# data[].attributes.body
Zaprojektuj plakat lub wymyśl hasło do tematu: Dlaczego - Używkom mówimy nie!

# data[].attributes.body
Proszę o zapisanie podanego tematu lekcji oraz dwóch dat (23 i 27.03). W notatce proszę o krótkie wypisanie min. czterech uzależnień oraz ich skutków. Jako zadanie proszę o krótkie uzasadnienie dlaczego napoje energetyzujące nie są obojętne dla zdrowia oraz odpowiedź na ćw. 3 podr str 134

# data[].attributes.body
Odpowiedź jest prosta: Asertywność!!

# data[].attributes.attachment_link.description
Jest to preznetacja o używkach. Przybliżam tutaj co to są używki, co to jest uzależnienie, czym charakteryzują sie poszcególne używki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kupując nowy rower, zwracamy uwagę na to, aby był on wygodny, bezpieczny, lekki i szybki. Miłośnik jazdy rowerowej wie, jaką radością jest jazda na dobrym i sprawnym rowerze. Aby była ona w pełni przyjemna, należy przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo: dostosować do swojego wzrostu wysokość siodełka i kierownicy, sprawdzić hamulce i oświetlenie, zadbać o odpowiedni strój, którego niezbędnym elementem jest kask. Ruszając w drogę, rowerzysta zna przepisy o ruchu drogowym i bezwzględnie ich przestrzega.
Podobnie jest z komputerem. Jeśli użytkownik pragnie skutecznie z niego korzystać i czerpać z tego przyjemność, musi pamiętać o postępowaniu zgodnie z zasadami bezpiecznego korzystania ze sprzętu i oprogramowania. Należy też zadbać o jak najlepsze stanowisko i komfort pracy. Nie wolno zapominać o tym, że z komputerów, które są w szkolnej pracowni, korzystają także nauczyciele i uczniowie z innych klas. Dlatego dbałość o sprzęt jest obowiązkiem każdego użytkownika.

Aby praca na komputerze była pożyteczna i jednocześnie przyjemna, należy spełnić następujące warunki:

krzesło i biurko powinny być dopasowane do twojego wzrostu;

klawiaturę i ekran monitora należy ustawić w odpowiedniej odległości, dostosowanej wzrostu i wzroku użytkownika;

zadbaj o właściwe oświetlenie;

zapewnij sobie przerwy w pracy z komputerem, które pozwolą ci się zrelaksować i umożliwią odpoczynek oczom, mięśniom szyi, barku i dłoni.

Podczas pracy przy komputerze nie zapominaj o poniższych zasadach:

plecy powinny być wyprostowane i przylegać do oparcia krzesła;

przedramiona ugięte pod kątem zbliżonym do kąta prostego, powinny opierać się o brzeg biurka;

dłonie powinny być prawidłowo ułożone na klawiaturze;

wzrok użytkownika komputera powinien być skierowany na wprost, a odległość twarzy od monitora to od 40 do 80 cm (w zależności od wielkości monitora);

monitor powinien być odchylony nieznacznie do tyłu.

zbyt długie patrzenie na monitor może powodować pogorszenie wzroku.

niewłaściwa postawa, podczas siedzenia przy komputerze, może przyczynić się do zmęczenia mięśni, bólu kręgosłupa, szyi, barku i dłoni.

długotrwała praca przy komputerze może być przyczyną choroby długotrwale obciążonych stawów.

długotrwałe i częste korzystanie z komputera może doprowadzić do uzależnienia i wpłynąć negatywnie na samopoczucie, wywołując ciągłe zmęczenie, zmianę nastrojów i zły humor, oraz brak kontaktów z rówieśnikami w świecie rzeczywistym.

Znasz już warunki, jakie musisz spełnić, pracując przy komputerze. Na podstawie swojej wiedzy opracuj, w znanym ci edytorze tekstu, zestaw zasad, które powinny obowiązywać w twojej klasie podczas zajęć komputerowych. Zastanawiając się nad nimi, przyjrzyj się pokazowi ilustracji. Pomogą ci one sformułować zasady prawidłowego zachowania uczniów w trakcie zajęć komputerowych.

Po zakończeniu pracy porównaj swój zestaw zasad z przykładowym zestawem.

Pokaż wyjaśnienie

Stanowisko komputerowe musi być tak przygotowane, aby zapewnić ci bezpieczeństwo oraz przyjemną i komfortową pracę. W pracowni komputerowej obowiązują zasady bezpiecznego korzystania z komputerów.

Praca przy komputerze w niewłaściwych warunkach może być powodem dolegliwości i chorób:

# data[].attributes.attachment_link.description
Kupując nowy rower, zwracamy uwagę na to, aby był on wygodny, bezpieczny, lekki i szybki. Miłośnik jazdy rowerowej wie, jaką radością jest jazda na dobrym i sprawnym rowerze. Aby była ona w pełni przyjemna, należy przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo: dostosować do swojego wzrostu wysokość siodełka i kierownicy, sprawdzić hamulce i oświetlenie, zadbać o odpowiedni strój, którego niezbędnym elementem jest kask.

# data[].attributes.headline
Używki, czym są i dlaczego są szkodliwe?

# data[].attributes.subject
Używki, czym są i dlaczego są szkodliwe?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

1. Uwaga, niebezpieczeństwo!

2. W świecie używek

3. 7 oznak uzależnienia

Pamiętaj, że jesteśmy na co dzień narażeni na wiele zagrożeń. Należą do nich różne substancje chemiczne, o których nie wiemy wszystkiego, zanim nie zostaną dokładnie przebadane.

Na ekranie pokazane jest w ramce Zadanie 1. Ćwiczenie zatytułowane jest „Uwaga, niebezpieczeństwo!". Pod tytułem podane jest polecenie, które brzmi: "Oceń prawdziwość podanych informacji. Wybierz prawda albo fałsz.". Poniżej w tabeli w ośmiu wierszach podane są informacje, które należy oznaczyć jako prawdziwe lub fałszywe. Opcje wyboru „Prawda"/"Fałsz" znajdują się po prawej stronie każdego zdania w dwóch ostatnich kolumnach. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz "Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

uzależnienie od picia alkoholu
epodreczniki.pl
Osoba uzależniona pije stale lub z niedługimi przerwami, tworzy przy tym zwykle cały system mechanizmów psychologicznych, zaprzeczających istnieniu choroby (np. bagatelizowanie, oskarżanie innych); zależność od alkoholu ma charakter psychiczny i fizyczny, w niektórych środowiskach także społeczny. Przewlekłe zatrucia alkoholowe powodują występowanie licznych zaburzeń somatycznych (m.in. uszkodzenie wątroby, trzustki, serca, mózgu, przewodu pokarmowego), psychoz alkoholowych oraz ryzyko szkodliwych skutków dla potomstwa; stopniowo narasta degradacja osobowości oraz nieprzystosowanie społ.; alkoholizm ma często znaczenie kryminogenne.
Encyklopedia PWN

Niewielkie urządzenie zasilane baterią zawierające pojemnik z płynem zwanym liquidem z dodatkiem nikotyny, dające użytkownikowi podobne wrażenie, jak przy paleniu papierosa.

Wykonywanie szkodliwych dla organizmu czynności (np. palenia papierosów) wywołane przez uzależnienie.

Na ekranie pokazane jest w ramce Zadanie 2. Ćwiczenie zatytułowane jest „W świecie używek". Pod tytułem podane jest polecenie, które brzmi : „Rozwiąż test wybierając do każdego pytania jedną poprawną odpowiedź. W razie potrzeby skorzystaj z informacji zawartych w Internecie.". Poniżej jest 8 zadań, które należy rozwiązać wybierając odpowiedź z rozwijanej listy. Okienko wyboru znajduje się na końcu każdego pytania. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz "Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

Rozwiąż test wybierając do każdego pytania jedną poprawną odpowiedź. W razie potrzeby skorzystaj z informacji zawartych w Internecie.

tlenek węgla(IV), 1/1000, 18 lat, tak, zawsze, mniej niż 2000, 21 lat, tylko w dwunastnicy, gdzie wchłaniane są treści pokarmowe, dopiero w żołądku zawierającym enzymy trawienne, nie, nigdy, zaraz po spożyciu w jamie ustnej, tlenek węgla(VI), 1/100, czasami, zależy od marki papierosa, 16 lat, sporadyczne palenie, raz na klika tygodni, tlenek węgla(II), zawsze, palenie codzienne, ale tylko jednego papierosa, dokładnie 3000, ponad 4000, niepalenie, ale przebywanie w obecności innych palaczy, nigdy, tylko czasami, 1/10

Ilość alkoholu etylowego we krwi, określana najczęściej w promilach (‰). Jaką część pewnej wartości liczbowej stanowi promil ? .......................................................................................................................... Wśród składników dymu tytoniowego są substancje mające wpływ na organizm w liczbie: .......................................................................................................................... . Masa ciała, płeć i wiek osoby pijącej mają wpływ na stężenie alkoholu we krwi: .......................................................................................................................... Jednym z najbardziej niebezpiecznych składników dymu tytoniowego jest: .......................................................................................................................... . Sprzedaż piwa w Polsce jest prawnie dozwolona osobom które ukończyły: .......................................................................................................................... . Co to jest palenie bierne? .......................................................................................................................... Wchłanianie alkoholu do organizmu rozpoczyna się: .......................................................................................................................... . Czy w skład dymu papierosowego wchodzi promieniotwórczy, ale również i rakotwórczy polon oraz środek owadobójczy DDT? ..........................................................................................................................

