# data[].attributes.body
Studiował literaturę i historię sztuki na uniwersytecie w Sztokholmie. Swoją karierę rozpoczął jako reżyser teatralny. W latach 1944–1946 był dyrektorem Teatru w Helsingborgu, 1946-1949 Teatru w Göteborgu, 1952-1958 Teatru w Malmö, 1963-1966 Królewskiego Teatru Dramatycznego w Sztokholmie. Zadebiutował w filmie w latach 40., najpierw jako scenarzysta, potem jako reżyser. W latach 50. zaczął realizować filmy według własnych scenariuszy. Początkowo był bardzo ograniczany przez producentów; jego styl i zainteresowania dopiero się krystalizowały. Pod koniec lat czterdziestych przyjął praktykę przygotowywania przedstawień teatralnych w sezonie zimowym, a kręcenia filmów w letnim, stąd zapewne częsty motyw krótkiego, północnego lata w jego filmach, np. Letni sen, Wakacje z Moniką, Uśmiech nocy, Milczenie. W okresie dyrekcji w Malmö uformowała się grupa aktorów, w skład której wchodzili: Max von Sydow, Gunnar Björnstrand, Bibi Andersson, Harriet Andersson, Ingrid Thulin, a z którymi współpracował zarówno w teatrze, jak i na planie filmowym.

# data[].attributes.body
Psychologia i biologia
Większość jego filmów to pesymistyczne dramaty psychologiczne, za pomocą których ukazał nieograniczone psychologiczne możliwości kina jako medium. Jego filmy są zarazem bardzo osobiste i bardzo uniwersalne; zawierają spójną wizję człowieka i świata. Przez całą twórczość Bergmana przewijają się pewne stałe motywy: samotność, trudności w kontakcie z drugim człowiekiem, upokorzenie, człowiek wobec śmierci i cierpienia. Cechuje Bergmana niezwykła dosadność, a nawet okrucieństwo w przeprowadzaniu psychicznej wiwisekcji, operowaniu bezlitosnym, biologicznym konkretem, zwłaszcza w przedstawianiu seksualności i śmierci.

Kwestia istnienia Boga
Przełomowy okres w twórczości Bergmana następuje w latach 60.; jego wyrazem jest np. Milczenie. Okres ten to czas rozpaczliwego krzyku wobec konstatacji, że Boga jednak nie ma. Dowodem na nieistnienie Boga jest dla Bergmana kształt świata, składającego się niemal wyłącznie z cierpienia. Hipoteza, że taki świat stworzył Bóg, jest dla Bergmana niedopuszczalna, niemoralna.

W dalszej części twórczości Bergman przechodzi nad tym do porządku dziennego, zajmuje się już relacjami między ludźmi, skoro badanie relacji między człowiekiem a Bogiem jest bezpodstawne wobec nieistnienia Boga. Ten Bóg odbija się wciąż jednak echem, jako swego rodzaju kategoria kulturowa i psychiczna, ale już nikt w Niego w filmach Bergmana nie wierzy. Nawet pastor w filmie Szepty i krzyki mówi, modląc się, że Niebo jest puste i okrutne. A pastor w Gościach Wieczerzy Pańskiej odprawia wprawdzie nabożeństwo w kościele, ale sam już w Boga nie wierzy; kościół jest pusty, pastora słucha tylko jedna kobieta i na dodatek tylko dlatego, że jest w nim zakochana.
Pomimo całego pesymizmu twórczości Bergmana jest w niej coś bardzo konstruktywnego: konstatacja, że Boga nie ma, nie oznacza, że życie jest bez sensu ani że nie istnieje inne sacrum. Sacrum tkwi dla Bergmana w drugim człowieku.

