# data[].attributes.headline
DZIAŁ:             CZĄSTECZKOWA BUDOWA MATERII   

# data[].attributes.subject
DZIAŁ:             CZĄSTECZKOWA BUDOWA MATERII   

# data[].attributes.body
NOWE ZAGADNIENIA:

1.  masa,

2.  ciężar,

3. gęstość substancji.

4. rozszerzalność temperaturowa                          Po zapoznanie się z poniższymi treściami potrafisz:

wyjaśnić co to jest masa, ciężar i gęstość ciała,

zastosować poznane wzory w zadaniach

TEMAT - MASA A CIĘŻAR         ZAPISZ PONIŻSZE INFORMACJE DO ZESZUTU POD TEMATEM    punkt 1 i 2  pkt 3 to tylko informacje dodatkowe warto je znać

1. Masa to określenie ilości substancji. Masa jest wielkością liczbową.

Symbol masy - m

Jednostka w układzie SI - 1 kg

Przyrządem służącym do pomiaru masy jest waga

2. Ciężar ciała
Każde ciało jest przyciągane przez Ziemię siłą grawitacji.
Siłę tą nazywamy ciężarem.

Jednostka siły to 1N

Symbol siły cięzkości to Q

Wielkość wektorowa

Ciężar jest zmienny (zależy od położenia ciała)

Przyrządem do pomiaru siły jest siłomierz

Wzór na siłę ciężkości?
Q = m ∙g                                                  możęsz stosować zapis Fc=m . g

gdzie:

m - masa ciała (w kilogramach kg)
g -  przyspieszenie ziemskie (wyrażone w N/kg)
wielkość stała która wynosi 9,81 N/kg
w fizyce używamy zaokręglenie g=10 N/kg

Q - siła grawitacji ( Newtonach N)

Przykład 1

Oblicz ciężar plecaka o masie 15,5 kg15,5 kg.

Rozwiązanie

Dane:
m=15,5 kg

g=10N/kg

Szukane:
Q = ?

Siłę tę obliczymy za pomocą wzoru (zakładamy, że plecak znajduje się w pobliżu powierzchni Ziemi):

Q=m⋅g

Q=15,5 kg⋅10N/kg=155 N
kilogram w liczniku i mianowniku upraszczamy zgodnie z działaniem mate atycznym

Odpowiedź: Ciężar plecaka jest równy 155 N.

Przykład 2

Oblicz swój ciężar.

do wykonania zadania musisz znać swoją mase ciała (uzyskasz ją stając na wadze łazienkowej lub przypominając sobie pomiar wykonany przez p. pielęgniarkę)
pamiętaj przyspieszenie ziemskie to stała czyli g=10N/kg

znająć te wielkości przystąp do działania.
rozwiązanie zapisz w zeszycie

3. Przyciąganie grawitacyjne w kosmosie

Księzyc Q= 1,6N       czyli g= ?
Jowisz Q= 23,1 N     czyli g= ?
Mars Q= 3,7 N           czyli g=?
Ziemia Q= 10 N        czyli g= 10N/kg

# data[].attributes.headline
DZIAŁ:             CZĄSTECZKOWA BUDOWA MATERII                           TEMAT:    PRZYPOMNIENIE                                                                                               

# data[].attributes.subject
DZIAŁ:             CZĄSTECZKOWA BUDOWA MATERII                           TEMAT:    PRZYPOMNIENIE                                                                                               

# data[].attributes.body
TRZY STANY SKUPIENIA

21.10.2020-30.10.2020
PODSUMOWANIE WIADOMOŚCI
Zapamiętaj!

1. Ciała stałe mają określony kształt i określoną objętość.

2. Ciecze przyjmują kształt naczynia, w którym się znajdują, ale ich objętość nie zmienia się.

3. Gazy – podobnie jak ciecze – przybierają kształt naczynia, w którym zostały umieszczone, lecz w przeciwieństwie do cieczy wypełniają całą jego objętość.

Za powstawanie szronu odpowiada zjawisko resublimacji – para wodna zamienia się bezpośrednio w kryształki lodu – ciało stałe.

resublimacja– zjawisko bezpośredniego przejścia ciała ze stanu gazowego w stan stały, z pominięciem stanu ciekłego.

postaraj się obejrzeć ten krótki filmik.

# data[].attributes.body
DYFUZJA                                         jest zjawiskiem potwierdzającym nieustanny ruch cząsteczek jest dyfuzja, czyli proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek jednej substancji w drugiej. W wyniku dyfuzji następuje mieszanie się różnych substancji. Dyfuzja zachodzi w gazach, cieczach i ciałach stałych, lecz w ciałach stałych przebiega znacznie wolniej niż w cieczach i w gazach. Prostym, lecz czasochłonnym przykładem jest eksperyment ze sztabką złota i ołowiu.

# data[].attributes.body
zjawisko fizyczne występujące na styku powierzchni cieczy z ciałem stałym, gazem lub inną cieczą przejawiające się tym, że zachowuje się ona jak napięta, sprężysta błona. Zjawisko to związane jest z istnieniem niezrównoważonych na powierzchni sił przyciągania międzycząsteczkowego i równe jest sile przypadającej na jednostkę obwodu ograniczającego powierzchnię cieczy o kierunku prostopadłym do powierzchni cieczy.

Zapisz w zeszycie
Temat: Napięcie powierzchniowe

1. Skutkiem działania sił spójności jest występowanie napięcia powierzchniowego. Sprawia ono, że powierzchnia wody wydaje się pokryta cienką sprężystą błoną.

2. wykonaj poniższe zadanie i zapisz odpowidź do zeszytu
zadanie nr 1
Na których zdjęciach przedstawiono zjawisko napięcia powierzchniowego cieczy?

# data[].attributes.body
zapisz do zeszytu pod tematem lekcji
1. Gęstość substancji obliczamy dzieląc masę ciała przez jego objętość.
2 . Wzór i jednostka gęstości
3. Wzór na objętość V=a.b.c  [szerokość.długość.wysokość]

# data[].attributes.body
Uczeń miał określić gęstość oleju w tym celu odmierzył 20 cm³ oleju a następnie zważył olej, jego masa wynosiła 18,4g.
Ile wynosi jego gęstość?

dane:
V=20cm3
m= 18,4g
szukana: d=? [gęstośc]

korzystam z wzoru:
d= m/ V
obliczam gęstośc
d= 18,4g / 20 cm³
d = 0,92 g/cm3
Gęstośc oleju wynosi 0,92 g/cm³

zadanie 2
Oblicz masę bryłki siarki o objętości 30 cm³ wiedząc że gęstość siarki wynosi 2,07 g/cm³.

dane:
V= 30cm³
d= 2,07g/cm³
szukana: m=? [masa]
wzór
d= m/V   przekształcam wzór
obie strony mnożę przez V
d.V = m
obliczam masę
m = 20,7g/cm3  . 30cm3
m= 62,1 g
Masa bryłki siarki wynosi 62,1 g

zadanie 3
Oblicz objętość benzyny jeżeli jej masa wynosi 17g a gęstość 0,7g/cm3 .

dane:
m= 17g
d= 0,7 g/cm3
szukana: V [objętość]

wzór     należy przekształcić
d=m/v
obie strony mnożę przez V
d.V=m
obie strony dzielę przez d
V=m/d
V= 17g/0,7 g/cm3
V= 24,3 cm3
Objętość benzyny wynosi 24,3 cm³

# data[].attributes.body
Żeby właściwie rozwiązać zadania, w których występują różne jednostki należy je zamienić na tę samą. W tym celu wykorzystaj poniższe zależności
1 m3 = 1000 dm3 = 1000000 cm3 1dm3 = 1000 cm3
1 cm3 = 0,001 dm3
1 t = 1000 kg
1kg = 1000 g

Z.1
Oblicz gęstość glinu wiedząc że kostka tego metalu o wymiarach 2 cm, 5 cm, 4 cm ma masę 108 g.

Z2.
Jaka objętość zajmuje 348 g roztworu o gęstości d =1,1 g/cm³ ?

Z3.
Oblicz gęstość złotej monety jeżeli jej masa wynosi 39,5 g a objętość jaką zajmuje to 19,6 cm³

Z4.
Oblicz masę rtęci wypełniającą barometr jeśli zajmuje ona objętość 6 cm³, a jej gęstość to 13,53kg/m³

# data[].attributes.body
zapisz w zeszycie pod tematem

Rozszerzalność temperaturowa ciał polega na zwiększeniu ich objętości wraz ze wzrostem temperatury. Ogrzane ciała stałe, ciecze i gazy zwiększają swoją objętość, ponieważ ich cząsteczki poruszają się szybciej. Największą rozszerzalnością temperaturową odznaczają się gazy, najmniejszą zaś ciała stałe

# data[].attributes.headline
Jesteś inżynierem i w zleconych projektach jest zapis należy uwzględnić rozszerzalność temperaturową ciał

# data[].attributes.subject
Jesteś inżynierem i w zleconych projektach jest zapis należy uwzględnić rozszerzalność temperaturową ciał

# data[].attributes.body
Zjawisko rozszerzalności temperaturowej ma ogromny wpływ na nasze życie.
Inżynierowie muszą je uwzględnić przy projektowaniu budowli oraz wszelkich wytworów metalowych: np podczas budowy linii kolejowej

podaj inne prykłady gdzie rozszerzalność cieplna ma ogromne znaczenie w życiu człowieka

# data[].attributes.body
zapisz do zeszytu:  temat;  poniższe informacje oraz przerysuj rysunek

Ciecze i gazy naciskają na ścianki naczynia i na ciała, które się w nich znajdują.

Parcie to siła nacisku wywierana w kierunku prostopadłym na daną powierzchnię.

Ciśnienie to iloraz wartości siły nacisku i pola powierzchni, na którą ta siła działa.

p=F/S

Jednostką ciśnienia jest 1Pa (paskal).
1 paskal to ciśnienie,
jakie wywiera siła 1N naciskająca na powierzchnię 1 m².
1Pa to mała wartość ciśnienia, dlatego często stosujemy jednostki pochodne:
hektopaskal 1hPa=100Pa, kilopaskal 1kPa=1000Pa, megapaskal 1MPa=1000000Pa.

# data[].attributes.headline
Temat: Ciśnienie hydrostatyczne i atmosferyczne

# data[].attributes.subject
Temat: Ciśnienie hydrostatyczne i atmosferyczne

# data[].attributes.body
zapisz temat i zaznaczone kolorem informacje możesz przerysowac lub wkleić rysunki

Ciśnienie hydrostatyczne to ciśnienie cieczy nie będącej w ruchu na inne ciała wywierane przez grawitację.

Ciśnienie hydrostatyczne cieczy zależy od głębokości, a nie zależy od kształtu naczynia, w którym znajduje się ciecz (paradoks hydrostatyczny).

p = d ⋅ g ⋅ h

p [Pa] – ciśnienie cieczy;
d [kgm3]kgm3 – gęstość cieczy;
g [ms2]ms2 – przyspieszenie ziemskie;
h [m] – wysokość słupa cieczy.

Ciśnienie atmosferyczne jest związane z wysokością słupa powietrza atmosferycznego.               Im wyżej się znajdujemy tym mniejsza jest wysokość słupa atmosfery nad nami.
Dlatego w górach ciśnienie atmosferyczne jest niższe a na nizinach wyższe.

Ciśnienie atmosferyczne wynosi około 1000 hPa.

zapoznaj się z poniższą prezentacją filmową
wymień  przyrządy do pomiarów ciśnienia

# data[].attributes.attachment_link.title
☢ 𝔽𝕀ℤ𝕐𝕂𝔸 𝕆𝔻 ℙ𝕆𝔻𝕊𝕋𝔸𝕎: Ciśnienie hydrostatyczne, ciśnienie atmosferyczne, dlaczego niszczy u-boota?

# data[].attributes.body
Prawo Pascala głosi, że ciśnienie zewnętrzne wywierane na gaz lub ciecz rozchodzi się we wszystkich kierunkach jednakowo. W praktyce, prawo to pozwala zwielokrotnić siłę nacisku i jest wykorzystywane w konstrukcji podnośników, pras, układów hamulcowych oraz pomp.

# data[].attributes.body
Jednym z popularnych zastosowań prawa Pascala jest podnośnik hydrauliczny, który pozwala zwielokrotnić zastosowaną siłę do podnoszenia masywnych obiektów, na przykład samochodów w warsztatach.