Na ekranie pokazane jest w ramce Zadanie 3. Ćwiczenie zatytułowane jest „Profilaktyka - zapobieganie uzależnieniom". Ma ono postać krzyżówki. Pod diagramem krzyżówki znajdują się opisy haseł do odgadnięcia. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz "Sprawdź" służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

Rozwiąż krzyżówkę.

1. Zawierają substancje psychoaktywne działające na układ nerwowy człowieka podobnie jak narkotyki.

2. Uzależniają i wywołują choroby nowotworowe.

3. Organiczny związek chemiczny, który naturalnie występuje w liściach tytoniu używanych do produkcji papierosów oraz innych wyrobów przeznaczonych do palenia.

4. Organiczny związek chemiczny znajdujący się w ziarnach kawy i wielu innych surowcach roślinnych.

5. Inaczej złe nawyki, szkodliwe przyzwyczajenia, nałogi.

6. Uzależnienie od picia alkoholu.

7. Alkohol potocznie zwany „wódka" (w nazwie końcówka - ol).

8. Substancja działająca na system nerwowy, powodująca uspokojenie, uśmierzenie bólu, odurzenie, euforię lub sen.

9. Alkohol, którego spożycie nawet w niewielkich ilościach grozi śmiercią lub utratą wzroku.

10. Odstawienie np. alkoholu lub nikotyny z jednoczesnym leczeniem.

11. Substancje wywołujące określony wpływ na organizm, zwykle pobudzające lub uspokajające, które nie są niezbędne do życia i prawidłowego funkcjonowania organizmu.

12. Wykonywanie szkodliwych dla organizmu czynności (np. palenia papierosów) wywołane przez uzależnienie.

Jak się przed nimi uchronić? Nie istnieje żadne idealne rozwiązanie. Możemy jednak wyposażyć się w wiedzę na temat , w umiejętności podejmowania mądrych wyborów oraz wsparcie w walce ze słabościami ze strony najbliższych.

Poszukaj w Internecie lub stwórz własne multimedia (np. wywiad/krótki film/komiks), które zaprezentują przykłady postaw młodego człowieka w przypadku presji otoczenia wymuszającego spożycie różnych używek. W przypadku materiałów pobranych z Internetu, pamiętaj o wskazaniu źródeł oraz zachowaniu praw autorskich.

Uwaga!

Notatka dla prowadzącego:

Przed rozpoczęciem pracy z audiobookiem, możesz skorzystać z przygotowanego scenariusza lekcji, który pokazuje, jak wdrożyć materiały multimedialne w tok lekcji.

RXwXw5MZyDpbN 1

W prostokątnym polu znajduje się strzałka skierowana w dół (symbol pobierania pliku) i napis „Pobierz załącznik". Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji.

Po odsłuchaniu audiobooka zastanów się: Czy znasz wokół siebie bliskie Ci osoby, które na co dzień stosują niezdrowe używki używki ? Czy wiesz, co to są używki? Może nieświadomie sam również je stosujesz? Czy jesteś świadomy, że być może niszczą Twoje zdrowie? Czy masz odpowiednią wiedzę, aby spróbować przekonać osobę stosującą używki do zmiany trybu życia? Jeżeli nie masz takiej wiedzy, czy wiesz gdzie można szukać pomocy?

Na ekranie pokazany jest panel sterowania z aktywnymi klawiszami do odtwarzania zawartości audiobooka. W części górnej części znajdują się trzy klawisze. Pierwszy od lewej „Widok" umożliwia przełączenie między odtwarzaczem dźwiękowym audiobooka oznaczonym jako „Odtwarzacz" na liście wyboru a podglądem treści audiobooka oznaczonym jako „Tekst". Odtwarzacz dźwiękowy oznaczony jako „Odtwarzacz" przedstawia żółty pasek, na którym podczas odtwarzania pojawia się tekst. Widok „Tekst" prezentuje pełny tekst pojawiający się w nagraniu. Widok „Dynamiczny" stanowi połączenie widoku „Odtwarzacz" i „Tekst". Klawisz środkowy „Książka" umożliwia nawigację po treści audiobooka. Klawisz trzeci od lewej „Więcej" - zawiera informacje o programie. Poniżej oddzielony linią znajduje się panel sterowania odtwarzacza nagrania. Poniżej panelu sterowania znajduje się żółty pasek, na którym w trakcie odtwarzania pokazywany jest tekst nagrania.

Przeciętny palacz wydaje dziennie około 13 zł na papierosy, dodatkowo dochodzi miesięczny koszt około 20 zł na środki higieny jamy ustnej, gumy do żucia, miętusy, kontrolne badania u lekarza, czyszczenie tapicerki mebli w domu czy samochodzie. Oblicz w jakim miesiącu roku kalendarzowego palacz, który rzucił palenie 1 stycznia może zakupić z zaoszczędzonych pieniędzy najnowszego IPhone za cenę przynajmniej 4000 zł. Zapisz obliczenia, podaj miesiąc kalendarzowy w którym zaoszczędzi potrzebną kwotę.

Zgodnie z normami opisującymi wydatki energetyczne wynikające z Podstawowej Przemiany Materii (PPM) dzienne zapotrzebowanie energetyczne dla chłopców w wieku 10‑12 lat wynosi 2600 kcal natomiast dla dziewcząt 2300 kcal. Równocześnie zaleca się, aby w zdrowej diecie cukier stanowił maksymalnie 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Średnio na 100 g napoju energetyzującego energetyzującego przypada 12 g cukru. Zakładając, że 1 g cukru zawiera 48 kcal, oblicz, czy wypijając jeden napój energetyczny dziennie przekraczasz dzienną zalecaną porcję cukru. Odpowiedź uzasadnij obliczeniami.

Promil (łac. pro mille - na tysiąc) - jedna tysięczna pewnej wartości liczbowej, zwanej podstawą. Oznaczany symbolem ‰. Stanowi dziesiątą część procenta

Polskie prawo zabrania prowadzenia pojazdów, jeśli zawartość alkoholu w organizmie jest równa lub wyższa wartości 0,2‰. Stężenie alkoholu we krwi równe lub wyższe 0,2‰ oznacza stan po użyciu alkoholu.
W stanie nietrzeźwości znajduje się osoba, u której stężenie alkoholu we krwi jest wyższe od 0,5‰.

Wykonaj obliczenia:
a) przelicz 20‰ na %,

b) oblicz ile promili alkoholu we krwi ma osoba, która wypiła tyle alkoholu, że w efekcie w 1 kg krwi znalazło się 0,5 g czystego alkoholu.

1. wyjaśnia czym są używki,

2. rozpoznaje negatywne skutki stosowania wybranych używek,

3. podaje przykłady zachowań asertywnych wobec presji otoczenia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Używki, czym są i dlaczego są szkodliwe?

# data[].attributes.attachment_link.description
Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia Uwaga, niebezpieczeństwo! W świecie używek 7 oznak uzależnienia Pamiętaj, że jesteśmy na co dzień narażeni na wiele zagrożeń. Należą do nich różne substancje chemiczne, o których nie wiemy wszystkiego, zanim nie zostaną dokładnie przebadane.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Korzystanie z Internetu ma swoje nieocenione zalety, ale pamiętaj, że nie jest wolne od zagrożeń.

Na podstawie rozmów ze swoimi koleżankami i kolegami spróbuj określić, czy zdają sobie oni sprawę z zagrożeń, jakie mogą pojawiać się podczas korzystania z usług internetowych.
Chcąc przeprowadzić wnikliwą obserwację, zapoznaj się z rodzajami zagrożeń. W tym celu:

Odszukaj w sieci rodzaje zagrożeń.

Spróbuj je scharakteryzować.

Podaj, w jaki sposób można się przed nimi chronić.

Wykonaj zestawienie w tabeli.

Gdy będziesz miał kłopoty ze zdobyciem informacji, skorzystaj z treści zawartych w niniejszym rozdziale. Wyniki swoich obserwacji przedstaw koleżankom i kolegom.

Przykrym zjawiskiem, z jakim możesz spotkać się podczas użytkowania komunikatora jest cyberprzemoc, czyli zagrożenie polegające na wyrządzaniu krzywdy przez ludzi złośliwych i ordynarnych. Do takich działań zalicza się m.in. wyzywanie, straszenie, czy poniżanie kogoś w Internecie. Może to odbywać się na przykład poprzez robienie komuś zdjęć bez jego zgody, a następnie publikowanie ich i rozsyłanie w sieci. Umieszczone w sieci zdjęcie, przedstawiające wydarzenie niemiłe dla osoby na nim uwiecznionej, opatrzone złośliwymi komentarzami, rodzi w niej poczucie upokorzenia i bezradności.

