraak)taalontwikkelingsstoornis is een stoornis in de ontwikkeling van de spraak en/of taal. Dit kan primair en secundair zijn. Primair betekent dat de taalstoornis op zichzelf staat en niet te verklaren is vanuit sensorische, cognitieve, neurologische of emotionele problemen. Er mag geen sprake zijn van een beneden gemiddelde intelligentie, een gehoorstoornis, een afwijking aan (een deel van) de spraakorganen, duidelijk aanwijsbare neurologische afwijkingen, een contactstoornis en een heel ongunstig taalaanbodsituaties. In het buitenland wordt de term Specific Language Impairment (SLI) vaak gebruikt.

Bij een taalontwikkelingsstoornis wordt taal in de hersenen minder goed verwerkt. Net als Dyslexie is TOS een onzichtbare handicap die kinderen enorm kan belemmeren in hun ontwikkeling. Deze kinderen hebben moeite met het juist toepassen en onthouden van klanken. Zo kunnen zich ook vaak ernstige leesproblemen bij deze kinderen ontwikkelen.
Bij een TOS is er overwegend sprake van problemen in de taalexpressie.

Alle kinderen met Tos hebben erg veel moeite met het verwerven van de grammatica van de taal. Zo heeft ene kind moeite met de uitspraak van klanken en de meerlettergrepige woorden (het klanksysteem). Een ander kind heeft mogelijk moeite met taalbegrip en de opbouw van de woordenschat. Ook kan het zijn dat er problemen zijn met de pragmatiek, de taalgebruiksregels, hoe mensen onderling communiceren

Een ernstige taalontwikkelingsstoornis kan kinderen enorm belemmeren in hun ontwikkeling op sociaal- emotioneel gebied en op school.
TOS kan al op erg jonge leeftijd ontdekt worden. Het kan zijn dat de spraak-taalontwikkeling erg moeizaam op gang komt, dat ze weigeren te spreken, wanneer kinderen moeilijk te verstaan zijn en woorden niet goed kunnen formuleren. Wanneer kinderen achter lopen in de spraaktaalontwikkeling is een goede begeleiding van groot belang.

Welke signalen zijn bij jonge kinderen erg belangrijk:
- Het kind kent weinig woorden, de actieve woordenschat blijkt laag
- Het kind heeft moeite om op een woord te komen, er lijkt sprake te zijn van woordvindingsproblemen
- Vertelt veelal hetzelfde en gebruikt dan dezelfde woorden.
- Het kind is slecht verstaanbaar, blijft brabbelen of u kunt niet verstaan wat hij of zij bedoelt zonder dat er motorische beperkingen zijn.
- Het kind maakt veel fouten bij het maken van zinnen
- Het kind maakt erg korte zinnen.
- Het kind begrijpt niet altijd wat er verteld wordt
- Als er een vraag wordt gesteld kan het kind dichtklappen of zeggen "weet ik niet"
- Het kind kan driftig worden als het niet begrepen wordt

Bij oudere kinderen:
- Het kind heeft moeite met logisch vertellen
- Spreekt nog altijd in korte onvolledige zinnen
- Geeft andere antwoorden op je vragen dan verwacht
- Mondelinge opdrachten worden niet goed vastgehouden. Problemen met het werkgeheugen en de executieve functies.
- Er is gebrek aan innerlijke spraak, wat gevolgen kan hebben voor het gedrag
- Abstracte taal en complexe opdrachten worden vaak niet begrepen
- Problemen met de fonologische verwerking (auditieve analyse en synthese)
- Moeite met snel benoemen (rapid naming)
- grafeem-foneemkoppeling
- Moeite met hardop lezen en leestoetsen
- Moeite met begrijpend lezen
- Praten opvallend weinig en zijn stil
- Praten met veel denkpauzes en hebben extra tijd nodig voor het formuleren van een antwoord.
- Er is sprake van stopwoorden en herhalingen.
- Kunnen een belevenis of verhaal buiten het hier-en-nu onvoldoende in taal aan de luisteraar kunnen overbrengen.

De laatste jaren is er steeds meer onderzoek naar de relatie dyslexie en TOS.
Dyslectische kinderen hebben vaak een achterstand in fonologische en grammaticale vaardigheden, ook bij kinderen met een verhoogd risico op dyslexie (vóór aanvang leesonderwijs!).
Er is dus een duidelijke overeenkomst tussen kinderen met dyslexie (risico) en kinderen met een aangeboren taalstoornis (SLI).
Zelfs bij dyslectische volwassenen vind je vaak subtiele moeilijkheden bij verwerking gesproken taal.
(Wijnen, 2010)

Grootste risico op leesproblemen zien wij bij kinderen met een taalstoornis in combinatie met een fonologische stoornis
- 30 tot 50 % van de kinderen met een taalstoornissen krijgt leesproblemen

Wat zijn de gevolgen van een TOS?

Het heeft gevolgen voor de sociale ontwikkeling, de communicatie en deelname aan de maatschappij.
Deze kinderen hebben vaak moeite met het verwoorden van hun emoties, wensen en bedoelingen. Weten niet hoe ze om hulp moeten vragen of om extra uitleg. Simpel telefoneren of zelfs in een mail verwoorden wat je vraag is , is dan al een probleem.
Juist toepassen van voegwoorden en bijwoorden, maar ook het toepassen van leestekens.

Het heeft gevolgen voor leren
Kennis overdracht gebeurt door gespreven en gesproken (complexe en vaak abstracte) taal. Wanneer de taalvaardigheid onvoldoende is dan leidt dit tot grote problemen. Er is vaak sprake van een vertraagde informatie verwerking.

Het gedrag
Er is veelal sprake van een morbiditeit mbt andere leer-en gedragsstoornissen.
Ongeveer 40% van de kinderen met TOS heeft gedragsproblemen. Vaak is dit gedrag dat voortvloeit uit gevoelens van onmacht en niet begrepen worden. We zien dan gedrag ontstaan als depressiviteit, faalangst, woedebuien, agressie, en teruggetrokken gedrag.

Wilt u meer weten of TOS en de gevolgen in de klas? Wilt u handvatten om in de klas deze kinderen optimaal te begeleiden?
Tijdens de cursussen en workshops van Smartonderwijs bespreken we verschillende caseloads en worden er handvatten geboden voor in de klas. Er zal aandacht zijn voor de hulpvragen die kinderne met deze problematiek hebben . Tevens zal er aandacht worden besteed aan hoe wij binnen passendonderwijs deze kinderen zo kunnen begeleiden, dat ook zij succeservaringen ondervinden en de basisschool en het VO met succes kunnen afronden.

