# data[].attributes.body
Dekur herbergið

# data[].attributes.body
Iðjuþjálfarar eru 2 og fylla í tvö heil stöðugildi.
Erla Durr Magnúsdóttir og  Thelma K. Kristjánsdóttir.

Erla hefur starfað í þrjú ár er yfir iðjuþjálfuninni á báðum hjúkrunarheimilunum.

Thelma tók til starfa fyrir tveimur árum.

Báðar hafa lokið bsc gráðu í iðjuþjálfunarfræðum frá Háskólanum á Akureyri.

Hugmyndafræðin sem þær vinna eftir kemur úr ýmsum áttum en aðallega eru þær að vinna með Kanadíska færnislíkanið (CMOP-E)

# data[].attributes.body
Skjólstæðingarnir eru að stærstum hluta aldraðir einstaklingar, sem vegna aldurs eða líkamlegrar heilsu geta ekki lengur búið í eigin húsnæði.  Á Nesvöllum eru 3 hæðir, 2 deildir/ einingar á hverri hæð og eru 10 einstaklingar á hverri einingu, samtals 60 einstaklingar.

Á Hlévangi eru íbúarnir 30 talsins og er það húsnæði ekki deildarskipt. Þar er aðstaðan á tveimur hæðum en reynt að hafa það meö sömu áherslur og eru á Nesvöllum.

Aðstaðan sem iðjuþjálfarnir nota á Hlévangi er herbergi sem nýtist undir hannyrðir, dekur, föndur, Boccia og hópvinnu/spjalli.

Aftur á móti á Nesvöllum er starfseminni dreift um húsið.  Má þar meðal annars nefna handavinnu og föndur, sem fer aðallega fram í sameiginlegu rými á hverri deild.

Boccia var stunduð í kjallara byggingarinnar en hefur verið flutt upp á þriðju hæð fyrir framan deildirnar sem eru þar.  Þetta hefur komið betur út, segir Erla, því aðstandendur sem leið eiga um hafa tekið þátt í leiknum með íbúunum.

Upplestur úr dagblöðum og bókum er þrisvar sinn í viku og fer það fram á fyrstu hæð í setustofu sem staðsett er á milli tveggja deilda.

Dekur er í herbergi á þriðju hæðinni.  Þar býðst einstaklingunum að fara í vax meðferð á höndum, sem mýkir upp liðina.  Einnig er boðið upp á naglasnyrtingu og heitann bakstur á axlir.

# data[].attributes.body
Á Nesvöllum er sameiginlegt rými fyrir íbúana á hverri deild og er þar setustofa og matsalur.

# data[].attributes.body
Hrafnista á Nesvöllum er staðsett í Reykjanesbæ, nánar tiltekið að Njarðarvöllum 2. Hjúkrunarheimilið var tekið í notkun 14.mars árið 2014 og með því jukust rými fyrir 60 skjólstæðinga. Heimilið er rekið eftir nýrri hugmyndafræði í öldrunarþjónustu. Rík áhersla er lögð á sjálfsákvörðunarrétt og þátttöku íbúa.  Hrafnista í Reykjanesbæ, bæði Hlévangur og Nesvellir,  eru rekin eftir danskri hugmyndafræði Lev og bo. Aðstaða fyrir iðjuþjálfun og endurhæfingu ásamt ýmsu fleiru í starfsemi hjúkrunarheimila, eru ekki staðsettar á sjálfu heimilinu, heldur í  þjónustumiðstöð sem er í sérbyggingu samtengdri húsnæði Hrafnistu.

# data[].attributes.body
Á jarðhæð geta íbúar farið út á verönd, en á hinum tveimur hæðunum er bara möguleiki á að fara út á svalir. Svalirarn eru rúmgóðar en því miður er hönnunin á handriðunum ábótavant.  Þeir íbúar sem ferðast um í hjólastólum, geta ekki séð yfir handriðið.

# data[].attributes.body
Félagasamtökin Sjómannadagsráð rekur nokkur Hrafnistuheimili á Höfuðborgarsvæðinu, þar með talið Hrafnistu á Nesvöllum og Hlévang í Reykjanesbæ.

