# data[].attributes.body
ÖĞRENME ÖĞRETME SÜRECİ

Veri Toplamayı Gerektiren Araştırma Soruları Oluşturma

Öğretmen öğrencilere şu soruları sorarak derse başlar:

Hangi tür sporlar daha faydalıdır?

Sınıf arkadaşlarınız en çok hangi spor dalları ile uğraşırlar?

Sizce bunlar araştırma soruları mıdır?

BİLGİ:

Gözlemler ve araştırmalar ile elde edilen bilgileri sayılarla ya da şekillerle göstermeye istatistik denir. İncelenen bir konuya ait yapılan araştırmalarda elde edilen sayım, ölçüm ve gözlemlere veri denir. Bilgi, verinin işlenmiş hâlidir de denilebilir. Günlük hayatta karşılaşılan, cevabı bilinmeyen birçok soru vardır. Bu soruların bazıları tek bir veri ile cevaplanabilirken bazılarını cevaplayabilmek için bir gruptan veri toplanması gerekir. Bir gruptan veri toplanmasını gerektiren sorulara istatistiksel araştırma sorusu denir. Anlatımda bu sorular araştırma sorusu olarak geçmektedir.

ÖRNEK:

Aşağıdaki soruların araştırma sorusu olup olmadığını söyleyelim.

Sınıf arkadaşlarınız çevre temizliği ile ilgili evlerinin bahçesini temizleme konusunda aileleri ile ne yapmalıdır?

Sınıf arkadaşlarınızın en çok tükettiği içecek nedir?

Sınıf arkadaşınız Ali’nin en sevdiği yiyecek nedir?

ÖRNEK:

Bir özel okulun sahibi Mustafa Bey öğrenci kayıt dosyalarını incelemekte ve incelerken her yıl kayıt yaptıran öğrencilerin sayısının bir önceki yıldan % 5 az olduğunu görmektedir. Ve bunun sebebini araştırmak istemektedir. Buna göre Mustafa Bey’in bu araştırmasına yardımcı olabilecek sorular nelerdir söyleyiniz.

# data[].attributes.body
Veri Toplama, Verileri Uygunluğuna göre Sıklık Tablosu ve Sütun Grafiğiyle Gösterme

Bir örnek üzerinden anlatalım.

ÖRNEK:

Sınıftaki öğrencilerin velilerinin yaşları nelerdir?

Gelen Cevaplar: 30, 31, 31, 30, 32, 37, 35 ,35, 36, 36, 39, 39, 39, 34, 30, 33, 33, 34, 35, 38, 38,38, 40, 40

Sıklık tablosunu oluşturalım:

# data[].attributes.body
Sütun grafiğini oluşturalım:

# data[].attributes.body
BİLGİ:

Yapılacak bir istatistiksel çalışmada araştırma sorularına ilişkin bilgi toplama, anket yapma gibi işlemlere veri toplama denir. Bir araştırma sorusuna cevap verebilmek için veri toplanır veya daha önceden toplanmış veriler kullanılır.

BİLGİ:

Anket, istatistiksel çalışma sırasında veri toplamak için kullanılan soru listesidir.

ÖRNEK:

Merve sınıftaki arkadaşlarının en çok zorlandıkları dersler ile ilgili bir araştırma yapmak istiyor. Merve’nin araştırması için bir araştırma sorusu yazalım. Merve’nin araştırma için veri toplayabileceği bir anket hazırlayalım.

Ders Anketi:

En çok zorlandığınız dersin  kutucuğunu işaretleyin

# data[].attributes.body
BİLGİ:

Bir istatistiksel çalışma için toplanan verilerin şekiller veya çizgiler yardımıyla gösterilmesine grafik denir.

Bir araştırma sonucunda elde edilen veriler içinde belli bir özelliğe sahip verinin tekrar etme sayısına o verinin sıklığı, bir veri grubundaki her bir verinin olma sıklığının gösterildiği tabloya da sıklık tablosu denir.

Bir araştırma sonucunda toplanan verilerin sıklıklarının bir grafikte sütunlar ile gösterilmesine sütun grafiği denir.

Bir araştırma yapılırken önce araştırma sorusu belirlenir, veriler toplanır, toplanan veriler düzenlenerek gösterilir.

BİLGİ:

Bir sütun grafiğinde renk, cinsiyet, ay, yıl, gün, yaş gibi kategori isimleri bir eksende; bu çoklukların sıklıkları da diğer eksende gösterilir.

Sütun grafiğinde veriler arasındaki sabit uzaklığa ölçek denir. Grafik çizimlerinde ölçeğin küçük alınması daha net ve güvenilir sonuçlar elde edilmesini sağlar. Sıklık tablosu ve sütun grafiği istatistiksel temsil biçimleridir.

Sütun grafiklerinde sütunlar, verilerin değerleri kadar yükselir. Verilerin değerleri ise eksenlerde yazan sayılardan öğrenilir.

BİLGİ:

Sütun grafiği görsel açıdan sıklık tablosuna göre daha zengin olduğundan sütun grafiğinde kategoriler arası karşılaştırmalar yapmak daha kolaydır.

ÖRNEK:

Merve sınıf arkadaşlarının en sevdiği çiçekleri öğrenmiş ve bunun çetele tablosunu oluşturmuştur.
Bu çetele tablosunun sıklık tablosunu ve grafiğini çiziniz.

# data[].attributes.body
Sıklık Tablosu veya Sütun Grafiği ile Gösterilen Verileri Yorumlamaya Yönelik Problemler:

ÖRNEK:
Nazlı bundan 5 yıl önce verilmiş bir filmin yıllara göre izlenme sayısını araştırmış ve bu tabloyu oluşturmuştur.