Literatuur m.b.t. TOS
Het volle hoofden boek- Linde Kraijenhoff
Werkboeken Spraak-taal kids - Jet Isarin

5 op een rij - Hanneke Buurman, Betsy Gerritsen, Anna Hinkema
Ik ben niet perfect, nou en - Riet Grauwels, Caroline Houmes
TOS en ik - Dienne Kamphuis, Laurien Hermsen
Taaltherapie voor kinderen met taalontwikkelingsstoornissen- Leen van den Dungen

Taalontwikkelingsstoornissen in de klas , praktische handelingsadviezen en tips - Bernadette Sanders
​Handboek taalontwikkelingsstoornissen- Ellen Gerrits, Mieke Beers en Gerda Bruinsma

# data[].attributes.attachment_link.description
Een taalontwikkelingsstoornis op het gebied van de communicatieve redzaamheid Hulpwaaier TOS- Jet IsarinElk woord telt - Annemieke Deij Volgens internationale literatuur heeft 5- 10 procent van de kinderen TOS. TOS is hiermee een ontwikkelingsstoornis die vaker voorkomt dan autisme of ADHD. De definitie is als volgt: Een (spraak)taalontwikkelingsstoornis is een stoornis in de ontwikkeling van de spraak en/of taal.

# data[].attributes.headline
Tweetalige kinderboeken en ander meertalig materiaal

# data[].attributes.subject
Tweetalige kinderboeken en ander meertalig materiaal

# data[].attributes.headline
Artikel: antwoorden op vragen over omgaan met meertaligheid in het onderwijs. Taalunie.

# data[].attributes.subject
Artikel: antwoorden op vragen over omgaan met meertaligheid in het onderwijs. Taalunie.

# data[].attributes.headline
Info rond woordenschat door Simea (samenwerking tussen Auris, Kentalis, VierTaal en Vitus Zuid).

# data[].attributes.subject
Info rond woordenschat door Simea (samenwerking tussen Auris, Kentalis, VierTaal en Vitus Zuid).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je doof of slechthorend bent of als je een taalontwikkelingsstoornis hebt, is het niet zo gemakkelijk om nieuwe woorden te leren. Met Viertakt gebeurt dat in vier stappen. Daardoor onthoud je de...

# data[].attributes.attachment_link.description
Een goede woordenschat helpt een kind om goed technisch en begrijpend te leren lezen. Daarom is het vergroten van de woordenschat belangrijk. Kinderen met TOS hebben hier moeite mee. Zij worden geholpen door het bieden van een omgeving waar veel taal in voorkomt. Bijvoorbeeld door voorlezen.

# data[].attributes.headline
De Verhalenweverij is een organisatie die leesplezier bevordert. Bijzondere aandacht gaat hierbij naar mensen in kwetsbare leefsituaties, anderstalige nieuwkomers en mensen met een migratie-achtergrond. We vertellen verhalen met boeken of kamishibai, lezen samen of gaan creatief met verhalen aan de slag. Onze activiteiten hebben voornamelijk plaats in asielcentra of in samenwerking met de bibliotheek.

# data[].attributes.subject
De Verhalenweverij is een organisatie die leesplezier bevordert. Bijzondere aandacht gaat hierbij naar mensen in kwetsbare leefsituaties, anderstalige nieuwkomers en mensen met een migratie-achtergrond. We vertellen verhalen met boeken of kamishibai, lezen samen of gaan creatief met verhalen aan de slag. Onze activiteiten hebben voornamelijk plaats in asielcentra of in samenwerking met de bibliotheek.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Verhalenweverij vzw organiseert activiteiten lezen en schrijven in het kader van leesbevordering bij kansengroepen.

# data[].attributes.headline
Multilingual Parenting: Meertalig ouderschap: ideeën, advies en diensten over het opvoeden van kinderen in twee of meer talen. Voor ouders, kinderoppassers, leerkrachten of andere professionals die met kinderen in een meertalige context werken. ! Informatie in ENGELS.

# data[].attributes.subject
Multilingual Parenting: Meertalig ouderschap: ideeën, advies en diensten over het opvoeden van kinderen in twee of meer talen. Voor ouders, kinderoppassers, leerkrachten of andere professionals die met kinderen in een meertalige context werken. ! Informatie in ENGELS.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Are you expecting a bilingual baby?

Does your little one not want to speak your language? Do you have three or more languages in your growing family and wondering how to juggle them all? Are you the only speaker of a language you would like to pass on to your children? I can support you with these challenges and many more during Individual Family Language Coaching sessions. Please get in touch to arrange a free exploration session to find out how we can work together.

# data[].attributes.attachment_link.title
Multilingual parenting - families with bilingual children

# data[].attributes.attachment_link.description
Are you expecting a bilingual baby? Does your little one not want to speak your language? Do you have three or more languages in your growing family and wondering how to juggle them all? Are you the only speaker of a language you would like to pass on to your children?

# data[].attributes.headline
Consolideren van de woordenschat (oefenen en herhalen om te verankeren): info + spelletjestips.

# data[].attributes.subject
Consolideren van de woordenschat (oefenen en herhalen om te verankeren): info + spelletjestips.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Voorbewerken

Bij de voorbewerking gaat het erom leerlingen te motiveren voor het aan te leren woord, creer betrokkenheid en aandacht, verzin een pakkende start.

2. semantiseren

Je gaat uitbreiden, uitleggen, uitbeelden en uitspreken.

Snel semantiseren

Dit is het verduidelijken van de betekenis van het woord. Je kunt dit doen door te labelen, snel een woord toevoegen aan een voorwerp of plaatje. "Kijk dit is een bal" maar je kunt nieuwe woorden ook uitgebreider semantiseren met de drie uit-tjes. Bij kleuters doe je dit vaak tussendoor.

Uitgebreid semantiseren

Dit doe je bij de woorden die echt nieuw of belangrijk zijn voor een tekst, begrip van een thema of boek.
Je wilt een nieuw label met bijbehorend concept bieden aan de leerling en je wilt het woord plaatsen in het juiste netwerk van de kinderen.

Dit doe je door uitbeelden, uitleggen en uitbreiden tijdens jouw " 2 minutes of fame".
Jij bent 2 minuten alleen aan het woord, zo ontstaat er geen kans dat kinderen concepten of labels gaan noemen die niet ter zake doende zijn.
Kinderen met een zwakker taalgevoel kunnen hierdoor niet het verkeerde concept opslaan.
De vierde ui van uitspreken, die voegen wij in het cluster 2 onderwijs altijd toe. De juiste uitspraak van een woord, zeker met moeilijke klankclusters is erg belangrijk.

