# data[].attributes.headline
Ο Φιόντορ Μιχά

# data[].attributes.body
Ο Φιόντορ Μιχάιλοβιτς Ντοστογιέφσκι, ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους της παγκόσμιας λογοτεχνίας, υπήρξε Ρώσος μυθιστοριογράφος, φιλόσοφος, διηγηματογράφος, δοκιμιογράφος και δημοσιογράφος. Γεννήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1821 στη Μόσχα. Ο πατέρας του, γιος κληρικού, ανήκε σε ταπεινή κοινωνική τάξη και δεν είχε αριστοκρατική καταγωγή. Η παιδική ηλικία του Ντοστογιέφσκι, σε συνδυασμό με τις κοινωνικές ανισότητες που παρατηρούσε γύρω του, επηρέασαν βαθιά τη θεματολογία και την ψυχολογική διείσδυση των έργων του. Ο Ντοστογιέφσκι μεγάλωσε σε ένα μικρό διαμέρισμα στο Νοσοκομείο Φτωχών Μαριίνσκι στη Μόσχα, σε στενή επαφή με τους άπορους της πόλης. Αυτές οι εμπειρίες επηρέασαν βαθιά το έργο του, το οποίο διαφοροποιείται από εκείνο άλλων Ρώσων συγγραφέων αριστοκρατικής καταγωγής.

# data[].attributes.attachment_link.title
Φιόντορ-Ντοστογιέφσκι

# data[].attributes.headline
Το 1837 μπήκε στη 

# data[].attributes.body
Το 1837 μπήκε στη Στρατιωτική Σχολή Μηχανικού, αλλά δεν έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον· αντίθετα αφοσιώθηκε στη μελέτη της λογοτεχνίας. Μετά την αποφοίτησή του, εργάστηκε ως μηχανικός και για ένα σύντομο διάστημα έζησε πολυτελώς, κερδίζοντας επιπλέον εισόδημα μεταφράζοντας βιβλία.

# data[].attributes.headline
Ο Ντοστογιέφσκ

# data[].attributes.body
Ο Ντοστογιέφσκι αποφοίτησε το 1843 και, αν και του προσφέρθηκε θέση μηχανικού με τον βαθμό του υπολοχαγού, σύντομα παραιτήθηκε για να αφιερωθεί στη συγγραφή, το πραγματικό του πάθος. Εκείνη την περίοδο, η αυξημένη ζήτηση για μυθιστορήματα στη Ρωσία έδινε την προοπτική ότι η λογοτεχνία θα μπορούσε να του αποφέρει μεγαλύτερο εισόδημα από μια στρατιωτική σταδιοδρομία.

# data[].attributes.body
Το 1839 ο πατέρας του Ντοστογιέφσκι πέθανε, πιθανώς από αποπληξία, αλλά υπήρχαν έντονες φήμες ότι δολοφονήθηκε από τους δικούς του δουλοπάροικους, και μάλιστα βίαια. Μετά την απώλειά του άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες επιληπτικές κρίσεις του νεαρού Φιόντορ.

# data[].attributes.headline
Ο Ντοστογιέφσκι έκανε 

# data[].attributes.body
Ο Ντοστογιέφσκι έκανε το πρώτο του λογοτεχνικό ντεμπούτο το 1846 με τη νουβέλα Φτωχοί άνθρωποι, κερδίζοντας αμέσως μεγάλη αναγνώριση. Ο 25χρονος συγγραφέας αναδείχθηκε σε λογοτεχνικό φαινόμενο, χάρη στον έπαινο του σημαντικού κριτικού Μπελίνσκι, που τον χαρακτήρισε «νέο Γκόγκολ». Σύντομα έγινε γνωστός στους λογοτεχνικούς κύκλους της Ρωσίας ως ανερχόμενη δύναμη στα γράμματα. Αργότερα, στα Απομνημονεύματά του (Ημερολόγιο ενός συγγραφέα), θυμόταν αυτή την περίοδο ως μία από τις πιο ευτυχισμένες της ζωής του.