Podnośnik jest urządzeniem wypełnionym nieściśliwą cieczą (zwykle olejem), które składa się z dwóch tłoków: mniejszego – roboczego oraz większego – pompy.

INNE ZASTOSOWANIE PRAWA PASCALA

dmuchanie balonów

pompowanie dmuchanego materaca

prasa hydrauliczna,

pompa hydrauliczna

układ hamulcowy

# data[].attributes.body
Prawo Archimedesa: Na ciało zanurzone w cieczy działa siła wyporu, skierowana ku górze i równa co do wartości ciężarowi cieczy wypartej przez to ciało.

Prawo Archimedesa niekiedy jest zapisywane w postaci alternatywnej: Ciało zanurzone w cieczy traci pozornie na ciężarze tyle, ile waży ciecz wyparta przez to ciało.

Ciężar wypartej cieczy = ciężar ciała – ciężar ciała w wodzie lub

Ciężar ciała w wodzie = ciężar ciała – ciężar wypartej cieczy

Przykłady siły wyporu:

drewniana belka wrzucona do wody wypłynie na powierzchnie (drewno ma mniejszą gęstość od wody)

lód jest lżejszy od wody (ma mniejsza gęstość), więc unosi się na jej powierzchni

statki pływają po powierzchni wody gdyż siła wyporu równoważy siłę ciężkości

statek wypływając z Wisły na Morze Bałtyckie zmniejszy swoje zanurzenie gdyż słona woda morska ma większą gęstość (a zatem zwiększy się siła wyporu działająca na statek)

balony oraz sterowce unoszą się w powietrzu ponieważ wypełnione są gazami lżejszymi (o mniejszej gęstości) od powietrza

# data[].attributes.body
Siłę wyporu możemy zapisać wzorem:

F w = d.g.V

Fw​=ρ⋅g⋅V

Gdzie:
Fw – siła wyporu,
d – gęstość cieczy,
g – przyspieszenie ziemskie,
V – objętość zanurzonej części ciała (oraz wypartej cieczy)

Warunek pływania ciał

Siła wyporu musi być równa sile ciężkości pływającego ciała.

Jeśli gęstość ciała jest większa od gęstości cieczy, ciało tonie.

Jeśli gęstość ciała jest mniejsza niż gęstość cieczy, ciało wypływa na powierzchnię.

Jeśli gęstość ciała jest równa gęstości cieczy, ciało pływa (tkwi) całkowicie zanurzone pod powierzchnią cieczy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ten dział poświęciliśmy prądowi elektrycznemu. Opisaliśmy dokładnie to zjawisko, zdefiniowaliśmy natężenie prądu i jego jednostkę - amper. Zwróciliśmy uwagę na napięcie elektryczne, które jest niezbędne do powstania prądu. Sformułowaliśmy podstawowe prawo przepływu prądu - prawo Ohma - i zdefiniowaliśmy pojęcie oporu elektrycznego. Pokazaliśmy, jak budować proste obwody elektryczne, a także jak tworzyć i interpretować ich schematy. Wiesz już, jak posługiwać się miernikiem uniwersalnym, który może pełnić funkcję amperomierza lub woltomierza. Przybliżyliśmy ci pojęcie energii elektrycznej, czyli pracy prądu elektrycznego, oraz jego mocy. Umiesz obliczać te wielkości zarówno w jednostkach układu SI, jak i tych spoza tego układu, ale stosowanych powszechnie w Polsce.

1. Prąd elektryczny - uporządkowany (ukierunkowany) ruch cząstek obdarzonych ładunkiem elektrycznym, nazywanych nośnikami prądu. W metalach nośnikami prądu są elektrony.

2. Natężenie prądu - ilość ładunku przeniesiona przez poprzeczny przekrój przewodnika w ciągu jednej sekundy. Natężenie prądu obliczamy za pomocą wzoru:

gdzie:
- natężenie prądu elektrycznego;
- wartość ładunku, który przepłynął przez poprzeczny przekrój przewodnika;
- czas, w którym ten ładunek przepłynął przez poprzeczny przekrój przewodnika.

3. Jednostką natężenia prądu w układzie SI jest amper (symbol A).
W przewodniku płynie prąd o wartości 1 ampera (1 A), jeśli w ciągu jednej sekundy (1 s) przez przekrój tego przewodnika przepływa ładunek o wartości 1 kulomba (1 C):

4. Natężenie prądu mierzy się amperomierzem lub miernikiem uniwersalnym ustawionym na tryb pracy amperomierza.

5. Amperomierz łączymy szeregowo z tym elementem obwodu, w którym chcemy zmierzyć natężenie prądu.

6. Prąd stały to prąd, który ma stałą wartość natężenia i niezmienny kierunek przepływu.

1. Napięcie elektryczne między dwoma punktami - czynnik wywołujący przepływ prądu. Wartość napięcia równa jest pracy wykonanej podczas przenoszenia ładunku jednostkowego między tymi punktami przewodnika.

2. Źródłami napięcia stałego są baterie (akumulatory), które zamieniają energię reakcji chemicznych w energię elektryczną (ładunki ujemne rozdzielane są od dodatnich w wyniku reakcji chemicznych).

3. Jednostką napięcia elektrycznego w układzie SI jest wolt (symbol V).

4. Napięcie między dwoma punktami obwodu wynosi 1 wolt (1 V), jeśli aby przemieścić między nimi ładunek 1 kulomba (1 C) trzeba wykonać pracę 1 dżula (1 J):

5. Napięcie elektryczne mierzymy woltomierzem lub miernikiem uniwersalnym ustawionym na tryb pracy woltomierza.

6. Woltomierz łączymy równolegle z tym elementem obwodu, na końcach którego chcemy zmierzyć napięcie.

zbudować obwód elektryczny składający się z: przewodów elektrycznych, źródła napięcia, opornika (lub innego badanego elementu), amperomierza, woltomierza i wyłącznika;

włączyć zasilanie obwodu i zmierzyć napięcie na końcach opornika oraz natężenie prądu płynącego przez opornik;

1. Opór elektryczny jest wielkością charakterystyczną przewodnika; zależy od jego długości, grubości oraz rodzaju materiału, z którego został wykonany przewodnik.

2. Jednostką oporu elektrycznego w układzie SI jest om (symbol - Ω).

3. Przewodnik ma opór 1 oma (1 Ω), jeśli napięcie 1 wolta (1 V) wywoła w nim przepływ prądu o natężeniu 1 ampera (1 A):

4. Wykresem zależności natężenia prądu () płynącego przez opornik () od napięcia () jest linia prosta. Kąt nachylenia prostej zależy od oporu : im większy kąt nachylenia, tym mniejszy opór.

1. Zbudować obwód elektryczny składający się z: przewodów elektrycznych, źródła napięcia, żarówki (lub innego badanego elementu), amperomierza, woltomierza i wyłącznika.

2. Włączyć zasilanie obwodu i zmierzyć napięcie przyłożone do żarówki oraz natężenie prądu płynącego przez żarówkę.

Żelazko jest zasilane napięciem 230 V. W grzałce żelazka płynie prąd o natężeniu .

1. Oblicz ładunek przepływający przez przekrój tej grzałki w ciągu 5 minut. Wskazówka: pamiętaj o zamianie jednostek.

2. Oblicz opór tego żelazka.

Podczas burzy w ziemię uderzył piorun. Czas wyładowania wynosił (milisekundy), a ładunek przeniesiony między chmurą a ziemią miał zaś wartość .

1. Oblicz natężenie prądu w tym piorunie (błyskawicy).

2. Oblicz pracę potrzebną do przeniesienia ładunku elektrycznego, jeśli napięcie U między ziemią a chmurą wynosiło 10 000 000 V.

3. Chmura była naelektryzowana dodatnio. Napisz, w którą stronę poruszały się dodatnie jony powietrza podczas tego wyładowania.

Narysuj schemat obwodu, jaki należy zbudować, aby wyznaczyć moc suszarki elektrycznej.

Na żarówce znajduje się napis: „3,5 V; 6 W".

1. Podaj nazwy wielkości fizycznych, których wartości podane są w tym opisie.

2. Czy można tę żarówkę podłączyć do baterii wytwarzającej napięcie 9 V? Odpowiedź uzasadnij.

Podczas zabiegów leczniczych stosuje się prąd o małym natężeniu, który przepływa przez chore części ciała. W czasie takich zabiegów natężenie prądu stałego nie może przekraczać 14 mA. Jaką maksymalną wartość może mieć napięcie przyłożone do ręki pacjenta, jeśli wiadomo, że jej opór R (dokładnie: opór suchej skóry) wynosi 1 kΩ?

Wiele urządzeń elektrycznych wyposażonych jest w lampkę kontrolą, która sygnalizuje, że przez urządzenie płynie prąd. Czy taka lampka połączona jest z obwodem szeregowo czy równolegle? Uzasadnij swój wybór.

* Przez spiralę grzejnika elektrycznego płynie prąd o natężeniu 10 A. Grzejnik zasilany jest napięciem 230 V.

1. Oblicz liczbę kilowatogodzin energii, jaką „zużyje" ten grzejnik podczas sześciu godzin pracy. Wskazówka: najpierw oblicz moc grzejnika i wyraź ją w kilowatach.

2. Otrzymaną liczbę kilowatogodzin wyraź w dżulach.

1. Obwodem elektrycznym nazywamy zestaw przewodników, źródeł napięcia, włączników, wyłączników, oporników i innych odbiorników energii elektrycznej (takich jak żarówka, silnik elektryczny, grzałka) połączonych w sposób umożliwiający przepływ prądu.

2. Z obwodów elektrycznych zbudowane jest każde urządzenie elektryczne lub elektroniczne (telewizor, komputer, lodówka, pralka), a także fragmenty układu nerwowego człowieka i innych organizmów żywych.

Schemat obwodu elektrycznego - rysunek elementów obwodu przedstawionych za pomocą ustalonych symboli graficznych.
Oto wykaz symboli graficznych niektórych elementów obwodów elektrycznych:

Aby wyznaczyć opór elektryczny opornika (lub innego elementu), należy:

Aby wyznaczyć moc prądu płynącego w żarówce (lub innym elemencie obwodu), należy:

# data[].attributes.attachment_link.description
Ten dział poświęciliśmy prądowi elektrycznemu. Opisaliśmy dokładnie to zjawisko, zdefiniowaliśmy natężenie prądu i jego jednostkę - amper. Zwróciliśmy uwagę na napięcie elektryczne, które jest niezbędne do powstania prądu. Sformułowaliśmy podstawowe prawo przepływu prądu - prawo Ohma - i zdefiniowaliśmy pojęcie oporu elektrycznego. Pokazaliśmy, jak budować proste obwody elektryczne, a także jak tworzyć i interpretować ich schematy.

# data[].attributes.body
1. napięcie elektryczne

2. natężenie prądu

3. prawo Kirchhoffa

4. opór elektryczny - prawo Ohma

5. obwód elektryczny

6. łączenie odbiorników

7. zadania z roziązaniami

8. praca do zaliczenia do 16.12.2020r.

# data[].attributes.body
wykonana praca do przesłania do końca lutego

# data[].attributes.headline
Wykonaj zadania odpowiedzi wpisz do zeszytu  

# data[].attributes.subject
Wykonaj zadania odpowiedzi wpisz do zeszytu  

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ten dział poświęcony został oddziaływaniom magnetycznym. Napisaliśmy o magnesach stałych i ich biegunach, otaczającym je polu magnetycznym, oddziaływaniu magnesów między sobą i na innyme substancjame. Przedstawiliśmy Ziemię jako wielki magnes sztabkowy i wyjaśniliśmy, jak działa kompas. Substancje ze względu na ich właściwości magnetyczne podzieliliśmy na ferro-, para- i diamagnetyki. Pokazaliśmy związek między prądem a magnetyzmem oraz jak ta zależność znalazła zastosowanie w elektromagnesach i silnikach elektrycznych, a także jak przejawia się ona w istnieniu fal elektromagnetycznych (radiowych, świetlnych czy rentgenowskich). Ponadprogramowo przedstawiliśmy ci zjawisko indukcji elektromagnetycznej oraz przykłady jego zastosowania w prądnicy i transformatorze.

Magnes - ciało, które przyciąga żelazo albo przyciąga lub odpycha inne magnesy.

1. Każdy magnes posiada dwa bieguny:

2. Magnes podzielony na pół utworzy dwa magnesy, z których każdy będzie miał dwa bieguny.

3. Bieguny magnesów oddziałują wzajemnie jeden na drugi:

1. Przestrzeń wokół magnesu nazywana jest polem magnetycznym. Na umieszczone przedmioty żelazne lub inne magnesy umieszczone w tej przestrzeni działa siła magnetyczna.

