# data[].attributes.body
- Nguyên nhân cái chết: túng quẫn, tuyệt vọng sau trận ốm, bán cậu Vàng cũng là mất đi người bạn thân thiết, cảm giác tội lỗi vì trót lừa một con chó, không đợi được con trai về. Lão chết vì lòng tự trọng, vì tình thương, vì quá đỗi lương thiện.
-Lão Hạc trước khi tìm đến cái chết đã nhờ ông giáo giữ vườn đợi con trai lão về, giữ tiền để lo tiền ma chay cho lão.
- Nhận xét:
+ Tình cảnh: Tuy là éo le, đáng thương nhưng lão Hạc không muốn ảnh hưởng những người xung quanh.
- Từ đó ta thấy
+Lão có lòng tự trọng rất cao và hiền hậu
+Người cha thương con vô bờ
+Người giàu tình cảm và rất lương thiện

# data[].attributes.body
- Sau khi bán:
+  Thái độ, bộ dáng, cử chỉ: Cố làm vẻ vui vẻ, cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước, mặt đột nhiên co rúm lại, những vết nhăn..... lão hu hu khóc
-> Đau đớn xót xa
+ Suy nghĩ, lời nói: Nó có biết gì đâu!... tôi nỡ tâm lừa nó --> ân hận, day dứt, buồn bất lực, ngậm ngùi chua chát,
Vậy, lão Hạc là 1 người nhân hậu, tình nghĩa thủy chung, có nhân cách cao quý, lương thiện

# data[].attributes.body
- Tình cảnh: Tuy là éo le, đáng thương nhưng lão Hạc không muốn ảnh hưởng những người xung quanh.
- Từ đó ta thấy
+Lão có lòng tự trọng rất cao và hiền hậu
+Người cha thương con vô bờ
+Người giàu tình cảm và rất lương thiện

# data[].attributes.body
Cái chết của lão hạc:

Vật vã ở trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc, lão tru tréo, bọt mép sùi ra, khắp người chốc chốc lại bị giật mạnh một cái, nảy lên.

Hai người đàn ông lực lưỡng phải ngồi đè lên người lão, lão vật vã phải đến hai giờ đồng hồ mới chết.

Từ ngữ được dùng để miêu tả:

Tác giả miêu tả cái chết của Lão Hạc bằng các tính từ để thể hiện rõ nét và sinh động nhất. Khiến người đọc như đang chứng kiến cái chết đau đớn của lão → Đồng cảm, thương xót mảnh đời của Lão Hạc.

​

# data[].attributes.body
Điểm tương đồng Lão Hạc và ông giáo:
- Nghèo, bất hạnh
- Hiền lành, lương thiện
- Thương người
Qua nhân vật ông giáo, Nam Cao muốn gửi:
-đằng sau nhân vật ông giáo ấy chính là hình ảnh tác giả với tấm lòng nhân đạo cao cả và nỗi lòng bế tắc trước cảnh ngộ của những người dân lao động.
Được bộc lộ qua câu văn :
"Cuộc đời quả thật cứ...nghĩa khác"

# data[].attributes.body
- Hoàn cảnh của lão Hạc:

* Nỗi khổ về vật chất

Cả đời thắt lưng buộc bụng lão cũng chỉ có nổi trong tay một mảnh vườn và một con chó. Sự sống lay lắt cầm chừng bằng số tiền ít ỏi do bòn vườn và làm thuê. Nhưng thiên tai, tật bệnh chẳng để lão yên ổn. Bao nhiêu tiền dành dụm được, sau một trận ốm đã hết sạch sành sanh, lão đã phải kiếm ăn như một con vật. Nam Cao đã dũng cảm nhìn thẳng vào nỗi khổ về vật chất của người nông dân mà phản ánh.

* Nỗi khổ về tinh thần

Đó là nỗi đau của người chồng mất vợ, người cha mất con. Những ngày tháng xa con, lão sống trong nỗi lo âu, phiền muộn vì thương nhớ con vì chưa làm tròn bổn phận của người cha. Còn gì xót xa hơn khi tuổi già gần đất xa trời lão phải sống trong cô độc. Không người thân thích, lão phải kết bạn chia sẻ cùng cậu vàng.

Nỗi đau, niềm ân hận của lão khi bán con chó. Đau đớn đến mức miệng lão méo xệch đi .... Khổ sở, đau xót buộc lão phải tìm đến cái chết như một sự giải thoát. Lão đã chọn cái chết thật dữ dội. Lão Hạc sống thì mỏi mòn, cầm chừng qua ngày, chết thì thê thảm. Cuộc đời người nông dân như lão Hạc đã không có lối thoát.
- Lý do bán cậu Vàng: Vì gia cảnh nghèo khó mà còn trải qua một trận ốm, lão đã kiệt quệ, không còn sức để nuôi nổi bản thân, huống chi là còn có thêm một con chó. Nên ông lão đành cắn răng bán "cậu Vàng" đi.