# data[].attributes.headline
Presentatie: 'Onthaal nieuwe medewerkers sj 2025-2026'

# data[].attributes.subject
Presentatie: 'Onthaal nieuwe medewerkers sj 2025-2026'

# data[].attributes.body
Eerste hulp voor starters

# data[].attributes.body
COV

# data[].attributes.body
Startkracht is een digitaal ondersteuningsinstrument voor startende leerkrachten.

# data[].attributes.attachment_link.description
Digitaal ondersteuningsinstrument voor startende leerkrachten. Op basis van onderzoek binnen het expertisedomein Onderwijs ontwikkelden we in 2019 een driedelig instrument dat startende leerkrachten in het Vlaamse basis- en secundair onderwijs onderste ...

# data[].attributes.headline
Startende leraar? Krijg elke maand een tip.

# data[].attributes.subject
Startende leraar? Krijg elke maand een tip.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als startende leraar krijg je heel wat eerste keren op je bord: leuk en spannend, maar ook best vermoeiend. Hoe maak je afspraken met je leerlingen? Hoe blijven oudercontacten constructief? En hoe bewaak je de werkdruk? Starter Yara Vervoort en lerarenopleiders Joke Boeckx en An Leroy serveren je elke maand een selectie tips en tools.

Dat veel startende leraren het onderwijs binnen de 5 jaar verlaten, wist je vast al. Maar wees gerust: dat ligt niet alleen aan die starters. Uit onderzoek blijkt dat starters die goed opgenomen worden door het schoolteam meer geneigd zijn te blijven. Of 'het onderwijs' jou ligt, heeft dus ook veel te maken met het beleid en de begeleiding van je school.

Voor je jouw deel van de verantwoordelijkheid opneemt en naar de tips en tools scrolt, maak je best een mental picture van deze grafiek. De meestestartende leraren maken in hun eerste schooljaar 6 fasen door:

1. Vol verwachting

In de eerste fase klinkt veel enthousiasme - en een beetje idealisme - door: 'Zin in! Met alle kennis uit de opleiding kan ik creatiever en doordachter te werk gaan dan de leraren die ik zelf had. Op naar een betere wereld!'

2. Overlevingsmodus

In de tweede fase schuurt dat idealistische enthousiasme met de realiteit: 'Oei, die supertoffe les waaraan ik 3 uur voorbereidde, slaat helemaal niet aan. En moet ik echt naar die vergadering? Mijn lessen voor morgen zijn nog niet voorbereid ...'

3. Twijfel en ontgoocheling

In de derde fase twijfel je aan jezelf en raak je misschien wel ontgoocheld: 'Bij al mijn collega's gaat het precies vlot en bij mij lukt het niet. Is dit wel de juiste job voor mij?'

4. Heropleving

Maar wanhoop niet: doorzetten - en hulp vragen - doet heropleven. Ook deze fase heeft ups en downs, maar over het algemeen brengt ze nieuwe energie: 'Yes, ze hebben ein-de-lijk door wat ik 8 lessen geleden bedoelde! Laat die progressie nu maar komen.'

5. Reflectie

De heroplevingsfase gaf meer mentale ruimte om te experimenteren in je lessen en te ontdekken welke stijl bij jou en je klas(sen) past. Authenticiteit scoort bij leerlingen, maar hoe 'ben' je authentiek? Reflecteren over de lessen die (niet) aansloegen, doe je best in alle fases. Maar het einde van het schooljaar is een extra goed moment om je sterktes en werkpunten nog eens te overschouwen.

6. Gedreven

Weten waar je sterktes en werkpunten liggen, is een goede manier om het volgende schooljaar gedreven te starten. Wat ook helpt: genieten van die welverdiende vakantie.

Noot: deze grafiek geeft weer hoe een eerste schooljaar voor de meeste starters verloopt en voorspelt niet per se hoe het voor jou zal zijn. Niet iedereen start in september aan dat eerste schooljaar. En de verschillende fases duren bij de ene wat langer dan bij de andere. Maar in een vlaag van zelftwijfel is het wel fijn om te weten dat je niet alleen bent. En dat het zonnetje aan het einde van de grafiek schijnt 😉.

Als startende leraar stoot je snel op het buffeteffect: je overlaadt je bord. We kiezen daarom voor een vast maandmenu met een behapbare selectie aan tips en tools.
Joke Boeckx
lerarenopleider

An Leroy, lerarenopleider Karel de Grote Hogeschool: "Met een goede voorbereiding win je veel. Ken je je opdracht op tijd? Werk je dan enkele weken voor de start in. Hoor je ze pas een paar dagen voor je eerste lesdag? Beperk je dan tot het hoogstnoodzakelijke: de schoolafspraken nagaan, je klasafspraken formuleren, weten bij wie je terecht kan voor hulp en je eerste lessen voorbereiden."

Vermijd nachtelijk gepieker met deze checklist. Wie moet je kennen? Wat moet je weten? Waar moet je wanneer zijn? En heb je het juiste materiaal bij?