2. Pole to można przedstawić graficznie za pomocą linii sił pola. Ich kształt najłatwiej pokazać za pomocą opiłków żelaznych rozsypanych wokół magnesu.

3. Pole magnetyczne jest najsilniejsze w pobliżu biegunów i właśnie tam linie sił pola są najbardziej zagęszczone.

4. Liniom pola nadaje się zwrot od bieguna północnego (N) do bieguna południowego (S).

1. Ferromagnetyki - silnie przyciągane przez magnes, w obecności innych magnesów same stają się magnesami.

przykłady: żelazo, kobalt, nikiel, neodym oraz związki i stopy tych metali.

zastosowanie: budowa magnesów trwałych, rdzenie elektromagnesów, rdzenie transformatorów, nośniki pamięci (dyski, dyskietki, taśmy magnetyczne, paski magnetyczne), uchwyty magnetyczne i wiele innych.

2. Paramagnetyki - słabo przyciągane przez magnes.

3. Diamagnetyki - słabo odpychane przez magnes.

przykłady: miedź i jej stopy (w tym mosiądz), grafit, bizmut, złoto, woda destylowana, gazy szlachetne, cukry i inne związki organiczne.

1. Jeśli przez przewodnik płynie prąd, to wokół tego przewodnika powstaje pole magnetyczne.

2. Obecność oraz kierunek linii tego pola można wykryć za pocą igły magnetycznej.

3. Zmiana kierunku przepływu prądu w przewodniku wywołuje zmianę kierunku pola magnetycznego wokół niego.

4. Układ linii pola magnetycznego wokół przewodnika z prądem zależy od kształtu przewodnika.

5. Powstające wokół prostoliniowego przewodnika z prądem pole magnetyczne ma kształt współśrodkowych okręgów.

6. Pole magnetyczne wokół zwojnicy przypomina kształtem pole wokół magnesu sztabkowego.

1. Elektromagnes to magnes powstający w wyniku przepływu prądu elektrycznego.

2. Elektromagnes najczęściej zbudowany jest ze zwojnicy, w której płynie prąd, i ferromagnetycznego rdzenia, wzmacniającego pole magnetyczne.

3. Elektromagnesy oddziałują na siebie wzajemnie i z magnesami: przyciągają się biegunami różnoimiennymi, a odpychają - jednoimiennymi.

dźwigi elektromagnetyczne na złomowiskach;

zamki i zawory elektromagnetyczne;

włączniki i styczniki elektromagnetyczne;

akceleratory;

urządzenia do magnetycznego rezonansu jądrowego.

1. Na przewodnik z prądem umieszczony w polu magnetycznym działa siła zwana siłą elektrodynamiczną.

2. Siła ta działa prostopadle do przewodnika oraz prostopadle do linii pola magnetycznego. Zależy od kierunku i natężenia prądu oraz od ustawienia przewodnika względem linii pola.

3. Oddziaływanie to można wyjaśnić na podstawie oddziaływania magnesu z polem magnetycznym wytworzonym przez prąd płynący w przewodniku.

4. Oddziaływanie pola magnetycznego na przewodnik z prądem znalazło zastosowanie w silnikach elektrycznych.

5. W silniku elektrycznym energia elektryczna zamieniana jest na energię mechaniczną.

6. Silnik na prąd stały zbudowany jest z:

stojana - tworzą go magnesy trwałe lub elektromagnesy;

wirnika - ułożyskowanej zwojnicy, umieszczonej między magnesami, czyli wewnątrz stojana.

7. Wirnik, w którym płynie prąd, staje się elektromagnesem, który oddziałuje na magnesy. Dzięki temu wirnik się obraca.

1. Względny ruch magnesu i przewodnika sprawia, że zaczyna płynąć prąd. Nazywamy go prądem indukcyjnym.

2. W przewodniku umiszczonym w zmiennym polu magnetycznym powstaje napięcie elektryczne - zjawisko to nazywamy indukcją elektromagnetyczną.

3. Zjawisko indukcji elektromagnetycznej zostało odkryte niezależnie przez dwóch naukowców - Michaela Faraday'a i Josepha Henry'ego .

1. Zjawisko indukcji elektromagnetycznej znalazło zastosowanie w prądnicach i transformatorach prądu zmiennego.

2. W prądnicy energia mechaniczna zamieniana jest na energię elektryczną.

3. Prądnica (generator prądu) to zwojnica obracająca się w polu magnetycznym.

4. Przykładem prądnicy jest prądnica rowerowa (tzw. dynamo).

5. Transformator to urządzenie służące do obniżania lub podwyższania napięcia elektrycznego.

6. Transformator zbudowany jest z uzwojenia pierwotnego i wtórnego, które są umieszczone na wspólnym rdzeniu ferromagnetycznym.

7. Przepływ prądu zmiennego w uzwojeniu pierwotnym wzbudza przepływ prądu w uzwojeniu wtórnym. Jest to możliwe dzięki zjawisku indukcji elektromagnetycznej.

8. Za pomocą liczby zwojów na uzwojeniu pierwotnym i wtórnym możemy regulować napięcie powstające na uzwojeniu wtórnym. Przedstawia to proporcja: lub

1. Fale elektromagnetyczne powstają w wyniku zaburzenia pola magnetycznego lub elektrycznego. Dzieje się tak, ponieważ prąd elektryczny jest źródłem pola magnetycznego, a źródłem prądu jest zmienne pole magnetyczne. W efekcie wzajemnej zależności elektryczności i magnetyzmu w przestrzeni rozchodzi się zaburzenie nazywane falą elektromagnetyczną.

2. Fale elektromagnetyczne rozchodzą się w próżni z prędkością 300 000 km/s.

3. Im większa jest długość fali, tym mniejsza jest jej częstotliwość. Mówimy, że długość i częstotliwość fali są do siebie odwrotnie proporcjonalne.

4. Do fal elektromagnetycznych zaliczamy:

fale radiowe - mają największą długość fali i najmniejszą częstotliwość. Znalazły zastosowanie w radiofonii i telewizji oraz telekomunikacji;

mikrofale - mają mniejszą długość niż fale radiowe, stosowane są m.in. w radarach, łączności satelitarnej, kuchenkach mikrofalowych, telefonii komórkowej;

podczerwień - ma długość fali mniejszą od mikrofal, ale większą od światła widzialnego, emitowana jest przez wszystkie ciała o temperaturze większej od zera bezwzględnego, także przez ciało człowieka; podczerwień jest stosowana m.in. w noktowizorach, termowizji oraz komunikacji typu IRDA;

światło widzialne - światło rejestrowane przez wzrok człowieka; różnym długościom fali odpowiada różna barwa światła: najkrótsze są fale światła fioletowego, a najdłuższe - czerwonego;

ultrafiolet - ma większą częstotliwość niż światło widzialne; jego źródłem są lampy kwarcowe i Słońce; w dużych dawkach jest szkodliwy dla skóry, w małych dawkach stosuje się go w terapii schorzeń dermatologicznych; ponadto wykorzystywany jest on do sterylizacji sprzętu medycznego i pomieszczeń, przyspieszania reakcji chemicznych w przemyśle chemicznym, identyfikacji minerałów (spektroskopia UV);

promieniowanie rentgenowskie (promienie X) - wytwarzane przez aparaty rentgenowskie, Słońce i inne obiekty astronomiczne; jest przenikliwe (ale zatrzymuje je warstwa ołowiu); promienie X stosowane są w diagnostyce i terapii medycznej oraz do badania struktury wewnętrznej materiałów i konstrukcji, np. elementów silników samolotowych, prześwietlania bagażu na lotniskach;

promieniowanie gamma - promieniowanie o najmniejszej długości i największej częstotliwości; emitowane jest przez pierwiastki promieniotwórcze oraz podczas reakcji jądrowych; jest bardzo przenikliwe, silnie jonizujące i zabójcze dla organizmów żywych; stosuje się je w radioterapii nowotworów, w diagnostyce medycznej, do sterylizacji żywności i sprzętu medycznego.

Jednym z zastosowań magnesów trwałych są separatory magnetyczne. W ofercie producenta czytamy: Separatory magnetyczne na magnesach stałych (neodymowych lub ferrytowych) służą do oczyszczania różnych materiałów sypkich i lejnych z zanieczyszczeń ferromagnetycznych, takich jak opiłki, druty, śruby czy nakrętki. Z powodzeniem znajdują zastosowanie między innymi w recyklingu materiałów odpadowych. Czy taki separator wystarczy do oczyszczenia makulatury, w której mogą znajdować się stalowe spinacze, mosiężne zszywki do papieru oraz plastikowe nakrętki? Jeśli nie, to które z tych zanieczyszczeń nie zostaną usunięte? Odpowiedź uzasadnij.

Jeśli zbliżymy kompas do dolnej krawędzi lodówki, to jego wskazówka będzie przyciągana przez lodówkę. Ta sama wskazówka będzie odpychana od górnej krawędzi lodówki (sprawdź ten efekt samodzielnie!).

1. Czy to oznacza, że obudowa lodówki jest magnesem?

2. Jeśli tak, to jaki biegun magnetyczny ma górna, a jaki dolna część tej obudowy?

Na rysunku poniżej przedstawiono dwie sytuacje, w których przewodnik umieszczono pomiędzy biegunami magnesu. Narysuj wektory siły elektrodynamicznej działającej na przewodniki. Uwaga: na lewym rysunku przewodnik jest umieszczony prostopadle do płaszczyzny kartki i prąd w nim plynie do czytelnika, a na prawym rysunku prąd płynie w głąb kartki.

1. Ziemia jako planeta jest otoczona i wypełniona polem magnetycznym.

2. Jego obecność można wykryć za pomocą igły magnetycznej (małego, lekkiego magnesu w kształcie igły), któr może się swobodnie obracać. Wszystkie takie igły zostawione swobodnie ustawiają się w kierunku północ - południe.

3. Koniec igły skierowany w kierunku północnym nazwano biegunem północnym (N).

4. Powyższe właściwości igły magnetycznej wykorzystuje się w działaniu kompasu.

5. Kompas jest przyrządem, którego zasadniczym elementem jest igła magnetyczna, często mająca kształt strzałki (grot strzałki to biegun N), umieszczona na tle tarczy z podziałka kątową. Igła ta może się obracać w płaszczyźnie poziomej.

6. Pole magnetyczne Ziemi ma taki kształt, jakby wewnątrz Ziemi znajdował się ogromny magnes sztabkowy.

7. Południowy biegun magnetyczny Ziemi znajduje się w pobliżu północnego bieguna geograficznego, a północny biegun magnetyczny w pobliżu geograficznego bieguna południowego.

8. Pole magnetyczne Ziemi, zwane też magnetosferą, sięga daleko w przestrzeń kosmiczną - znacznie dalej niż atmosfera.

Ze względu na na to, jak magnesy oddziałują na inne substancje, dzielimy je na trzy kategorie:

# data[].attributes.attachment_link.title
Podsumowanie wiadomości o magnetyzmie i elektromagnetyzmie

# data[].attributes.attachment_link.description
Ten dział poświęcony został oddziaływaniom magnetycznym. Napisaliśmy o magnesach stałych i ich biegunach, otaczającym je polu magnetycznym, oddziaływaniu magnesów między sobą i na innyme substancjame. Przedstawiliśmy Ziemię jako wielki magnes sztabkowy i wyjaśniliśmy, jak działa kompas. Substancje ze względu na ich właściwości magnetyczne podzieliliśmy na ferro-, para- i diamagnetyki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najważniejsze wzory oraz teoria z działu magnetyzm:

Pole magnetyczne

Przestrzeń, w której na umieszczoną igłę magnetyczną (magnes) działają siły magnetyczne nazywamy polem magnetycznym. Wokół Ziemi istnieje pole magnetyczne. Ten koniec igły magnetyczne, którym igła zwraca się na północ nazywamy biegunem magnetycznym północnym, a drugi koniec biegunem magnetycznym południowym.
Bieguny magnetyczne
Dwa bieguny magnetyczne jednoimienne (N i N lub S i S) odpychają się wzajemnie, a dwa bieguny różnoimienne (N i S) przyciągają się wzajemnie. Na biegunie geograficznym północnym istnieje biegun magnetyczny południowy, a na biegunie geograficznym południowym biegun magnetyczny północny.