Bu tabloya göre aşağıdaki soruları cevaplayalım.

En çok izlenme hangi yıl gerçekleşmiştir?

En az izlenme hangi yıl gerçekleşmiştir?

2020 yılındaki izlenme 2016 yılındaki izlenmeden ne kadar azdır?

2017 yılındaki izlenme ile 2019 yılındaki izlenme arasındaki fark nedir?

2016 yılı ile 2018 yılı arasındaki izlenme farkı nedir?

# data[].attributes.body
ÖRNEK:

Ayşe bir basketbol maçı hazırlığında bir hafta boyunca her günün ilk 10 denemesinde attığı basketleri bir sıklık tablosunda göstermiştir.
Verilen sıklık tablosuna göre soruları cevaplayalım.

Ayşe’nin en çok basket attığı gün ile en az basket attığı gün arasındaki basket farkı kaçtır?

Cumartesi ile Pazar günü arasındaki attığı basket farkı nedir?

Cumartesi günü attığı basket sayısı Salı günü attığı basket sayısının kaç katıdır?

Cuma günü attığı basket sayısı Çarşamba günü attığı basket sayısından kaç fazladır?

# data[].attributes.body
NOT:

DERS SONUNDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEYE GEÇMEDEN ÖĞRENCİLERE ETKİNLİK YAPTIRILIR.

ETKİNLİK RAPORU

Öğretmen Adayının Adı Soyadı: MERVE ÇAĞLAYAN

Etkinliğin Adı: Oluştur söylet

Sınıf Düzeyi: 5. Sınıf

Öğrenme Alanı/Alt Öğrenme Alanı: Veri işleme/ Veri Toplama ve Değerlendirme

Etkinlikte Ulaşılmak İstenen Kazanımlar:

M.5.3.1.1. Veri toplamayı gerektiren araştırma soruları oluşturur.

M.5.3.1.2. Araştırma sorularına ilişkin verileri toplar, sıklık tablosu ve sütun grafiğiyle gösterir.

M.5.3.1.3. Sıklık tablosu veya sütun grafiği ile gösterilmiş verileri yorumlamaya yönelik problemleri çözer

Etkinlik Süresi: 20 dakika

Etkinlikte Kullanılan Strateji/ Yöntem/ Teknikler: küçük grup çalışması, oyunlaştırma

Etkinlikte Kullanılan Materyal/Araç-Gereçler: etkinlik kartları, tahta kalemi, puan tablosu

Etkinliğin Öğrenme-Öğretme Süreci:

HAZIRLIK:

Öğretmen sınıfı iki gruba ayırır ve bir tabloyu tahtaya yansıtır. Bu sıklık tablosuna göre her iki gruptan iki öğrenciyi sırayla yanına alarak bazı sorular sorar.

UYGULAMA:
Öğretmen tahtaya sınıftaki bazı kişilerin boy uzunluklarının verildiği bir tablo yansıtır ve sırayla sınıftaki iki gruptan birer öğrenci çağırır. Ve iki öğrenciye de kazanacakları veya kaybedecekleri puanları kart çekerek belirtir. Daha sonra öğretmen öğrencilerden en yüksek puanlı kartı seçen öğrenci ile başlar ve bu tabloya göre bir araştırma sorusu oluşturmasını ister. Eğer öğrencinin oluşturduğu soru bir araştırma sorusu ise çektiği karttaki puanı kazanır değilse kaybeder. Aynısı diğer öğrenci için de yapılır.

Daha sonra gelen öğrencilerde öğretmen bu tabloya göre sütun grafikleri oluşturmalarını ister. Doğru oluştururlarsa veya yanlış oluşturulursa puanlama aynen devam eder.

Son aşama olarak ondan sonra gelen öğrencilerde bir problem durumu oluşturur. Eğer karşı takımdan kendisi ile eşleşen öğrenci doğru cevap verirse karşı takım puan kazanır yanlış cevap verirse puanı soruyu oluşturup soran kazanır. Öğrenciler bitene kadar bu etkinlik ve oyun böyle devam eder.

# data[].attributes.body
ÖLÇME- DEĞERLENDİRME (ETKİNLİK İÇİN):

Öğretmen bu aşamada da öğrencilerin oyun esnasında yanlış cevapladıkları soruların doğrularını kendilerine anlatır ve aynı tablo üzerinden yeni sorular oluşturarak öğrencilere sorar.

# data[].attributes.body
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Aşağıdaki tabloda bir manav haftalık olarak aldığı meyvelerin sıklık tablosunu oluşturmuştur.

Buna göre bu sıklık tablosunun sütun grafiğini oluşturunuz.

Bu tabloya göre araştırma problemleri oluşturup çözünüz.

Bu tabloya göre araştırma problemi olabilecek ve olmayacak sorular yazınız.

# data[].attributes.body
ÖĞRENCİLERE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YAPMAK İÇİN VERİLEN LİNKTEKİ SORULARI ÇÖZDÜRÜNÜZ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Google Forms - create and analyze surveys, for free.

# data[].attributes.attachment_link.description
Create a new survey on your own or with others at the same time. Choose from a variety of survey types and analyze results in Google Forms. Free from Google.

# data[].attributes.body
PLANIN UYGULANMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

Öğretmen öğrencilere kazanımlara göre örnekler üzerinden anlatım yapar.

Öğrencilerin grafikler çizebilmesini sağlar.

Ölçme ve değerlendirme soruları ile pekiştirmelerini sağlamış olur