Om woorden en hun betekenis visueel te maken wordt gebruik gemaakt van grafische modellen:

3. Consolideren

In deze fase ga je oefenen en heel veel herhalen. Dit doe je met spelletjes, drama, liedjes en versjes. Maar ook met puzzels, omschrijvingen en kritisch luisteren of kijken naar een woord. Omdat dit heel vaak door de dag heen moet gebeuren zijn hiervoor veel spelvormen erg belangrijk.

Hert is bewezen dat een leerling een woord minimaal 7 keer moet horen, bij taalzwakke kinderen kun je dit met gemak verviervoudigen!

Het woord moet in een netwerk komen en al die netwerken worden langzaam maar zeker met elkaar verbonden.

Voor dit consolideren zijn spelvormen erg belangrijk. Al die momenten tussendoor, dat je even tijd over hebt, bij leswisselingen in de hogere groepen of veranderingen van activiteit in de onderbouw zijn ideaal om snel even te consoolideren vanaf de woordmuur.

4. controleren

Ook dit kan door middel van spelvormen, dat heeft mijn voorkeur in de onderbouw.
Maar je kunt natuurlijk ook door middel van methodische testen of toetsen controleren.

Zie je bij het controleren dat een woord er niet helemaal is blijven hangen, ga dan terug naar de fase van consolideren of semantiseren, bekijk per keer wat nodig is.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij de voorbewerking gaat het erom leerlingen te motiveren voor het aan te leren woord, creer betrokkenheid en aandacht, verzin een pakkende start. Je gaat uitbreiden, uitleggen, uitbeelden en uitspreken. Snel semantiseren Dit is het verduidelijken van de betekenis van het woord. Je kunt dit doen door te labelen, snel een woord toevoegen aan een voorwerp of plaatje.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is TOS?

Een taalontwikkelingsstoornis is een erfelijke neurobiologische ontwikkelingsstoornis. De precieze oorzaak is nog onbekend. Kinderen met TOS hebben moeite met taal. Verder lijkt er niets met ze aan de hand te zijn. Daarom is TOS een onzichtbare handicap. Intelligentie, gehoor en algemene ontwikkeling van het kind zijn normaal. Wel heeft het kind problemen bij het spreken en/of het begrijpen van taal, lezen en schrijven. Wanneer er al taalproblemen in de familie voorkomen, is de kans op TOS groter.

Hoe vaak komt het voor?

Naar schattig heeft 7% van de kinderen in de leeftijd van 5 jaar te maken met een taalontwikkelingsstoornis. Dat komt neer op twee kinderen per schoolklas. Het precieze aantal is nog niet onderzocht. Bij jongens komt TOS vaker voor dan bij meisjes.

Hoe herken je TOS?

Een taalontwikkelingsstoornis bij een kind kun je herkennen aan verschillende signalen:

* het kind spreekt in korte, onlogische zinnen
* het kind is slecht verstaanbaar
* het kind is stil en praat weinig
* het kind kan zich slecht concentreren
* het kind begrijpt anderen vaak niet
* het kind lijkt soms niet te luisteren

Niet ieder kind met TOS heeft last van al deze problemen. Soms wisselen de symptomen per levensfase. Omdat de signalen niet altijd herkend worden, denkt men vaak dat een kind met TOS gewoon niet zo slim is.
Bekijk dit filmpje voor het herkennen van signalen Bekijk de feiten en cijfers over TOS
U kunt ook de SNEL-test doen. Deze korte test is bedoeld om inzicht te krijgen in de taalontwikkeling van uw kind.
Doe de SNEL-test
Oorzaken van taalproblemen

Taalproblemen kunnen wijzen op TOS, maar kunnen ook door andere problemen in de ontwikkeling van een kind veroorzaakt worden. Bijvoorbeeld door een spraakontwikkelingsachterstand, een algehele ontwikkelingsachterstand, een informatieverwerkingsprobleem, een auditief verwerkingsprobleem of een gehoorprobleem. Daarom wordt er door een logopedist soms een algeheel ontwikkelingsonderzoek (psychologisch, logopedisch en gehooronderzoek) geadviseerd. Zo kan worden bepaald of sprake is van een TOS of van een ander onderliggend probleem waardoor de taal van het kind niet goed ontwikkelt.

Gevolgen

Een TOS kan veel impact hebben op het leven van een kind. Kinderen met TOS hebben een verhoogd risico op sociale, emotionele en gedragsproblemen. Ook hebben ze een verhoogd risico op lees- en leerproblemen en worden ze vaker gepest. Een kind met TOS kan problemen hebben bij het volgen van de lessen op school of moeite met het onderhouden van vriendschappen. Soms voelt een kind zich niet goed begrepen. Dan kan het kind heel stil worden of juist agressief reageren. De communicatie met ouders en anderen verloopt soms verstoord. Dit kan voor ouders en kind heel moeilijk zijn.

TOS bij (jong) volwassenen

De meeste kinderen blijven hun hele leven last houden van de gevolgen van hun taalstoornis. Ze ondervinden op latere leeftijd problemen bij keuze van een studie of het vinden van een baan. De taal- en hieraan gerelateerde leerproblemen hebben tot gevolg dat een jong volwassene met TOS meestal laagopgeleid is. Miscommunicatie, zwakke mondelinge en schriftelijke taalvaardigheden beperken hun kansen op de arbeidsmarkt en geven jongeren een groter risico om hun baan kwijt te raken.

Zoek een logopedist die kan helpen bij het:

het Hanen-ouderprogramma Meer dan woorden
het Hanen-ouderprogramma Praten doe je met z'n tweeën

Stellen van diagnose

Soms wordt (het vermoeden van) TOS ontdekt op het consultatiebureau als het kind laat is met praten of weinig spreekt. Soms wordt op de peuterspeelzaal, kinderdagverblijf of op school pas ontdekt dat er iets niet klopt, of de ouders ontdekken dit zelf. Om de diagnose TOS te kunnen stellen worden de taalvaardigheid, het gehoor en de non-verbale intelligentie beoordeeld. Dit laatste om uit te sluiten dat de taalproblemen worden veroorzaakt door een gehoorverlies of verminderde intelligentie. De taalvaardigheid wordt in kaart gebracht met verschillende taaltests voor het taalbegrip en de taalproductie (woorden en zinnen). Daarnaast worden de communicatievaardigheden van het kind beoordeeld. Is de diagnose TOS, dan wordt in overleg met de ouders een plan gemaakt om zo gericht mogelijk aan de taalontwikkeling te werken. Vermoed u dat uw kind een taalontwikkelingsstoornis heeft? Ga voor advies naar de huisarts of het consultatiebureau. Zij kunnen u verder doorverwijzen.