Linie pola magnetycznego

Pole magnetyczne na rysunku przedstawiamy przy pomocy linii pola magnetycznego. Igła magnetyczna ustawia się zawsze stycznie do linii pola magnetycznego, a biegun północny igły magnetycznej określa zwrot linii. Linie na zewnątrz magnesu mają zwrot od bieguna magnetycznego północnego do bieguna magnetycznego południowego. Linie pola magnetycznego wokół prostoliniowego przewodnika z prądem mają kształt okręgów leżących w płaszczyźnie prostopadłej do przewodnika, a środki tych okręgów pokrywają się z przewodnikiem.

Reguła prawej dłoni

Zwrot tych linii określa reguła prawej dłoni: Jeżeli prawą dłoń obejmiemy przewodnik prostoliniowy w ten sposób, że odchylony kciuk będzie wskazywał kierunek prądu w przewodniku, to ugięte pozostałe palce wskażą zwrot linii pola magnetycznego

Pole magnetyczne przewodnika kołowego:

Jeżeli prąd w przewodniku kołowym płynie zgodnie z ruchem wskazówek zegara to po naszej stronie znajduje się biegun południowy, a po przeciwnej północny.

Aby określić bieguny magnetyczne zwojnicy możemy skorzystać z powyższej reguły lub przy pomocy prawej dłoni: Prawą dłonią obejmujemy zwojnicę tak, aby palce wskazywały kierunek prądu w poszczególnych zwojach, a odchylony kciuk wskaże wtedy biegun północny zwojnicy.

Reguła lewej dłoni

Na przewodnik z prądem umieszczony w polu magnetycznym działa siła elektrodynamiczna. Kierunek i zwrot siły elektrodynamicznej określa reguła lewej dłoni:

Lewą dłoń należy umieścić tak, aby linie sił pola wchodziły prostopadle od wnętrza dłoni, wyprostowane palce wskazywały kierunek prądu, a odchylony kciuk wskaże wtedy kierunek i zwrot siły elektrodynamicznej.

Pole magnetyczne działa na przewodnik największą siłą wtedy, gdy jest on ustawiony prostopadle do linii pola magnetycznego. Gdy przewodnik jest ustawiony równolegle do linii pola, wtedy siła elektrodynamiczna jest równa zero.

Kierunek siły elektrodynamicznej jest zawsze prostopadły do linii pola magnetycznego i do kierunku przepływu prądu.

Zjawisko indukcji magnetycznej

Zjawisko indukcji magnetycznej polega na wytworzeniu prądu indukcyjnego w obwodzie, w którym zmienia się pole magnetyczne.

Reguła Lenza („ reguła przekory" ):

Kierunek prądu indukcyjnego jest taki, że pole magnetyczne przez niego wytworzone przeszkadza przyczynie, która go wywołuje.

Reguła Lenza wynika z zasady zachowania energii. Zgodnie z tą regułą, gdy zbliżamy magnes do zwojnicy biegunem północnym, to po stronie magnesu zwojnica wytworzy również biegun północny, aby odpychać zbliżający się magnes. Pokonując siłę odpychania magnesu i zwojnicy wykonamy pracę, która zamieni się na energię elektryczną. Zasada zachowania energii zostanie spełniona.

Prąd przemienny to taki prąd, którego natężenie prądu i kierunek przepływu prądu ulegają zmianie.

Transformator

Transformator działa w oparciu o zjawisko indukcji elektromagnetycznej.

Związek między liczbą zwojów uzwojenia pierwotnego i wtórnego, a napięciami i natężeniami prądów w uzwojeniach:

\frac{n_w}{n_p} = \frac{U_w}{U_p}

\frac{n_w}{n_p} = \frac{I_p}{I_w}

n w, n p - liczba zwojów uzwojenia wtórnego i pierwotnego
U w , U p - napięcia na uzwojeniu wtórnym i pierwotnym
I w , I p - natężenia prądów w uzwojeniu wtórnym i pierwotnym.

Moc uzwojenia wtórnego nie może być większa od mocy uzwojenia pierwotnego, ponieważ transformator jedynie przetwarza energię elektryczną.

# data[].attributes.attachment_link.title
Magnetyzm - wzory, prawa i zasady fizyki

# data[].attributes.attachment_link.description
Najważniejsze wzory oraz teoria z działu magnetyzm: Przestrzeń, w której na umieszczoną igłę magnetyczną (magnes) działają siły magnetyczne nazywamy polem magnetycznym. Wokół Ziemi istnieje pole magnetyczne. Ten koniec igły magnetyczne, którym igła zwraca się na północ nazywamy biegunem magnetycznym północnym, a drugi koniec biegunem magnetycznym południowym.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fizyka od podstaw: Siła elektrodynamiczna, lewa dłoń, silnik proste wyjaśnienie

# data[].attributes.attachment_link.title
Pole magnetyczne wokół przewodnika z prądem

# data[].attributes.headline
Jak działa silnik elektryczny? (Silnik prądu stałego) 

# data[].attributes.subject
Jak działa silnik elektryczny? (Silnik prądu stałego) 

# data[].attributes.attachment_link.title
How does an Electric Motor work?  (DC Motor)

# data[].attributes.body
proszę uzupełnić
karty numer 1, 2, 3, 4, 5
i odesłać do 29.01.2021
za to zadanie otrzymujesz 2 oceny 1 - wiedza
2 - zobrazowanie linii pola [kierunek, zwrot ....]

# data[].attributes.attachment_link.title
karty pracy    Fizyka-dla-klas-8_zadania

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Drgania występują podczas trzęsień Ziemi, drga huśtawka w parku, struna gitary i membrana głośnika. Co mają wspólnego te zjawiska?

opisać ruch ciała, posługując się pojęciem toru ruchu, drogi, prędkości;

mierzyć odległość oraz czas;

analizować wykresy położenia od czasu w ruchu jednostajnym i jednostajnie zmiennym.

definiować i opisywać ruch drgający;

posługiwać się pojęciem amplitudy drgań, okresu i częstotliwości drgań;

wskazywać położenie równowagi.

Aby lepiej wyjaśnić, czym jest ruch drgający, zaczniemy od przeprowadzenia pewnego doświadczenia.

Obserwacja ruchu ciężarka na sprężynie, ciężarka na nici, płaskiej sprężyny, wody w U‑rurce.

Co będzie potrzebne

dwa statywy z wyposażeniem;

stalowa lub ołowiana kulka z otworem lub haczykiem do mocowania nici;

mocna, nierozciągliwa nić;

płaska sprężyna (może być linijka lub brzeszczot piły do metalu);

imadełko lub inny mechanizm do zamocowania sprężyny płaskiej;

Instrukcja

1. Zamocuj kulkę na nici i zawieś na statywie. Odchyl kulkę od pionu i pozwól jej się wahać.

2. Jeden koniec sprężyny zawieś na statywie, a do drugiego zaczep ciężarek. Rozciągnij sprężynę, pociągając za ciężarek w dół, i puść go swobodnie.

3. Jeden koniec sprężyny płaskiej zamocuj w imadle, drugi pozostaw wolny. Prostopadle do długości sprężyny pociągnij za jej wolny koniec i puść - pozwól, aby wolny koniec sprężyny drgał.

4. Do U‑rurki wlej taką ilość wody, aby naczynie było w połowie wypełnione. Dmuchnij do jednego z ramion U‑rurki i obserwuj ruch powierzchni wody w jednym z ramion naczynia.

5. Obserwując ruchy wszystkich wymienionych wyżej obiektów, ustal, jakie wspólne cechy mają te ruchy.

Podsumowanie

Oto główne wspólne cechy obserwowanych ruchów:

1. Powtarzający się cyklicznie jeden fragment ruchu - nazywamy go jednym drgnieniem

2. Jeden punkt centralny, wokół którego ruch się odbywa - położenie równowagi O.

- największe wychylenie z położenia równowagi. Oznaczamy ją literą A i mierzymy w metrach (lub centymetrach, kilometrach).

- liczba pełnych drgań wykonanych w ciągu jednej sekundy. Oznaczamy ją literą f. Jednostką częstotliwości jest herc (symbol ). Nazwa jednostki pochodzi od nazwiska niemieckiego fizyka Heinricha Hertza.
Częstotliwość ma wartość , jeśli w czasie jednej sekundy zachodzi jedno pełne drganie:

- czas trwania jednego pełnego drgania. Oznaczamy go literą T i mierzymy w sekundach (lub minutach, godzinach).

1. - tak możemy nazwać kulkę na nici pod warunkiem, że masa kulki jest znacznie większa od masy nici (w podręcznikach fizyki często pisze się, że nić jest nieważka - czyli nic nie waży), a ponadto długość nici jest znacznie większa od średnicy kulki. Najlepsza jest kulka o rozmiarach punktu - nazywamy ją punktem materialnym. Ważne jest też, by nić nie zmieniała swojej długości podczas wahań kulki, czyli była nierozciągliwa.

2. Ciężarek na sprężynie - tutaj ważne jest, aby podczas drgań sprężyna rozciągała się tylko w zakresie odkształceń sprężystych, najlepiej jeśli masa ciężarka jest większa od masy sprężyny.

Taki ruch cykliczny w fizyce nazywa się ruchem drgającym. Znaczenie tego terminu jest szersze niż słowo drganie używane w języku ogólnym. Dla fizyka zarówno majestatyczne wahania zabytkowego żyrandola pod sufitem, czy huśtawki w parku, powtarzające się przypływy i odpływy oceanu, jak i ruch skorupy ziemskiej podczas trzęsienia ziemi czy wibracje stołu podczas pracy jakiejś maszyny są nazywane ruchem drgającym.

Oto definicje wielkości służących do opisu ruchu drgającego.

Okres drgań i częstotliwość drgań są ze sobą ściśle związane: częstotliwość jest odwrotnością okresu, czyli

Spośród pokazanych wcześniej przykładów ruchu drgającego należy wyróżnić dwa:

Te dwa przykłady wyróżniono, gdyż drgania ciężarka na sprężynie oraz ruch wahadła matematycznego to przykłady bardzo ważnego rodzaju drgań nazywanych lub drganiami harmonicznymi drganiami harmonicznymi .

Ruch drgający to jeden z najpowszechniejszych ruchów w przyrodzie: drgają atomy w nas i w całej otaczającej nas materii, drgają struny głosowe ludzi lub zwierząt wydających dźwięk, drgają membrany głośników. Na dodatek okazało się, że każdy ruch drgający (cykliczny) można przedstawić jako złożenie (sumę) skończonej lub nieskończonej liczby drgań harmonicznych.

Przeanalizujmy ruch wahadła matematycznego. Popatrzmy nań w bardzo zwolnionym tempie.

Rqx2MVeyy46F0 1

Animacja przedstawia ruch wahadła matematycznego. Tło białe. Na górze, po środku znajduje się ciemnoszary statyw, do którego przymocowano wahadło. Wahadło składa się z dużej, żółtej kuli zawieszonej na długim, ciemnoszarym sznurku. Kula jest przytrzymywana przez szary chwytak, który znajduje się po prawej stronie animacji, w taki sposób, że jest wychylona od środka i znajduje się blisko prawego górnego rogu animacji. Na animacji znajdują się oznaczenia trzech punktów: A z indeksem dolnym 1, A z indeksem dolnym 2 oraz O. Punkt A_1 znajduje się tuż pod kulką. Punkt A_2 znajduje się na tej samej wysokości, co punkt A_2, ale po lewej stronie animacji, natomiast punkt O znajduje się na dole animacji, pośrodku. W lewym dolnym rogu, w żółtej ramce, znajduje się legenda, gdzie narysowano pionową, zieloną strzałkę zwróconą w dół. Obok strzałki, z prawej strony umieszczono czarny napis „wektor prędkości. Po chwili chwyta puszcza kulkę, a ta zaczyna się wahać. Na kulce pojawia się zielona strzałka - wektor prędkości. Początkowo jest on bardzo krótki, ale zaczyna się stopniowo wydłużać. Zwrócony jest w stronę, w którą porusza się kulka zawieszona na wahadle. Wektor jest najdłuższy, gdy kulka znajduje się nad punktem O. Wtedy jest równoległy do poziomej krawędzi animacji. Gdy kula mija punkt O, zbliża się do punktu A_2. Wektor w tym czasie skraca się, bo na moment, w punkcie A_2 zniknąć zupełnie (kula się „zatrzymuje", a następnie wraca z powrotem do punktu O (wektor w tym czasie wydłuża się), by znów wrócić do punktu A_1. Całość ukazana jest w zwolnionym tempie. W ostatniej scenie pokazano wahania kulki w normalnym tempie.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni skip_next Następny repeat Powtórz