Nie pozwól się straszyć i ośmieszać. Nie jesteś sam.

Gdy coś cię zaniepokoi, powiedz o tym rodzicom lub wychowawcy.

W sytuacji zagrożenia w Internecie możesz skorzystać z pomocy oferowanej pod numerem telefonu: 116 111.

Korzystając z Internetu, musisz sobie zdawać sprawę z zagrożeń, jakie mogą pojawić się podczas korzystania z jego usług. Jednym z nich jest uzależnienie od Internetu, które może dotyczyć także i ciebie.
Zastanów się czy:

ktoś z twoich znajomych mówił ci, że za długo przesiadujesz przy komputerze?

podejmowałeś próby ograniczania korzystania z Internetu?

rezygnujesz ze spotkań z przyjaciółmi, aby być dłużej w sieci?

odczuwasz potrzebę coraz dłuższego przebywania w sieci?

zdarza ci się spędzać w Internecie więcej czasu niż planowałeś wcześniej?

ryzykujesz zerwanie kontaktów z przyjacielem, tylko dlatego, że spędzasz dużo czasu w sieci?

Każda pozytywna odpowiedź udzielona na powyższe pytania powinna być dla ciebie ostrzeżeniem, które mówi, że musisz ograniczyć korzystanie z Internetu. Poszukaj innych sposobów spędzania wolnego czasu. Spróbuj utworzyć plan dnia, w którym czas korzystania z Internetu, będzie dokładnie określony.

Zbyt częste korzystanie z Internetu może spowodować uzależnienie od niego. W rezultacie możesz zaniedbać naukę i zrezygnować ze swoich dotychczasowych przyjaźni.

Zainstaluj na komputerze program antywirusowy.

Stosuj trudne do odgadnięcia hasła.

W związku z zagrożeniami w sieci bądź ostrożny i nie podawaj wszystkich informacji o sobie oraz nie wysyłaj swoich zdjęć.

Podczas przeglądania stron internetowych możesz spotkać się z próbami nawiązania kontaktu z  tobą przez osobę podającą się za kogoś innego.

Jeśli jesteś w niebezpieczeństwie ,zadzwoń pod numer 116 111 - jest to telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.

Korzystając z komputera z dostępem do Internetu, jesteś narażony na ściągnięcie tzw. , czyli programów mających, w założeniu ich autora, uszkodzić twój komputer. Mogą one skasować dane, wyłączyć komputer, odgrywać niepożądane dźwięki, spowodować wolniejszą pracę komputera, kraść informacje znajdujące się na dysku.

Jednym z groźnych wirusów jest wirus nazwany koniem trojańskim, będący programem śledzącym twoje działania i pozwalający na kontrolowanie twojego komputera innym osobom.
Drugim, równie popularnym wirusem, jest tzw. robak, czyli program tworzący własne kopie. Jego działanie skutkuje, przede wszystkim, zmniejszaniem na dysku miejsca, które możesz wykorzystać na swoje potrzeby. Inne wirusy poznasz w kolejnych klasach.

Nie otwieraj plików nieznanych typów, czytaj uważnie pojawiające się na ekranie komunikaty, nie reaguj na te, które zalecają otwarcie jakiegoś pliku od nieznanego dostawcy.
Zawsze zwracaj uwagę, w co klikasz, bo przypadkiem możesz ściągnąć wirusa z plikiem muzycznym czy filmem. Do zabezpieczania się przed wirusami komputerowymi, stosuj program antywirusowy. Dbaj o to, aby był to program zawsze aktualny.

O tym jak ważnym problemem jest bezpieczeństwo w sieci, może świadczyć fakt, iż nawet Komisja Europejska zaproponowała coroczne obchodzenie w całej Europie, w pierwszej połowie lutego, Dnia Bezpiecznego Internetu. Tego dnia w szkołach organizowane są zajęcia edukacyjne oraz konkursy o tematyce związanej z przeciwdziałaniem zagrożeniom w sieci internetowej.
Czy twoja szkoła również uczestniczy w obchodach Dnia Bezpiecznego Internetu? Może przyłączycie się do tej inicjatywy?

Uruchom w twojej przeglądarce stronę WWW o adresie www.sieciaki.pl. Zapoznaj się z Sieciomisją, w której przedstawiono zagrożenia i zasady bezpieczeństwa w Internecie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera polecenie, aby uczeń zapoznał się z najważniejszymi rodzajami zagrożeń związanych z korzystaniem z Internetu, może skorzystać z tabeli zawierającej wykaz zagrożeń w sieci internetowej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Człowiek od wieków używa różnych substancji chemicznych, tzw. używek, które wpływają na jego nastrój, samopoczucie i postrzeganie rzeczywistości. Są wśród nich zarówno substancje powszechnie stosowane i akceptowane, jak kofeina zawarta w kawie czy teina - składnik herbaty oraz substancje szkodliwe, jak nikotyna. Do substancji niebezpiecznych zaliczany jest spożywany w większych ilościach alkohol oraz środki, których zażywanie jest zabronione. Do tych ostatnich należą substancje trwale wpływające na zdrowie: dopalacze, leki stosowane niezgodnie z zaleceniami, narkotyki. Wszystkie z nich mogą stać się środkami uzależniającymi, w niektórych przypadkach tak silnymi, że aby je zdobyć, osoby uzależnione mogą posuwać się do kradzieży i innych przestępstw. jest rodzajem choroby.

Człowiek może uzależnić się także od powtarzanych stale czynności, np. jedzenia słodyczy, żucia gumy, robienia zakupów, gier hazardowych, oglądania telewizji, gier komputerowych czy korzystania z aparatu komórkowego. Problem uzależnienia nie tkwi w przedmiocie uzależnienia, ale w nas samych. Często przedmiot uzależnienia pozwala znieść dotkliwą z punktu widzenia danej osoby pustkę wywołaną przez brak miłości, więzi z innymi ludźmi, celu życiowego, zdrowia, samoakceptacji. Dlatego, gdy w wyniku leczenia uzależnienia ustąpią jego fizyczne przejawy, a leczona osoba nadal negatywnie postrzega swoją sytuację, choroba powraca, nawet po latach. Uzależnienie jest chorobą przewlekłą.

Po alkohol i niedozwolone używki sięgają coraz młodsze osoby, nawek kilkuletnie dzieci. Trzeba pamiętać, że w okresie dojrzewania wahania nastroju zdarzają się często i są zjawiskiem naturalnym. Naturalne jest też, że czasem trzeba doświadczyć emocji negatywnych: smutku, rozpaczy, zażenowania, złości. Stopniowe nabywanie umiejętności kierowania nimi, czyli akceptowanie tych stanów, zrozumienie, dlaczego się pojawiły i na przykład odraczanie reakcji na sytuacje, które je wywołały, czyni nas ludźmi dojrzałymi. Przejawem dorosłości nie jest sięganie po używki i ignorowanie realnego zagrożenia zdrowotnego.

Uzależnienie wywołuje nieodpartą chęć zażywania określonych środków bądź wykonywania określonych czynności. Skutki uzależnienia mogą być niebezpieczne dla zdrowia i nieść liczne ograniczenia w codziennym życiu. Uzależnienia od substancji chemicznych rozwijają się stopniowo. W procesie tym można wyróżnić etapy:

eksperymentowanie - początkowo osoby są ciekawe skutków działania danej substancji i są przekonane o tym, że mogą ją zażyć raz bądź kilka razy, a potem z niej zupełnie zrezygnować; niestety pierwsze próby często prowadzą do zażywania okazjonalnego;

zażywanie okazjonalne - używki przyjmowane są na przykład podczas spotkań z przyjaciółmi, a ich zażywanie daje poczucie integracji z grupą oraz akceptacji, i powtarza się podczas kolejnych spotkań;

zażywanie regularne - zażywanie staje się częścią życia, wykorzystywane jest do osiągnięcia przyjemności; na tym etapie osoby są już uzależnione psychicznie, choć nieświadome tego faktu - wciąż wierzą, że mogą w każdej chwili zrezygnować z używki;

uzależnienie - ilości używek przyjmowanych do tej pory stają się niewystarczające, więc chorzy sięgają po większe dawki bądź silniejsze środki; do uzależnienia psychicznego dołącza uzależnienie fizjologiczne - reakcja organizmu na odstawienie, która powoduje bardzo złe samopoczucie: bóle głowy, mięśni, poczucie rozbicia, niepokój, a nawet agresję; jednym z pierwszych narządów uszkadzanych przez używki jest wątroba, narząd odpowiedzialny za neutralizowanie trucizn.