# data[].attributes.body
1948 – nominacja do Złotych Lwów za film Muzyka w ciemności
1948 – nominacja do nagrody Złota Palma – udział w konkursie głównym za film Okręt do Indii
1955 – nominacja do nagrody Złota Palma – udział w konkursie głównym za film Uśmiech nocy
1955 – Nagroda specjalna jury Festiwalu w Cannes za film Uśmiech nocy
1957 – Nagroda specjalna jury Festiwalu w Cannes za film Siódma pieczęć
1958 – Złoty Niedźwiedź w Berlinie za film Tam, gdzie rosną poziomki
1958 – Złota Palma za najlepszą reżyserię na Festiwalu w Cannes za film U progu życia
1958 – nominacja do nagrody Złota Palma – udział w konkursie głównym za film U progu życia
1959 – Nagroda Specjalna Jury na 20. MFF w Wenecji za film Twarz; nominacja do Złotego Lwa
1960 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy scenariusz za film Tam, gdzie rosną poziomki
1961 – Oscar w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny za film Źródło
1961 – nominacja do nagrody Złota Palma – udział w konkursie głównym za film Źródło
1961 – Nagroda specjalna jury Festiwalu w Cannes za film Źródło
1962 – nominacja do Złotego Niedźwiedzia w Berlinie za film Jak w zwierciadle
1963 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy scenariusz za film Jak w zwierciadle
1965 – Guldbagge w kategorii najlepszy reżyser za film Milczenie
1971 – Nagroda im. Irvinga G. Thalberga
1974 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy film za Szepty i krzyki
1974 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy scenariusz i adaptacja za Szepty i krzyki
1974 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy reżyser za Szepty i krzyki
1975 – David di Donatello w kategorii najlepszy reżyser za Szepty i krzyki
1976 – nominacja do Césara w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Czarodziejski flet
1977 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy reżyser za Twarzą w twarz
1979 – Złoty Glob w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Jesienną sonatę
1979 – nominacja do Césara w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Jesienną sonatę
1979 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy scenariusz oryginalny za Jesienną sonatę
1983 – nagroda FIPRESCI na Festiwalu w Wenecji za Fanny i Aleksander
1983 – Guldbagge w kategorii najlepszy reżyser za film Fanny i Aleksander
1984 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za film Fanny i Aleksander
1984 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy reżyser za Fanny i Aleksander
1984 – nominacja do Oscara w kategorii najlepszy scenariusz oryginalny za Fanny i Aleksander
1984 – nominacja do nagrody BAFTA w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Fanny i Aleksander
1984 – David di Donatello w kategorii najlepszy film zagraniczny za Fanny i Aleksander
1984 – David di Donatello w kategorii najlepszy reżyser za Fanny i Aleksander
1984 – David di Donatello w kategorii najlepszy scenariusz za Fanny i Aleksander
1984 – Złoty Glob w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Fanny i Aleksander
1984 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepszy reżyser za Fanny i Aleksander
1984 – César w kategorii najlepszy film zagraniczny za Fanny i Aleksander
1993 – Guldbagge w kategorii najlepszy scenariusz za film Dobre chęci
2004 – nominacja do Césara w kategorii Najlepszy film zagraniczny za film Sarabanda (2003)

# data[].attributes.body
Druga połowa lat 50. XX wieku (a więc czas, w którym powstała „Siódma pieczęć”), była dla Bergmana okresem szczególnym. Szwedzki artysta debiutował jako reżyser filmowy w 1946 roku, jednak przez niemal całą następną dekadę nie odniósł znaczących sukcesów. Jego filmy pozostawały niezauważone, a finansowe fiaska kolejnych przedsięwzięć stawiały pod znakiem zapytania karierę Bergmana-filmowca. Dopiero w drugiej połowie lat 50. nastąpił istotny zwrot, a okres ten okazał się jednym z najbardziej udanych w karierze reżysera. Wtedy to Bergman stworzył dwa za swoich najważniejszych obrazów, filmowe moralitety – „Siódmą pieczęć” oraz „Tam, gdzie rosną poziomki” (oba z 1957 roku). Filmy te zrealizował ze swoim stałym zespołem współpracowników, wśród których znajdowali się aktorzy: Gunnar Bjornstrand, Max von Sydow i Bibi Andersson (z którymi pracował również w teatrze), a także operator – Gunnar Fischer, autor muzyki – Erik Nordgren i producent – Allan Ekelund. „Siódma pieczęć” przyniosła Bergmanowi-filmowcowi uznanie, stając się jednocześnie jednym z najważniejszych filmów dekady; obrazem, który zarówno w wymiarze intelektualnym, jak i estetycznym, reprezentował najwyższe osiągnięcia kina tego okresu.