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Animacja przedstawia ruch wahadła matematycznego. Tło białe. Na górze, po środku znajduje się ciemnoszary statyw, do którego przymocowano wahadło. Wahadło składa się z dużej, żółtej kuli zawieszonej na długim, ciemnoszarym sznurku. Kula jest przytrzymywana przez szary chwytak, który znajduje się po prawej stronie animacji, w taki sposób, że jest wychylona od środka i znajduje się blisko prawego górnego rogu animacji. Na animacji znajdują się oznaczenia trzech punktów: A z indeksem dolnym 1, A z indeksem dolnym 2 oraz O. Punkt A_1 znajduje się tuż pod kulką. Punkt A_2 znajduje się na tej samej wysokości, co punkt A_2, ale po lewej stronie animacji, natomiast punkt O znajduje się na dole animacji, pośrodku. W lewym dolnym rogu, w żółtej ramce, znajduje się legenda, gdzie narysowano pionową, zieloną strzałkę zwróconą w dół. Obok strzałki, z prawej strony umieszczono czarny napis „wektor prędkości. Po chwili chwyta puszcza kulkę, a ta zaczyna się wahać. Na kulce pojawia się zielona strzałka - wektor prędkości. Początkowo jest on bardzo krótki, ale zaczyna się stopniowo wydłużać. Zwrócony jest w stronę, w którą porusza się kulka zawieszona na wahadle. Wektor jest najdłuższy, gdy kulka znajduje się nad punktem O. Wtedy jest równoległy do poziomej krawędzi animacji. Gdy kula mija punkt O, zbliża się do punktu A_2. Wektor w tym czasie skraca się, bo na moment, w punkcie A_2 zniknąć zupełnie (kula się „zatrzymuje", a następnie wraca z powrotem do punktu O (wektor w tym czasie wydłuża się), by znów wrócić do punktu A_1. Całość ukazana jest w zwolnionym tempie. W ostatniej scenie pokazano wahania kulki w normalnym tempie.

Sporządzenie wykresu zależności położenia od czasu w ruchu drgającym.

Co będzie potrzebne Instrukcja

1. Odetnij dno plastikowej butelki, a w odległości około 1 cm od powstałej po odcięciu krawędzi wytnij dwa leżące naprzeciw siebie otwory.

2. W nakrętce wykonaj mały otwór. Powinien być tak dobrany, żeby woda wlana do butelki wyciekała z niej bardzo cienkim strumieniem, najlepiej w postaci ciągu pojedynczych kropli. Trzeba to zrobić metodą prób i błędów - dlatego warto mieć kilka zakrętek, próby wykonywać zaś nad zlewem lub umywalką.

3. Przez otwory przeciągnij pręt, na którym zawiśnie belka (nakrętką w dół).

4. Pręt zamocuj na statywie tak, aby butelka mogła wykonywać ruch wahadłowy.

5. Do zawieszonej i zakręconej dziurawą nakrętką butelki nalej wody. W początkowej fazie pod nakrętką warto podłożyć jakąś gąbkę lub bibułę, którą usuniesz tuż przed rozpoczęciem obserwacji.

6. Na stole, nad którym wahać się będzie butelka, połóż papierową taśmę.

7. Wpraw butelkę w ruch wahadłowy - krople wody ułożą się na papierze, tworząc odcinek.

8. Zacznij ciągnąć taśmę w kierunku prostopadłym do odcinka utworzonego wcześniej przez wodę. Ruch taśmy powinien być jednostajny i niezbyt szybki.

9. Odsuń taśmę, chroniąc ja przed dalszym zalewaniem wodą - to, co na niej powstało, jest wynikiem twojego doświadczenia.

10. Wylej wodę pozostałą w butelce i wytrzyj stół.

Podsumowanie

Na papierowej taśmie kapiące krople zostawiły ślad, którego kształt wygląda w przybliżeniu tak jak na poniższym rysunku.

Otrzymana linia nazywa się sinusoidą i przedstawia zależność wychylenia od czasu w ruchu drgającym prostym (w ruchu harmonicznym). Możemy umieścić ją w układzie współrzędnych.

Na osi rzędnych (oś pionowa) umieszczono położenie drgającego ciała (w naszym doświadczeniu zakrętki butelki). Położenie to oznaczono literą . Na osi odciętych (oś pozioma) umieszczono czas i oznaczono go literą . Wartość na osi położenia - to położenie równowagi (środek odcinka „narysowanego" przez kropelki wody na początku doświadczenia). Punkty i to miejsca zawracania butelki podczas wahań, a ich współrzędna - wartość amplitudy drgań. Na osi czasu odcinek - to okres drgań, czyli czas jednego pełnego wahnięcia. Dysponując takim wykresem, możemy odczytać wartość amplitudy drgań oraz okres drgań, a następnie obliczyć częstotliwość drgań.

Poniższy rysunek przedstawia zależność położenia od czasu dla ciężarka drgającego na sprężynie. Odczytaj z wykresu amplitudę drgań, okres drgań oraz oblicz częstotliwość drgań ciężarka.

Rozwiązanie:
Amplituda drgań to największe wychylenie z położenia równowagi. Jej wartość odczytujemy na osi położenia . Wartość ta wynosi . Z rysunku wynika, że oś położenia wyskalowana jest w centymetrach, zatem amplituda drgań ciężarka wynosi .
Okres drgań odczytujemy na osi czasu. Oś ta wyskalowana jest w sekundach, a na rysunku widać, że jeden pełny cykl zmian odpowiada przedziałowi czasu , zatem okres drgań ciężarka wynosi .
Częstotliwość obliczamy podobnie jak w pierwszym przykładzie, czyli:

Ruch drgający to taki ruch, w którym wartości wielkości fizycznych opisujących go, powtarzają się cyklicznie (okresowo).

Ruch drgający odbywa się wokół punktu zwanego położeniem równowagi.

Wielkościami opisującymi ruch drgający są:

Przykładami układów drgających są: wahadło matematyczne i ciężarek na sprężynie, które wykonują drgania harmoniczne.

Wykresem zależności położenia od czasu w ruchu harmonicznym jest sinusoida. Z tego wykresu można odczytać amplitudę i okres drgań.

Małpka na lianie wykonuje 1 wahnięcie w ciągu . Oblicz częstotliwość wahań liany z małpką.

Rysunek przedstawia wykres zależności położenia od czasu dla boi kołyszącej się na wodzie.

Z wykresu odczytaj amplitudę i okres drgań oraz oblicz częstotliwość drgań.

Wahadło starego zegara z kukułką wykonuje jedno pełne wahnięcie w ciągu , pokonując przy tym drogę . Oblicz częstotliwość i amplitudę drgań tego wahadła.

Serce biegnącego człowieka wykonuje 120 uderzeń na minutę. Wyraź tę częstotliwość w hercach i oblicz okres drgań serca tego biegacza.

drgania harmoniczne (drgania proste)

- rodzaj ruchu drgającego, w którym wykresem położenia od czasu jest sinusoida. Drgania takie wywoływane są przez siłę sprężystą lub inne siły do niej podobne.

- punkt materialny zawieszony na nieważkiej i nierozciągliwej nici.

Heinrich Rudolf Hertz

Heinrich Hertz badał fale elektromagnetyczne. Wykazał, że one i światło są tożsame, a ich prędkość rozchodzenia się jest taka sama. Odkrył zewnętrzny efekt fotoelektryczny. Na cześć tego uczonego jednostkę częstotliwości nazwano hercem (Hz).

Ruch drgający i wielkości go opisujące: amplituda, okres, częstotliwość drgań i położenie równowagi. Ruch wahadła matematycznego i ciężarka na sprężynie jako przykłady ruchu drgającego

Jak zmienia się prędkość dziecka na huśtawce, gdy oddala się ono od osoby stojącej za huśtawką?

Początkowo rośnie, a następnie maleje.

Rośnie.

Maleje.

Nie zmienia się.

Jeśli osoba za huśtawką popycha huśtawkę, to prędkość rośnie, jeśli nie, to prędkość huśtawki jest stała.

Zaczynamy od położenia - jest to największe wychylenie na prawo od położenia równowagi . Kulka rozpoczyna ruch w lewo, zbliżając się do położenia równowagi . Oznacza to, że jej wychylenie maleje. Można zauważyć, że wartość prędkości kulki rośnie. Kiedy kulka mija położenie równowagi, wartość jej prędkości osiąga największą wartość. Czas trwania ruchu kulki z punktu do punktu wynosi okresu, a przebyta przez nią droga jest równa wartości amplitudy. Dalszy ruch w lewo to oddalanie się kulki z położenia równowagi w stronę punktu . Na tym etapie wychylenie z położenia równowagi rośnie, a wartość prędkości kulki maleje. W punkcie prędkość kulki osiąga wartość zero. Upłynęła kolejna okresu, droga wzrosła zaś o kolejną wartość amplitudy. Teraz następuje zmiana zwrotu prędkości - kulka zawraca i zaczyna poruszać się w prawo. Wychylenie kulki maleje, wartość prędkości rośnie aż do momentu, gdy mija punkt . Po minięciu tego punktu kulka nadal porusza się w prawo, ale wartość jej prędkość maleje, a wychylenie z położenia równowagi rośnie. Z chwilą gdy kulka znajdzie się ponownie w punkcie , kończy się jeden pełny cykl jej ruchu - jedno drganie. Prędkość kulki osiąga tu wartość zero, następuje zmiana zwrotu prędkości i kulka ponownie rozpoczyna ruch w lewo.

Obejrzyj powyższą animację, najlepiej w zwolnionym tempie i wykonaj zadanie 2. Skorzystaj z wiedzy, jaka zawarta jest w poprzednim paragrafie.

Ruch drgający i wielkości go opisujące: amplituda, okres, częstotliwość drgań i położenie równowagi. Ruch wahadła matematycznego i ciężarka na sprężynie jako przykłady ruchu drgającego

Opis ruchu drgającego, podobnie jak opis każdego ruchu, można przedstawić graficznie jako wykres przedstawiający zależność położenia od czasu. Aby sporządzić taki wykres dla ruchu drgającego, wykonaj poniższe doświadczenie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ruch drgający prosty i wielkości go opisujące. Przykłady ruchu drgającego.

# data[].attributes.attachment_link.description
Drgania występują podczas trzęsień Ziemi, drga huśtawka w parku, struna gitary i membrana głośnika. Co mają wspólnego te zjawiska? opisać ruch ciała, posługując się pojęciem toru ruchu, drogi, prędkości; mierzyć odległość oraz czas; analizować wykresy położenia od czasu w ruchu jednostajnym i jednostajnie zmiennym.

# data[].attributes.attachment_link.title
Powstawanie fal w ośrodkach materialnych. Fale harmoniczne i wielkości je opisujące: amplituda, okres, częstotliwość, prędkość i długość fali

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy gdy siedzisz nad brzegiem jeziora, możesz rozkołysać łódkę uwiązaną do pomostu na przeciwległym brzegu jeziora? Co się będzie działo z taką łódką, gdy w pobliżu przepłynie z dużą prędkością motorówka? opisywać ruch drgający na przykładzie ciężarka na sprężynie oraz wahadła matematycznego; posługiwać się pojęciami położenia równowagi, amplitudy drgań, okresu i częstotliwości drgań; analizować przemiany energii w ruchu drgającym; obliczać okres drgań, gdy znana jest ich częstotliwość.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szmer strumyka, muzyka, huk samolotu, śpiew ptaków, warkot silnika, głos ukochanej osoby, pisk opon, ryk lwa, łopot flagi, świst wiatru - co łączy wymienione tu zjawiska?
Prawie połowa informacji docierających do człowieka ze świata zewnętrznego trafia doń przez zmysł słuchu. Czy to nie jest wystarczający powód, by poznać warunki, jakie muszą spełniać przekazywane informacje, abyśmy mogli odbierać je za pomocą zmysłu słuchu?

opisywać mechanizm przekazywania drgań między punktami ośrodka;

podawać definicję fal oraz fal harmonicznych;

posługiwać się wielkościami opisującymi fale: amplituda fali, okres i częstotliwość fali, długość i prędkość fali.

charakteryzować cechy dźwięku: wysokość dźwięku, głośność, barwę dźwięku*;

podawać związek cech dźwięku z wielkościami fizycznymi charakterystycznymi dla drgań i fal.

