# data[].attributes.body
Það er stefna í listum. Verkin eru mjög huglæg og það er oft hömulaus sjálfstjáning sem á að birta almenna andlega reynslu sem samfélagið hefur bælt. Hlutirnir eru oft aflagaðri, bjartir eða ýktir í expressjónískri myndlist. Stílbrögðin eiga að koma tilfinningum hjá listamanninum til skila. Expressjónsima þróaðist best í ljóðum og leikritum. Expressjónísk ljóð eru oft laus við allt hefbundið form, smáorð og tengiorðum er sleppt, djarfar orðmyndir eða myndmál koma oft fyrir. Í expressjónískum leikritum voru persónur oft nafnlausar og hefbundin byggingu verksins var kastað fyrir róða. Í stað var rofin myndaður af dansi, látbragðsleik, hljómlist eða ljóðrænum eintölum.

# data[].attributes.body
Þessi stefna kom fram í upphafi 20. aldar

# data[].attributes.body
Dagný Kristjánsdóttir. (2016). Öldin Öfgafulla. Bjartur

Kristján Jóhann Jónsson, Sigríður Stefánsdóttir og Steinunn Inga Óttarsdóttir. Þyrnar og Rósir. (1999). Vaka-Helgafell

Edvard Munch. (e.d.). Sótt af https://en.wikipedia.org/wiki/Edvard_Munch

Jón Gunnar Þorsteinsson. (26.03. 2009) Hvað er expressjónismi? Sótt af https://www.visindavefur.is/svar.php?id=23768

Paul Klee. (e.d.). Sótt af https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Klee

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Expressjónismi er stefna í listum sem kom fram við upphaf 20. aldar. Expressjónisminn var andóf gegn natúralisma og impressjónisma, en þær stefnur leituðust við að skrá áhrif umhverfisins á listamanninn. Verk expressjónisma eru mjög huglæg og í þeim er oft hömlulaus sjálfstjáning sem á um leið að birta almenna andlega reynslu sem samfélagið hefur bælt. Innri sannindi, viðhorf og tilfinningar listamannsins skipta meginmáli í expressjónisma. Enda vísar heiti stefnunnar til þess, franska orðið expression merkir tjáning, en orðið impression merkir áhrif. Í expressjónískri myndlist eru hlutirnir oft aflagaðir, bjagaðir eða ýktir. Vikið er útaf viðteknum hugmyndum um raunsæi og rétt hlutföll. Formgerðin er öfgakennd og litanotkun einnig. Þessi stílbrögð eiga að koma tilfinningum listamannsins til skila. Á meðal listamanna sem máluðu í expressjónískum stíl má nefna Vincent van Gogh, Edvard Munch, Emil Nolde, Oskar Kokoschka og Egon Schiele.

Þýska kvikmyndin Das Cabinet des Dr. Caligari frá 1920 er gott dæmi um expressjónísk áhrif í kvikmyndalist. Leikmynd myndarinnar er skökk og skæld og leikstíllinn ýktur.

Í bókmenntum náði expressjónisminn mestri útbreiðslu í Þýsklandi á árunum 1910-1925. Ljóð og leikrit voru þau form þar sem expressjónisminn dafnaði best. Expressjónísk ljóð eru oft laus við allt hefðbundið form, smáorðum og tengiorðum er iðulega sleppt og djarfar orðmyndanir koma oft yfir. Helstu ljóðskáld expressjónismans eru Gottfried Benn, Georg Trakl, Georg Heym, Ernst Stadler og August Stramm. Í expressjónískum leikritum voru persónurnar oft nafnlausar og hefðbundinni byggingu verksins var kastað fyrir róða. Þess í stað er eins konar röð mynda sem er rofin af dansi, látbragðsleik, hljómlist eða ljóðrænum eintölum. August Strindberg er talinn vera forveri expressjónískrar leikritagerðar en á meðal leikritaskálda expressjónismans má nefna Reinhard Sorge, Georg Kaiser og Bertolt Brecht.Heimildir og frekara lesefni:

Jakob Benediktsson (ritstj.), Hugtök og heiti í bókmenntafræði, Mál og menning, Reykjavík 1989.