# data[].attributes.body
Το 1847-1849, ο Ντοστογιέφσκι εντάχθηκε στον Κύκλο Πετρασέφσκι, μια ομάδα ουτοπικών σοσιαλιστών που ασχολούνταν τόσο με λογοτεχνικά ζητήματα όσο και με την πολιτική της σύγχρονης Ρωσίας — κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο στην εποχή του τσάρου Νικολάου Α΄. Το 1849, τα μέλη του κύκλου συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν σε θάνατο. Υπέστησαν την τραυματική εμπειρία μιας εικονικής εκτέλεσης: μια παγωμένη ημέρα οδηγήθηκαν στην πλατεία Σεμιόνοφ της Αγίας Πετρούπολης, όπου το έδαφος ήταν καλυμμένο με χιόνι. Τελικά, τους ανακοινώθηκε ότι επρόκειτο για μια στημένη φάρσα, μια μορφή ψυχολογικού βασανισμού — μια εμπειρία που σημάδεψε τον Ντοστογιέφσκι για όλη του τη ζωή.

# data[].attributes.body
Το 1846 δημοσιεύεται επίσης ο "Διπλός άνθρωπος". Αποτελεί μυθιστόρημα, περιλαμβάνει ψυχολογικές παρατηρήσεις στις οποίες οι ψυχαναλυτές οδηγήθηκαν πολλές δεκαετίες αργότερα. Η κεντρική ιδέα του διχασμού της προσωπικότητας ξεκινά ως μια λανθάνουσα διαταραχή, παρόμοια με μανία καταδίωξης, και εξελίσσεται σε ανοιχτή σύγκρουση ανάμεσα σε δύο "εγώ" — το έμφυτο και το επίκτητο — μέχρι την τελική τους σύγκρουση και λύση. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου Ρώσου λογοτέχνη.

# data[].attributes.body
Το 1849 ο Ντοστογιέφσκι συλλαμβάνεται λόγω της συμμετοχής του στον Κύκλο Πετρασέφσκι, μια ομάδα που προωθούσε προοδευτικές και σοσιαλιστικές ιδέες, θεωρούμενες απειλητικές για το απολυταρχικό καθεστώς του Τσάρου Νικολάου Α΄. Αρχικά καταδικάζεται σε θάνατο. Ζει τη φρικτή εμπειρία μιας εικονικής εκτέλεσης, όπου μαζί με άλλους συγκρατούμενούς του οδηγείται σε μια παγωμένη πλατεία, τους ανακοινώνεται επίσημα η καταδίκη και προετοιμάζονται για εκτέλεση. Λίγο πριν πέσουν οι πυροβολισμοί, η ποινή τους μετατρέπεται αιφνιδιαστικά σε καταναγκαστικά έργα. Ο Ντοστογιέφσκι στέλνεται για τέσσερα χρόνια σε στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας στο Ομσκ της Σιβηρίας, σε απάνθρωπες συνθήκες, και στη συνέχεια υποχρεώνεται σε στρατιωτική υπηρεσία ως απλός στρατιώτης. Αυτή η τραυματική εμπειρία θα σημαδέψει βαθιά τόσο τη ζωή όσο και τη λογοτεχνία του.

# data[].attributes.headline
Ο Ντοστογιέφσκι επέστρ

# data[].attributes.body
Ο Ντοστογιέφσκι επέστρεψε στην Αγία Πετρούπολη το 1859, βαθιά αλλαγμένος τόσο ψυχικά όσο και πνευματικά. Η σκληρή δοκιμασία που βίωσε στα καταναγκαστικά έργα της Σιβηρίας υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωσή του. Αν και από νωρίς έδειχνε ενδιαφέρον για τη ζωή των απλών ανθρώπων, η εμπειρία της φυλακής του πρόσφερε βαθύτερη κατανόηση της ανθρώπινης οδύνης και της σκοτεινής πλευράς της ανθρώπινης φύσης. Από αυτό το τραυματικό βίωμα αντλεί την έμπνευση για σημαντικά έργα του, όπως Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων και Ταπεινωμένοι και καταφρονεμένοι, τα οποία σε μεγάλο βαθμό βασίζονται στις εμπειρίες του από τη Σιβηρία.