Uzależnienie psychiczne polega na stałym myśleniu o zażywaniu i zdobywaniu danej substancji. Towarzyszy temu samousprawiedliwanie się i wyszukiwanie ważnych powodów, które mają uzasadniać jej przyjmowanie. Równocześnie osłabia się zainteresowanie innymi aspektami życia i następuje zanik woli. Uzależnienie psychiczne pozostaje na całe życie, więc powrót do nałogu jest zawsze możliwy nawet u ludzi, którzy są od wielu lat.

Uzależnienie fizjologiczne wynika z przystosowania się organizmu do działania przy określonym poziomie danej substancji. Obniżenie tego poziomu prowadzi do licznych dolegliwości zwanych zespołem odstawienia. Należą do nich bóle, poczucie zimna, biegunki, wzrost ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca, bezsenność, nadmierna potliwość, suchość w ustach.

są niebezpiecznymi środkami uzależniającymi. Zażywane regularnie prowadzą do silnego uzależnienia fizjologicznego i psychicznego nazywanego . Środkami o działaniu narkotycznym są różne substancje pochodzenia roślinnego oraz otrzymywane syntetycznie. Według WHO zalicza się do nich również alkohol i nikotynę. Narkotyki wyniszczają wątrobę i nerki, degenerują tkankę mózgową, a tym samym zaburzają pracę mózgu, ograniczają sprawność myślenia i zapamiętywania oraz wywołują negatywne zmiany w zachowaniu. W zależności od rodzaju substancji, narkotyki mogą powodować nienaturalny stan pobudzenia, omamy i halucynacje lub obniżać aktywność organizmu. Przedawkowanie narkotyku może prowadzić do śmierci. Ponadto, częste wśród narkomanów używanie tych samych igieł i strzykawek do aplikacji substancji odurzających sprzyja przenoszeniu wirusa HIV oraz wirusów wywołujących zapalenie wątroby typu B i C.

Narkotyki zawarte są także w tzw. dopalaczach. Są to środki uzależniające, które zawierają substancje psychoaktywne, czyli zmieniające funkcjonowanie układu nerwowego. Po ich zażyciu zmienia się nastrój i zachowanie człowieka. Mogą powodować uczucie niepokoju, bóle głowy, dezorientację, silne halucynacje i urojenia, a nawet ataki szału. Składają się one zwykle z substancji, których wpływ na organizm nie został jeszcze poznany, w związku z czym nieznany jest także sposób leczenia osób zatrutych nimi ani sposób terapii wywołanego przez nie nałogu. Szczególnie niebezpieczne jest zażywanie takich środków równocześnie z alkoholem lub lekami.

U osób wdychających opary rozpuszczalników, klejów czy lakierów mogą wystąpić poważne zaburzenia zachowania, prowadzące do zmiany osobowości. Substancje te uszkadzają układ nerwowy i mięśniowy oraz powodują zaburzenia rytmu serca aż do całkowitego zatrzymania.

jest jedną z najbardziej popularnych używek o działaniu odurzającym. Towarzyszy człowiekowi od niepamiętnych czasów. Alkohol spożywany podczas rodzinnych i oficjalnych uroczystości pełni szczególną rolę w życiu wielu ludzi. Jednak spożywany w nadmiarze wpływa istotnie na ich zachowania i stan zdrowia.

Alkohol nie wymaga trawienia - jest bezpośrednio wchłaniany z przewodu pokarmowego do krwi. Stąd szybko dociera do wszystkich narządów. Tuż po spożyciu wywołuje przyjemne odprężenie. Jednak już niewielkie ilości alkoholu wchłonięte przez mózg osłabiają ośrodki, które kontrolują koordynację nerwowo‑ruchową, uwagę i zdolność oceny sytuacji. Alkohol spożyty w nadmiarze powoduje stan upojenia alkoholowego, którego objawami są: bełkotliwa mowa, podwójne widzenie, zaburzenia równowagi i oszołomienie. Regularne zażywanie alkoholu może przerodzić się w - uzależnienie trudne do opanowania. Poziom alkoholu we krwi określa się w promilach (‰). 1 promil alkoholu we krwi oznacza obecność 100 mg tej substancji w 1 l krwi.

Aplikacja interaktywna. Przedstawia postać młodego człowieka w niebieskiej bluzie i granatowych spodniach z czerwoną puszką w ręce. Po lewej stronie na ziemi stoi jeszcze pięć puszek. Zaznaczono mózg, serce, żołądek, jelita, nerkę, wątrobę i przełyk. Poszczególne narządy widoczne w okrągłych powiększeniach wokół postaci. Po kliknięciu w wybrane powiększenie pojawia się informacja o wpływie alkoholu na konkretny narząd. Przy sercu ponadto na niebieskim tle rozwija się informacja o wpływie alkoholu na zmiany w psychice.

Szacuje się, że ok. 16% Polaków nadużywa alkoholu. Alkohol powoli i podstępnie niszczy pijącego i jego rodzinę, często prowadzi do utraty pracy. Rodzina alkoholika narażona jest na agresję, przemoc fizyczną i psychiczną, czasem seksualną. Członków rodziny alkoholika określa się jako współuzależnionych. Ich życie w warunkach stałego stresu powoduje zmiany w nich samych - fizyczne, emocjonalne, psychiczne. cierpią, gdyż nie potrafią znaleźć skutecznych sposobów pomocy alkoholikowi. Często pojawiają się problemy finansowe, które rodzą kolejne problemy, a nawet konsekwencje prawne.

Alkohol jest też jedną z przyczyn zagrożeń w ruchu drogowym. Nawet niewielka jego ilość powoduje wydłużenie czasu reakcji na bodźce i pogorszenie koordynacji ruchowej. Kierowca pod wpływem alkoholu częściej popełnia pomyłki, traci zdolność oceny sytuacji i w efekcie stwarza zagrożenie dla siebie i innych uczestników ruchu.

Spożywanie alkoholu wiąże się niekiedy z podejmowaniem ryzykownych zachowań seksualnych. Alkohol zwiększa śmiałość, zaburza realistyczny osąd sytuacji towarzyskich i odblokowywuje instynkty seksualne. Osoby pod wpływem alkoholu czasem decydują się na seks z nieznaną osobą. Skutkiem takich incydentów może być niechciana ciąża lub zakażenie chorobami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak kiła, AIDS.

Tragiczne w skutkach następstwa może spowodować równoczesne zażywanie alkoholu i narkotyków lub leków. Pojawiający się wtedy niepokój, lęki, zaburzenia świadomości i omamy prowadzą czasem do prób samobójczych. Gwałtowne obniżenie ciśnienia krwi i zaburzenia pracy serca wynikające z połączonego działania używek mogą doprowadzić nawet do śmierci.

Alkohol wypijany przez ciężarną przenika przez łożysko, powodując uszkodzenie płodu. Całość objawów nazywana jest płodowym zespołem alkoholowym - FAS (z ang. Fetal Alcohol Syndrome). Dzieci z tym syndromem rodzą się z niższą masą ciała, mają charakterystyczny wygląd twarzy i anomalie w budowie narządów wewnętrznych. W wieku szkolnym zwykle mają trudności w nauce oraz wykazują zaburzenia zachowania. Są nadpobudliwe, zamknięte w sobie, często mają trudności w nauce oraz skłonność do popadania w nałóg alkoholowy.

Nikotyna jest substancją zawartą w liściach i korzeniach tytoniu. Jest środkiem uzależniającym. Podczas palenia tytoniu jest wchłaniana do krwi już w jamie ustnej i górnych drogach oddechowych. Dostarczona do płuc przenika przez pęcherzyki płucne i dociera wraz z krwią do wszystkich komórek. Pod wpływem nikotyny mózg produkuje substancje wpływające na emocje. Pobudzają one organizm i wywołują uczucie przyjemności. Mózg szybko zaczyna oczekiwać regularnych dawek nikotyny i w momencie przerwania ich podawania doświadcza objawów odstawienia - tak powstaje uzależnienie nazywane . Regularnie zażywana nikotyna działa szkodliwie na układ krążenia. Zwiększa częstość uderzeń serca i zwęża tętnice. Powoduje to wzrost ciśnienia krwi, co może skutkować chorobą serca i innych narządów. Duże dawki nikotyny powodują zatrucie objawiające się nudnościami, wymiotami, kołataniem serca, często omdleniami.

Dym tytoniowy oprócz nikotyny zawiera wiele substancji toksycznych i rakotwórczych. Są nimi tlenek węgla - trujący gaz utrudniający transport tlenu do komórek oraz substancje smoliste powodujące powstawanie nowotworów złośliwych.

Aplikacja przedstawia wpływ palenia tytoniu na narządy wewnętrzne. W centralnej części postać młodej dziewczyny w czarnej koszulce i niebieskich spodniach z papierosem w dłoni. Białymi kropkami zaznaczono poszczególne narządy. Od nich powiększenia z obrazkami narządów. Od góry zgodnie z kierunkiem zegara: oczy, krtań, naczynia krwionośne, żołądek, skóra, trzustka, kręgosłup, płuca, jama ustna, mózg. Pośrodku sylwetki zaznaczone serce. Po kliknięciu w ilustrację narządu pojawia się na niebieskim tle informacja o możliwych zagrożeniach.