Start je lessen met duidelijke klasafspraken, zoals de verdeling van de klastaken. Zo vermijd je later een hoop rechttrekwerk.

Hetzelfde geldt voor een warme klassfeer. Wie de gouden weken benut, wint in de loop van het schooljaar tijd.

Ook je loon, rechten en plichten kunnen een bron van stress zijn. Met deze 12 vragen en antwoorden over je loopbaan informeer je je snel over de basics.

Yara Vervoort, leraar lager onderwijs: "Zelf afspraken maken, een band met de leerlingen opbouwen, lessen volledig vrij ontwerpen: eindelijk mijn eigen klas. Aan enthousiasme was er in september geen gebrek. Maar ik merkte ook dat die verantwoordelijkheid overweldigt - en soms wat beangstigt. Ligt mijn lat niet te laag? Of te hoog? En ga ik wel juist om met die leerling?"

"'Niet aarzelen: vraag om hulp ', luidde het advies tijdens mijn opleiding. Maar dat vond ik niet zo gemakkelijk. Collega's die tijdens hun pauzes helemaal opgaan in een gesprek of last-minute lesvoorbereidingen, onderbrak ik niet graag. En ook collega's die rustig van hun koffie genieten, wou ik niet 'lastigvallen' met mijn vragen."

"Ik had wel geluk: de directie op mijn school maakte vorig schooljaar werk van een digicharter. Duidelijke afspraken over e-mails hielpen me deconnecteren. En een van mijn collega's stuurde me zelfs af en toe 's avonds een berichtje: 'Boeken toe, genoeg gewerkt!'"

Leerlingen met extra zorgnoden in je klas(sen)? Lees tips uit de praktijk. En besef dat je er niet alleen voor staat: een goed zorgbeleid wordt gedragen door het hele schoolteam.

Het overzicht kwijt? Praat met je aanvangsbegeleider of een andere collega waar je je goed bij voelt. Of bepaal je prioriteiten met het Eisenhouwer-schema.

Drukke momenten voor jou zijn vaak ook drukke momenten voor je leerlingen. Probeer je geduld niet te verliezen. Escaleert het toch, straf dan niet meteen, maar pak het conflict herstelgerichtaan.

Maak tijdens de kerstvakantie voldoende tijd voor jezelf. Die tijd heb je verdiend. En is nodig om in januari met een buffer te kunnen starten.
An Leroy
lerarenopleider

Lerarenopleider Joke: "Heb je ondanks alle klasmanagementtips toch moeite met die ene klas? Je bent niet alleen. Goed klasmanagement vraagt oefening en tijd. Veel oefening en tijd. Het geduld dat jij dagelijks voor je leerlingen opbrengt, verdien je dus zelf ook."

"Als we feedback geven, focussen we bewust op elkaars sterke kanten. Natuurlijk durven we ook elkaars werkpunten benoemen. Maar die gaan altijd gepaard met complimenten. Een briefje in je bakje met daarop 'Je enthousiasme werkt aanstekelijk', het motiveert."

Lerarenopleider An: "Met de toetsen, examens of schoolfeesten in zicht kan je die energie ook goed gebruiken. Want in die laatste lesweken is het belangrijk om je leerlingen te motiveren. Zij voelen die toetsen, examens of schoolfeesten naderen. Herhaal samen met hen geduldig de leerstof, neem onzekerheden weg in een goed groepsgesprek en blijf hen enthousiast aanmoedigen."

Lerarenopleider Joke: "Juni is een drukke maand: je leerlingen vragen extra ondersteuning in de aanloop naar toetsen en examens, je school organiseert een waanzinnig schoolfeest, je wil van die laatste lessen nog mooie momenten maken, verbeterwerk stroomt binnen, deliberaties en oudercontacten komen eraan. En dan is er nog je TADD-aanvraag ... (Reminder: vóór 15 juni indienen!)"

"Maar gelukkig zie je ze al lonken: de grote vakantie. Die heb je verdiend, want zo'n eerste jaar in het onderwijs is niet niks. Het is verleidelijk om meteen naar vakantiemodus te schakelen, maar sta toch nog even stil. Reflecteren doe je het best regelmatig: via feedback van collega's, leerlingen of jezelf. Maar door er nu expliciet tijd voor te maken, win je volgend schooljaar tijd. Wat ging volgens jou goed dit jaar? Wat minder? En hoe pak je het volgend schooljaar anders aan?"

Verbeterwerk kan moeizaam gaan. Ben ik wel objectief genoeg? Niet te streng? Of te soft? Verminder twijfels door je bewust te zijn van deze valkuilen van evalueren. En besef dat evalueren zelfs de meest ervaren leraar doet twijfelen.

Zijn het de nakende deliberaties die je stress bezorgen? Want: hoe zit dat eigenlijk juist? Lees dan het wettelijke kader na.

Of maak je je zorgen om je TADD-aanvraag? Dit is wat de wet zegt.