# data[].attributes.body
Το 1857, ο Ντοστογιέφσκι παντρεύτηκε τη Μαρία Ισάεβα, μια 29χρονη χήρα που είχε ερωτευτεί ενώ εκείνη ήταν ακόμη παντρεμένη. Ο γάμος τους ξεκίνησε με δυσκολίες, καθώς ήδη στον μήνα του μέλιτος ο Ντοστογιέφσκι υπέστη σοβαρές επιληπτικές κρίσεις. Δυστυχώς, οι κακοί οιωνοί επιβεβαιώθηκαν: η Μαρία πέθανε από φυματίωση επτά χρόνια αργότερα. Ο ίδιος αργότερα έγραψε: «Με αγαπούσε απεριόριστα, την αγάπησα κι εγώ βαθιά, αλλά δεν ζήσαμε ευτυχισμένοι μαζί». Εκείνη την εποχή εργαζόταν ως αρθρογράφος σε ένα μηνιαίο περιοδικό, ενώ τα οικονομικά του βρίσκονταν σε δεινή κατάσταση. Κατά τη διάρκεια του γάμου του, η εξάρτησή του από τα τυχερά παιχνίδια επιδεινώθηκε. Μετά τον θάνατο της συζύγου του και του αδελφού του Μιχαήλ, παρασύρθηκε ακόμη περισσότερο στον τζόγο, συσσωρεύοντας βαριά χρέη.

# data[].attributes.body
Το 1862 δημοσιεύεται το έργο του Ντοστογιέφσκι: "Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων" (ρωσικός τίτλος: Записки из Мёртвого дома). Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία. Βασισμένο στις προσωπικές του εμπειρίες από την κράτησή του στο στρατόπεδο του Ομσκ στη Σιβηρία (1850–1854), το έργο αποτυπώνει με ωμή αμεσότητα τη σκληρή πραγματικότητα της ζωής των φυλακισμένων. Μέσα από ζωντανές και λεπτομερείς περιγραφές, ο συγγραφέας αποκαλύπτει την εξαθλίωση, την ψυχική κατάρρευση, τον τρόμο και την απελπισία που χαρακτήριζαν την καθημερινότητα των καταδίκων.

# data[].attributes.headline
Το 1861 εκδίδεται το έ

# data[].attributes.body
Το 1861 εκδίδεται το έργο "Ταπεινοί και καταφρονημένοι" και αποτελεί το πρώτο που δημοσίευσε ο Ντοστογιέφσκι μετά την οκταετή εξορία του στη Σιβηρία.

Στο μυθιστόρημα, ο συγγραφέας αναδεικνύει τη βαθιά αντίθεση ανάμεσα στους εύπορους και ισχυρούς – με τα επιβλητικά αρχοντικά και τη χλιδή τους – και στους φτωχούς, ταπεινωμένους και εξαθλιωμένους ανθρώπους που ζουν στους βρόμικους δρόμους της Αγίας Πετρούπολης. Το κείμενο περιλαμβάνει και ορισμένα αυτοβιογραφικά στοιχεία από την προσωπική ζωή του Ντοστογιέφσκι.

# data[].attributes.body
Το Σημειώσεις από το υπόγειο (ρωσικός τίτλος: Записки из подполья) είναι ένα μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι, το οποίο πρωτοδημοσιεύθηκε το 1864 στο περιοδικό Εποχή. Η αφήγηση δομείται ως ημερολόγιο ενός ανώνυμου, απομονωμένου και πικραμένου άντρα που ζει σε ένα υπόγειο της Αγίας Πετρούπολης, καταγράφοντας τις σκέψεις του και αναλύοντας την αποξένωσή του από την κοινωνία της εποχής.

# data[].attributes.body
Το Έγκλημα και Τιμωρία (ρωσικός τίτλος: Преступление и наказание) δημοσιεύθηκε το 1866 και θεωρείται ένα από τα κορυφαία έργα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. Το μυθιστόρημα ξεχωρίζει για τη βαθιά ψυχολογική ανάλυση των χαρακτήρων, την ηθική του προβληματική και την ένταση με την οποία εξερευνά το ζήτημα της ενοχής και της λύτρωσης.

Η υπόθεση επικεντρώνεται στον Ρασκόλνικοφ, έναν φτωχό φοιτητή στην Αγία Πετρούπολη, ο οποίος, θεωρώντας τον εαυτό του «ανώτερο άνθρωπο», διαπράττει τη δολοφονία μιας τοκογλύφου. Ωστόσο, μετά το έγκλημα, αρχίζει να καταρρέει ψυχολογικά, βασανιζόμενος από τύψεις και εσωτερικές συγκρούσεις, γεγονός που τον οδηγεί τελικά στην ομολογία και στην αναζήτηση της ηθικής του λύτρωσης.