Bierne palenie, czyli wdychanie dymu tytoniowego z papierosa palonego przez inną osobę w tym samym pomieszczeniu, jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia. Wdychany w ten sposób dym zawiera od 5 do 15 razy więcej tlenku węgla i od 2 do 20 razy więcej nikotyny niż dym pochodzący bezpośrednio z palącego się papierosa. U biernych palaczy w związku z tym także występuje podwyższone ryzyko wystąpienia raka płuc i chorób serca. Dym tytoniowy zawiera również wiele substancji wywołujących objawy alergii: łzawienie oczu, podrażnienie błony śluzowej nosa i kaszel. Przebywanie osób niepalących w pomieszczeniach wypełnionych dymem tytoniowym osłabia ich zdolność do pracy, demobilizuje i pogarsza samopoczucie.

Palenie tytoniu w przypadku kobiet w ciąży zmniejsza ilość krwi docierającej do płodu z łożyska. Płód otrzymuje przez to mniej składników pokarmowych i tlenu, co spowalnia jego rozwój. Dzieci palących matek często rodzą się za wcześnie i mają niższą masę ciała niż średnia masa urodzeniowa. W okresie dzieciństwa częściej występują u nich zaburzenia oddychania, częściej również zapadają na astmę.

Tempo współczesnego życia, stres i przemęczenie skłaniają wiele osób do zażywania środków, które mogą przynieść ulgę - złagodzić ból, uspokoić lub pobudzić do działania. Na te potrzeby odpowiada rynek farmaceutyczny, produkując i reklamując coraz więcej środków dostępnych bez recepty.

Łatwy dostęp do leków i oraz swojego rodzaju moda na ich zażywanie sprawia, że zamiast rozwiązywać swoje problemy zdrowotne czy życiowe, sięgamy po tabletki, np. przeciwbólowe. Szczególnie popularne są leki uspokajające i nasenne, środki dopingujące i przeciwbólowe. Chętnie spożywane są również syntetyczne witaminy i suplementy diety oraz środki przeczyszczające czy produkty reklamowane jako te, które ułatwiają odchudzanie.

Nierozsądne zażywanie leków bez konsultacji z lekarzem może prowadzić do takich komplikacji zdrowotnych, jak uszkodzenie żołądka, nerek i wątroby. Ceną za taką lekkomyślność może być również lekomania. Uzależnienie od farmaceutyków jest tak samo poważną chorobą, jak uzależnienie od alkoholu czy narkotyków.

Do psychicznych skutków nadużywania leków zaliczamy m.in.:

nieodpartą potrzebę odczuwania efektów działania leku,

zwiększoną tolerancję na lek i konieczność przyjmowania coraz większych dawek,

potrzebę zdobycia leku bez względu na okoliczności i koszty.

Fizyczne skutki nadużywania leków przejawiają się jako:

Osoba uzależniona to ktoś, u kogo potrzeba zażycia używki, czy wykonania jakiejś czynności jest bardzo silna, silniejsza niż konsekwencje takich działań. Łatwy dostęp do papierosów, alkoholu, leków, narkotyków i dopalaczy sprawia, że liczba uzależnionych rośnie z roku na rok. Osoby uzależnione zwykle nie są w stanie same zerwać z nałogiem ze względu na dotkliwe, a nawet niebezpieczne dla zdrowia objawy odstawienia, czyli . Wymagają one nie tylko pomocy medycznej, ale przede wszystkim wsparcia psychologicznego. Leczenie nałogów jest trudne ze względu na nawroty spowodowane zmianami w mózgu wynikającymi z brania używek. Dlatego najlepiej nigdy nie rozpoczynać eksperymentowania ze środkami uzależniającymi i konsekwentnie odmawiać ich zażycia.

W skutecznym odmawianiu pomaga asertywność czy umiejętność wyrażania własnego zdania. Zachowania asertywne są łatwiejsze, jeśli wiemy, czego tak naprawdę chcemy i jakie są nasze życiowe cele.

Dynamiczny rozwój technologii spowodował pojawienie się uzależnień od Internetu, gier wideo, telefonu komórkowego, które zaburzają normalne funkcjonowanie w codziennym życiu.

Uzależnienie od Internetu objawia się potrzebą stałego korzystania z jego zasobów i bycia w sieci (online). Internet wykorzystuje się na przykład do poszukiwania wirtualnych przyjaciół, znajomych, korzystania ze wsparcia w postaci lajków, a zawarte w ten sposób znajomości stają się ważniejsze niż znajomości realne. Część osób nałogowo gra w Internecie, inne stale przeglądają i komentują wiadomości. Aktywność w Internecie często powoduje niemożność oderwania się od komputera i prowadzi do utraty kontaktu z rzeczywistością i ograniczenia relacji społecznych.

Uzależnienie od telefonu komórkowego polega na nieustannej korespondencji za pomocą SMS‑ów i prowadzeniu długich rozmów, a także na korzystaniu z gier, w które są wyposażone aparaty telefoniczne. Osoby uzależnione, jeśli nie mają przy sobie telefonu, czują niepokój i podenerwowanie.

Uzależnienia związane z rozwojem nowych technologii przypominają te związane z uzależnieniem od narkotyków, alkoholu czy leków. Mogą również doprowadzać do osłabienia więzi z rodziną i rówieśnikami, izolacji od otoczenia. Młodzi ludzie, zdominowani wyłącznie przez Internet i aplikacje telefoniczne, rezygnują z pasji i zainteresowań. W Polsce i na świecie powstają ośrodki pomocy dla uzależnionych internautów i użytkowników telefonów komórkowych.

pojawienie się potrzeby coraz częstszego przebywania w sieci

wyszukiwanie okazji do jak najczęstszego korzystania z Internetu

zaniedbywanie obowiązków i wyglądu zewnętrznego

pojawienie się przekonania, że jedynym światem wartym uwagi jest świat wirtualny

Etapy uzależnienia przebiegają według schematu - eksperymentowanie, zażywanie okazjonalne, zażywanie regularne, uzależnienie.

Uzależnienie jest nieodpartą potrzebą przyjmowania określonego środka uzależniającego w celu doznania przyjemności lub usunięcia przykrych objawów jego braku.

Narkotyki działają przede wszystkim na układ nerwowy, głównie na pracę mózgu, i prowadzą do uzależnienia organizmu.

Alkoholizm jest chorobą społeczną, wyniszczającą pijącego i jego rodzinę.

Nadmierne zażywanie leków, nazywane lekomanią, dotyczy najczęściej leków przeciwbólowych, uspokajających i nasennych.

Dowiedz się więcej

# data[].attributes.attachment_link.description
Człowiek od wieków używa różnych substancji chemicznych, tzw. używek, które wpływają na jego nastrój, samopoczucie i postrzeganie rzeczywistości. Są wśród nich zarówno substancje powszechnie stosowane i akceptowane, jak kofeina zawarta w kawie czy teina - składnik herbaty oraz substancje szkodliwe, jak nikotyna. Do substancji niebezpiecznych zaliczany jest spożywany w większych ilościach alkohol oraz środki, których zażywanie jest zabronione.

# data[].attributes.body
Podsumowanie + ćwiczenia online

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najsłynniejsze paryskie muzeum - Luwr - przechowuje w swoich zbiorach kilka niepozornych, glinianych tabliczek. Mają już ponad 6000 lat, zapisane są starożytnym rodzajem pisma i zawierają przepis na piwo! Spożywanie alkoholu było popularne już tysiące lat temu. Wtedy też pojawił się problem: Niektórzy ludzie nie umieli się od tego powstrzymać.

Może zdarzyło ci się słyszeć słowo używka. Nie brzmi groźnie, prawda? Ale nie zawsze tak jest. Używką jest dowolna substancja, która nie jest konieczna do funkcjonowania organizmu, ale wywołuje nań pewien wpływ, np. odpędza senność. Do używek zaliczamy kawę lub herbatę - popularne napoje pobudzające. Ale używki to również alkohol, papierosy i narkotyki.

Niektóre używki są obecne w naszym codziennym życiu. Rano pijesz herbatę (być może twoi rodzice piją kawę), na deser jesz czekoladowe ciastko. Takie używki nie są szkodliwe, o ile stosujemy je z umiarem. Inne używki, jak napoje gazowane, są bardziej szkodliwe i należy ich unikać. Istnieją też używki groźne dla naszego zdrowia, a nawet życia. Najbardziej znane to alkohol, papierosy i narkotyki. Powodują one wiele chorób, a dodatkowo prowadzą do , czyli niezwykle silnej potrzeby ich zażycia. Ich nadużywanie może doprowadzić nawet do śmierci.