Evalueren, klasmanagement of je loopbaan: wat iemand stress bezorgt, is persoonlijk. Net daarom is reflecteren belangrijk. Weet je niet waar te beginnen? Deze tool helpt je je werkbalansop te maken.

En vergeet jezelf niet te vieren, want leraren hebben een grote impact.

Geniet van een welverdiende vakantie. En vooral: weestrots op wat je dit jaar deed. Want leraren hebben een grote impact.
Yara Vervoort
leraar lager onderwijs

*in vakantiemodus*
Beantwoordt dit artikel niet ál jouw vragen? Deel je tip in de reacties onder dit artikel. Of post je vraag in de Facebookgroep Pas voor de klas, een groep voor en door (startende) leraren.
Dit artikel kwam er in samenwerking met lerarenopleiders Joke Boeckx van Odisee Hogeschool, An Leroy van Karel de Grote Hogeschool Antwerpen en Evelyne Sannen van Hogeschool PXL en kadert in het VSF-project Boost voor starters. Een project om aan de noden van startende leraren tegemoet te komen. Met de financiële steun van de Europese Unie via het departement Onderwijs en vorming in het kader van het Voorsprongfonds.
Tine Jellasics

# data[].attributes.attachment_link.title
Startende leraar? Krijg elke maand een tip

# data[].attributes.attachment_link.description
Startende leraar? Krijg elke maand een selectie tips. Van afspraken maken met je leerlingen tot je werkdruk bewaken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe denkt de leraar over aanvangsbegeleiding? Dankzij Teacher Tapp, een gratis app die je elke dag de kans geeft om drie meerkeuzevragen te beantwoorden die aansluiten bij de dagelijkse praktijk of de actualiteit van het onderwijs,...

# data[].attributes.attachment_link.title
#87 | Eva Dierickx, Astrid Koelman en Sofie Schyvens over Kleuterleerkracht

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe denkt de leraar over aanvangsbegeleiding? Dankzij Teacher Tapp, een gratis app die je elke dag de kans geeft om drie meerkeuzevragen te beantwoorden die aansluiten bij de dagelijkse praktijk of de actualiteit van het onderwijs,...

# data[].attributes.body
Kijkwijzer aanvangsbegeleiding SG Rhode Schelde

# data[].attributes.body
Klasse: info brochure

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een interactief startersboekje met loopbaanvragen, reflectie-oefeningen, doe-opdrachten en portretten.

Een interactief startersboekje met loopbaanvragen, reflectie-oefeningen, doe-opdrachten en portretten.

Connecting content to people.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sterk starten | 9789462925694 | Johan Dehandschutter | Boeken | bol

# data[].attributes.attachment_link.description
Sterk starten (). Wie in het onderwijs begint, krijgt het van bij de start hard te verduren. Het is geen werkterrein waarop je langzaam mag groeien. Om…

# data[].attributes.headline
Sterk starten: survivalkit voor nieuwe leerkrachten

# data[].attributes.subject
Sterk starten: survivalkit voor nieuwe leerkrachten

# data[].attributes.body
Korte inhoud van het boek

# data[].attributes.headline
Vragen van startende leerkrachten en het antwoord van hun ervaren collega's

# data[].attributes.subject
Vragen van startende leerkrachten en het antwoord van hun ervaren collega's

# data[].attributes.attachment_link.title
Vragen van startende leerkrachten | 9789462921832 | Stef Desodt | Boeken | bol

# data[].attributes.attachment_link.description
Vragen van startende leerkrachten (). Hoe word je een gepassioneerde leerkracht? Waar kun je tijdens je eerste lesdagen best alert voor zijn? Hoe pak je...

# data[].attributes.headline
Streefdoelen, operationele doelen en acties 

# data[].attributes.subject
Streefdoelen, operationele doelen en acties 

# data[].attributes.headline
De startende leraar: leraar worden en blijven

# data[].attributes.subject
De startende leraar: leraar worden en blijven

# data[].attributes.attachment_link.title
De startende leraar | 9789401467179 | Johan de Wilde | Boeken | bol

# data[].attributes.attachment_link.description
De startende leraar (). Hoe gevaarlijk is het toffe-leraarideaal? Waarom is het belangrijk om als beginner hypergeconcentreerd te klungelen? Wat is de...

# data[].attributes.headline
Aanvangsbegeleiding - Trajecten - Plan van aanpak

# data[].attributes.subject
Aanvangsbegeleiding - Trajecten - Plan van aanpak

# data[].attributes.body
Leidraad voor beginnende leerkrachten

# data[].attributes.body
MyCompass en het laagdrempelig coachingsluik ondersteunen je bij het realiseren van je professionele dromen.

# data[].attributes.body
aanvulling op coachingsplan

# data[].attributes.headline
Art. Eerste hulp bij onderwijs voor startende leraren

# data[].attributes.subject
Art. Eerste hulp bij onderwijs voor startende leraren

# data[].attributes.attachment_link.title
Eerste Hulp Bij Onderwijs voor startende leraren

# data[].attributes.attachment_link.description
Als startende leraar heb je 1000 vragen over je loopbaan, klasaanpak en zelfzorg. Waar je met al die vragen terechtkan?