Íslenska alfræðiorðabókin, Örn og Örlygur, Reykjavík 1990.

Expressionsim í Oxford Art Online. Skoðað 26.3.2009.

Expressionism í Britannica Online. Skoðað 26.3.2009.

Mynd:

Hvað er expressjónismi í tónlist?

# data[].attributes.attachment_link.description
Expressjónismi er stefna í listum sem kom fram við upphaf 20. aldar. Expressjónisminn var andóf gegn natúralisma og impressjónisma, en þær stefnur leituðust við að skrá áhrif umhverfisins á listamanninn. Verk expressjónisma eru mjög huglæg og í þeim er oft hömlulaus sjálfstjáning sem á um leið að bi...

# data[].attributes.body
Hann getur birtst í ljóðum, listaverkum og lagatextum

# data[].attributes.body
Munch var noskur málari sem var uppi á árunum 1863 - 1944. Hann er ennþá þekktastur í dag fyrir málverkið sitt "Ópið". Málverkið er eitt þekktasta málverk vestrænnar myndlistar. Æskuár hans snérust mikið um það að hugsa um veikindi og missi, hann upplifði mikinn ótta við að erfða andlegt ástand sem var í fjölskyndunni hans. Á meðan nám hjá honum stóð í konunglega myndlistar- og hönnunarsólann í Osló. Hann byrjaði þar að lifa bóhemlífi undir áhrifum níhilstans hans Jæger. Hann Jæger hvatti hann til að mála sitt eigið sálrænamálverk of úr þessu spratt séstaki stíll hans.

# data[].attributes.body
Paul Klee (18. des 1879- 29. jún 1940) var þýskur listamaður. List hans var í expressjónískum stíl og gerði hann mikið að tilraunum með litafræði. Hann var

kennari í þýska lista-, hönnunar- og arkitektúrskólanum Bauhaus þar sem hann kenndi myndlist. Listaverk Paul Klee endurspegla barnslegt sjónarhorn, þurran húmor og persónulegar skoðanir hans.

# data[].attributes.body
Í expressjónistum listaverkum er mikið af sterkum litum og hrykkjóttum línum til að tjá tilfinningar.

Einkenni í expressjónistum ljóðum er textinn hugljúfur og mikill af sjálfstjáninu og miklum tilfinningum

# data[].attributes.body
Vei, vei, yfir hinni föllnu borg!

Hvar eru þín stræti,

þínir turnar,

og ljóshafið, yndi næturinnar?

Eins og kórall í djúpum sjó

varst þú undir bláum himninum,

eins og sylgja úr drifnu silfri

hvíldir þú á brjóstum jarðarinnar.

Vei, vei!

Í dimmum brunnum vaka eitursnákar,

og nóttin aumkvast yfir þínum rústum.

Jóreykur lífsins þyrlast til himna,

menn í aktýgjum,

vitstola konur í gylltum kerrum.

- Gefið mér salt að eta

svo tungan skorpni í mínum munni

og minn harmur þagni.

Á hvítum hestum hleyptum við upp á bláan

himinbogann

og lékum að gylltum knöttum;

við héngum í faxi myrkursins,

þegar það steypist í gegnum undirdjúpin;

eins og tunglsgeislar sváfum við á

bylgjum hafsins.

Hvað eru þau fjöll, sem hrynja yfir mína sorg,

hálsar, sem skýla minni nekt með dufti?

Í svartnætti eilífðarinnar flýgur rauður dreki

og spýr eitri.

Sól eftir sól hrynja í dropatali

og fæða nýtt líf og nýja sorg.

# data[].attributes.body
Ljóðið sorg hefur nokkur einkenni expressjónisma. Í ljóðinu má sjá myndmál og er ljóðið með óhefðbundið form. Ljóðið hefur ekkert rím og enga ljóðstafi. Textin er mikill af sjálfstjáningu og sterkum tilfinningum.