Het belang van vroege signalering

Omdat spraak- en taalverwerving op jonge leeftijd plaatsvindt, is het belangrijk problemen daarin zo vroeg mogelijk te signaleren. De taalgevoelige periode (0 tot 6 jaar) kan dan optimaal worden benut. Hoe eerder een TOS wordt ontdekt, hoe groter de kans op verbetering van de klachten.

Wat kan de logopedist betekenen?

Als de diagnose TOS is gesteld, moet worden bepaald welke behandeling het beste bij het kind past. Er bestaan diverse therapievormen, waaronder de indirecte en de directe therapie. Bij de indirecte therapie worden de ouders door de logopedist geïnformeerd en geïnstrueerd hoe zij de taalontwikkeling zo goed mogelijk kunnen stimuleren. De ouders leren hoe ze in allerlei dagelijkse situaties extra aandacht aan de taal van het kind kunnen besteden. Het kind krijgt op deze manier veel mogelijkheden om taal te koppelen aan ervaringen. Bij de directe therapie werkt de logopedist met het kind. Maar samenwerking met de ouders is ook hier uiterst belangrijk.

Ernstige TOS

Een jonger kind met ernstige TOS is soms beter af in een speciale behandelgroep voor peuters waar een multidisciplinair team werkt aan verbetering van de taalontwikkeling. Gaat een kind al naar school en heeft het een ernstige TOS, dan komt het in aanmerking voor plaatsing op of begeleiding vanuit een school voor kinderen met een spraaktaalmoeilijkheden. Een logopedist kan een kind helpen beter met taal om te gaan, zodat het zich toch kan redden in het leven.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie over de taalontwikkeling van een kind ook op www.kindentaal.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat is TOS? Een taalontwikkelingsstoornis is een erfelijke neurobiologische ontwikkelingsstoornis. De precieze oorzaak is nog onbekend. Kinderen met TOS hebben moeite met taal. Verder lijkt er niets met ze aan de hand te zijn. Daarom is TOS een onzichtbare handicap. Intelligentie, gehoor en algemene…

# data[].attributes.headline
BookaBooka is een app met daarin een bibliotheek van meer dan honderd prentenboeken, te lezen en te beluisteren in meer dan 10 verschillende talen. NIET gratis! WEL gratis uit te proberen. 

# data[].attributes.subject
BookaBooka is een app met daarin een bibliotheek van meer dan honderd prentenboeken, te lezen en te beluisteren in meer dan 10 verschillende talen. NIET gratis! WEL gratis uit te proberen. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
BookaBooka is een zeer kindvriendelijke app voor op je telefoon, tablet, of computer.
Kinderen kunnen er op ontdekkingstocht gaan in onze digitale bibliotheek. Er zijn 160+ prentenboeken te lezen en te beluisteren in 20+ talen.

Nieuw:

De BookaBooka kast is een solide kinder entertainment meubel met daarop de BookaBooka app.

Nu leverbaar.
Probeer BookaBooka gratis
Je kunt BookaBooka gratis installeren en uitproberen door op een van onderstaande links te klikken:
Onze ambitie
Met BookaBooka willen we het leesplezier bij kinderen stimuleren en ze ondersteunen in de ontwikkeling van 'voorgelezen worden' naar het zijn van een 'trotse (voor)lezer'. Ook willen we ervoor zorgen dat elk kind de vruchten kan plukken van het privilege om op jonge leeftijd voorgelezen te worden uit een boekenkast van formaat, met boeken en voorleesstemmen in zijn/haar moedertaal.
Speciaal voor kleine kinderen
BookaBooka is ontworpen om gebruikt te worden door kinderen van 2-10 jaar. Het is zeer gemakkelijk te bedienen en bevat bewust géén reclame of gamification (verslavende spelelementen).
Dyslexie
BookaBooka biedt extra ondersteuning aan kinderen die worstelen met (leren) lezen, zoals kinderen met dyslexie. Zo zijn bijvoorbeeld het lettertype, het contrast, de regelafstand en de lettergrootte aan te passen. Ook is het mogelijk om te "karaokelezen", waarbij de door de voorlezer uitgesproken tekst wordt onderstreept.
Meertalige prentenboeken
Onze prentenboeken zijn te lezen in heel veel talen.
Staat 'jouw' taal er nog niet bij? Misschien vind je het leuk om je aan te sluiten bij ons team van vertalers. Help je mee?

Naast een prentenboek bekijken in taal A of B kun je ook een boek in 2 talen tegelijk lezen. Elke combinatie van talen is mogelijk!

BookaBooka is breed inzetbaar BookaBooka doet het overal
Overal waar kinderen een rust / lees momentje kunnen gebruiken vind BookaBooka zijn plek. Thuis, bij de VVE (Vroeg Voorschoolse Educatie), bij de kinderopvang, op de basisschool, bij de logopedie, de bibliotheek en bijvoorbeeld in een wachtruimte.

BookaBooka is beschikbaar voor iOS, Android en Windows en is te gebruiken op telefoons, tablets, computers, chrome books, smartboards, en zelfs sommige e-readers. En nu is BookaBooka ook te koop als als kinder entertainment meubel voor in de publieke ruimte: de BookaBooka kast.

Sofie Meeus, leerkracht OKAN klas België

Bij ons in de Onthaal Klas Anderstalige Nieuwkomers (OKAN) staat taal en al haar facetten op nummer 1. BookaBooka ondersteunt mijn anderstalige leerlingen die het lastig vinden om zelfstandig Nederlandse boeken te lezen en te begrijpen. De kinderen gebruiken de app helemaal zelfstandig en ik merk duidelijk dat ze er leesplezier mee ervaren. Het aanbod boeken spreekt de jongste kinderen aan, maar is zeker ook geschikt voor oudere kinderen (9-12). Ik zie mijn leerlingen met Bookabooka op een ontspannen manier het Nederlands verwerven, en daarom implementeer ik het steevast in mijn zelfstandig werk in de klas.