Dźwiękami w języku potocznym nazywamy to, co może być zarejestrowane przez ludzkie ucho. Ściślej należałoby nazwać to wrażeniami słuchowymi, a dźwięki są jednymi z nich. Ale co to jest? Otóż źródłem dźwięku są ciała drgające, które przekazują swoje drgania ośrodkowi sprężystemu (najczęściej jest to powietrze), inicjując w tym ośrodku falę dźwiękową, a ta rejestrowana jest przez zmysł słuchu. Fala dźwiękowa jest zatem falą mechaniczną, ponieważ rozchodzi się w ośrodku materialnym (np. w powietrzu, w wodzie).

Wszystkie ciała drgające w powietrzu są źródłami fal, ale czy ludzkie ucho wszystkie te fale rejestruje?
Sprawdźmy to doświadczalnie.

Sprawdzenie, jak częstotliwość drgań wpływa na słyszalność fali rozchodzącej się w powietrzu.

Co będzie potrzebne

sprężyna płaska o długości około 30 cm (może to być brzeszczot piły do metalu);

imadło lub inny przyrząd do zamocowania sprężyny;

jeżeli dysponujecie dwoma imadłami, to można zamocować rozciągnięty (napięty) drut pomiędzy nimi i użyć go do doświadczenia analogicznie jak brzeszczot piły. Może w szkole znajduje się tzw. monochord (rozpięta jedna struna na drewnianym pudełku) - też jest to znakomite urządzenie do wykonania doświadczenia.

Instrukcja

1. Zamocuj jeden koniec brzeszczotu w imadle, drugi pozostaw swobodny.

2. Wpraw sprężynę w drgania i obserwuj, czy fala wywołana tym drganiem jest słyszalna.

3. Uwaga: zadbaj, aby drgająca sprężyna nie uderzała o stół lub inne przedmioty, a zamocowany koniec był nieruchomy.

4. Skróć swobodną część sprężyny do około 25 cm i ponownie wpraw ją w drgania. Zwróć uwagę na zmianę częstotliwości drgań. Czy słyszysz dźwięk wywołany drganiami sprężyny?

5. Powtarzaj skracanie swobodnej części sprężyny co około 5 cm. Obserwuj zmiany częstotliwości drgań oraz słyszalność fali wzbudzonej tymi drganiami.

Podsumowanie

Drgania płaskiej sprężyny wzbudzały w powietrzu falę, ale fala ta nie zawsze była słyszalna. Skracanie drgającej części sprężyny prowadziło do wzrostu częstotliwości jej drgań. Gdy częstotliwość osiągnęła pewną wartość, fala wywołana drganiami sprężyny stała się słyszalna. Dalsze skracanie powodowało, że dźwięk był nadal słyszalny, ale brzmiał inaczej.

1. częstotliwość tych drgań musi być większa od , a mniejsza od ;

2. fale te muszą przenosić energię wystarczającą do pobudzenia narządu słuchu do drgań (jest to tzw. próg słyszalności związany z czułością zmysłu słuchu u danego gatunku; w pewnych sytuacjach może być to granica indywidualna nawet dla danego osobnika lub osoby).

Z powyższego doświadczenia wynika, że nie wszystkie fale rozchodzące się w powietrzu mogą być zarejestrowane przez ludzkie ucho.

Aby tak się stało, drgania muszą spełniać dwa warunki:

Uwaga: energia drgań nie może być zbyt duża, aby nie doszło do uszkodzenia narządu słuchu (jest to tzw. granica bólu, po przekroczeniu której dźwięk odbierany jest już jako uciążliwy i szkodliwy dla zdrowia hałas).

Podane wyżej dane są przybliżone, ponieważ zakres słyszalności jest indywidualną cechą każdego człowieka. Zależy on od jego wrodzonych zdolności, wieku (największy zakres słyszalności jest w wieku ok. 12 lat), przebytych chorób itp. Możesz się o tym przekonać, posługując się dzwonkami telefonu komórkowego, dla którego można zmieniać częstotliwość emitowanego sygnału. Sprawdź: dźwięki o jakich częstotliwościach są słyszalne dla twoich kolegów, rodzeństwa, rodziców, dziadków?

Z częstotliwością drgań związana jest wysokość dźwięku. Dźwięki o małej częstotliwości (ale większej niż 16 Hz) nazywamy niskimi. Dźwięki o dużej częstotliwości to dźwięki wysokie.

Posłuchaj, jak brzmią dźwięki o różnych częstotliwościach.

Poniższe rysunki przedstawiają wykresy fal dźwiękowych (wartości prędkości rozchodzenia się fal są jednakowe). Uporządkuj je zgodnie z rosnącą wysokością dźwięku.

Rozwiązanie:
Aby rozwiązać to zadanie, zwracamy uwagę wyłącznie na okres fali. Największy okres to najmniejsza częstotliwość, czyli dźwięk najniższy. Inne cechy fali (na przykład amplituda) nie mają wpływu na wysokość dźwięku.
Dźwięk o najniższej wysokości przedstawia fala z rysunku C. Kolejno są to: B, A, D.

Muzyczna skala wysokości dźwięku. Wysokość to cecha dźwięku bardzo ważna w muzyce. Jednak muzycy nie mierzą jej w hercach tak jak fizycy. W świecie muzyki obowiązuje specjalna, muzyczna skala wysokości. Jest ich zresztą kilka. Poniższy rysunek przedstawia muzyczną skalę wysokości na pięciolinii. Wartości podane w tabeli dotyczą tzw. skali międzynarodowej równomiernie temperowanej.

Wysokość dźwięku a jego częstotliwość

Zwróć uwagę, że fala ma charakter sinusoidalny, a zmiana częstotliwości dźwięku oznacza zmianę okresu sinusoidy (zmienia się odległość między grzbietami sinusoidy).

O tym, czy dźwięk rejestrowany przez człowieka odbierany jest jako głośny czy cichy, decyduje ilość energii docierającej do jego uszu w ciągu sekundy. Wielkość fizyczna opisująca tę cechę nosi nazwę natężenia dźwięku i mierzona jest w . Minimalna wartość natężenia dźwięku, potrzebna do wprawienia w ruch błony bębenkowej naszego ucha nosi nazwę progu słyszalności. W literaturze podaje się jej liczbową wartość, ale jest to wartość umowna, gdyż stanowi ona cechę indywidualną każdego człowieka. Ponadto jej wartość zależy od częstotliwości dźwięku. Ucho ludzkie jest najbardziej czułe na dźwięki od 1 do 3 kHz.

Uruchom ponownie aplikację „generator akustyczny" (znajdziesz ją na poprzedniej stronie) i wysłuchaj dźwięku o częstotliwości 1 kHz. Następnie odpowiedz na pytanie: dlaczego różnego rodzaju dźwiękowe sygnały ostrzegawcze (alarmowe) mają dźwięki o zbliżonej częstotliwości?

Dźwięki, podobnie jak światło, odbieramy za pomocą zmysłów. Zmysł słuchu reaguje na energię drgań fali dźwiękowej, dając wrażenie słyszenia dźwięku. Od czego zależy to wrażenie? Kiedy dźwięk będzie dla nas głośniejszy?
**Odpowiedź brzmi: kiedy będzie miał większe natężenie, czyli większą energię odbieraną w jednostce czasu. Okazuje się jednak, że (na szczęście!) dźwięk o energii np. 100 razy większej (w tym samym czasie) nie powoduje wrażenia 100 razy większego. Nasz zmysł słuchu jak gdyby „spłaszcza" wrażenia słuchowe.**Najczęściej spotykaną jednostką wyrażającą głośność dźwięku jest decybel (symbol 1 dB). Jest to jednostka tak zwanego poziomu natężenia dźwięku i w pewnym sensie mówi nam, ile razy słyszany dźwięk ma natężenie większe od progu słyszalności. Zależność tę przedstawia poniższa tabela:

Dźwięk głośnej muzyki to . Po analizie danych w tabeli napisz, ile razy natężenie dźwięku jest większe od progu słyszalności.

Osobom udającym się na badanie słuchu, bada się właśnie próg słyszalności w zależności od wysokości dźwięku. Poniższy rysunek przedstawia wynik takiego badania.

Poniższe rysunki przedstawiają wykresy fal dźwiękowych. Uporządkuj je od najcichszego do najgłośniejszego.

Rozwiązanie:
Aby rozwiązać to zadanie, zwracamy uwagę wyłącznie na amplitudę fali. Największa amplituda to dźwięk najgłośniejszy. Inne cechy fali (na przykład okres) nie mają wpływu na poziom natężenia dźwięku. Najcichszy dźwięk przedstawia fala z rysunku D. Kolejno są to: C, A, B.

Dźwiękami nazywamy fale wytworzone przez ciała drgające z częstotliwością z zakresu od do . Podany zakres ma charakter umowny, w rzeczywistości jest cechą indywidualną każdego człowieka.

Dźwięk może być zarejestrowany przez ludzkie ucho, jeśli energia niesiona przez falę dźwiękową jest większa od progu słyszalności, a mniejsza od granicy bólu.

Podstawowymi cechami dźwięku są:

wysokość - związana z częstotliwością fali: wyższy dźwięk - większa częstotliwość;

głośność - związana z amplitudą fali: większa amplituda - głośniejszy dźwięk;

barwa* - związana ze złożonością drgań źródła fali, pozwala rozróżniać brzmienie różnych instrumentów.

W programie koncertu muzyki klasycznej napisano między innymi, że wystąpi Pani A. X - sopranistka oraz Pan B. Y - tenor. Która z tych osób będzie emitować dźwięki o większej częstotliwości? Jeśli masz wątpliwości sprawdź, czym różni się sopran od tenoru.

Napisz krótki tekst (ok. 150 słów) na temat szkodliwości hałasu. W swojej wypowiedzi poprawnie użyj takich terminów jak: głośność dźwięku, decybel, narząd słuchu, granica bólu, dźwięki wysokie, dźwięki niskie.

Ile razy więcej energii w jednostce czasu dociera do ucha słyszącego dźwięk startującego odrzutowca w porównaniu z progiem słyszalności?

- maksymalna wartość energii fali dźwiękowej (w jednostce czasu) możliwa do zarejestrowania przez ludzkie ucho; po jej przekroczeniu następuje bolesne uszkodzenie narządu słuchu; umowna szacunkowa wartość to .

- wielkość fizyczna związana z wrażeniem natężenia dźwięku, utworzona przez porównanie natężenia danego dźwięku z progiem słyszalności. Jednostką jest bel , choć częściej używana jest jego podwielokrotność - decybel. Wyrażony w tej skali próg słyszalności to, a granica bólu to .

- minimalna energia fali dźwiękowej w jednostce czasu, potrzebna do wprawienia w drgania błony bębenkowej ludzkiego ucha. Jej liczbowa wartość zależy od częstotliwości dźwięku i dla umownie przyjęto ; w rzeczywistości jest indywidualną cechą każdego człowieka.

- wielkość charakteryzująca dźwięk i związana z częstotliwością fali dźwiękowej; większa częstotliwość to wyższy dźwięk.

Fale dźwiękowe jako przykład fal harmonicznych. Cechy dźwięków: wysokość i głośność

Rysunek przedstawia fale odpowiadające różnym dźwiękom.
Wskaż tę, która odpowiada dźwiękowi o największym natężeniu (najgłośniejszemu) i tę, która odpowiada dźwiękowi o największej wysokości.

najgłośniejszy dźwięk - fala 3
najwyższy dźwięk - fala 1

najgłośniejszy dźwięk - fala 1
najwyższy dźwięk - fala 3

najgłośniejszy dźwięk - fala 3
najwyższy dźwięk - fala 2

najgłośniejszy dźwięk - fala 2
najwyższy dźwięk - fala 1

najgłośniejszy dźwięk - fala 1
najwyższy dźwięk - fala 2

najgłośniejszy dźwięk - fala 2
najwyższy dźwięk - fala 3

Alexander Graham Bell

Wynalazca telefonu i kilkudziesięciu innych wynalazków telekomunikacyjnych. Z zawodu był logopedą i nauczycielem muzyki. Graham Bell był też współzałożycielem dwóch znanych czasopism i National Geographic. Na jego cześć nazwano jednostkę miary poziomu natężenia dźwięku - bel (1 B). W 1912 IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers - międzynarodowy Instytut Inżynierów Elektryków i Elektroników) uhonorował go Medalem Edisona za wybitne osiągnięcia przy wynalezieniu telefonu.