To, że jakiś pokarm jest nieszkodliwy dla jednego organizmu, nie znaczy, że innemu nie zaszkodzi. Na przykład nie tylko ludzie kochają czekoladę - jej smak lubią również psy. Niestety, czekolada zawiera substancję śmiertelnie niebezpieczną dla tych czworonogów, ponieważ zatruwa ich układ pokarmowy, mózg i serce! Pamiętaj: lepiej, żeby twój pies nie znał smaku czekolady.

Alkohol jest powszechną używką obecną w wódkach, piwie czy winie. Jego używanie osłabia pracę mózgu: pod wpływem alkoholu człowiek łatwo traci równowagę, ma kłopoty z koncentracją, a czasami traci kontrolę nad sobą i zachowuje się bardzo agresywnie. Alkohol może być przyczyną chorób wątroby i nerek. Powszechną chorobą wywołaną przez tę używkę jest . Chory nie może powstrzymać się przed piciem alkoholu. Wydaje na niego wszystkie pieniądze, często popada w długi. Pod wpływem alkoholu może stawać się agresywny, groźny dla siebie i otoczenia. Wielkim zagrożeniem dla otoczenia są ludzie, którzy po spożyciu siadają za kierownicę samochodu. W ciągu roku powodują oni w Polsce ok. 5 tys. wypadków, w których ginie średnio ponad 600 osób.

Alkohole są substancjami bardzo ważnymi w codziennym życiu. Używa się ich do produkcji m.in. środków odkażających, mydła, perfum, rozpuszczalników, płynów do mycia okien i płynów hamulcowych.

Wyjaśnij, dlaczego po spożyciu alkoholu nie powinno się prowadzić samochodu.

Nagłe odstawienie alkoholu przez osobę uzależnioną powoduje objawy chorobowe, m.in. silne bóle i wymioty. Dlatego walka z uzależnieniem jest długa i bywa, że niestety nie kończy się sukcesem.

Kolejną groźną używką są papierosy. Głównym ich składnikiem są liście tytoniu - rośliny występującej naturalnie w obu Amerykach oraz Australii. Tytoń może być palony w postaci papierosów, ale również w fajkach i cygarach, może też być żuty oraz wdychany (jako tabaka). Najgroźniejszą zawartą w nim substancją jest nikotyna, która działa pobudzająco, ale jest silnie trująca. Niestety jest przyczyną nowotworów - groźnych, czasem śmiertelnych chorób, do których należy rak płuc. Papierosy uzależniają podobnie jak alkohol. Niektórzy palacze palą nawet kilka paczek papierosów dziennie! Odstawienie tej używki sprawia, że nie potrafią się skupić i stają się nerwowi. Ponadto ich nałóg wiąże się ze znacznymi kosztami. Jedna paczka papierosów kosztuje ok. 15 złotych. To oznacza, że palacz palący jedną paczkę dziennie wydaje w ciągu miesiąca 450 złotych na papierosy!

Niebezpiecznymi używkami są narkotyki. To silnie uzależniające substancje, z których jedne działają pobudzająco, inne wywołują halucynacje. Wpływ narkotyków na organizm jest znacznie silniejszy niż alkoholu i nikotyny.
Niektóre narkotyki mogą spowodować śmierć już przy pierwszym zażyciu. Zazwyczaj narkomani przeżywają ledwie kilka lat, licząc od momentu rozpoczęcia zażywania narkotyków. Początkowo wydaje im się, że branie narkotyków to dobra zabawa, jednak już wkrótce, gdy przez jakiś czas nie biorą narkotyku, zaczynają odczuwać skutki uboczne: silne bóle, nerwowość i brak kontroli nad ciałem. Najważniejsze staje się dla nich zdobycie kolejnej porcji narkotyku, dlatego często kradną, popadając tym samym w konflikt z prawem. Biorąc narkotyki, nierzadko korzystają ze wspólnych strzykawek. W ten sposób zarażają się groźnymi dla zdrowia i życia chorobami. Do tego używane przez nich substancje silnie zatruwają ich organizmy.

Niektóre używki są mało szkodliwe dla zdrowia.

Najgroźniejszymi używkami są alkohol, papierosy i narkotyki.

Używki powodują wiele chorób, np. nowotwory. Narkotyki dodatkowo silnie wpływają na układ nerwowy.

Groźnym skutkiem zażywania używek jest uzależnienie.

Jak sądzisz, czy można uzależnić się od słodyczy, zakupów lub korzystania z komputera? Uzasadnij swoją odpowiedź. Jeśli uważasz, że tak - oceń, czy takie uzależnienie jest równie groźne, co korzystanie z niebezpiecznych używek.

wykonywanie szkodliwych dla organizmu czynności (np. palenia papierosów) wywołane przez

zadanie interaktywne

Rozwiąż krzyżówkę.

1. Organ najbardziej narażony na choroby u osób palących papierosy.

2. Silna potrzeba zażycia jakiejś substancji lub wykonania czynności.

3. Roślina, z której wytwarza się m.in. papierosy i cygara.

4. Niegroźna używka w postaci napoju pobudzającego, często pita rano.

5. Forma tytoniu przeznaczona do wdychania.

6. Uzależnienie od alkoholu.

Czasami można spotkać się z określeniem „miękkie narkotyki", które oznacza, że przyjmowane substancje nie powodują wyniszczenia organizmu. W rzeczywistości jednak również uzależniają. Poza tym wielu narkomanów wpadło w nałóg, zaczynając właśnie od „miękkich narkotyków".

Stosowanie niebezpiecznych używek niesie ze sobą wiele zagrożeń. Jednak sporo osób bierze je, gdyż uważa za korzystne ich chwilowe odprężające lub pobudzające działanie. Z tego powodu mogą nawet namawiać cię do ich spróbowania. Czasami takie osoby posuwają się nawet do wymuszenia decyzji o zastosowaniu używki, grożąc na przykład zerwaniem koleżeństwa. Czy warto jednak korzystać z używki, skoro daje tylko chwilową przyjemność, za to mnóstwo problemów w przyszłości?
Przede wszystkim musisz wiedzieć, że można, a nawet trzeba nauczyć się odmawiać, jeśli nie podoba ci się propozycja innej osoby. Umiejętność odmawiania nazywana jest . Wiedz też, że jeśli ktoś namawia cię do czegoś złego, nie musisz się usprawiedliwiać i podawać powodów odmowy. Nie bój się też odrzucenia czy wyśmiania - korzystanie z używek nie jest ani oznaką dorosłości, ani powodem do dumy. Nie warto bać się odrzucenia - prawdopodobnie najwięcej szacunku zdobędziesz, jeśli powiesz „nie".

# data[].attributes.attachment_link.description
Najsłynniejsze paryskie muzeum - Luwr - przechowuje w swoich zbiorach kilka niepozornych, glinianych tabliczek. Mają już ponad 6000 lat, zapisane są starożytnym rodzajem pisma i zawierają przepis na piwo! Spożywanie alkoholu było popularne już tysiące lat temu. Wtedy też pojawił się problem: Niektórzy ludzie nie umieli się od tego powstrzymać.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Ogromna poprawa zdrowia ogólnego. Wszyscy, którzy zrezygnowali z picia alkoholu bardzo szybko zauważają, że czują się lepiej. Mają więcej energii, ładniejszą skórę, mniej narzekają na bóle brzucha czy głowy.

2. Znaczna poprawa zdrowia psychicznego. Osoby nie spożywające alkoholu rzadziej skarżą się na lęki czy depresję. Poprawia się pamięć, zdolność koncentracji i wzrasta motywacja. Obniża się poziom stresu i poprawia samoocena. Po rezygnacji z alkoholu można zauważyć bardziej pozytywne podejście do życia.

3. Lepsza jakość snu. Niepijący śpią dłużej, nie budzą się w środku nocy, a rano czują się znacznie bardziej wypoczęci.

4. Poprawa stosunków międzyludzkich. Osoby, które zrezygnowały z alkoholu zauważyły, że znacznie polepszyły się ich relacje z otoczeniem. Abstynenci są bardziej empatyczni i mniej skupieni na sobie, co pozytywnie wpływa na związki z innymi ludźmi.

5. Rzucenie picia pozwala zaoszczędzić znaczne sumy pieniędzy. Alkohol nie należy do najtańszych, a regularne picie to spory wydatek w budżecie.

6. Osoby, które przestały pić alkohol mają znacznie więcej czasu, który mogą poświęcić na rozwój osobisty, hobby czy nowe przedsięwzięcia. Czas, który spędzali pijąc, odsypiając i lecząc kaca mogą teraz spożytkować w lepszy sposób.

7. Po rezygnacji z alkoholu człowiek uświadamia sobie, że doskonale potrafi bawić się bez niego. Okazuje się, że alkohol wcale nie jest konieczny, żeby miło spędzać czas. Wcale nie poprawia on relacji z ludźmi i nie ułatwia rozmowy, może natomiast powodować konflikty.

8. Bez alkoholu człowiek może zobaczyć siebie takim, jaki jest naprawdę. Pod wpływem procentów zachowujemy się nieco inaczej.