# data[].attributes.headline
Art. 10 tips voor je eerste keer in de lerarenkamer

# data[].attributes.subject
Art. 10 tips voor je eerste keer in de lerarenkamer

# data[].attributes.attachment_link.title
10 tips voor je eerste keer in de lerarenkamer

# data[].attributes.attachment_link.description
Een nieuwe school betekent ook nieuwe collega’s. Ze wachten op jou in de lerarenkamer. Deze 10 tips helpen je bij drempelvrees.

# data[].attributes.headline
Art. Steun van collega's is cruciaal voor starters

# data[].attributes.subject
Art. Steun van collega's is cruciaal voor starters

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Onze starter heeft een mentor, dus aanvangsbegeleiding: check! Zo werkt het niet", zeggen Laura Thomas en Ruben Vanderlinde (UGent). "Idealiter vangt het volledige schoolteam beginnende leraren op. Want ze hebben niet alleen nood aan professionele steun, maar ook aan een schouder om op uit te huilen."
Welke steun hebben startende leraren nodig?

Laura Thomas (doctoraatsonderzoeker) en Ruben Vanderlinde (promotor): "We onderzochten hoe sociale netwerken beginnende leraren op school ondersteunen. Daaruit bleek dat ze nood hebben aan verschillende soorten steun. Uiteraard professioneel: je lesinhoud op punt zetten, didactische vaardigheden ontwikkelen of goede lesvoorbereidingen maken."

"Maar daarnaast is emotionele steun cruciaal: af en toe horen dat je goed bezig bent, versterkt het zelfvertrouwen van starters. En collega's bieden sociale steun om starters in het team te krijgen, hen de geschreven en ongeschreven regels van de school te leren kennen."

Is de ene soort steun belangrijker dan de andere?

Laura Thomas en Ruben Vanderlinde: "Ze zijn sterk verstrengeld met elkaar. Als het professioneel misgaat - je weet niet hoe je bepaalde leerlingen het best aanpakt - dan heb je nood aan emotionele steun. Maar dat geldt ook omgekeerd: je krikt je zelfvertrouwen op als collega's je professioneel een stap vooruit helpen."

" Succesvolle aanvangsbegeleiding zet in op die 3 niveaus. Organiseer dus niet een gespreksavond voor starters enkel over hun welbevinden of klasmanagement. Allebei belangrijk, maar het is de combinatie die het verschil maakt. Zeker samen met het sociale niveau - deel worden van de schoolcultuur, ouders en leerlingen leren kennen - dat veel tijd vraagt."

Mentoren zijn de brug tussen de starter en het team

De overheid neemt allerlei initiatieven om starters te begeleiden. Waar pleiten jullie voor?

Laura Thomas en Ruben Vanderlinde: "Wij zien aanvangsbegeleiding als een schoolbrede verantwoordelijkheid: niet 1 persoon - de mentor - maar verschillende teamleden bieden steun aan de beginnende leraar. We zijn niet tegen mentoren: ze kunnen de brug zijn tussen de starter en de rest van het team. Mentoren sturen beginnende leraren voor elke leervraag of info door naar de juiste collega. Of ze activeren alle collega's om meer steun te bieden."

"De school mag geen paraplu opentrekken en zeggen: 'We hebben een mentor, dus aanvangsbegeleiding: check!'. De directeur speelt daarin zowel een directe als een indirecte rol. Direct, een-op-een, door de startende leraar te ondersteunen. Maar ook indirect door ervoor te zorgen dat de mentor een duidelijk mandaat krijgt, de teamwerking op poten staat en door de samenwerking en collegialiteit te versterken."

Lukt dat in elke school?

Laura Thomas en Ruben Vanderlinde: "Elke directeur kan de boodschap geven: 'We dragen collectief zorg voor een nieuwe collega.' Directeurs kunnen daar zowel informeel als formeel aan werken. Creëer vooral een cultuur waarin lesgeven met de deur open en bij elkaar binnenspringen normaal is. Niet elk team biedt daar een goede voedingsbodem voor, maar in de meeste scholen komt daar toch meer en meer aandacht voor."

"Voorzie daarnaast structureel tijd en ruimte zodat leraren kennis kunnen uitwisselen, met elkaar overleggen of samenwerken. Door co-teaching en formele leergemeenschappen te organiseren, maar ook door een uitnodigende lerarenkamer."

Wat kunnen starters zelf doen om hun eigen netwerk uit te bouwen?

Laura Thomas en Ruben Vanderlinde: "Als beginnende leraar besteed je heel veel tijd aan voorbereiden en verbeteren, maar je daarvoor opsluiten tijdens de pauzes is geen goed plan. Dat zijn dé momenten om contact te leggen met collega's. Sommige leraren zijn uiteraard veel meer 'netwerkintentioneel' dan anderen: ze geven hun netwerk actief vorm. Dat zit in hun karakter."

