# data[].attributes.body
Sông Bạch Đằng hiên lên với vẻ đẹp mênh mông, bát ngát với những làn sóng nhẹ nhàng, dập dìu nối đuôi nhau. Nước sông một màu, cuồn cuộn, nhấp nhô sóng biếc. Cảnh thu thắm tình người với những tán lau xào xạc, bến lách đìu hiu. Hình ảnh lịch sử cũng ẩn hiện đâu đó trên dòng sông, một thời huy hoàng, đầy gian nan, cực khổ. Dòng sông Bạch Đằng chính là nhân chứng của lịch sử anh hùng, nhân chứng của những chiến tích đầy đau thương. Nhân vật khách hiện lên với hình ảnh "gày gò" như là hình ảnh của một con người từng trải, chứng kiến hết  sự ra đi của nhiều người trong lịch sử để rồi chỉ là để lại đau buồn, mất mát cho những người ở lại. Trong mắt của người khách đâu đó có sự ngậm ngùi, xót xa trước sức tàn phá của chiến tranh, có những kí ức đau thương của một thời lịch sử. Nhân vật khách như thể đã hoà nhập vào làm một hình ảnh dòng sông cùng với sự đau xót của mình.

# data[].attributes.body
Qua những câu thơ của Trương Hán Siêu, ta đã phần nào cảm nhận được sự hùng vĩ nhưng không kém phần thơ mộng của sông Bạch Đằng khi xưa và cả sự hoang vu của thực tại. "Sông kình" chính là những con sóng lớn, làm phác họa địa thế đầy hiểm trở của con sông này. Những con thuyền nối đuôi nhau như "đuôi trĩ một màu" trải dài cả con sông như để đặc tả sự rộng lớn, tấp nập ở nơi đây. Cho dù là nơi ghi đậm dấu ấn những trận đánh oai hùng của dân tộc, nét trữ tình của sông Bạch Đằng cũng không bị ẩn lấp. Mùa thu, "nước trời một sắc", tất cả như hòa chung một màu xanh. Vậy nhưng, đến khi nhân vật "khách" đi qua, tâm trạng buồn thương như lưu luyến trong tâm chí ông. Ông tiếc thương những anh hùng ngã xuống, những con người đem dòng máu cống hiến cho dân tộc. Tư thế "đứng lặng giờ lâu" cho thấy nhân vật "khách" đã hoàn toàn đắm chìm vào thế giới nội tâm với cảm xúc ngậm ngùi.

# data[].attributes.body
Hình tượng nhân vậy khách ở đây (có vẻ là tác giả) là một người từng kinh qua trận mạc, có kinh nghiệm chiến trường và đồng thời cũng có hiểu biết về lịch sử và văn học, thơ ca. Cảnh sắc sông Bạch Đằng, một chiến trường nổi tiếng được phác họa qua những câu thơ mang tính bi tráng, hào hùng như đã bị lãng quên. Những sự kiện được tả lại như thể là chính ông đã ở đấy, những tàn tích chiến tranh còn sót lại, những chiến tích mà các vị mãnh tướng đạt được, thậm chí, những phép so sánh với các trận đánh lưu danh sử sách thời Tam quốc được dùng làm nhấn mạnh hơn cái tính oai hùng của các trận thủy chiến được diễn ra. Khi đọc, ta có thể thấy một chút sự buồn bã trong câu thơ.

# data[].attributes.body
Trải qua biết bao những thăng trầm lịch sử, đồng hành cùng nhân dân ta suốt khoảng thời gian dài chống quân xâm lược, sông Bạch Đằng vẫn ở đó, vẫn mang trong mình một vẻ đẹp kì vĩ đến lạ thường. Con sông ấy thật hùng vĩ, hiện lên qua lời miêu tả của nhân vật “khách” với những “bát ngát sóng tình muôn dặm”. Tiết trời mùa thu gió thổi nhè nhẹ, làm sao người ta có thể không lay động trước vẻ đẹp nên thơ của dòng sông nhuốm đậm màu thời gian. Hùng vĩ, vĩ đại là vậy đấy, sông Bạch Đằng lại thật “đìu hiu”, vắng vẻ tạo ra biết bao những suy ngẫm và cảm xúc cho con người. Trương Hán Siêu bên con sông ấy cũng mang trong mình một tâm trạng khó tả, vui vẻ, tự hào nhưng lại xen lẫn trong đó thật nhiều nỗi buồn của sự đau thương, mất mát của chiến tranh.