Agnes van Reenen, Leerkracht basisschool De Rietakker

Bij ons in de klas is BookaBooka een groot succes, de kinderen maken er graag gebruik van. BookaBooka nodigt uit tot het luisteren en bekijken van veel verschillende boeken. Er is veel keuze en ook voor de beginnende lezers is er van alles te vinden. Mijn kinderen uit groep twee vinden het heerlijk om na hun taak nog even weg te dromen met BookaBooka. Natuurlijk stimuleer ik dat van harte, want hoe groter de woordenschat is van de kinderen, des te meer plezier ze zelf in lezen krijgen. Immers, als je niet kunt begrijpen wat je leest, is er niets aan. Het leren van goed Nederlands en het hebben van een uitgebreide woordenschat levert veel op voor de rest van hun leven. Je kunt alle lesstof die je later voorgeschoteld krijgt alsmede de instructie beter begrijpen. Dit komt je hele leerproces ten goede. Bovendien als je goed leert luisteren leer je meer.

# data[].attributes.attachment_link.title
BookaBooka - De prentenboeken app vol (voor)leesplezier! | meer dan 100 digitale prentenboeken!

# data[].attributes.attachment_link.description
BookaBooka is een zeer kindvriendelijke app voor op je telefoon, tablet, of computer. Kinderen kunnen er op ontdekkingstocht gaan in onze digitale bibliotheek. Er zijn 160+ prentenboeken te lezen en te beluisteren in 20+ talen. De BookaBooka kast is een solide kinder entertainment meubel met daarop de BookaBooka app. Nu leverbaar.

# data[].attributes.headline
Een educatieve speelset rond diversiteit voor kleuters en jonge lagere schoolkinderen.

# data[].attributes.subject
Een educatieve speelset rond diversiteit voor kleuters en jonge lagere schoolkinderen.

# data[].attributes.headline
KINDEREN MET TAALONTWIKKELINGSSTOORNISSEN. Waar kan ik terecht als ik me zorgen maak? Wat is een taalontwikkelingsstoornis?

# data[].attributes.subject
KINDEREN MET TAALONTWIKKELINGSSTOORNISSEN. Waar kan ik terecht als ik me zorgen maak? Wat is een taalontwikkelingsstoornis?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1 AALO LING KINDEREN MET TAALONTWIKKELINGSSTOORNISSEN Informatie en tips voor de omgeving Wat is een taalontwikkelingsstoornis? Hoe kan ik helpen bij meertaligheid? Hoe kan ik mijn kind helpen? Waar kan ik terecht als ik me zorgen maak? Wat kan ik doen als leerkracht? Waar vind ik meer informatie? Heeft mijn kind een taalvertraging of -stoornis?

2 Wat vind ik in deze brochure? Inleiding Hoe verloopt de normale taalontwikkeling? Wat is een taalontwikkelingsstoornis? Hoe herken ik een taalontwikkelingsstoornis? Hoe wordt een taalontwikkelingsstoornis behandeld? Welke algemene tips kan ik toepassen? Hoe kan ik helpen als (groot)ouder? Hoe kan ik helpen als leerkracht? Hoe kan ik helpen bij meertaligheid? Waar kan ik extra informatie vinden? Inleiding De taalontwikkeling van elk kind is uniek. Als omgeving kan je ongerust zijn over hoe deze verloopt. Dit zorgt voor veel onbeantwoorde vragen. Deze brochure tracht hierop een antwoord te geven. Daarnaast vind je een lijst met informatiebronnen die je kan raadplegen. Verder willen we jouw aandeel benadrukken in de taalontwikkeling van het kind. Hierbij willen we je ondersteunen in hoe je kan helpen om deze taalontwikkeling te stimuleren en te optimaliseren. Taal Hoe verloopt de normale taalontwikkeling? De normale taalontwikkeling kan onderverdeeld worden in verschillende fasen, afgebakend met een gemiddelde leeftijd. Verder vind je een overzicht van de normale taalontwikkeling. De taalontwikkeling blijft steeds ontwikkelen en is dus nooit volledig afgerond. 2

3 De normale taalontwikkeling 0-6 weken 6 weken - 4 maanden 4-7 maanden 7-12 maanden 8-18 maanden maanden - huilen - luisteren: klanken onderscheiden - imiteren - lachen - ontspannen geluiden - geluiden - beginnend brabbelen - brabbelfase - aangaan gesprekjes - gebruik van gebaar + klank - verschijnen van de eerste woorden - éénwoordzinnen - voornamelijk werkwoorden + zelfstandige naamwoorden 2,6-5 jaar 5-10 jaar - enorme woordenschatgroei - benaderen steeds meer de taal van de volwassenen - vertellen korte verhalen en grappen - vertellen buiten het hier en nu - langere en correctere zinnen - werkwoorden, verkleinwoorden en meervoudsvormen ontstaan - passen werkwoordregels te pas en te onpas toe (bv.: Ik loopte. ) - grote vooruitgang op vlak van grammatica en woordenschat - verwerven schriftelijke taal - vertellen betere verhalen - kunnen zich verplaatsen in standpunt van anderen en bij het onderwerp blijven - figuurlijke taal en spreekwoorden ontstaan, maar niet steeds correct 18 maanden - 2,6 jaar - twee- en meerwoordzinnen - woordenschatexplosie - overgeneralisatie (bv.: bal zeggen tegen alle ronde voorwerpen) - vertellen binnen het hier en nu - zinsdelen kunnen ontbreken - stellen eenvoudige vragen De snelheid van de taalontwikkeling kan verschillen van kind tot kind. Je hoeft niet ongerust te zijn wanneer de taalontwikkeling van het kind niet volledig overeenstemt met deze tabel. 3 4