"Kanttekening daarbij: we pleiten voor langdurige contracten voor beginnende leraren. Als je in het eerste trimester van hot naar her gaat en in het tweede trimester in 2 scholen tegelijk staat, is een netwerk uitbouwen moeilijk. Als je maar 2 weken in een school staat, is er geen tijd om steun te vragen. Maar een mentor onderstreept altijd het belang van collega's en netwerk. Ook als starters maar heel kort op school zijn."

Liggen de verwachtingen tegenover startende leraren hoger dan in andere beroepen? Iedereen moet toch leren 'on the job'?

Laura Thomas en Ruben Vanderlinde: "Aanvangsbegeleiding is inderdaad anders in het onderwijs dan in andere sectoren. Ten eerste is je job als leraar heel zichtbaar voor collega's, ouders en leerlingen. Dat is iets anders dan pakweg een journalist wiens eerste artikels nog bijgeschaafd worden voor publicatie. Als leraar werk je in een visbokaal."

"Ten tweede hebben leraren een vlakke loopbaan. Je job als 'starter' is dezelfde als je job als 'expert'. In andere jobs groei je meestal door. Soms hebben leraren het gevoel dat ze alles moeten kunnen als ze hun diploma hebben. Maar iedereen maakt nog een leerproces door. De school moet uitstralen dat dat oké is. Als de school expliciteert dat alle starters in die beginperiode worstelen en hen vanuit een groei-denken benadert, weten ze dat wat ze meemaken normaal is."

# data[].attributes.attachment_link.title
"Steun van collega's is cruciaal voor starters" - Klasse

# data[].attributes.attachment_link.description
"Onze starter heeft een mentor, dus aanvangsbegeleiding: check! Zo werkt het niet", zeggen Laura Thomas en Ruben Vanderlinde (UGent). "Idealiter vangt het volledige schoolteam beginnende leraren op. Want ze hebben niet alleen nood aan professionele steun, maar ook aan een schouder om op uit te huilen." Welke steun hebben startende leraren nodig?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Start je in een nieuwe school, een nieuwe klas? Het is normaal dat je op de eerste dag zenuwachtig bent. Ook voor veel ervaren leraren blijft het spannend om te starten.

Zo houd je je zenuwen onder controle

1. Bereid je goed voor - Wat ga je doen, zeggen? Dat geeft je een goed en zeker gevoel. Dat straal je dan ook uit.

2. Bereid het klaslokaal voor - Is het een plek waar de kinderen en leerlingen zich thuis kunnen voelen? Is er genoeg structuur?

3. Boost je zelfvertrouwen - Kies een leuke en comfortabele outfit, laat jezelf lekker ruiken ...

4. Wees goed op tijd - Zo voorkom je stress op je eerste dag (en alle volgende).

5. Stel je voor hoe je ideale dag verloopt - Oefen hem in gedachten. Stel je voor hoe je binnenstapt en je les begint. Wat voel je, zie je, ruik je, hoor je? Hoe zal je zitten, staan, wandelen? Je programmeert jezelf voor succes. Zoals een hoogspringer de perfecte sprong voortdurend herhaalt in zijn hoofd.

Niet gelukt?

Voel je je toch onzeker? Aarzel niet om je mentor, collega of directeur aan te spreken.

Michel Van Laere

# data[].attributes.attachment_link.description
Het is normaal dat je op de eerste dag wat zenuwachtig bent. Ook voor veel ervaren leraren blijft het spannend om starten in een nieuwe klas.

# data[].attributes.headline
Hoe overleven starters de praktijkschok?

# data[].attributes.subject
Hoe overleven starters de praktijkschok?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor het eerst zelfstandig voor de klas! Al ben je goed voorbereid, toch voel je je onzeker. Je leerlingen testen je grenzen. Je collega's zijn vriendelijk, maar ook nieuw en onbekend. Hoe overleef je? Dat zie je in deze videoreeks met eerlijke en openhartige getuigenissen van 3 starters.

Aflevering 1: De eerste schooldag

Daar sta je dan. Die eerste dag in je eigen klas. Natuurlijk komt het goed. Maar toch spelen de zenuwen op bij starters Benjamin en Marijke. Els heeft nog geen klas. Vol goede moed zoekt ze een leuke job.

'Meester, jij lijkt wel een stagiair!' Dat was wel even slikken.

Aflevering 2: Evaluaties en oudercontact

Het klikt met de klas. Marijke en Benjamin genieten van hun job. Maar wat als een leerling niet kan volgen of niet meewerkt? Dan krijgen ze het moeilijk. Ze sturen hun les bij, geven feedback en praten met ouders. Ook voor interim-leraar Stefie is het zoeken naar de juiste aanpak.

Soms kom ik buiten en denk ik: ik heb gefaald, ik kan het echt nog niet.

Aflevering 3: Klasmanagement

Leerlingen tasten graag grenzen af en dan moet je als leraar sterk in je schoenen staan. Gelukkig krijgen Benjamin, Stefie en Marijke begeleiding van een mentor of een buddy.

