# data[].attributes.body
İlk olarak eleştiri kavramının tanımını yaparsak; bir nesne veya varlığın müellifi dışındaki kişilerce yorumlanıp tekrar göz önüne getirilmesi diyebiliriz. Fakat eleştiri 20.yy’a kadar eseri var eden müellifin odakta yer aldığı ve onun fikirlerini de eleştiri içerisine dahil ederek ortaya atılan bir yorumlama biçimiydi. Bu durum ise eleştirmen Roland Barthes’in ‘yazarın ölümü’ adlı kitabına kadar olduğu ve bu eserin ortaya çıkışı ile birlikte eleştirinin nasıl yapılabileceği hakkında daha çok düşünme fırsatı ortaya çıkmıştır. Roland’ın eserindeki anlatıda eser sahibi eleştiride merkeze koyulmadan hatta yok sayılarak yapılması gerektiği üzerineydi. Aynı zamanda müellifin eserlerinde eleştiri sırasında artık söyleyebileceği bir sözünün olmadığını öne sürmektedir. Bunu da eserin üretiminde müellifin çoktan söz söylediğini eleştiri sırasında ise sözünün olmamasına dayandırmaktadır.

Bu duruma mimarlık eleştirisi çerçevesinde bakıldığında ise bu alanda da benzer durumlar söz konusudur. Üretilen bir mimari eserin eleştirisinde mimarın zihniyet ve üretme pratiğinden çok eserin kendisinin ve onun üretilmesinde etkili olan bağlam, kültür vb. etkenleri dikkate alarak eleştirinin oluşturulması daha doğrudur. Özellikle günümüz mimarlık dünyasında, mimari eleştiride mimarı öldürmek, eleştirinin sağlıklı ve geliştirilebilir olması adına olumlu sayılabilir.

# data[].attributes.body
Postmodernizm’i basit bir tabirle tanımlamak gerekirse, modernizme tepki olarak oluşmuş karşı bir akım diyebiliriz. Birçok sanat dalında da bahsi geçen postmodernizm mimarlıkta da yer almakta olup modern kentlere tepki olarak ortaya çıkmıştır. İlk gündeme gelmeleri modernizmin sekteye uğrayıp, durulduğu zamanlar olarak bilinen 1960-70 yılları diyebiliriz.

İlk olarak modern kent kavramına bakmak gerekirse modern kent tüm kentin bir bütün olarak tasarlandığı ve tüm insanlara daha rahat ve uygun koşullar oluşturmayı hedefleyen bir kent modeli diyebiliriz. Özellikle 2.dünya savaşından sonra yıkılan kentler için uygulamaya konulması hedeflenmiştir. Postmodernizm ise modernizmin ve dolayısıyla modern kentin insanları ve özellikle içinde bulunduğumuz mimariye tek tipleştirip, tek bir renge soktuğunu savunmaktadır. Bu savını ise kentlerin renkli, kişisel tercih ve istekler doğrultusunda kısaca keyfe keder bir kent tasarımının doğru olduğuna dayandırmaktadır.

Günümüz koşullarıyla ve modernizmin ilk çıktığı zamanın koşullarıyla da baktığımızda aslında postmodernizmin savunduğu düşünce yapısına bakıldığında esasen hayal ürünü olduğu, seyirlik ve neredeyse tamamıyla zevkler üzerine oluşturulmuş bir kent ve mimarlık anlayışından söz ettiği görülebilir. Postmodern kente göre bağlam, yer vb. etkenler dikkate alınmadan yeni bir ürün ortaya koyulabileceği savı çokta mantıklı sayılmaz aslına bakılırsa. Hal böyle olunca postmodernizmin bir takım sorunların farkına varabildiğini fakat onlara elle tutulur bir çözüm öneremediği açıktır.

# data[].attributes.body
Mimarlık anlatımının serüvenine özellikle ülkemiz genelinde bakacak olursak halen sözlü kültürün etkisinde kaldığı söylenebilir. Okullar, üniversitelerde vb. eğitim alanlarında da eğitimcilerin kullandığı eğitim modeli halen sözlü mimarlık anlatımına dayanmaktadır. Bunun sebebi acaba Osmanlı döneminin 18.yy’a kadar sözlü mimari anlatıma başvurup dolayısıyla yazılı kültüre geç başlamasından kaynaklanabilir mi? Bu durum en azından Türkiye için kısmen doğru diyebiliriz. Aynı zamanda bu durumun oluşması esasen o dönemde var olan yapım tekniklerinden tutun bazı mimari elemanlara kadar bize net bir doğru sunmaktan çıkıp bir takım kişilerin tariflemelerine hapsetmiştir.