Jeszcze jedną ważną cechą dźwięku jest jego barwa. Barwa dźwięku zależy od tego, jak złożone są drgania jego źródła, i pozwala nam odróżniać instrumenty muzyczne czy też śpiewające (mówiące) osoby, nawet jeśli wysokość emitowanych dźwięków jest taka sama. Posłuchaj, jak brzmi dźwięk zagrany na różnych instrumentach muzycznych.

Barwa dźwięku

Podobnie jak wszystkie fale, również fale dźwiękowe rozchodzą się w ośrodku materialnym ze skończoną prędkością zależną od właściwości tego ośrodka. Generalnie możemy powiedzieć, że prędkość dźwięku rośnie wraz ze wzrostem sprężystości ośrodka.
Poniżej prezentujemy przykładowe prędkości dźwięku w kilku wybranych ośrodkach.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fale dźwiękowe jako przykład fal harmonicznych. Cechy dźwięków: wysokość i głośność

# data[].attributes.attachment_link.description
Szmer strumyka, muzyka, huk samolotu, śpiew ptaków, warkot silnika, głos ukochanej osoby, pisk opon, ryk lwa, łopot flagi, świst wiatru - co łączy wymienione tu zjawiska?Prawie połowa informacji docierających do człowieka ze świata zewnętrznego trafia doń przez zmysł słuchu. Czy to nie jest wystarczający powód, by poznać warunki, jakie muszą spełniać przekazywane informacje, abyśmy mogli odbierać je za pomocą zmysłu słuchu?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zostać wirtuozem gitary, skrzypiec, fortepianu - wielu ma takie marzenia. Każdy wirtuoz musi jednak zrobić pierwszy krok i dowiedzieć się, jak na wybranym instrumencie wytworzyć dźwięk o odpowiedniej wysokości, zgodnie z zapisem nutowym.

podawać definicję fali oraz fal harmonicznych;

posługiwać się wielkościami opisującymi fale: amplituda fali, okres i częstotliwość fali, długość i prędkość fali;

wymieniać cechy dźwięku: wysokość dźwięku, głośność i barwa dźwięku;

podać związek cech dźwięku z wielkościami fizycznymi charakterystycznymi dla drgań i fal.

opisywać falę stojącą i nazywać jej charakterystyczne elementy;

opisywać mechanizm wytwarzania dźwięków w instrumentach muzycznych;

wytwarzać dźwięki o większej i mniejszej częstotliwości od wskazanego dźwięku wzorcowego za pomocą instrumentu muzycznego lub dowolnego układu drgającego.

Dźwięk jest zjawiskiem złożonym. Fizyk, który chce wyjaśnić mechanizm powstawania dźwięku w instrumentach muzycznych, stoi przed trudnym wyzwaniem. Przede wszystkim jednak musi znać i rozumieć pojęcie fali stojącej. W celu jego przybliżenia zaczniemy od przeprowadzenia doświadczenia.

węzły (na rysunku oznaczone literą W) - są to te miejsca ośrodka (sznurka), które nie drgają (amplituda drgań jest równa zero);

strzałki (na rysunku oznaczone literą S) - są to te miejsca ośrodka (sznurka), które drgają z maksymalną amplitudą.

Wytworzenie fali stojącej na sznurze zamocowanym na jednym końcu.

Co będzie potrzebne

elastyczny sznur (może być gumowy);

solidnie zamocowany w ścianie hak lub inny element, do którego możemy przywiązać sznur. Najlepiej, aby uchwyt był na wysokości łokcia eksperymentatora.

Instrukcja

1. Przywiąż solidnie jeden koniec sznurka do uchwytu na ścianie.

2. Chwyć drugi koniec sznura i odsuń się od ściany na odległość równą długości sznurka; sznurek powinien być rozciągnięty w kierunku poziomym.

3. Potrząsaj rytmicznie trzymanym końcem sznurka, zmieniaj częstotliwość ruchu i dobierz ją tak, aby uzyskać efekt podobny do tego na zdjęciu.

4. Zwiększ częstotliwość ruchu ręki i ponownie poszukaj takiej sytuacji, gdy drgania sznura ustabilizują się.

Podsumowanie

Zaobserwowany efekt nosi nazwę . Wprawiając w drgania koniec sznura, wzbudzaliśmy w nim falę. Fala ta, docierając do umocowanego końca sznura, odbijała się. W ten sposób wzdłuż sznura biegły dwie fale: jedna od eksperymentatora, a druga do eksperymentatora. Fale te nakładały się na siebie. Przy niektórych, wybranych częstotliwościach wynik ich nakładania się wyglądał tak, jakby żadna fala nie biegła wzdłuż sznura, tylko niektóre jego elementy drgały z maksymalną amplitudą, inne z mniejszą, a niektóre nie drgały wcale.
Poniższy rysunek przedstawia schematycznie uzyskaną falę stojącą.

Fala stojąca ma charakterystyczne dla siebie elementy:

Odległość między węzłem a sąsiednią strzałką jest równa ¼ długości fali biegnącej w sznurze, natomiast dwa sąsiednie węzły lub dwie sąsiednie strzałki oddalone są o ½ długości fali biegnącej w ośrodku.
Zwróć uwagę, że w naszym przykładzie (eksperyment z początku tego rozdziału) w miejscu, gdzie sznur był umocowany, zawsze powstawał węzeł, natomiast w miejscu pobudzanym do drgań tworzyła się strzałka.
Zatem najdłuższa fala, jaka mogła powstać w naszym sznurze, miała jeden węzeł i jedną strzałkę. Jej kształt pokazuje poniższy rysunek.

Największej długości fali w przeprowadzonym przez nas doświadczeniu ze sznurem odpowiada najmniejsza częstotliwość drgań, przy której udało się uzyskać falę stojącą. Tę częstotliwość nazywamy częstotliwością podstawową częstotliwością podstawową . Zwróć uwagę, że największa długość fali (a tym samym najmniejsza częstotliwość fali) związana jest z długością sznura ().

Odległość między sąsiednimi strzałkami w pewnej fali stojącej wynosi 40 cm. Oblicz długość fali biegnącej w ośrodku, w którym powstała fala stojąca.

Instrumentem muzycznym możemy nazwać każdy przedmiot, który wytwarza dźwięk, a ten dźwięk wykorzystywany jest do tworzenia muzyki. Ponieważ źródłem dźwięków są ciała drgające, to elementem zasadniczym każdego instrumentu muzycznego musi być ciało, które drga z odpowiednią częstotliwością. Tym ciałem może być struna w instrumentach strunowych lub słup powietrza w instrumentach dętych, membrana głośnika lub bębna, sprężysta blaszka w pozytywkach lub cymbałkach itp.

W nauce o instrumentach muzycznych wprowadza się różnego rodzaju podziały i systematykę. W e‑podręczniku ograniczono się do opisania dwóch popularnych typów instrumentów, czyli strunowych i dętych.

Elementem drgającym w instrumentach strunowych jest struna - sprężysty drut, włókno sztuczne lub naturalne itp. Struna jest zamocowana na obu końcach. Można pobudzać ją do drgań w różny sposób: szarpiąc (jak w gitarze), uderzając młoteczkiem (jak w fortepianie) lub pocierać smyczkiem (jak w skrzypcach). Niezależnie od sposobu pobudzenia do drgań, w strunie powstaje fala stojąca z węzłami w miejscach zamocowania. Symboliczny obraz takiej fali stojącej pokazuje poniższy rysunek.

Oznacza to, że najdłuższa fala, jaka może powstać w strunie, składa się z dwóch węzłów i jednej strzałki. Długość takiej fali jest dwa razy większa od długości struny ().

Ponieważ z najdłuższą falą stojącą w strunie związana jest jej częstotliwość podstawowa, możemy powiedzieć, że krótsza struna drga z większą częstotliwością podstawową i wydaje dźwięk wyższy.
Można łatwo się o tym przekonać, mając do dyspozycji gitarę lub inny instrument strunowy. Jeśli najpierw pobudzimy do drgań całą strunę, a następnie skrócimy drgającą część struny, przyciskając ją w jakimś miejscu na gryfie (progu), to dźwięk uzyskany w drugim przypadku będzie wyższy od pierwszego.

Mówimy tu o jednej i tej samej strunie. Częstotliwość dźwięku zależy bowiem również od grubości struny: grubsza (masywniejsza) struna wydaje dźwięk niższy niż cienka struna o tej samej długości. Dodatkowo możemy wpływać na wysokość dźwięku emitowanego przez strunę, zmieniając jej naciąg. Dzieje się tak przy strojeniu instrumentu.

W strunie oprócz fali podstawowej może powstawać jednocześnie kilka innych fal stojących o większej częstotliwości. Takie dodatkowe fale stojące nazywane są alikwotami lub składowymi harmonicznymi. Wirtuozi instrumentów strunowych wykorzystują je do wykonywania flażoletów.

Wytworzenie dźwięku w piszczałce zamkniętej.

Co będzie potrzebne Instrukcja

1. Do probówki wlej nieco wody, tak aby słup powietrza powyżej poziomu wody wynosił około 12 cm.

2. Dmuchnij energicznie nad górną krawędzią probówki - probówka wyda dźwięk.

3. Zwróć uwagę na wysokość dźwięku. Jeśli dysponujesz komputerem i mikrofonem, obserwuj wskazania oscyloskopu i zanotuj częstotliwość sygnału zarejestrowanego przez mikrofon.

4. Dolej wody do probówki, zmniejszając długość słupa powietrza do około 8 cm i ponownie „zagraj" na takiej piszczałce. Obserwuj wysokość dźwięku wydawanego przez piszczałkę.

5. Ponownie dolej wody do probówki, skracając słup powietrza i ponownie zagraj na piszczałce.

Podsumowanie

Słup powietrza w probówce nad powierzchnią wody wydawał dźwięk. Wysokość (częstotliwość) tego dźwięku zależała od długości słupa powietrza w probówce.

Zapisz, jak zmieniała się (rosła czy malała) wysokość dźwięku emitowanego przez piszczałkę, gdy jej długość malała.

Jeśli grasz na gitarze, wykonaj flażolety i wyjaśnij, na czym polega to zjawisko. Jeśli sam nie grasz na instrumentach, poproś kolegę lub koleżankę o zademonstrowanie tego efektu w klasie.

Czynnikiem, który w każdym instrumencie dętym odpowiada za powstawanie dźwięku, jest słup powietrza ograniczony elementami konstrukcyjnymi instrumentu. Dla uproszczenia taki „element roboczy" będziemy nazywać piszczałką. Piszczałki mogą być otwarte lub zamknięte.
Zbudujmy piszczałkę zamkniętą, wykorzystując zwykłą probówkę.

Piszczałka wydawała dźwięk. Oznacza to, że słup powietrza w probówce drgał i powstała w nim fala stojąca. Tuż nad powierzchnią wody utworzył się węzeł, a u wylotu probówki - strzałka.

Podstawowym elementem instrumentu muzycznego jest ciało drgające: struna, słup powietrza, membrana itp.

W drgających elementach instrumentów (strunach, słupach powietrza, membranach) powstają fale stojące.

Fale stojące są wynikiem nałożenia się fal biegnących w przeciwne strony i składają się z:

węzłów - miejsc, w których elementy ośrodka nie drgają;

strzałek - miejsc, gdzie amplituda drgań elementów ośrodka jest maksymalna.

Odległość dwóch sąsiednich węzłów równa jest połowie długości fali biegnącej w ośrodku.

Wysokość (częstotliwość) dźwięku emitowanego przez instrument zależy od najdłuższej (podstawowej) fali, jaka może powstać w elemencie drgającym, a ta związana jest z wielkością tego elementu.

W instrumentach dętych większej długości piszczałki odpowiada mniejsza częstotliwość podstawowa, a tym samym niższy dźwięk.

W instrumentach strunowych wysokość dźwięku zależy od:

długości struny; większa długość - niższy dźwięk,

grubości struny; cieńsza struna - wyższy dźwięk,

naciągu struny; większa siła naciągu - wyższy dźwięk.

Zamocowana z obu końców struna ma długość , a dźwięk rozchodzi się w niej z prędkością o wartości . Oblicz częstotliwość podstawową powstającego dźwięku oraz długość wytworzonej fali dźwiękowej w powietrzu. Prędkość dźwięku w powietrzu przyjmij równą .

Bardzo popularnym dziś instrumentem muzycznym jest syntezator. Skorzystaj z dostępnych Ci źródeł informacji i odpowiedz na pytanie: co jest elementem drgającym w tym instrumencie oraz od czego zależy wysokość dźwięku emitowanego przez ten instrument?