Het eerste jaar is zwemmen. Daarom is ondersteuning voor starters ontzettend belangrijk.

Aflevering 4: Zelfzorg

Startende leraren Stefie, Marijke en Benjamin zijn supergemotiveerd. Ze willen alles zo goed mogelijk doen. Maar kunnen ze dat volhouden? Soms is het ook even tijd voor iets anders dan schoolwerk.

In het weekend verplicht ik me om toch een halve dag niet voor school te werken.

Aflevering 5: Schooljaar geslaagd?

Een jaar vol ervaringen en emoties. Benjamin, Marijke en Stefie zijn terecht trots op wat ze gepresteerd hebben in hun eerste werkjaar. De zomervakantie is natuurlijk welkom, maar ze kijken ook uit naar volgend schooljaar.

Of ik volgend schooljaar kan lesgeven? Dat weet ik nog niet, maar het zou fijn zijn om eens een volledig jaar voor de klas te staan.

# data[].attributes.attachment_link.title
Videoreeks: hoe overleven starters de praktijkschok? - Klasse

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor het eerst zelfstandig voor de klas! Al ben je goed voorbereid, toch voel je je onzeker. Je leerlingen testen je grenzen. Je collega's zijn vriendelijk, maar ook nieuw en onbekend. Hoe overleef je? Dat zie je in deze videoreeks met eerlijke en openhartige getuigenissen van 3 starters. Daar sta je dan.

# data[].attributes.headline
Art. Checklist: Klaar voor je start in een nieuwe school

# data[].attributes.subject
Art. Checklist: Klaar voor je start in een nieuwe school

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Start je als nieuwe leraar? Je bereidt je waarschijnlijk graag goed voor. Wat weet je best tegen je eerste lesdag? En wat mag je niet vergeten meenemen? Deze checklist zet alles op een rijtje.

Weet je ruim op voorhand waar en wanneer je start? Dan geeft de checklist je houvast om vlot en zelfzeker aan de slag te gaan. Maar je kan ook last-minute aangesteld worden. Wees in dat geval niet te streng voor jezelf, en beperk je tot het allerbelangrijkste.

Ik ken:

mijn aanvangsbegeleider(s)

mijn parallelcollega('s)

de personeelsverantwoordelijke

de vertrouwenspersoon

de secretariaatsmedewerker(s)

de zorgcoördinator(en) en/of leerlingenbegeleider(s)

de directeur(s)

de ICT-verantwoordelijke(n)

eventueel de leraar die ik vervang

Als startende leraar heb je veel vragen. Die hoef je niet allemaal zelf te beantwoorden. Regelmatig hulp inroepen, is nodig. Klop dus zeker bij je collega's aan.

Is er toch iets dat je niet op school kan vragen? In de Facebookgroep Pas voor de klas kan je je vraag ook anoniem stellen.

Ik weet:

wanneer ik op school moet zijn: lesuren, permanentie-uren, toezicht tijdens pauzes, vergaderingen ... Veel scholen werken met een wekelijkse agenda voor het personeel. Vraag daar zeker naar.

met welke routines de dag start en stopt: om stilte vragen, aanwezigheden controleren, agenda invullen, de klas opruimen, de stoelen op de bank laten zetten ...

welke schoolregels gelden in de klas, in de communicatie met ouders, voor verjaardagstraktaties (vooral basisonderwijs), kleding, remediëring, beloning en sanctionering ... De meeste scholen hebben een schoolreglement; vraag daar zeker naar.

welke klasregels voor mij belangrijk zijn.

welk praktisch materiaal ik kan gebruiken en waar ik het vind (op sommige scholen moet je krijt of bordstiften bijvoorbeeld bij de start van je lessen aan het secretariaat afhalen).

welk didactisch materiaal ik kan gebruiken en waar ik het vind (digibord, computer, materialenbank, sharing software).

wat in het leerlingvolgsysteem staat over leerlingen die extra zorg nodig hebben.

Ik ken de schoolafspraken over:

de bel en de rij

de aanwezigheden doorgeven

mijn agenda en die van de klas

huiswerk

het toezicht tijdens pauzes

propere lokalen

het kopieer- en lamineerapparaat

de lerarenkamer (veel leraren hebben in de lerarenkamer bijvoorbeeld een postvakje)

het puntensysteem

het leerlingvolgsysteem

Ik heb bij de hand:

een grondplanmet de lokalen

de namenlijst(en) van de leerlingen in mijn klas(sen)

de sleutelvan de school / het lokaal

handboeken en ander cursusmateriaal

mijn lesvoorbereidingen(tip: start met het overlopen van de klasafspraken)

mijn agendaen lessenrooster

de inlogcodesvan online portalen zoals Smartschool

eventueel mijn laptop

eventueel krijt, bordstiften ...

mijn favoriete snack om mezelf te vieren tijdens de eerste pauze, want zo'n eerste dag in een nieuwe school valt niet te onderschatten.