4 Wat is een taalontwikkelingsstoornis? Vertraagde taalontwikkeling De taalontwikkeling verloopt normaal maar vertraagd vanaf de geboorte. De taalontwikkeling verloopt vanaf de geboorte vertraagd en bevat fouten die niet in de normale ontwikkeling voorkomen. Taal- Specifieke taalontwikkelingsstoornis: ontwikkelings- stoornis Er is geen duidelijke oorzaak aanwezig. Niet-specifieke taalontwikkelingsstoornis: Er is een duidelijke oorzaak aanwezig (bv.: gehoorproblemen). Er zijn zeer hardnekkige taalontwikkelingsproblemen vanaf de geboorte. Deze specifieke kenmerken zijn meestal Dysfasie nog zichtbaar op volwassen leeftijd. Er is geen aantoonbaar hersenletsel, maar wel kleine neurologische verschillen. (Ontwikkelings) dysfasie kenmerkt zich namelijk door: hardnekkigheid, specifieke stoorniskenmerken en een grillig taalprofiel. Hoe herken ik een taalontwikkelingsstoornis? Het kan zijn dat je bezorgd bent over de taalontwikkeling van het kind. Hieronder is een overzicht weergegeven van enkele symptomen die kunnen wijzen op een taalontwikkelingsstoornis. Wanneer je een symptoom herkent, betekent dit niet meteen dat er sprake is van een taalontwikkelingsstoornis. De symptomen variëren van kind tot kind. communicatie: weinig of niet brabbelen weinig of geen aangepast oogcontact weinig gebruik van gebaren om te communiceren moeilijk verstaanbare spraak weinig interactie problemen met beurtnemen weinig spontaan vertellen onvolledige boodschappen overbrengen moeizaam verhalen vertellen moeilijk bij het onderwerp blijven woordenschat: beperkte woordenschat woordvindingsproblemen vage verwijswoorden (bv.: dat i.p.v. melk ) algemene werkwoorden (bv.: maken i.p.v. knutselen ) Wanneer de taalstoornis niet vanaf de geboorte ontstaat (bv.: door ongeval). Verworven taalstoornis zinsbouw: korte en stereotiepe zinnen woorden op de verkeerde plaats in de zin problemen met werkwoordvervoegingen (bv.: Ik met bal spelen. ) problemen met aanpassen van het werkwoord aan het onderwerp en omgekeerd (bv.: Hij lopen weg. ) essentiële zinsdelen (bv.: onderwerp) ontbreken verspringen tussen tegenwoordige en verleden tijd 5 6

5 Hoe wordt een taalontwikkelingsstoornis behandeld? Er zijn veel benaderingswijzen, technieken, programma s en hulpmiddelen voor de aanpak van taalontwikkelingsstoornissen. Soms kan het aangewezen zijn om een afwachtende houding aan te nemen. Indien dit niet het geval is, wordt er gekozen voor indirecte en/of directe therapie. Deze keuze hangt af van verschillende factoren zoals de leeftijd van het kind, het taalaanbod, de ernst en aard van het probleem. Wat is directe therapie? Wanneer een logopedist zelf met een kind werkt. De logopedist stelt behandeldoelen op. Wat is indirecte therapie? Wanneer een logopedist informatie en adviezen geeft aan de omgeving van het kind. Op deze manier kunnen zij een optimaal taalaanbod creëren en zo de taalontwikkeling stimuleren. Wat is het belang van de ouder, leerkracht, grootouder en andere betrokkenen in de taalontwikkeling van het kind? Kinderen leren taal grotendeels door te luisteren naar de omgeving en hiermee in interactie te treden. Het is belangrijk dat je weet hoe je de taal op de juiste manier kan stimuleren. Welke algemene tips kan ik toepassen? Beloon de communicatiepogingen van je kind door te reageren op wat het kind uit. Wijs het kind niet op zijn/haar fouten maar herhaal zijn/haar uiting in een verbeterde vorm. Betrek taal de hele dag. Maak oogcontact tijdens het communiceren. Geef het kind voldoende tijd en ruimte om te antwoorden of te vertellen. Ga mee in de verbeelding van je kind, neem deel aan de spelsituaties en verwoord wat jullie doen. Probeer het door je kind gekozen onderwerp uit te diepen. Reageer met vragen, bemoedig, geef korte reacties, knik, Dwing je kind nooit om te spreken. 7 8

6 als Hoe kan ik helpen als (groot)ouder? Tips 0-12 maanden voor (groot)ouders Tips 1-2,6 jaar voor (groot)ouders Zorg voor een rustige omgeving zodat het kind niet afgeleid is en aandachtig kan luisteren. Herhaal de uitingen van het kind en brabbel terug. Dit stimuleert het brabbelen en heeft geen negatieve gevolgen voor de taalontwikkeling. Gebruik kleurrijk en geluidmakend speelgoed om het luisteren en het kijken aan te wakkeren. Op deze manier lok je brabbels en imitaties uit. Verwoord wat jij of jouw kind doet. Betrek jouw kind in huishoudelijke taken. Terwijl je die samen doet, vertel je wat je doet. Vorm de losse woorden van jouw kind om tot een volledige zin. Gebruik eenvoudige zinnen met een aangepast spreektempo. Speel schoot- of klapspelletjes of zeg samen versjes op. Spreek traag, duidelijk, met veel intonatie en met eenvoudige woorden. Dit vergemakkelijkt het begrijpen. Praat niet enkel over voorwerpen, maar ook over wat je aan het doen bent. Geef betekenis aan de geluiden uit de omgeving door hen hierop te wijzen. Gebruik functiewoorden (bv.: de, het, of,omdat, ). Kinderen laten deze vaak weg maar gebruiken ze wel om de zin te begrijpen. Kijk samen met je kind naar tv-programma s of in boekjes. Praat hier samen over. Stel uitdagende vragen om zo reacties uit te lokken bij jouw kind. Zeg niet enkel neen maar leg ook uit waarom je neen zegt. 9 10

7 Tips 2,6-5 jaar voor (groot)ouders Tips 5-10 jaar voor (groot)ouders Geef eerlijk antwoord op waarom -vragen. Beschouw jouw kleuter als een volwaardige gesprekspartner. Gebruik zoveel mogelijk een volwassen taalgebruik. Vermijd daarom -antwoorden. Hier leert jouw kind niets uit. Som op wat er gebeurt tussen nu en het bedoelde tijdstip als je merkt dat je kind een verwijzing naar de toekomst niet begrijpt. Zeg niet enkel neen maar leg ook uit waarom je neen zegt. Varieer in zinsbouw. Maak langere en complexere zinnen als je kind dit aankan. Stimuleer de taal door gezelschapsspelletjes, liedjes, rijmen, knutselen, fantasiespelletjes,... Kijk samen naar tvprogramma s voor kleuters. Ga in op de vragen van jouw kleuter. Lok antwoorden uit door vragen, raadsels of taalspelletjes. Neem de vragen naar betekenissen of naar het hoe en waarom van woorden ernstig. Lees nog steeds verhaaltjes voor, ook wanneer kinderen reeds kunnen lezen. Dit heeft een positieve invloed op de woordenschatuitbreiding. Prikkel het nauwkeurig luisteren en de taal via rijm- en raadspelletjes. Ga met jouw kind naar de bibliotheek om de juiste boeken te vinden. Zorg voor boeken op het niveau van jouw kind. Het is echter geen probleem om eens een boek te lezen op het niveau van een jonger of ouder kind. Kijk samen naar tv-programma s en praat na afloop over wat jullie hebben gezien. Dit kan je doen door gerichte vragen te stellen