9. Kiedy przestajesz pić alkohol, zauważysz, że znacznie pogarszał on problemy osobiste.

10. Abstynenci robią mniej rzeczy, których później by żałowali. Pod wpływem alkoholu często podejmuje się nieprzemyślane decyzje i popełnia błędy, do których na trzeźwo by nie doszło. Człowiek niepijący może w pełni doświadczać życia takiego, jakim jest ono naprawdę.

11. Rezygnacja z alkoholu jest najtrudniejsza na samym początku. Później jest coraz łatwiej. Nawet przebywanie z innymi pijącymi nie stanowi już problemu.

12. Tylko niepijący są w stanie zauważyć, jak bardzo ludzie spożywający alkohol nakłaniają do tego innych. Z jakichś przyczyn koniecznie chcą, żeby do nich dołączyli.

13. Dopiero kiedy jesteś trzeźwy w pijanym towarzystwie możesz dostrzec, jak nieelegancko i niekulturalnie ludzie potrafią zachowywać się po alkoholu. Pod wpływem procentów nie zwraca się na takie rzeczy uwagi.

14. Pijackie rozmowy chociaż wydają się fascynujące, w oczach trzeźwego są nudne i bezsensowne, bardzo powierzchowne i często agresywne, nastawione na podsycanie negatywnych emocji.

15. Po rezygnacji z alkoholu okazuje się, jacy naprawdę są ludzie. Często koniec picia oznacza również koniec przyjaźni czy nawet związku.

16. Picie alkoholu ma związek ze środowiskiem. W pewnych kręgach po prostu się pije. W innych nie. To od nas zależy, z jakimi ludźmi chcemy spędzać czas.

17. Rezygnacji z alkoholu często towarzyszą inne zdrowe wybory. Odrzucając procenty, często ludzie decydują się zmienić dietę i zacząć uprawiać sport.

18. Ludzie, którzy przestali pić, doszli do wniosku, że alkohol w żaden sposób nie pomagał im w rozwijaniu świadomości. Chociaż pijąc byli o tym święcie przekonani.

19. Powrót do alkoholu po dłuższej przerwie powoduje szereg nieprzyjemnych skutków, jak zawroty głowy, bóle głowy, bóle brzucha czy ospałość.

20. Alkohol tak naprawdę nie jest specjalnie interesujący ani satysfakcjonujący. W życiu są znacznie ciekawsze rzeczy, które dostarczają więcej emocji.

To może cię zainteresować:

# data[].attributes.attachment_link.title
20 rzeczy, które zauważysz, kiedy zrezygnujesz z picia alkoholu

# data[].attributes.attachment_link.description
Picie alkoholu jest dla wielu osób nieodłącznym elementem życia. Nie wyobrażają sobie wieczornego spotkania z przyjaciółmi bez piwa, obiadu bez wina czy romantycznej kolacji bez szampana. Wszystko jest dla ludzi i alkohol w umiarkowanych ilościach nie zabija. Nie ma jednak wątpliwości, że należy do używek i lepiej byłoby go nie pić.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O alkoholu mówią najstarsze dokumenty, dzieła literackie i kodeksy prawa. W starożytności rozcieńczone wino spożywano jako codzienny napój. W XVIII wieku opanowano technologię produkcji wódki z ziemniaków, co spowodowało wzrost produkcji i - w konsekwencji - wzrost spożycia. Nadmiernie spożywany alkohol stał się przyczyną wielu rodzinnych tragedii.

Alkohol zawsze towarzyszył wojnom. Służył nie tylko do picia, ale również jako środek leczniczy, przede wszystkim dezynfekujący i przeciwbólowy. Był też ważnym dodatkiem do paliwa lotniczego i rakietowego. Spirytusem konserwowano wiele urządzeń technicznych, stosowano go również do produkcji granatów.

jakie wspólne właściwości mają metanol i etanol;

jak odróżnić alkohole na podstawie wzorów lub modeli cząsteczek;

jakimi piktogramami oznacza się właściwości alkoholi.

jak alkohol wpływa na organizm człowieka;

porównywać toksyczność alkoholi;

dlaczego po spożyciu alkoholu nie wolno prowadzić pojazdów mechanicznych (roweru, łodzi, samolotu), pływać i jeździć na nartach.

Słowo alkohol kojarzy się z dostępnymi w sklepach napojami alkoholowymi. Piwo, wino, wódka i spirytus różnią się procentową zawartością alkoholu etylowego. Jednak każdy z tych napojów działa podobnie na organizm człowieka i przy nadmiernym spożyciu może być dla niego groźny.

Spożywany w niewielkich ilościach, powoduje złudne uczucie ciepła - przyspiesza krążenie krwi, co w efekcie prowadzi do szybszego wychłodzenia ciała. W zimie często ofiarami mrozów są osoby, które wcześniej piły alkohol.
Uzależnienia od alkoholu to choroba zwana . Z alkoholizmem mamy do czynienia wtedy, gdy około 25% kalorii dostarczanych do organizmu w ciągu tygodnia pochodzi ze spożywania alkoholu. Gdy ilość kalorii pochodzących od alkoholu jest większa niż 80% na tydzień, mówimy wówczas o skrajnym alkoholizmie. Alkoholizm to fizyczne i psychiczne uzależnienie od alkoholu.

„stan po wypiciu alkoholu" - od 0,2 do 0,5‰ alkoholu we krwi,

„próg nietrzeźwości" - 0,5‰ alkoholu we krwi,

„stan nietrzeźwości" - powyżej 0,5‰ alkoholu we krwi.

Alkohol etylowy jest powodem ciężkich schorzeń wątroby, nerek, żołądka i serca, negatywnie wpływa na układ nerwowy człowieka. Spożyty w większych ilościach upośledza racjonalne myślenie, zmniejsza samokrytycyzm oraz powoduje zamroczenie alkoholowe. Pojawiają się zaburzenia mowy i zanika koordynacja ruchów. Najbardziej narażeni są ludzie młodzi, gdyż uszkodzeniu ulegają ich rozwijające się komórki mózgowe. Dawka powodująca zatrucie alkoholowe zależy od odporności organizmu.

Proces zdrowienia z choroby alkoholowej jest bardzo trudny i skomplikowany. Jest uzależniony przede wszystkim od chęci i dobrej woli zainteresowanego. Pomoc w leczeniu alkoholizmu oferują np.: kluby abstynenta, bractwa trzeźwości, samopomocowe grupy AA (anonimowych alkoholików), grupy rodzinne Al‑Anon i Alateen, ośrodki terapii uzależnień i współuzależnienia, grupy wsparcia DDA (Dorosłe Dzieci Alkoholików) czy Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia". Wychodzenie z alkoholizmu wymaga intensywnej pracy ze strony alkoholikan i jego rodziny.

Podaje się następujące formuły prawne określające kolejne stopnie nietrzeźwości:

ilości i rodzaju konsumowanych napojów alkoholowych,

takich czynników, jak: waga, płeć, budowa ciała osoby pijącej,

czasu konsumpcji.

Alkohol zawarty w winach musujących, szampanach i piwie wchłania się do krwi szybciej niż „niewzbogacony w bąbelki". Prawdopodobnie dwutlenek węgla zawarty w niektórych napojach alkoholowych wpływa na skrócenie czasu pobytu w żołądku i szybciej przenika do krwi. W efekcie działanie alkoholu pojawia się szybciej.

Prowadzenie pojazdów mechanicznych po przekroczeniu granicy 0,2‰ alkoholu we krwi jest zabronione i karane. Około 3‰ alkoholu stanowi zagrożenie życia dorosłego człowieka.

Typowe zatrucia śmiertelne są powodowane przez stężenie 4‰ alkoholu we krwi. Im jest ono wyższe, tym większe są rozmiary zaburzeń reagowania i zachowania, upośledzające sprawność człowieka i zdolność do racjonalnego postępowania.

Alkohol etylowy ma negatywny wpływ na organizm człowieka.

Alkohol metylowy ma wiele właściwości wspólnych z etanolem, jego omyłkowe spożycie może skończyć się śmiercią.

W Polsce obowiązuje zakaz kupowania i spożywania alkoholu etylowego przez osoby do 18. roku życia.

choroba alkoholowa, uzależnienie od picia alkoholu

pochodna metanu mająca jeden atom chloru w cząsteczce; silnie oddziałuje na układ nerwowy; ma właściwości narkotyczne i rakotwórcze

jedna tysięczna pewnej całości; oznaczany symbolem ‰

Stężenie alkoholu we krwi zależy od:

Metanol ma wiele właściwości wspólnych z etanolem. Należą do nich: barwa, zapach, smak czy rozpuszczalność w wodzie.
Dlatego alkohole te bywają mylone. Wskutek omyłkowego wypicia metanolu dochodzi do ciężkiego zatrucia. Najszybciej uszkodzone zostają nerw wzrokowy, siatkówka i rogówka, co skutkuje nieodwracalną utratą wzroku.
Nie istnieje żaden domowy sposób na odróżnienie metanolu od etanolu. Alkohole wyglądają, pachną i smakują dokładnie tak samo oraz palą się takim samym płomieniem. Znane są metody analityczne, które pozwalają odróżnić od siebie te alkohole, ale nie są one w powszechnie dostępne.