Eski dönemlerden bu yana süregelen sözlü anlatım bir bilgiyi kutsallaştırıp üzerinde düşünmeye engel olurken aynı zamanda özgünlüğe de imkân tanımamaktadır. Özellikle Osmanlı döneminde görülen bu durum bir çırağın ustasından öğrenip daha sonra o çırağın da başka kişileri eğitmesi şeklinde ki bir durum olarak özetleyebiliriz. Oysaki yazılı ve basılı kültür anlatımında durum bambaşkadır. Yazılı bir metne bakacak olursak öncelikle en basit şekilde geçmiş ve bugün arasında objektif  bir bilgi aktarımına aracılık ettiği söylenebilir. Bununla birlikte yazılı bir metin her okuyucuya zihninde farklı anlam ve imajların canlandırılmasını sağlar. Bu duruma özellikle mimarlık alanında bakacak olursak bireyi basmakalıplıktan kurtarır ve özgünlüğe iter. Günümüzde ise yazılı kültürün var olması ve bir mimarlık üretiminin okuma ve yazma eylemlerinden ayrı düşünülmemesi gerektiği net bir şekilde ortadadır.

# data[].attributes.body
Yunanca bir kelime olan analojinin sözlük anlamı benzeşme, andırım vb. anlamlara karşılık gelmektedir. Modernite ile birlikte mimarlık başka bilim ve sanat dallarıyla analojik bir ilişki içerisine girerek geleneksel bilgi yapısını değiştirdiği görülmüştür. Bu değişimde 15.yy’dan bu yana mimarlığın kendinden üstün gördüğü farklı bilim ve sanat dalları ile arasında kurduğu ilişki ile yapılmaktadır.

Einstein 20.yy’da ortaya çıkan görelilik kanunu ile yeni bir zaman kuşağı oluşmuş ve birçok sanat ve bilim dallarına referans olmuştur. Bu teorinin mimarlık alanına yansıması ise İsviçreli mimarlık tarihçisi Sigfried Giedion’nun  ‘space time and architecture’  adlı kitabı sayesinde olmuştur. Giedion bu kitabında sanat alanındaki yeni gelişmelerden, farklı üretim tekniklerine kadar birçok farklı uğraş alanı ile analojik bir ilişki kurarak zaman ve mekân arasındaki birlikteliğe dikkat çekmiştir.

Metinde bahsedilen birçok farklı sanat ve bilim dalındaki üretimlerin mimari ile analojik bir ilişki içine girerek zaman ve mekân ilişkisinin incelendiği görülür. Bunun altında yatan asıl problem ise bilimsel olanın mimariye geçişindeki anlam ve biçimsel deformasyonu olur. Aynı zamanda mimarlar tarafından farklı anlamlarda kullanıldığından anlam karmaşasına yol açtığı da bir gerçektir.

# data[].attributes.body
Eleştiri ,ilk olarak  genel tanımı ile bir yazma biçimi olarak akla gelse de aslında bir düşünme biçimidir. Var olanı yorumlanması ve bu yorumların yeni yorumlar üretmesidir  aslında. Bununla birlikte sadece yazılı kaynak özelinde kalmayıp farklı ifade araçları(sözlü veya görsel)ile aktarılması eleştiri alanının sınırlarını da genişletir.

Eleştirinin, mimarlık disiplini içerisinde de en çok karşımıza çıktığı alanlardan biriside mimarlık tarihidir. Dokümanter tarih birincil kaynaklardan yararlanırken eleştirel tarih ise mevcut yazılı kaynakları kullanarak bir takım yeni ifadeler üretir. Fakat eleştirinin özellikle bu alanda sınırlarını bir türlü aşamayıp ,bağımsızlaşamadığı da bir gerçek. Bu durumda belki eleştiri kavramını ve tanımını yeniden eleştirmek ve yazımsal olarak ta yeni kavramlar üretmekle sınırları
genişletebileceğimizi görmekteyiz.