# data[].attributes.body
Sông Bạch Đằng đã là một địa danh quen thuộc, là chứng nhân lịch sử đã viết lên nhiều mốc son chói lọi trong những trang sử vẻ vang của dân tộc, đã khơi gợi nhiều cảm hứng cho nhiều thi nhân văn sĩ.Trong đó phải kể đến một tác phẩm thuộc thể loại phú rất nổi tiếng trong văn học trung đại Việt Nam ấy là bài "Phú sông Bạch Đằng" của tác giả Trương Hán Siêu.Phần đầu của tác phẩm nổi lên hình tượng và cảm xúc của nhân vật "khách" khởi đầu cho cả tác phẩm phú với lối đối đáp "chủ-khách".Theo đặc trưng của loại phú cổ thể, khách là một nhân vật được tác giả hư cấu, tưởng tượng, xây dựng theo hình thức đối đáp với một nhân vật nào đó (trong bài này là với các vị bô lão). Ở "Phú sông Bạch Đằng", khách trở thành hình tượng trung tâm. Tác phẩm xét về mặt cấu trúc văn bản vẫn đáp ứng đầy đủ bốn đoạn thông thường (mở, giải thích, bình luận và kết), tuy nhiên cũng hoàn toàn thể cảm nhận bài phú dựa trên mạch cảm xúc của nhân vật khách.

# data[].attributes.body
Trong văn bản " Phú sông Bạch Đằng" của Trương Hán Siêu đã đặc tả sâu sắc vẻ đẹp của cảnh sắc nơi con sông Bạch Đằng để rồi qua đó là hình tượng của nhân vật khách. Từ những dòng đâu tiên ta đã thấy được một tâm thế ung dung,tự tại và phóng khoáng qua những cụm từ " giương","giong gió"," chơi trăng". Nhân vật khách như một nhà nghệ sĩ đang đắm chìm với bức tranh cảnh sắc sông Bạch Đằng hùng vĩ,tráng lệ nhưng không thiếu phần thơ mộng hoang vu. Ở đó có nước trời "một sắc" canh bao phủ cả không gian rộng lớn và còn là "phong cảnh ba thu" để cho thấy là nó không chỉ mở rộng về chiều kích của cả không gian và cả về thời gian- tháng ba của mùa thu.Bên cạnh đó còn là hình ảnh Bạch Đằng giang ở hiện tại khi mà đã trải qua năm mươi năm chiến tranh oanh liệt để rồi mang lên mình sự hoang vu,hiu hắt. Cảm xúc của môn khách cũng đã được biểu lộ với buồn thương, tiếc nuối trước cảnh vật đổi thay, cho những người đã ngã xuống,những người lính đã ra đi.

# data[].attributes.body
Sông Bạch Đằng trong bài phú trước hết là một con sông với cảnh quan hùng vĩ: “Bát ngát sóng kình muôn dặm.”Vì rộng “bát ngát” và dài “muôn dặm” cho nên sông Bạch Đằng không chỉ là đại giang mà còn là trường giang với bao lớp sóng cuồn cuộn triều dâng. Thế nhưng, ngoài vẻ đẹp hùng vĩ, sông Bạch Đằng còn hiện lên với vẻ đẹp duyên dáng, thơ mộng: mùa thu nước xanh trong, thuyền trôi dập dềnh trên sông tạo nên một khung cảnh rất đỗi nên thơ.Thời gian vô tình, nghiệt ngã đã và đang làm phai mờ những dấu tích lịch sử khiến lòng người trầm lắng, suy tư. Đây là nơi diễn ra bao trận đánh, chứng kiến ta thắng lợi vẻ vang nhưng cũng là nơi nhìn thấu những hy sinh, mất mát. Những “giáo gãy”, “xương khô”, “trời nước”, “lau lách đìu hiu” như gợi lên nỗi đau buồn, xót thương.Nhân vật khách chính là tác giả đã được khách thể hoá trong vai một nghệ sĩ thích ngao du, yêu mến cảnh sắc thiên nhiên, đồng thời cũng say mê tìm hiểu lịch sử oai hùng của dân tộc.

# data[].attributes.body
Sông Bạch Đằng hiện lên với một bề rộng bát ngát và một chiều dài mênh mông.hời điểm cuối thu, sóng biếc nhấp nhô cuồn cuộn. nước trời hòa cùng với màu xanh bao la. Trên những đợt sóng dữ dội ấy là những đoàn thuyền nối đuôi nhau như đuôi chim trĩ lặng lẽ trôi trên sông vượt qua những đợt sóng kình. Phong cảnh ba thu hiu hắt đượm buồn như báo trước ngã rẽ của cảm xúc. Trong cái nên thơ trữ tình, sông Bạch Đằng cũng tiềm tàng những dấu tích của chiến công lịch sử: “bờ lau san sát bến lách đìu hiu/ sông chìm giáo gãy, gò đầy xương khô”.Chính nơi đây là chiến địa sinh tử, đã biết bao con người ngã xuống, máu nhuốm đỏ cả dòng sông, dưới sông còn nhiều giáo gươm, trên gò còn nhiều xương khô. Những chứng tích đó là minh chứng cho lịch sử hào hùng của dân tộc, để cho thế hệ đời sau nhớ mãi.

