# data[].attributes.headline
BESTE HONDAMENDI BATEN BIDEOA (Chernobil)

# data[].attributes.subject
BESTE HONDAMENDI BATEN BIDEOA (Chernobil)

# data[].attributes.attachment_link.title
Desastre nuclear de Chernóbil: ¿Qué pasó el 26 de abril de 1986? | El Tiempo

# data[].attributes.body
Erradioaktibitatearen lehen ikertzaileetako bat izan zen eta berak asmatu zuen "erradioaktibitate" hitza.

Marie Curie, lehena izan zen erradioaktibitateari buruzko teoria bat proposatzen:
- Erradioaktibitatea elementu erradioaktiboen atomoen barruan zeozer gertatzen dena da.

Marie, lehen andereñoa izan zen historian eta Pierre Curierekin ezkondu zen. Biak uranioarekin lan egiten hasi ziren. Hemendik lortutako ondoria, atomoen barruan zeozer gertatzen ari zela izan zen.

Uranioa, pechblendatik ateratzen zuten. Marie Curiek pechblenda aztertu zuen eta pechblendak uranioak baino erradioaktibitate gehiago zuela ikusi zuen.

Honegatik, fisikaren nobel saria irabazi zuen. Baita ere kimikarena, baina hori 1911n.

# data[].attributes.body
Istripu hau, 2011ko martxoaren 11n gertatu zen Japonen, Fukushiman. 9 magnitudeko terremoto batek tsunami bat sortzea eragin zuen. Tsunami horretako olatuak 14m-koak izan ziren eta Daiichi-ko zentral nuklearra rak hartu zuen. Honek erradiazioaren kutsadura kanporatu zuen eta baita ere failak planta nuklearrean.

Bitxitasun nabarmenena da erradiazioa ez zela heriotzen kausa, hotza baizik. Istripu honek, 1280 hildako utzi zituen.

# data[].attributes.body
- biomedikoak: erradioterapien minbiziak tratatzeko.
- teknologikoak eta etxekoak: iraupen luzeko pilak eta aztarna arkeologikoen adina kalkulatzeko
- industrialak: zentral nuklearetan energia sortzeko eta elikagaiak esterilizatzeko.

# data[].attributes.body
- Alfa partikulak: helio nukleoz osatuak (2 protoi, 2 neutroi -- karga positiboa)
- Beta partikulak: elektroiez osatuak (karga negatiboa)
- Gamma izpiak: sartze-ahalmen handiko uhin elektromagnetikoak dira (ez dute kargarik)

# data[].attributes.body
- naturala: naturan dauden isotopoek igortzen dutenak.
- artifiziala: zenbait isotopo egonkorrek igortzen dutena hainbat partikulekin bonbardatuz gero.

# data[].attributes.body
Erradioaktibitatea, erradiazioak edo partikulak (edo biak batera) aldi berean nukleo atomiko egonkorrek igortzen dituzte, atomoaren desegite espontaneoaren jokaeratik sortua.