# data[].attributes.body
Dech nôtërë
Pamiąc
Kamie
Miłota

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W internecie, a zarazem w obiegu telefonicznym, wysyłane sms-ami, bądź za pośrednictwem komunikatorów. Krążą wśród mieszkańców Pomorza Kaszubskie Nuty (Kaszëbsczé Nótë). Większość z nas zna dobrze ich pierwowzór, wielu potrafi zanucić melodię i zaśpiewać: „To je krótczi, to je dłëdżi, to kaszëbskô stolëca..."

TAK TO BRZMI W TRADYCYJNEJ WERSJI Z MELODIĄ:

W nowej wersji nuty wyglądają niby znajomo, ale obrazki ułożone na pięciolinii odbiegają od znanego pierwowzoru. Pojawiają się bowiem tam m.in. osoby kaszlące i przeziębione, karetka pogotowia i wirusy, a także twarz w maseczce, czosnek i miód. Jest też zupełnie nowy tekst. Obrazek z tymi Kaszubskimi Nutami znany socjolog prof. Cezary Obracht-Prondzyński otrzymał na swój telefon od córki. Nuty nie były podpisane, ale profesor od razu domyślił się, że jego autorem może być Roman Drzeżdżon, znany kaszubski pisarz, poeta, satyryk i publicysta.

Kaszëbskò-pòlsczi słowôrzk:

rzëpòt - kaszel; sznëra - katar; bòlëca - szpital; chëra - choroba zakaźna; MÒRNICA - demon w postaci starej kobiety, roznoszący zarazę; larwa - maska; czosnik - czosnek; zelé - zioło; PÒSZËDŁO - choroba zakaźna. Jej uosobieniem jest demon w postaci dziewczyny zmarłej na zakaźną chorobę. Jesienią i zimą wraca na ziemię, by dręczyć ludzi chorobą, na którą zmarła.

I rzeczywiście. Pan Roman - kaszubski pisarz, poeta, satyryk i publicysta, który na co dzień pracuje w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko Pomorskiej w Wejherowie - jest współautorem nowych nut. Drzeżdżon jest też współzałożycielem kaszubskiej grupy literackiej ZYMK (Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich - Spotkanie Młodych Autorów Kaszubskich) i kaberatu „Fif". Już nie raz na bazie tradycyjnych nut tworzył własne treści. Teraz inspiracją był dla niego koronawirus i walka z nim.

- To moje wspólne dzieło z Aleksandrą Majkowską. Zajmuję się kaszubskimi nutami od dawna. Można je wykorzystać do różnych improwizacji. Dlaczego więc nie zrobić tego w obecnej sytuacji w słusznym celu, dla potrzeb profilaktycznych. Jest to prosta instrukcja postępowania w czasach kwarantanny. Oczywiście w formie satyrycznej, ale chodzi też o trochę dobrego humoru i zabawy po to, żebyśmy nie zwariowali - wyjaśni Roman Drzeżdżon.

Teraz jego nowy pomysł rozchodzi się w błyskawicznym tempie. 17 marca było ponad 150 udostępnień. Pełny tekst i więcej informacji o nutach można znaleźć na stronie Bëlôk - czôrno na biôłim. Dla Artura Jabłońskiego, działacza kaszubskiego, pisarza i literaturoznawcy to, co zrobił Roman Drzeżdżon to nic innego jak powrót do źródeł. Przez wieki w taki właśnie sposób funkcjonowały kaszubskie nuty, a Roman Drzeżdżon przywraca im pierwotne ich życie.

- Cieszę się, że powstają takie współczesne formy kaszubskich nut, bo taki był ich początek. Ludzie w dawnych czasach zbierali się i wymyślali nuty, rysowali je i wspólnie śpiewali np. o przywarach swojego sąsiada. Taka tradycja jest bardzo szeroka, nie tylko kaszubska. Na podobne rzeczy natknąć się można w Austrii czy na Węgrzech - mówi Artur Jabłoński.

Profesor Cezary Obracht-Prondzyński mówi, że powstanie nut nie jest dla niego zaskoczeniem. Dokładnie tak zachowują się od wieków społeczeństwa w czasach zarazy.

- To mnie nie zaskakuje. Trzeba na to spojrzeć szerzej. Krąży obecnie ogromna liczba poważnych informacji, a jednocześnie mnóstwo żartów czy humorystycznych filmików. Wchodzimy dokładnie w te same buty, w które wchodzili nasi przodkowie. Przychodziła zaraza, pojawiał się lęk i groza, które były oswajane przez satyrę i żart. Nuty są też rodzajem mnemotechniki, wyliczanki, która ma czegoś nauczyć. Jeżeli się coś powtarza, to łatwiej zapamiętać - mówi prof. Obracht - Prondzyński.