# data[].attributes.body
Heimsóknin skerpti sýn okkar á mikilvægi iðþjuþjálfunar og hvað litlar breytingar geti bætt lífsgæði og sjálfstæði fólks til muna. Við urðum til að mynda vitni að því þegar að einn íbúi missti prjón á gólfið, hún þurfti ekki að hafa áhyggjur því sessunautur hennar var með griptöng og var ekki í neinum vandræðum með að taka hann upp fyrir hana. Heimsóknin  opnaði einnig huga okkar fyrir hvað starfið kemur inn á marga þætti, hvað í rauninni allt sem við gerum kemur iðju við og hvað það er auðvelt að finna lausn á verkefnum sem að virðast vera erfið viðkomu í fyrstu.

Stefna Hrafnistu heimilanna er sú að íbúarnir geti sem mest bjargað sér sjálfir.  Því miður er staðan sú að einstaklingar sem fá íbúð á heimilunum eru flestir orðnir frekar veikburða og þurfa því á mikilli aðstoð að halda.

Starf iðjuþjálfanna á þessum hjúkrunarheimilum snýst mest um að finna réttu hjálpartækin, sem oft þarf að endurskoða og breyta eftir því sem einstaklingurinn eldist og verður veikburðari.

# data[].attributes.body
https://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item2524/3190.pdf

# data[].attributes.body
http://hrafnista.is/hrafnista-nesvollum

# data[].attributes.body
Erla Dürr Magnúsdóttir bauð okkur að koma til að líta á aðstæður, taka myndir, fylgjast með verkferlum dagsins og MMSE prófi, sem að er mat á vitrænu ástandi íbúa.

# data[].attributes.body
Þegar einstaklingar geta af einhverjum ástæðum ekki búið áfram á heimili sínu, t.d. vegna aldurs, heilabilunar eða líkamlegra vanhæfi, flytja þeir inn á hjúkrunarheimilin. Þar fara þeir í viðtal hjá Iðjuþjálfa sem  tekur próf  sem metur vitrænt ástand þeirra. Prófið heitir (MMSE).

Niðurstaðan úr prófinu gefur til kynna hvar einstaklingurinn er staddur vitsmunalega og þannig er hægt að gera plan sem hentar hverjum og einum og þannig auka eða viðhalda færni þeirra og koma í veg fyrir einangrun, vanlíðan eða andlega sjúkdóma.

Gera þarf þetta færnismat á nokkurra mánaða fresti til að endurmeta þjónustuna sem einstaklingarnir þurfa á að halda.  Meðal annars í formi hjálpartækja

Mynd: Fyrirmæli í MMSE mati

# data[].attributes.body
Herbergin eru rúmgóð og skjólstæðingar geta skapað sitt eigið umhverfi í sínu eigin herbergi.

# data[].attributes.body
Mörg tækifæri og hjálpartæki eru í boði til að ýta undir sjálfstæði (griptangir, hneppari, göngugrindur, hjólastólar, allskonar áhöld o.fl.). Iðjuþjálfi metur hverskonar þjónustu fólk þarf, sem myndi auka lífsgæði og þannig hafa meiri stjórn á lífi sínu. Ákveðasjálft hvenær það vill fara á fætur, fara í sturtu, leggja sig o.fl. Praktíska hliðin er sú að þegar fólk verður sjálfstæðara þarf það minni ummönnun og þá þarf að ráða færra starfsfólk.

# data[].attributes.body
Sjúkrarúm auðveldar bæði skjólstæðingi að komast í og úr rúminu og starfsfólki við aðstoð. Brautir eru í loftinu (hægra horni) fyrir þau sem þurfa lyftu.

# data[].attributes.body
Baðherbergin eru mjög rúmgóð og nægt rými fyrir starfsfólk að aðstoða þá sem þess þurfa.

# data[].attributes.body
Þægilegt er fyrir hjólastóla að komast undir vaskinn, fólk þarf ekki að teygja sig fram úr stólnum til að þvo á sér hendurnar.