Deze lijst kwam tot stand in samenwerking met de groepsleden van de Facebookgroep Pas voor de klas, een groep van en voor startende leraren.

Michel Van Laere & Tine Jellasics

# data[].attributes.attachment_link.title
Checklist: klaar voor je start in een nieuwe school?

# data[].attributes.attachment_link.description
Start je als nieuwe leraar in een school? Bereid je goed voor met deze checklist. Belangrijkste tip: wees niet te streng voor jezelf!

# data[].attributes.headline
Art. LIO: Zo overleef je je eerste jaar in het onderwijs

# data[].attributes.subject
Art. LIO: Zo overleef je je eerste jaar in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.title
LIO: zo overleef je je eerste jaar in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe leraar-in-opleiding (LIO) Katrien het onderwijs combineerde met de opleiding en haar gezin? “Relativeren, planning en borrelcultuur.”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je voor het eerst lesgeeft, komen er meteen een aantal praktische vragen op je af. Deze 12 antwoorden helpen starters snel op weg. Van A(anwerving) tot Z(iektebriefje).

Mag ik lesgeven in verschillende scholen tegelijk?

Je kan in 2 of meer scholen tegelijk werken. Je spreidt dan je lesuren over die scholen tot je een voltijdse opdracht hebt. De overheid bepaalt per onderwijsniveau en per functie hoeveel lesuren je wekelijks minimaal moet en maximaal kan presteren voor een voltijdse job.

Welke vakken mag ik geven?

Als je wil weten in welk onderwijsniveau je mag lesgeven of welke vakken je mag geven met jouw diploma, kan je dat opzoeken op de website Bekwaamheidsbewijzen. Daar lees je ook op welke salarisschaal elk bekwaamheidsbewijs recht geeft.

Welke papieren heeft de school nodig als ik mijn contract ga ondertekenen?

Je hebt volgende documenten nodig: een uittreksel uit het strafregister als bewijs van je nationaliteit, van je onberispelijk gedrag en van je burgerlijke en politieke rechten, een kopie van je diploma en diplomasupplementen. Heb je je diploma behaald in een andere taal? Dan moet je ook bewijzen dat je Nederlands kent.

Wanneer krijg ik mijn eerste loon?

Om op het eind van de maand je eerste loon te ontvangen, moet het Ministerie van Onderwijs en Vorming rond de 20ste van de maand al jouw gegevens en documenten van je schoolsecretariaat gekregen hebben. Maak dus je dossier een aantal dagen vooraf in orde. Als je school pas later alle papieren kan doorsturen, wordt je eerste loon samen met dat van de volgende maand gestort.

Kan ik als zij-instromer mijn anciënniteit meenemen?

Zowel voormalig zelfstandigen als werknemers kunnen voor sommige knelpuntambten of -vakken tot 10 jaar beroepservaring meetellen voor hun geldelijke anciënniteit. Je kan die periodes cumuleren met nuttige ervaring door een aanvraag te doen bij het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming.

Waar kan ik terecht met personeelsvragen?

Als je je gegevens wil wijzigen of je hebt vragen over je personeelsdossier, is je schoolsecretariaat je eerste aanspreekpunt. Zij sturen wijzigingen van opdrachten en verloven door naar je werkstation bij het Ministerie van Onderwijs en Vorming. Het werkstation berekent op basis daarvan je loon en beheert je loopbaan- en fiscale gegevens. Je mag je werkstation ook rechtstreeks contacteren.

Hoe krijg ik een Lerarenkaart?

Als startende leraar krijg je eenmalig je Lerarenkaart in je brievenbus als onderdeel van het Starterspakket. Dat mag je verwachten in december, maart of juni - afhankelijk van wanneer je gestart bent.

Waar vind ik mijn loonfiche?

Via Mijn Onderwijs, je persoonlijke en beveiligde website, vind je je online salarisbrief. Meld je aan met je elektronische identiteitskaart (eID), een token of een beveiligingscode via een mobiele app of sms. Ook je fiscale fiche voor je belastingaangifte en het aanvraagformulier voor je vakbondspremie kan je via deze weg downloaden.

Wat moet ik doen als ik ziek ben?

Als je ziek bent, moet je zo snel mogelijk je directeur verwittigen. Ben je maar 1 dag ziek, dan is een afwezigheidsattest niet verplicht. Langer? Dan moet je een doktersbriefjes bezorgen aan je directeur en een medisch attest aande medische controledienst (per e-mail of post). De eerste 24 uur mag je alleen de deur uit om medische redenen (dokter, apotheker).

Kan ik een vervangopdracht vroegtijdig stopzetten voor een interessanter aanbod?

Werk je als tijdelijke in een school, dan moet je een opzegtermijn van 7 kalenderdagen respecteren. Je kan wel aan je directeur een kortere termijn vragen. Als je directeur schriftelijke toestemming geeft, mag je sneller weg.

Ben ik verzekerd op school?