8 Tips 10+ voor (groot)ouders Ook bij oudere kinderen blijft het belangrijk om een correct en rijk taalaanbod aan te bieden. Een kwaliteitsvol taalaanbod blijft immers belangrijk. Praat over gevoelens. Dit zijn moeilijke begrippen aangezien ze abstract en subtiel zijn. Stimuleer kinderen om veel te praten: hoe meer ze praten, hoe meer ze leren. Dit kan je doen door bv. verdiepende vragen te stellen. Stimuleer samen spelen: kinderen ontwikkelen hun taal in interactie met anderen. Neem de vragen naar betekenissen van woorden ernstig. Op deze manier blijft de woordenschat van het kind uitbreiden. Zorg voor een uitdagende taal- en speelomgeving. Dit door boeken of gezelschapsspelletjes op het niveau van je kind (bv.: scrabble,.). Ga met jouw kind naar de bibliotheek. Zorg voor boeken op het niveau van jouw kind. Het is echter geen probleem om eens een boek te lezen op niveau van een jonger of ouder kind. Hoe kan ik helpen als leerkracht? Tips kleuterklas voor leerkrachten Gebruik geen vage aanduidingen maar concrete aanwijzingen (bv.: Eerst gaan we naar de eetzaal en dan kijken we naar de poppenkast. i.p.v. Straks gaan we ). Betrek zoveel mogelijk zintuigen: proeven, voelen, horen, zien, bewegen, Dit stimuleert het leren. Laat het kind een verhaal vertellen aan de hand van een concreet voorwerp, afbeelding of foto. Oefen de conversatievaardigheden in zoals beurtnemen, luisteren naar elkaar, Maak gebruik van een heen-en-weerschrift: ouders kunnen hierin schrijven wat het kind gedaan heeft in het weekend, zo is het voor jou gemakkelijker om het kind te begrijpen. Schenk aandacht aan kleuren, tijdsbegrippen, ruimtelijke en abstracte begrippen. Werk met visuele ondersteuning

9 r Tips kleuterklas voor leerkrachten Tips lagere school voor leerkrachten Voorzie een aantrekkelijke boekenhoek. Zorg dat de boekjes aansluiten bij het taalniveau van het kind en kies verhalen die voldoende geïllustreerd zijn. Maak gebruik van versjes of liedjes. Zo leren kinderen nieuwe woorden en krijgen ze inzicht in de opbouw van de taal. Creëer een veilig klasklimaat. Zorg voor een vaste structuur van dagen weekindeling en vaste routines. Werk ervaringsgericht. Werk met concreet materiaal en laat de leerling abstracte begrippen ervaren. Zorg voor voldoende herhaling. Selecteer boeken met voldoende illustraties, deze ondersteunen het tekstbegrip. Ga steeds na of de leerling alles begrepen heeft en geef hen de mogelijkheid om uitleg te vragen. Verklaar moeilijke woorden of laat de leerling deze zelf opzoeken. Indien het kind meer tijd nodig heeft, spreek dan af welke oefeningen het wel en niet moet maken of geef het kind extra tijd. Zorg ervoor dat vraagstukken functioneel zijn. Gebruik een stappenplan of onthoudkaart bij zaken waar het kind specifiek moeilijkheden bij ervaart

10 Tips middelbare school voor leerkrachten Laat de leerling niet onverwacht klassikaal iets vertellen. Zorg ervoor dat de leerling een spreekbeurt mag houden binnen zijn interesseveld. Laat de leerling bij spreekopdrachten gebruik maken van visuele ondersteuning (bv.: steekkaarten). Dit vergemakkelijkt het overbrengen van een geordend verhaal. Help de leerling bij het ontwerpen van een strategie om bepaalde problemen aan te pakken. Geef de leerling extra tijd. Laat de leerling de tekst visualiseren. Volgende zaken zijn belangrijk bij de taalstimulering in de middelbare school: aanmoediging, beloning, enthousiasme, uitdagen, beleven, luisteren en volgen. Hoe kan ik helpen bij meertaligheid? Wat is meertaligheid? Meertaligheid is wanneer het kind meer dan één taal begrijpt en gebruikt in het dagelijkse leven. Er bestaan twee soorten meertaligheid: 1. Simultane meertaligheid: het kind leert twee of meerdere talen vanaf de geboorte of vroeg in de taalontwikkeling. Dit kent hetzelfde verloop als de ontwikkeling van één moedertaal. 2. Successieve meertaligheid: het kind leert een tweede taal, nadat het al een aantal fasen heeft doorlopen in de eerste taal. Bij het leren van de tweede taal weet het kind al iets over taal en bouwt deze verder op de fundamenten van de eerste taal. Wat zijn de kenmerken van meertaligheid? Er zijn enkele specifieke verschijnselen die voorkomen bij een meertalige opvoeding. Het lukt bijvoorbeeld niet altijd om de talen uit elkaar te houden (bv.: Dat zijn drie bals. ). Daarnaast verspringen kinderen soms van de ene naar de andere taal. Dit omdat ze het gepaste woord niet vinden. Verder kan het kind zich hechten aan het principe van één situatie één taal (bv.: wanneer papa de taal van mama spreekt, protesteert het kind). Stel steeds woordenboeken ter beschikking zodat de leerling moeilijke woorden zelf kan opzoeken