- najmniejsza możliwa częstotliwość fali stojącej powstającej w ośrodku (strunie lub słupie powietrza) o długości . Jej wartość zależy od .

- efekt nałożenia się fali biegnącej ze źródła i odbitej w danym ośrodku. Nie obserwuje się w niej przesuwania się grzbietów i dolin fali; charakterystycznymi elementami są węzły (miejsca wygaszenia drgań) i strzałki (miejsca, gdzie drgania mają maksymalną amplitudę).

- element instrumentu muzycznego służący do wzmacniania dźwięku, na przykład pudło rezonansowe gitary czy fortepianu.

Fale stojące. Mechanizm wytwarzania dźwięku w instrumentach muzycznych

Która z wymienionych czynności doprowadzi do zwiększenia wysokości dźwięku emitowanego przez gitary?

Skrócenie struny.

Zwiększenie naciągu struny.

Wybranie cieńszej struny o tej samej długości.

Wydłużenie struny.

Zmniejszenie naciągu struny.

Mocniejsze szarpnięcie struny.

Wybranie grubszej struny o tej samej długości.

A jak wyglądają drgania słupa powietrza w piszczałce otwartej? Zostało to dokładnie opisane w poniższym filmie.

W profesjonalnych instrumentach dętych też są piszczałki. Różnią się one sposobem pobudzania do drgań zawartego w nich słupa powietrza oraz materiałem, z którego je wykonano. Może to być drewno w instrumentach dętych drewnianych lub metal w instrumentach blaszanych. Wszystko to wpływa na barwę dźwięku, ale nie wpływa na częstotliwość podstawową dźwięku: ta zależy tylko od długości piszczałki.

Wysokość dźwięku zależy tylko od długości piszczałki pod warunkiem, że piszczałka wypełniona jest powietrzem. Gdyby wypełnić piszczałkę innym gazem, wysokość dźwięku zmieniłaby się bez zmiany rozmiarów instrumentu, ale to nie jest przedmiotem rozważań w tym podręczniku. Zainteresowanych odsyłamy do innych źródeł.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fale stojące. Mechanizm wytwarzania dźwięku w instrumentach muzycznych

# data[].attributes.attachment_link.description
Zostać wirtuozem gitary, skrzypiec, fortepianu - wielu ma takie marzenia. Każdy wirtuoz musi jednak zrobić pierwszy krok i dowiedzieć się, jak na wybranym instrumencie wytworzyć dźwięk o odpowiedniej wysokości, zgodnie z zapisem nutowym.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy zwierzęta słyszą takie same dźwięki jak ludzie? Czy badanie USG ma coś wspólnego z fizyką?

podać zakres częstotliwości drgań mechanicznych, na które reaguje ludzkie ucho (od 16 Hz do 20 kHz);

wykazać, że fale dźwiękowe przenoszą energię;

uzasadnić twierdzenie, że fale dźwiękowe rozchodzą się z prędkością zależną od ośrodka.

podawać definicje fal ultradźwiękowych i infradźwiękowych;

wymieniać przykłady źródeł tych fal w naturze;

podawać przykłady urządzeń generujących różne rodzaje fal;

opisywać przykłady zastosowań ultra- i infradźwięków.

Infradźwiękami (poddźwiękami) nazywamy fale mechaniczne o częstotliwości mniejszej od 16 Hz. Ich źródłem są wszystkie ciała drgające z częstotliwością od 1 Hz do 16 Hz. Przykładem jest sprężysta blaszka lub drgający pręt anteny samochodowej.

Naturalne źródła infradźwięków.
Emisja fal infradźwiękowych o dużym natężeniu towarzyszy takim zjawiskom, jak trzęsienia ziemi, erupcja wulkanów, zorze polarne, fale oceaniczne, huraganowy wiatr, czy opadanie mas wody z dużych wodospadów.

Najpotężniejsza erupcja wulkanu w czasach historycznych (w 1883 r.) to wybuch wulkanu na wyspie Krakatau, położonej między wyspami Sumatra i Jawa. Oprócz infradźwięków był emitowany także dźwięk słyszalny, a w odległości 160 km od centrum wybuchu poziom natężenia dźwięku wynosił 180 decybeli. Odgłos wybuchu był słyszalny z odległości ponad 4000 km.

Sztuczne źródła infradźwięków wytworzone przez człowieka.
Ze zjawiskiem infradźwięków można spotkać się też w niektórych dużych biurowcach i innych budowlach przemysłowych. Ich źródłem są maszyny i urządzenia, a swoistymi wzmacniaczami przewody wentylacyjne i klimatyzacyjne.
Emisja infradźwięków towarzyszy drganiom mostów, pracy elektrowni wiatrowych, pracy silników odrzutowych, eksplozjom.

Właściwości infradźwięków.
Infradźwięki bardzo dobrze rozchodzą się w powietrzu, i to na duże odległości, bez wielkich zmian ich natężenia. Ich prędkość jest taka sama jak fal dźwiękowych. Niestety, nie tłumią ich (lub tłumią słabo) ekrany akustyczne, a ich obecność w naszym otoczeniu nazywa się hałasem niskoczęstotliwościowym lub niskotonowym.

Ludzie nie słyszą infradźwięków, ale je odczuwają. Ich działanie na organizm jest nieprzyjemne, a przy dużych natężeniach wręcz niebezpieczne. Wywołują uczucie lęku i niepokoju, mdłości, bóle głowy, zaburzają zmysł równowagi. Ze względu na niemożność budowania osłon przed ich działaniem, wzbudzają zainteresowanie techników wojskowych (broń akustyczna), a badania nad ich właściwościami są często utajnione.

Infradźwięki są słyszalne przez niektóre zwierzęta, które porozumiewają się za ich pośrednictwem, i to na duże odległości. Do takich zwierząt należą między innymi żyrafy, słonie czy wieloryby.

Ultradźwięki (inaczej naddźwięki) - fale mechaniczne o częstotliwości większej od 20 tysięcy herców. Ich źródłem są ciała drgające z częstotliwościami z zakresu od 20 kHz do 1 GHz. Mogą to być odpowiednie krótkie struny, pręty czy piszczałki.

Naturalne źródła ultradźwięków.
Ultradźwięki są wytwarzane i rejestrowane przez niektóre zwierzęta. Najbardziej znane to nietoperze i delfiny. Wykorzystują one te fale do echolokacji: wysyłają serię impulsów ultradźwiękowych w kierunku przeszkody i rejestrują fale odbite. Na tej podstawie mogą ocenić odległość do przeszkody, jej kształt i wielkość. Detektor ultradźwięków pełni u tych zwierząt rolę dodatkowego zmysłu, dzięki któremu mogą one nawet „zobaczyć", w którą stronę i jak szybko się porusza się ich zdobycz.

Źródła ultradźwięków wytworzone przez człowieka.
Aby wytworzyć ultradźwięki, należy mały przedmiot wprawić w drgania o bardzo dużej częstotliwości. Główna różnica w budowie głowic ultradźwiękowych polega na sposobie pobudzania do drgań odpowiednich małych blaszek, prętów lub kryształów. Można to robić mechanicznie, za pomocą zmiennego napięcia elektrycznego (odwrócony efekt piezoelektryczny), zmiennego pola magnetycznego (magnetostrykcja) lub światła laserowego (metoda optyczna).

Właściwości ultradźwięków.
Ze względu na małą długość fali ultradźwięki są szybko tłumione w powietrzu, natomiast bardzo dobrze rozchodzą się w wodzie. Silnie odbijają się na granicy dwóch ośrodków. Dają się łatwo i precyzyjnie ogniskować (skupiać), tworząc cienką wiązkę (promień). Ultradźwięki o dużym natężeniu mogą niszczyć lub nagrzewać przedmioty, przez które są pochłaniane.

Infradźwiękami nazywamy fale mechaniczne o częstotliwości mniejszej od 16 Hz.

Źródłem infradźwięków w naturze są: grzmoty, trzęsienia ziemi, erupcje wulkanów, wodospady, wiatr, zorze polarne.

W budynkach infradźwięki mogą powstawać w przewodach wentylacyjnych oraz w wyniku drgań różnych maszyn i urządzeń biurowych.

Infradźwięki mają niekorzystny wpływ na organizm człowieka.

Ultradźwięki to fale mechaniczne o częstotliwości większej niż 20 kHz.

Ultradźwięki są wytwarzane i rejestrowane przez niektóre zwierzęta.

Ultradźwięki sztucznie wytworzone w generatorach ultradźwiękowych znalazły liczne zastosowania w diagnostyce medycznej (USG), fizykoterapii, w technice (sonary) i nauce.

Infradźwięki i ultradźwięki nie są rejestrowane przez ludzkie ucho, ale mogą być rejestrowane przez niektóre zwierzęta.

Wyszukaj i opisz trzy zastosowania ultradźwięków, o których nie napisano w tym rozdziale.

Wymień co najmniej trzy źródła infradźwięków, o których nie napisano w tym rozdziale.

Podczas przechodzenia fali przez różne ośrodki częstotliwość dźwięku nie zmienia się. Dlaczego tak się dzieje? Zastanów się, dlaczego fala rozchodzi się w następnym ośrodku po dotarciu do niego fali z pierwszego ośrodka, i uzasadnij, dlaczego częstotliwość nie ulega zmianie przy zmianie ośrodka. Jak zmieni się prędkość fali po przejściu do drugiego ośrodka? Od czego zależy to, czy wzrośnie czy zmaleje?

Zastosowanie ultradźwięków.
Ultradźwięki znalazły liczne zastosowania w różnych dziedzinach życia:

Najbardziej znanym przykładem zastosowania ultradźwięków w medycynie jest ultrasonografia (USG). Jak wspomnieliśmy, fala ulega odbiciu na granicy dwóch ośrodków. Ośrodki te różnią się gęstością i prędkością rozchodzenia się dźwięków. Ponieważ różne organy w ciele człowieka mają różne wartości prędkości i gęstości, to fala ultradźwiękowa odbija się częściowo od granicy ośrodków i jest rejestrowana przez sondę. Fala przenika dalej w głąb danego organu i ulega znowu częściowemu odbiciu od następnej granicy. Kolejne odbite impulsy są rejestrowane i dają obraz wewnętrznej budowy ciała człowieka. Wiele osób zastanawia się, czemu służy żel, którym smaruje się powierzchnię skóry przed badaniem USG. Powodem tego jest to, że w powietrzu fala rozchodzi się z zupełnie inną prędkością niż w skórze i ulegałaby bardzo silnemu odbiciu od powierzchni skóry. Żel ma prędkość rozchodzenia się dźwięków zbliżoną do prędkości w skórze, odbicie jest znikome i fala może wejść w głąb organizmu. Warto podkreślić, że częstotliwość drgań podczas przechodzenia przez różne ośrodki nie zmienia się. Zmienia się natomiast długość fali związana z wartością prędkości, z jaką fala się rozchodzi w danym środowisku.

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy zwierzęta słyszą takie same dźwięki jak ludzie? Czy badanie USG ma coś wspólnego z fizyką? podać zakres częstotliwości drgań mechanicznych, na które reaguje ludzkie ucho (od 16 Hz do 20 kHz); wykazać, że fale dźwiękowe przenoszą energię; uzasadnić twierdzenie, że fale dźwiękowe rozchodzą się z prędkością zależną od ośrodka.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ciężarek wiszący na sprężynie został pociągnięty w dół i puszczony. Opisz przemiany energii ciężarka podczas jednego pełnego drgania.

Cały cykl podziel na cztery etapy i dla każdego z etapów napisz, jaki rodzaj energii rośnie, a jaki maleje, oraz w których momentach poszczególne rodzaje energii osiągają wartość zero, a w których wartość maksymalną.

W powietrzu rozchodzi się fala mechaniczna o długości z prędkością o wartości równej . Wykaż, że może to fala być fala dźwiękowa. Wykonaj w tym celu odpowiednie obliczenia i skorzystaj z cech dźwięków.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sprawdzian wiadomości o ruchu drgającym i falowym

# data[].attributes.attachment_link.description
Ciężarek wiszący na sprężynie został pociągnięty w dół i puszczony. Opisz przemiany energii ciężarka podczas jednego pełnego drgania. Cały cykl podziel na cztery etapy i dla każdego z etapów napisz, jaki rodzaj energii rośnie, a jaki maleje, oraz w których momentach poszczególne rodzaje energii osiągają wartość zero, a w których wartość maksymalną.

# data[].attributes.body
https://readgur.com/doc/255848/test-2