# data[].attributes.body
Το 1867 δημοσιεύεται "ο Παίκτης". Ο Παίκτης του Ντοστογιέφσκι αποτελεί ένα κορυφαίο έργο που εμβαθύνει στη σκοτεινή εμμονή του ανθρώπου με τα τυχερά παιχνίδια, ενώ παράλληλα αποτυπώνει την ψυχολογική και φιλοσοφική ατμόσφαιρα του 19ου αιώνα. Μέσα από το πλαίσιο της ρωσικής κοινωνίας της εποχής, το μυθιστόρημα αναδεικνύει την άβυσσο των ανθρώπινων παθών και την αδυναμία της θέλησης απέναντι στον εθισμό.

Η αφήγηση περιστρέφεται γύρω από τον Αλέξιο Ιβάνοβιτς, έναν νεαρό που γοητεύεται από τη ρουλέτα και προσπαθεί να κινηθεί ανάμεσα στην επιτυχία και την απόλυτη καταστροφή. Ο ήρωας παλεύει με έντονες εσωτερικές συγκρούσεις, βιώνοντας βαθιά συναισθήματα καθώς ακροβατεί μεταξύ ελπίδας και απελπισίας.

# data[].attributes.body
Από το 1867 έως το 1871, ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι έζησε κυρίως στο εξωτερικό, ταξιδεύοντας και διαμένοντας σε διάφορες πόλεις της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ελβετίας μαζί με τη δεύτερη σύζυγό του, Άννα Γρηγόριεβνα, την οποία είχε παντρευτεί το 1867. Η περίοδος αυτή σημαδεύτηκε από έντονες οικονομικές δυσκολίες, λόγω των χρεών του, αλλά και από τον εθισμό του στα τυχερά παιχνίδια, ειδικά στη ρουλέτα, που συχνά επιδείνωνε τη δεινή οικονομική τους κατάσταση. Η Άννα Γρηγόριεβνα αποδείχτηκε στήριγμα για τον Ντοστογιέφσκι: διαχειριζόταν τα οικονομικά τους, οργάνωνε τις εκδόσεις των έργων του και τον βοήθησε να ξεπεράσει, τουλάχιστον ως έναν βαθμό, τα προβλήματα που προκαλούσε η εθιστική του σχέση με τον τζόγο. Μαζί απέκτησαν και τα πρώτα τους παιδιά, αν και η απώλεια της μικρής τους κόρης το 1868 βύθισε για ένα διάστημα τον συγγραφέα σε βαθιά θλίψη.

# data[].attributes.headline
Οι "Δαιμονισμέ

# data[].attributes.body
Οι "Δαιμονισμένοι" (ρωσικός τίτλος: Бесы) του Ντοστογιέφσκι δημοσιεύθηκαν το 1872. Πρόκειται για ένα πολιτικό και φιλοσοφικό μυθιστόρημα που καταγράφει τη ριζοσπαστικοποίηση της ρωσικής νεολαίας και την άνοδο του μηδενισμού. Μέσα από μια ιστορία γεμάτη συνωμοσίες, βία και ηθικές συγκρούσεις, ο Ντοστογιέφσκι αναλύει τη βαθιά κρίση αξιών που βιώνει η Ρωσία του 19ου αιώνα. Οι ήρωές του είναι παρασυρμένοι από ιδεολογίες που οδηγούν τελικά στην καταστροφή και την απώλεια κάθε ανθρώπινης ακεραιότητας.

# data[].attributes.body
Ο "Ηλίθιος" του Ντοστογιέφσκι (Идиот) δημοσιεύτηκε το 1869. Ο "Ηλίθιος" αφηγείται την ιστορία του πρίγκιπα Μίσκιν, ενός ανθρώπου με αγνή καρδιά, γεμάτου καλοσύνη και ανιδιοτέλεια, ο οποίος επιστρέφει στη Ρωσία έπειτα από μακροχρόνια θεραπεία στην Ελβετία για την επιληψία του. Η αθωότητά του τον φέρνει σε σύγκρουση με την υποκρισία και τη διαφθορά της κοινωνίας. Ο τίτλος "Ηλίθιος" είναι ειρωνικός: η κοινωνία θεωρεί ηλίθιο κάποιον που ζει με απόλυτη ειλικρίνεια και καλοσύνη.