11 Welke tips kan ik toepassen bij meertaligheid? Het is belangrijk dat de ouders de talen die ze aanbieden voldoende beheersen. Daarnaast is het van belang om de talen te scheiden door middel van goede afspraken. Beide ouders moeten achter de meertalige opvoeding staan en dienen dit ook vol te houden. De vorige tips in deze brochure kunnen ook toegepast worden bij meertaligheid. Hier vind je nog enkele concrete tips om de taal te stimuleren bij meertalige kinderen. Doe niet alsof je het kind niet begrijpt als hij of zij antwoordt op je vraag in een andere taal. Ze begrijpen beide talen maar antwoorden meestal maar in één taal. Moedig het kind aan en apprecieer de pogingen als het kind in de taal antwoordt waar hij of zij liever niet in praat. Zorg ervoor dat communicatie steeds als prettig en leuk wordt ervaren. Hou je aan de afspraken maar forceer het kind niet om in een bepaalde situatie een taal te spreken. Blijf de eerste taal stimuleren wanneer er ook een tweede taal wordt aangeleerd. Wanneer de eerste taal niet meer wordt gestimuleerd, kan deze verdwijnen. Dit heeft als gevolg dat het kind beide talen niet goed beheerst. Wat zijn ouderbegeleidingsprogramma s? Ouders kunnen deelnemen aan verschillende ouderbegeleidingsprogramma s om de taal van hun kind te optimaliseren. Deze programma s bevatten taalstimulerende activiteiten. Hieronder staan enkele voorbeelden van ouderbegeleidingsprogramma s: Hanen -programma: Praten doe je met z n tweeën Dit programma is gebaseerd op drie principes: kijken, wachten en luisteren. Er worden optimale situaties gecreëerd voor gesprekken. Het uitgangspunt is dat taal geleerd wordt in dagelijkse situaties. Dit programma bestaat uit huisbezoeken en groepsbijeenkomsten. Voor meer informatie: TOLK TOLK staat voor Taal aanbieden, Overnemen, Luisteren en Kijken en leert de ouders gespreksvaardigheden en hoe ze het taalaanbod kunnen optimaliseren. Dit gebeurt aan de hand van individuele sessies en groepsbijeenkomsten. Voor meer informatie: COCP COCP staat voor Communicatieve Ontwikkeling van nietsprekende kinderen en hun Communicatie Partners. Dit programma begeleidt communicatiepartners van kinderen met ernstige taalproblemen. Het is gebaseerd op 10 partnerstrategieën. Men wil de communicatie optimaliseren in dagelijkse situaties. Voor meer informatie:

12 Waar kan ik extra informatie vinden? Nuttige boeken Praten doe je met z n tweeën : een praktische handleiding voor ouders van kinderen met taalachterstanden. Pepper, J. &Weitzman, E. (2013). Amsterdam: SWP. Dit boek ondersteunt ouders van kinderen die hulp nodig hebben bij de taalontwikkeling. Het boek biedt methodes en vaardigheden aan die in het dagelijkse leven toegepast kunnen worden in de interactie met het kind. Oetsiekoetsie: ouders stellen vragen over kindertaal en meertalig opvoeden. Verrips, M. (2001). Utrecht: Kosmos Uitgevers. OetsieKoetsie bevat vragen van ouders over kindertaal en meertalige ontwikkeling. Deze worden uitgebreid beantwoord door taalkundigen. Tatertaal: Taalstimulering bij baby s en peuters (0-3 jaar) Moons, C. & Loman, J. (2011). Provincie Vlaams-Brabant. Tatertaal is een methodiek voor ouders en professionelen (bv.: kinderopvang) die al pratend, spelend en lezend kinderen prikkelt met taal. Het is een rugzakje dat bestaat uit concrete tips en boekjes. Peuterprikkels: een bundel met taalstimuleringsactiviteiten van baby s, peuters en kleuters. François, S. & Verhelst, M. (2007). Leuven: Centrum voor Taal & Onderwijs, Katholieke Universiteit Leuven. Dit is een bundel met taalstimuleringsactiviteiten. Taalontwikkeling en taalstimulering van baby s, peuters en kleuters. Goorhuis-Brouwer, S. (2014). Amsterdam: SWP. Dit is een handig en goed leesbaar overzichtsboek over taalontwikkeling en taalstimulering. Nuttige sites Ook in bibliotheken is veel informatie en literatuur omtrent de taalontwikkeling beschikbaar. Indien u zich zorgen maakt over de taalontwikkeling van uw kind kan u altijd een huisarts of logopedist contacteren. Geraadpleegde bronnen Boddeüs, A.M., Goorhuis-Brouwer, S.M. & Nakken, H. (2007). Nederlandse opvoedingsprogramma s voor ouders van kinderen met een taalprobleem. Tijdschrift voor orthopedagogiek, 46(4), Goorhuis, S.M. &Schaerlaekens, A.M. (2000). Handboek taalontwikkeling, taalpathologie en taaltherapie bij Nederlandssprekende kinderen. Utrecht: De Tijdstroom. Manders, E. De Bal, C., & Van Den Heuvel, E. (2013). Taalontwikkelingsstoornissen. Antwerpen: Garant. Schaerlaekens, A. (2008). De taalontwikkeling van het kind. Groningen: Wolters-Noordhoff. Torfs, K. (2015). Tatertaal:voor ouders van baby s en peuters [lezing]. Vlaams Brabant. Zink, I., &Breuls, M. (2012). Ontwikkelingsdysfasie. Antwerpen: Garant. Zink, I., &Smessaert, H. (2009). Taalontwikkeling stap voor stap. Herentals: Vlaamse Vereniging voor Logopedisten

13 Deze folder is het resultaat van een bachelorproef uitgewerkt door Jolien Van der Haegen en Inez Taelemans. Promotoren: Lynn De Conseth en Eveline Vogels.

# data[].attributes.attachment_link.title
KINDEREN MET TAALONTWIKKELINGSSTOORNISSEN. Waar kan ik terecht als ik me zorgen maak? Wat is een taalontwikkelingsstoornis? - PDF Free Download

# data[].attributes.attachment_link.description
1 AALO LING KINDEREN MET TAALONTWIKKELINGSSTOORNISSEN Informatie en tips voor de omgeving Wat is een taalontwikkelingsstoornis? Hoe kan ik helpen bij meertaligheid? Hoe kan ik mijn kind helpen? Waar kan ik terecht als ik me zorgen maak? Wat kan ik doen als leerkracht? Waar vind ik meer informatie?

# data[].attributes.headline
Boris en Binti: filmpjes mét hieraan gekoppeld een verhaal én woordenschat! 

# data[].attributes.subject
Boris en Binti: filmpjes mét hieraan gekoppeld een verhaal én woordenschat! 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aflevering 29 seizoen 1 langer dan een jaar beschikbaar Aflevering 29 seizoen 1 langer dan een jaar beschikbaar

52 Afleveringen 52 Afleveringen 52 Afl.

Animatiereeks over twee kleuters die op ontdekkingstocht gaan in de wereld waarin ze leven.

Kinderen Ketnet Junior

Seizoen 1 (52 afleveringen)

VRT MAX is het online streamingplatform van VRT.

U moet JavaScript inschakelen om deze app te gebruiken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Twee kleuters gaan op ontdekkingstocht in de wereld. Bekijk alle afleveringen van Boris en Binti met VRT MAX via de site of app.

# data[].attributes.headline
Artikel: haal meer uit meertaligheid: omgaan met talige diversiteit in het basisonderwijs.

# data[].attributes.subject
Artikel: haal meer uit meertaligheid: omgaan met talige diversiteit in het basisonderwijs.