# data[].attributes.body
Ogólna atmosfera powojennego zwątpienia w sens wiary, która właściwa była także społeczeństwu szwedzkiemu (mimo, iż okrucieństwa wojny nie dotknęły go w takim stopniu jak inne europejskie nacje), żywe zainteresowanie myślą filozoficzną egzystencjalizmu oraz jej wpływ na twórczość artystyczną XX wieku, czy wreszcie osobiste doświadczenia oraz rozterki Bergmana – syna pastora, wychowanego w duchu protestanckim – to najczęściej wymieniane obszary, w których poszukiwane są czynniki inspirujące powstanie „Siódmej pieczęci”. Widziany z tych perspektyw film Bergmana jawi się, z jednej strony, jako owoc pewnych ogólnych nastrojów czy tendencji (intelektualnych, artystycznych), a z drugiej strony jako wyraz indywidualnych dylematów artysty, jego własnego stosunku do wiary, śmierci, Kościoła. Zarówno owym ogólnym nastrojom egzystencjalnego niepokoju, jak i swoim własnym przekonaniom oraz wątpliwościom Bergman dawał wyraz już w swoich wczesnych tekstach dramatycznych, a także w niezwykle osobistym filmie pt. „Więzienie” (1949) – pierwszym, w którym bezpośrednio podjął tematykę egzystencjalną i religijną. „Siódma pieczęć” jest zatem kolejną wypowiedzią artysty skoncentrowaną wokół tej problematyki (będzie ona również wyraźnie obecna w późniejszych „Gościach Wieczerzy Pańskiej”).

# data[].attributes.body
Rycerz Antonius Block (Max von Sydow) powraca wraz z giermkiem Jönsem (Gunnar Björnstrand) z wyprawy krzyżowej. Gdy po rycerza niespodziewanie przychodzi Śmierć (Bengt Ekerot), ten wyzywa ją na szachowy pojedynek o własne życie i toczy trudną partię w trakcie całej podróży do domu. Wędrówka przez dotknięte zarazą terytorium, którego mieszkańcy miotają się pomiędzy sacrum surowych praktyk pokutnych a profanum nieskrępowanej zabawy i nieprawości, podsyca w zobojętniałym Blocku refleksję nad losem człowieka. Świadom zbliżającego się końca, znużony swoją egzystencją rycerz stara się nie tyle wygrać, co przedłużyć samą grę i zyskać na czasie, by znaleźć odpowiedzi na dręczące go pytania o istnienie Boga, sens ludzkiego życia i istotę przemijania.

# data[].attributes.headline
Bohaterowie oraz aktorzy odgrywający role

# data[].attributes.subject
Bohaterowie oraz aktorzy odgrywający role

# data[].attributes.body
Gunnar Björnstrand – Jöns
Max von Sydow – Antonius Block
Inga Landgré – Karin, żona Blocka
Bibi Andersson – Mia
Nils Poppe – Jof
Bengt Ekerot – Śmierć
Åke Fridell – Plog, kowal
Inga Gill – Lisa, żona Ploga
Maud Hansson – wiedźma Tyan
Erik Strandmark – Jonas Skat
Gunnel Lindblom – dziewczyna
Gunnar Olsson – malarz
Bertil Anderberg – Raval
Anders Ek – mnich

# data[].attributes.body
Trämålning (sh. Picture on Wood) to dramat szwedzkiego filmowca Ingmara Bergmana opublikowany w 1954 roku. Inspiracją były drzeworyty obserwowane przez Bergmana w wiejskich kościołach Szwecji, w których średniowieczni autorzy wyrażali chłopski lęk przed zarazą. Fabuła pokazuje, jak rycerz wraca do ojczyzny po dziesięciu latach nieobecności, gdzie spotyka zarazę, prześladuje czarownice i ginie. Trämålning wykorzystywał Bergmana przez trzy lata jako szablon do swojego znacznie bardziej znanego filmu Siódma pieczęć.

Sam dramat stał się przedmiotem kilku pokazów w radiu i telewizji, w tym dramatu telewizyjnego z 1970 roku Pictures on a Tree, wyprodukowanego przez RTV Skopje.