# data[].attributes.body
Sumir íbúar, sem eru rólfærir, vakna á næturnar til meðal annars að fara á salernið.  Í slíkum tilfellum er hafður skynjari inn á herbergjunum sem nemur hreyfingar og sendir boð í öryggiskerfið.  Þannig getur starfsfólk fylgst með einstaklingunum og boðið þeim aðstoð ef við á.  Með þessu er komið í veg fyrir að einstaklinarnir fari sér að voða án þess að starfsfólk viti af því.

# data[].attributes.body
Hver einstaklingur hefur eldhúsinnréttingu  inn á sínu herbergi. Þar er vaskur og ísskápur. Þó ekki eldavél né ofn af öryggisástæðum.

Inn í efri skáp er læstur lyfjaskápur.  Þar eru geymd þau lyf sem einstaklingurinn er með skráð og er starfsfólkið bara með lykil.

# data[].attributes.body
Iðjuþjálfi finnur verkefni við hæfi í samráð við íbúa. Hér er hannyrðavagninn sem hægt er að keyra á milli deilda og hæða.
Þar má meðal annars finna:

Vatnslitamyndir þar sem ekki þarf neitt nema pensil og vatn, sem að er sérhannað fyrir fólk með heilabilanir.

Prjóna og garn

Tuskudýr

Myndir til að lita

Púsluspil o.fl

Íbúar eru hvattir til að taka þátt og ekki er skilda að gera hannyrðirnar eða föndrið, aðal áherslan er lögð á að fólk sitji saman og spjalli því þannig er komið í veg fyrir félagslega einangrun einstaklingsins.

# data[].attributes.body
Samspil heilsufars og aðstæðna hefur stór áhrif á það hvernig fólk stundar iðju. (Sjá mynd á bls 36 í ICF). Líkamsstarfsemi og -bygging, heilsufar og fl. hefur t.d. áhrif á hvernig fólk tekur þátt í ýmsum athöfnum og á það hvort að fólk geti yfir höfuð tekið þátt í athöfnum.

Inni á Hrafnistu eru bæði iðjuþjálfarar og sjúkraþjálfarar sem að hjálpar fólki að finna rétt hjálpartæki til þess að þau geti tekið þátt í öllum þeim athöfnum sem að þau hafa áhuga á. Á Nesvöllum er til að mynda öll þjónusta innangeng, þar er hægt að fara í hárgreiðslu, hand- og fótsnyrtingu, sjúkraþjálfun, hannyrðaverslun, veislusali o.fl. án þess að stíga út úr húsi. Þetta auðveldar mörgum sem að hafa ekki tækifæri til þess að ferðast á milli staða.

# data[].attributes.body
(Bls 36. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin ( WHO ) 2015.ICF: Alþjóðlegt flokkunarkerfi um færni, fötlun og heilsu.  Háskólinn á Akureyri; Embætti landlæknis.)

# data[].attributes.body
Í hverju herbergi er bjalla sem einstaklingarnir  geta notað til að kalla eftir aðstoð. Bjallan er tengd nálægt rúmi, sem auðveldar þeim sem eru rúmliggjandi að fá aðstoð.Starfsfólk þarf að fara inn í herbergin til þess að slökkva á bjöllunni.  Þetta öryggiskerfi er einnig sími og er hægt að tala við meðal annars hjúkrunarfræðing,sem staddur er annarsstaðar í húsinu, á meðan maður er að aðstoða einstaklinginn.

# data[].attributes.body
Er staðsettur á Faxabraut 13. ann 12. mars 1957 gaf Jón Guðbrandsson í Keflavíkurbæ húseign sína að Faxabraut 13 með því takmarki að hún verði nýtt sem heimili fyrir eldri borgara. Einu skilyrðin voru að Jón fengi að njóta ókeypis umönnunar á hinu væntanlega heimili. Árið 1981 tók Dvalarheimili aldraðara á Suðurnesjum við rekstri Hlévangs en að DS standa 4 bæjarfélög, Reykjanesbær, Vogar, Sandgerði og Garður. Þann 1. mars 2014 tók Hrafnista við rekstri heimilisins.

# data[].attributes.body
Þessi tafla er inn á hverri deild.  Á henni geta starfsmenn séð hvað er í boði á þar til gerðum dögum og klukkan hvað.

# data[].attributes.body
http://hrafnista.is/hrafnista-hlevangi