# data[].attributes.body
Ο "Έφηβος" (Подросток) του Ντοστογιέφσκι δημοσιεύθηκε το 1875. Ο ήρωας, ο νεαρός Αρκάντι Ντολγκορούκι, είναι νόθος γιος ενός ευγενούς και έχει μεγαλώσει με όνειρο να αποκτήσει δύναμη και πλούτο. Στην ιστορία παρακολουθούμε την εσωτερική του πάλη, τα λάθη της νεότητας, τις συγκρούσεις του με τον πατέρα του και την κοινωνία. Είναι ένα μυθιστόρημα για τη φιλοδοξία, την αναζήτηση ταυτότητας και τη σύγκρουση παλιών και νέων αξιών.

# data[].attributes.headline
Στις 8 Ιουνίου

# data[].attributes.body
Στις 8 Ιουνίου 1880, στην Μόσχα, πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του Αλέξανδρου Πούσκιν, του θεμελιωτή της σύγχρονης ρωσικής λογοτεχνίας. Ο Ντοστογιέφσκι, ήδη πασίγνωστος αλλά όχι ακόμη επίσημα "εθνικός" συγγραφέας, εκφωνεί τότε τον πανηγυρικό λόγο της τελετής. Η ομιλία του υπήρξε ένας βαθύς, συγκινητικός στοχασμός πάνω στην αποστολή της ρωσικής ψυχής, της τέχνης και της ανθρωπότητας. Ο Ντοστογιέφσκι παρουσίασε τον Πούσκιν όχι απλώς ως μεγάλο ποιητή, αλλά ως σύμβολο της ενοποιητικής δύναμης του ρωσικού λαού και της παγκόσμιας συμφιλίωσης. Το πλήθος συγκλονίστηκε — πολλοί δάκρυσαν. Από εκείνη τη στιγμή, ο Ντοστογιέφσκι αναγνωρίστηκε ευρύτερα όχι μόνο ως κορυφαίος λογοτέχνης αλλά και ως πνευματικός ηγέτης του ρωσικού έθνους.

# data[].attributes.headline
Οι "Αδελφοί Κα

# data[].attributes.body
Οι "Αδελφοί Καραμαζόφ" (Братья Карамазовы) κυκλοφόρησαν σε βιβλίο το 1880, λίγους μήνες πριν τον θάνατο του Ντοστογιέφσκι. Θεωρούνται το πιο ώριμο έργο του Ντοστογιέφσκι γιατί συνθέτουν όλα τα μεγάλα υπαρξιακά του ερωτήματα σε ένα τεράστιο, βαθύ και πολυφωνικό μυθιστόρημα. Ο συγγραφέας συνδυάζει ψυχολογική ανάλυση, κοινωνική κριτική και φιλοσοφική αναζήτηση, σε ένα έργο που επηρέασε βαθιά την παγκόσμια λογοτεχνία και τη φιλοσοφία. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από τη δολοφονία του Φιοντόρ Καραμαζόφ, ενός ανήθικου και διεφθαρμένου πατέρα, και τους τρεις (ή τέσσερις) γιους του: τον φλογερό και παθιασμένο Δημήτρη, τον λογικό και διανοούμενο Ιβάν, τον ευσεβή και συμπονετικό Αλιόσα και τον αινιγματικό Σμερντιακόφ. Το έργο εξερευνά βαθιά θέματα όπως η πίστη, η αμφιβολία, η ηθική ευθύνη, η ελευθερία και το κακό.

# data[].attributes.headline
Ο Φ. Ντοστογιέφσκι πέθ

# data[].attributes.body
Ο Φ. Ντοστογιέφσκι πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου 1881 στην Αγία Πετρούπολη, σε ηλικία 59 ετών. Τις τελευταίες του ημέρες υπέφερε από έντονες κρίσεις επιληψίας και αιμορραγία λόγω επιδείνωσης της υγείας του (κυρίως εξαιτίας προβλημάτων στους πνεύμονες και τα νεφρά). Πριν φύγει από τη ζωή, ζήτησε να του διαβάσουν το Ευαγγέλιο, ιδίως την παραβολή του άσωτου υιού — ένα κείμενο που αγαπούσε ιδιαίτερα.

Η κηδεία του ήταν μια μεγάλη λαϊκή εκδήλωση: πλήθος κόσμου, από διανοούμενους μέχρι απλούς πολίτες, συνόδευσε τον "εθνικό συγγραφέα" στην τελευταία του κατοικία, στο Νεκροταφείο Τιχβίν, στο μοναστήρι του Αλεξάνδρου Νιέφσκι.