Czytaj też: Szyją maseczki ochronne dla pracowników szpitali. Jak możesz pomóc?

# data[].attributes.attachment_link.title
Nótë na dzysdniową chërã, czyli kaszubskie nuty na czas koronawirusa i kwarantanny

# data[].attributes.attachment_link.description
W sieci internetowej krąży popularny obrazek przedstawiający kaszubskie nuty. Odbiegają one jednak zdecydowanie od znanej, tradycyjnej formy. Są swoistą instrukcją walki z koronawirusem. Kto jest autorem tego ciekawego pomysłu i jaki był jego cel - o tym w naszym artykule.

# data[].attributes.body
1. Cel konkursu: popularyzacja kaszubskiej i polskiej twórczości Ewy Warmowskiej (laureatki wielu konkursów literackich) w szerokim kręgu – w szczególności wśród dzieci i młodzieży z terenu województwa pomorskiego.
2. Organizator: Zespół Szkolno-Przedszkolny „Mała Szkoła” w Szopie, Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Sołectwa Bącka Huta.
3. W 2020 roku Konkurs będzie miał charakter wyłącznie występów ONLINE. Zadaniem jest przesłanie nagranego filmu z recytacją
Uczniowie zostaną podzieleni na kategorie – w zależności od liczby zgłoszonych uczniów w danych rocznikach, z danych klas.
W kolejnym etapie powołana komisja, z panią Ewą Warmowską jako przewodniczącą, wysłucha recytacji i przydzieli nagrody. Jeżeli sytuacja na to pozwoli to laureaci i nagrodzeni zostaną zaproszeni do Małej Szkoły w Szopie na rozdanie nagród.
Jeżeli sytuacja epidemiczna na to nie pozwoli to podamy w terminie późniejszym sposób odbioru nagród lub też sami dowieziemy nagrody do poszczególnych szkół. 4. Termin i miejsce konkursu – ONLINE – Zespół Szkolno-Przedszkolny „Mała Szkoła” w Szopie.  20.11.2020 – ostateczny termin przesyłania plików.
WAŻNE! – Nagranie z występem ucznia nie może być dzielone, cięte itp. Uczeń, który przystępuje do recytacji musi ją rozpocząć i dokończyć w jednym pliku (cały występ) – bez modyfikacji pliku! – Pliki gdzie widoczne będą „przeskoki”, widoczne będą modyfikacje – będą odrzucane!
Kategorie - klasa VI i VII oraz klasa VIII i wyżej.
Jeżeli ktoś jest chętny proszę o informacje zwrotną

# data[].attributes.body
Z wykształcenia jest nauczycielką wychowania przedszkolnego, studiowała na Uniwersytecie Gdańskim na Wydziale Nauk Społecznych. W 1978 r. podjęła swoją pierwszą pracę jako nauczycielka w Szkole Podstawowej w Szopie. Tutaj pracowała przez 25 lat, aż do momentu likwidacji placówki w 2004 r. W tym samym roku kończy Podyplomowe Studium Języka Kaszubskiego i rozpoczyna pracę w sąsiedniej szkole w Mojuszu. Z Szopą nie zerwała kontaktów, ponieważ nadal uczy j. kaszubskiego w przekształconej w „Małą Szkołę” dawnej szkole podstawowej, aktualnie jako emerytka. Od końca 2003 r. zajmuje się twórczością poetycką. W 2006 r. wydała debiutancki tomik wierszy „Trape do nieba” z ilustracjami córki Barbary. Pod koniec 2008 r. wyszedł drukiem jej zbiorek wierszy i anegdot zatytułowany „Dzen za dnia”. Rok później ukazuje się tomik wierszy wraz ze zbiorem opowiadań – „A serce bije jedno…” Wydanie jest dwujęzyczne, utwory są pisane po kaszubsku i po polsku. Doczekała się wojewódzkiego konkursu recytatorskiego swojej twórczości, który odbywa się w „Małej Szkole” w Szopie. Dom w Bąckiej Hucie jest prawdziwą ostoją nauczycielki – poetki. Tutaj w otoczeniu lasu i ogrodu czerpie natchnienie. Interesuje się ziołami i medycyną naturalną.