Als je gewond raakt op school of onderweg naar/van school, komt de dienst arbeidsongevallen van het Ministerie van Onderwijs en Vorming tussenbeide. Voor je burgerlijke aansprakelijkheid en rechtsbijstand ben je verzekerd via de schoolpolis.

Heb ik recht op begeleiding?

Ja, de school is verplicht aanvangsbegeleiding te voorzien. En als TABD'er ben je ook verplicht die begeleiding te volgen. Hoe ze eruitziet, bepaalt je school zelf, maar het doel van de aanvangsbegeleiding ligt decretaal vast: ze moet ervoor zorgen dat starters kunnen groeien in hun job. Enerzijds door hun competenties verder te ontwikkelen, anderzijds door hen waar nodig bij te sturen.

Dat traject van aanvangsbegeleiding mondt uit in een beoordeling. De eerste evaluator - in veel scholen is dat de directeur - beoordeelt of je recht hebt op een TADD of (nog) niet.
Heb je specifiekere vragen over je loopbaan? Ga dan zeker langs bij je personeelsverantwoordelijke op school. Of neem eens een kijkje in Pas voor de klas, onze Facebookgroep voor en door starters.
Leen Leemans & Tine Jellasics

# data[].attributes.attachment_link.title
12 loopbaanvragen die starters zich de eerste week al stellen

# data[].attributes.attachment_link.description
Startende leraren hebben veel vragen. Met deze 12 vragen en antwoorden over je loopbaan, start je vlot. Van A(anwerving) tot Z(iektebriefje).

# data[].attributes.headline
5 opdrachten voor het Katholiek basisonderwijs in Vlaanderen

# data[].attributes.subject
5 opdrachten voor het Katholiek basisonderwijs in Vlaanderen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Beste directeur
Beste leraar
en al wie bij het schoolgebeuren betrokken is

"Ik geef les."
Meer hoef je niet te vertellen. Want in een doordeweeks gesprek kan iedereen zich voorstellen wat dat betekent. De speelplaats, de bel, jassen aan de kapstok. Vanuit de gang zie ik in je klas: een kleurrijke groep van aandachtige kinderen, en jij ertussen.
"Ik geef les in een katholieke basisschool."
Wat betekent dat nog meer dan een goede school te willen zijn?
Je vindt in dit boek vijf opdrachten. Samen vormen ze de gemeenschappelijke stam van het katholiek (buitengewoon) basisonderwijs in Vlaanderen. Ze geven jou een impuls om te reflecteren op je dagelijks werk. Ze inspireren je bij het werken aan:

een schooleigen christelijke identiteit

een geïntegreerd onderwijsinhoudelijk aanbod

een stimulerend opvoedingsklimaat en een doeltreffende didactische aanpak

de ontplooiing van ieder kind, vanuit een brede zorg

de school als gemeenschap en als organisatie

De eerste opdracht is de motor van de vier andere. Jouw school verwoordt haar christelijke identiteit in een schooleigen opvoedingsproject. Ze doet dat aan de hand van acht wegwijzers, geënt op Bijbelse intuïties, die onlosmakelijk met het christelijke mens- en wereldbeeld verbonden zijn: uniciteit in verbondenheid, kwetsbaarheid en belofte, gastvrijheid, rechtvaardigheid, verbeelding, generositeit en de schooleigen inspiratie. Het aanbod, de didactische aanpak, de zorgwerking en de organisatie van je school zijn op die christelijke levensvisie geënt. Die inspiratie daagt jouw school ook uit om te groeien naar een hechte, liefdevolle schoolgemeenschap, en zo werk te maken van een betere wereld.
Elke opdracht wordt vanuit verschillende invalshoeken voorgesteld. Een symbolisch beeld voor iedere opdracht, een Bijbelfragment dat erbij aanknoopt, een brief met een verhaal dat appelleert aan een herkenbare 'reële' situatie en tot slot de schets van het ideaalbeeld, de 'wenselijke' situatie.
Je kunt - individueel of in het team - elke opdracht vanuit die verschillende perspectieven bekijken en zo de wegwijzers binnen elke opdracht aanwijzen: vanuit het beeld, vanuit het woord of vanuit de opdracht zelf.

Veel succes bij het uitwerken en beleven van je schooleigen opvoedingsproject!

# data[].attributes.attachment_link.title
Opdrachten voor het katholiek basisonderwijs in Vlaanderen

# data[].attributes.attachment_link.description
Beste directeurBeste leraaren al wie bij het schoolgebeuren betrokken is "Ik geef les."Meer hoef je niet te vertellen. Want in een doordeweeks gesprek kan iedereen zich voorstellen wat dat betekent. De speelplaats, de bel, jassen aan de kapstok.

# data[].attributes.attachment_link.description
Startende leraar Lisa kreeg, net voor ze recht had op TADD, te horen dat ze geen aanstelling zou krijgen. De school gaf geen uitleg. Mag dat?

# data[].attributes.headline
Leerkuil: 6 fases 1ste schooljaar starters

# data[].attributes.subject
Leerkuil: 6 fases 1ste schooljaar starters