# data[].attributes.body
Zdobyte- Nagroda Specjalna - Nagroda Specjalna Jury
Nominacje- Złota Palma - Udział w konkursie głównym

# data[].attributes.headline
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Valladolid

# data[].attributes.subject
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Valladolid

# data[].attributes.body
Zdobyte - Złoty Sztandar - Najlepszy film pełnometrażowy

# data[].attributes.body
Max von Sydow pochodzi z Lundu na południu Szwecji. W dzieciństwie był bardzo nieśmiały, początkowo próbował iść w ślady ojca etnologa, badacza folkloru Irlandii i rodzimej Szwecji. Wstąpił do zespołu folklorystycznego, lecz szybko odnalazł się na scenie występując w teatrze amatorskim, która to pomogła mu uwierzyć w siebie i wyleczyć ze swojej nieśmiałości. W 1948 roku zapisał się do Królewskiej Akademii Teatralnej w Sztokholmie, w trakcie studiów dowiedział się, że młody obiecujący reżyser Ingmar Bergman poszukuje aktorów do swojego nowego filmu. Udał się więc do niego, prosząc o rolę, niestety reżyser odmówił. Dopiero po kilku latach Bergman widząc występ von Sydowa w teatrze gdzieś na prowincji, sam zaproponował mu rolę w swoim nowym filmie. Tak zaczęła się przygoda reżysera i aktora, a także począwszy od filmu "Siódma pieczęć" z 1957 roku nagrodzonego Złotą Palmą w Cannes, międzynarodowa kariera. Najgłośniejszym filmem z udziałem von Sydowa jest "Egzorcysta" z 1973 roku, który należy do jednych z najlepszych horrorów światowego kina.

# data[].attributes.attachment_link.title
Max Von Sydow Dies March 9, Honored in Rare Archival Interview

# data[].attributes.attachment_link.description
by Quendrith Johnson, Los Angeles Correspondent

# data[].attributes.body
Zdjęcia do filmu kręcono w Gustavsbergu, Skevik, Solnie, Råsundzie, Sigtunie i Östanå, a także w rezerwacie przyrody Hovs Hallar (Szwecja).

# data[].attributes.body
Lokalizacja Gavesberg - głównego ośrodka prac nad filmem

# data[].attributes.body
Ingmar Bergman doskonale oddał na ekranie apokaliptyczny klimat średniowiecznej Europy, ogarniętej obawą przed zarazą, mającą stanowić karę za grzechy. Produkcja zawiera także elementy traktatu filozoficznego o tematyce ściśle egzystencjalnej – główny bohater, rycerz Block, odwiecznie poszukuje sensu swojego życia, nie odnajduje Boga, który mógłby wyjaśnić jego wątpliwości i pytania. Na ekranie Block zostaje skontrastowany z bohaterami nastawionymi na wartości materialistyczne.

W obliczu społecznej niesprawiedliwości, zniszczenia i zła, w sercu Antoniusa Blocka rodzi się zwątpienie w nadprzyrodzoną siłę władającą światem oraz w ogóle zasadność jego istnienia.

# data[].attributes.body
Przełamanie siódmej pieczęci według Apokalipsy św. Jana oznaczało moment, w którym rozpoczyna się czasu ostateczny, czas w którym miłosierny Bóg oddziela dobro od zła, po czym zsyła na umiłowaną przez siebie ziemię śmierć i zagładę. Nadanie przez Igmara Bergmana swojemu filmowi tytułu Siódma Pieczęć ma związek z losem ukazanej grupy ludzi, którzy żyjąc w ciemnych czasach średniowiecza, muszą sprostać trudom dnia codziennego. Opisany w filmie świat pustoszony jest przez zabójczą zarazę, klęski suszy, nieurodzaju.

# data[].attributes.body
Ingmar Bergman częściowo zainspirował się do stworzenia Siódmej pieczęci obrazem średniowiecznego szwedzkiego artysty Albertusa Pictora, który przedstawia personifikację śmierci grającej w szachy z rycerzem. W rezultacie Bergman decyduje się na przedstawienie Śmierci jako entuzjastycznego szachisty, chcącego przedłużyć życie Antoniusa Blocka z żadnego innego powodu, jak tylko dlatego, że lubi wyzwania.

# data[].attributes.body
Imię postaci granej przez Gunnela Lindbloma jest nieznane. Nie mówi ona ani słowa w całym filmie, aż do przedostatniej sceny, gdzie stwierdza "To już koniec".

# data[].attributes.body
Ostatnia scena, podczas której Śmierć tańczy ze swoimi zwolennikami, została nakręcona, kiedy już wszyscy aktorzy odjechali. Zamiast nich widzimy tu kilku techników i turystów.

# data[].attributes.body
W roku 1995, w stulecie narodzin kina, obraz Bergmana znalazł się na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne i artystyczne.