Główny Inspektor Sanitarny ostrzega przed spożywaniem wyrobów alkoholowych niewiadomego pochodzenia. Dotyczy to również wszelkiego rodzaju płynów zawierających alkohol, lecz nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Mogą one zawierać metanol w ilościach zagrażających życiu lub zdrowiu. ( Ostrzeżenie - zatrucia alkoholem metylowym w Polsce)

Około 90% alkoholu będącego przedmiotem nielegalnego handlu wytwarzane jest ze spirytusu przemysłowego spirytusu przemysłowego , przeznaczonego np. do produkcji płynu do spryskiwaczy lub podpałki do grilla. W co trzeciej butelce takiego alkoholu znajduje się , a w co dziesiątej metanol!

# data[].attributes.attachment_link.description
O alkoholu mówią najstarsze dokumenty, dzieła literackie i kodeksy prawa. W starożytności rozcieńczone wino spożywano jako codzienny napój. W XVIII wieku opanowano technologię produkcji wódki z ziemniaków, co spowodowało wzrost produkcji i - w konsekwencji - wzrost spożycia. Nadmiernie spożywany alkohol stał się przyczyną wielu rodzinnych tragedii. Alkohol zawsze towarzyszył wojnom.

# data[].attributes.body
film edukacyjny

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy wiesz, że wypalenie jednego papierosa, to dostarczenie do organizmu aż 4 tysięcy szkodliwych substancji, w tym 40 silnie rakotwórczych.

Lekcja o tematyce antynikotynowej w Twojej szkole

Jesteś nauczycielem i chcesz przeprowadzić dla swojej klasy godzinę wychowawczą o tematyce antynikotynowej? A może jesteś uczniem i chciałbyś przekazać materiały swojemu nauczycielowi? Pobierz materiały edukacyjne, które pozwolą na przeprowadzenie takiej lekcji oraz list polecający od Ministra Edukacji Narodowej.

Konspekt lekcji, Materiały dodatkowe, List Ministra Edukacji Narodowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy wiesz, że wypalenie jednego papierosa, to dostarczenie do organizmu aż 4 tysięcy szkodliwych substancji, w tym 40 silnie rakotwórczych. Jesteś nauczycielem i chcesz przeprowadzić dla swojej klasy godzinę wychowawczą o tematyce antynikotynowej? A może jesteś uczniem i chciałbyś przekazać materiały swojemu nauczycielowi?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nikotyna została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za narkotyk. Jej wpływ na organizm przypomina działanie heroiny i kokainy - nikotyna zwiększa produkcję dopaminy, dając czucie przyjemności oraz przyczyniając się do rozwoju uzależnienia. W połączeniu z dymem tytoniowym, substancja ta zwiększa ryzyko nowotworów i chorób układu krążenia. Sprawdź, jakie jeszcze działanie na organizm ma nikotyna.

Nikotyna działa na organizm tak jak każda substancja psychoaktywna - pobudzając określone receptory w mózgu, wpływa stymulująco bądź uspokajająco na pracę układu nerwowego. Stanowi łatwo dostępny wspomagacz, który z jednej strony odpręża, łagodzi stres, a z drugiej usprawnia procesy myślowe. Takie działanie nikotyny z pozoru może wydawać się korzystne, ale droga, którą dostaje się do organizmu (dym papierosowy) oraz jej właściwości uzależniające sprawiają, że jest ona zaliczana do substancji szkodliwych.

Sprawdź, jak działa nikotyna i jaki jest jej wpływ na zdrowie człowieka.

Nikotyna - właściwości i występowanie

Nikotyna jest neurotoksyną co oznacza, że w wysokich dawkach upośledza funkcjonowanie układu nerwowego żywych organizmów i prowadzi do śmierci. Z tego powodu nikotyna często stanowi składnik toksycznych środków owadobójczych używanych w rolnictwie. Występuje naturalnie w liściach tytoniu używanych do produkcji papierosów oraz innych wyrobów przeznaczonych do palenia. W jednym papierosie znajduje się przeważnie 0,8-1 g liści tytoniu, z czego 2% stanowi czysta nikotyna (odpowiada to 6-11 mg substancji). Do organizmu palacza przenika ok. 1-3 mg nikotyny. Jej największe stężenie we krwi obserwuje się w momencie gaszenia papierosa - wynosi wówczas 20-30 ng/ml. Na takim poziomie utrzymuje się przez 10 minut, po czym jej poziom zaczyna spadać. Po 1-2 godzinach nikotyna jest usuwana z organizmu.

Działanie nikotyny

W niskich dawkach nikotyna działa stymulująco na układ nerwowy. Przyspiesza tętno, zwiększa ciśnienie krwi, rozszerza źrenice, pobudza układ trawienny. Płytkie zaciąganie się dymem papierosowym aktywizuje mózg do pracy, polepsza pamięć, zwiększa koncentrację. Badania naukowe dowiodły, że palacze osiągają lepsze wyniki w rozwiązywaniu zadań wymagających sprawności intelektualnej niż osoby niepalące. Ponadto nikotyna wpływa na zwiększone wydzielanie dopaminy. Ten neuroprzekaźnik, potocznie nazywany hormonem szczęścia, warunkuje dobre samopoczucie, dodaje energii i odpowiada za odczuwanie przyjemności. Uznaje się, że to właśnie dopamina ma kluczowe znaczenie w mechanizmie uzależnienia od substancji psychoaktywnych. Nikotyna, podobnie jak narkotyki, powoduje wyrzut dopaminy do mózgu i błyskawicznie poprawia samopoczucie. Jednak jej stężenie równie szybko spada, co wywołuje przymus sięgnięcia po kolejną dawkę narkotyku.

W przypadku większych dawek nikotyny palacz odczuwa rozluźnienie. Głębokie zaciąganie się dymem papierosowym uspokaja i redukuje stres. Psychiatrzy mówią nawet o terapeutycznym działaniu nikotyny - osoby uzależnione sięgają bowiem po papierosy wtedy, gdy odczuwają wzmożone napięcie nerwowe. Dzięki używce są oni w stanie lepiej funkcjonować w społeczeństwie, są bardziej opanowani, nie ulegają łatwo emocjom, a przez to łatwiej koncentrują się na powierzonych im zadaniach.

Wpływ nikotyny na zdrowie

Wciąż nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy nikotyna przyczynia się do rozwoju raka. Do końca XX wieku sądzono, że sama substancja nie ma wpływu na procesy nowotworowe w organizmie, a za zwiększone ryzyko choroby odpowiada wdychanie dymu tytoniowego. W ostatnich latach niektórzy naukowcy zaczęli podważać ten pogląd, nadal jednak trwa debata nad kwestią szkodliwości nikotyny.

Pewne jest, że najpopularniejsza forma nałogu nikotynowego - palenie papierosów - bardzo negatywnie odbija się na zdrowiu. Dym tytoniowy zawiera szereg substancji o działaniu kancerogennym, m.in. substancje smoliste, które przez lata gromadzą się w drogach oddechowych i mogą wywoływać nowotwory płuc, krtani, gardła, przełyku. W jego skład wchodzą także toksyczny tlenek węgla, cyjanowodór i fenole, które upośledzają funkcje układu oddechowego i zwiększają zapadalność na przewlekłe choroby płuc oraz gruźlicę. Palenie ma też bardzo negatywny wpływ na układ krążenia - przyczynia się do rozwoju chorób serca, w tym zawałów, nadciśnienia, miażdżycy, tętniaków, udarów. Palacze częściej cierpią na wrzody żołądka i dwunastnicy, ponieważ nikotyna nadmiernie pobudza do pracy układ trawienny i zwiększa produkcję soków żołądkowych. Objawy nałogu nikotynowego są też widoczne na zewnątrz - u osób uzależnionych często występuje brunatny nalot na zębach, ich skóra jest mało nawilżona, sucha, ziemista i szybciej się starzeje ze względu na niedobór kolagenu i elastyny.

# data[].attributes.attachment_link.title
Działanie nikotyny. Jak nikotyna wpływa na zdrowie?

# data[].attributes.attachment_link.description
Nikotyna została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za narkotyk. Jej wpływ na organizm przypomina działanie heroiny i kokainy - nikotyna zwiększa produkcję dopaminy, dając czucie przyjemności oraz przyczyniając się do rozwoju uzależnienia. W połączeniu z dymem tytoniowym, substancja ta zwiększa ryzyko nowotworów i chorób układu krążenia. Sprawdź, jakie jeszcze działanie na organizm ma nikotyna.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co Się Stanie, Gdy Przestaniesz Palić - Rzucić Palenie ?