# data[].attributes.body
“Bát ngát sóng kình muôn dặm
[…]
Tiếc thay dấu vết luống còn lưu!”
Qua trích đoạn trên của “Phú sông Bạch Đằng”, sông hiện lên với vẻ đẹp đầy sắc màu bình yên, dịu mát của mùa thu. Những thuyền đuôi trĩ nối đuôi nhau, sóng nước trời thu quyện một màu xanh thẳm và gió cuốn mặt hồ bát ngát muôn dặm, tất cả vẽ nên một bức hoạ thanh bình ngây ngất lòng người. Nhưng bên cạnh ấy không thể đánh mắt làm ngơ nhũng gò chất đống xương khô, những cây giáo gãy nát dưới hồ, những chi tiết rợn người để lại từ chiến tranh. Nhân vật khách đã “đứng lặng giờ lâu” trước cảnh thảm ấy, vì dẫu cuộc chiến có hào hùng cũng luôn để lại đau thương tang tóc. Vẻ đẹp người khách hiện lên trong chính những suy tư, sự xúc động đến lặng người trước đấu trường sau chiến tranh.

# data[].attributes.body
Trong tâm thế vô tư, phóng khoáng, nhân vật "khách" hay cũng chính là hoá thân của tác giả đã du ngoạn khắp nơi, mải miết tận hưởng cảnh sắc sông Bạch Đằng bát ngát và hùng vĩ. Sông Bạch Đằng mang lịch sử của dân tộc, là tượng trưng cho vẻ đẹp của non sông gấm vóc. Dù cảnh sắc nơi ấy có đìu hiu, ảm đạm, nhưng cũng đầy kì vĩ, thướt tha. Vị "khách" với tâm hồn giàu cảm xúc đã thể hiện niềm vui vẻ trước non nước bát ngát mênh mông, đồng thời cũng tiếc nuối vì cảnh xưa chỉ còn hiu hắt, cô liêu. Đó là nỗi tiếc thương cho quá khứ hào hùng của dân tộc, tiếc thương cho những vị anh hùng đã từng chiến đấu hết lòng vì đất nước trong lòng tác giả. Qua đó ta thấy được ẩn sâu bên trong tâm hồn nhạy cảm, tác giả con là một cây bút tài hoa, giàu tình cảm.

# data[].attributes.body
Qua bài phú này, Trương Hán Siêu ca ngợi sông Bạch Đằng hùng vĩ, dòng sông lịch sử đã gán liền với tên tuổi bao anh hùng, với bao chiến công oanh liệt của nhân dân ta trong sự nghiệp chống xâm lăng. Bạch Đẳng giang, con sông oai hùng của Tổ Quốc Đại Việt. Sông rộng và dài, cuồn cuộn nhấp nhô sóng biếc.Cuối thu nước trời một mầu xanh bao la “Bát ngát sóng kình muôn dặm – Thướt tha đuôi trĩ một màu- Nước trời: một sắc- Phong cảnh ba thu”.Trương Hán Siêu miêu tả dòn sông Bạch Đằng bằng những đường nét, máu sắc gợi cảm.Nhũng ẩn dụ và liên tưởng mói về dòng sông lịch sử hùng vĩ được miêu tả qua những cặp câu song quan và tứ tự tuyệt đẹp.

# data[].attributes.body
Sông Bạch Đằng trong bài phú trước hết là một con sông với cảnh quan hùng vĩ. Vì rộng “bát ngát” và dài “muôn dặm” cho nên sông Bạch Đằng không chỉ là đại giang mà còn là trường giang với bao lớp sóng cuồn cuộn triều dâng. Bên cạnh đấy, ngoài vẻ đẹp hùng vĩ, sông Bạch Đằng còn hiện lên với vẻ đẹp duyên dáng, thơ mộng: mùa thu nước xanh trong, thuyền trôi dập dềnh trên sông tạo nên một khung cảnh rất đỗi nên thơ. Mở đầu bài phú, nhân vật "khách" đã xuất hiện trong tâm thế của một đấng mặc khách, tao nhân, một nghệ sĩ lãng mạn, phóng khoáng, mang theo cái khí chất của bốn phương. Qua những hình ảnh có tính ước lệ, cường điệu "giương buồm giong gió", "lướt bể chơi trăng", "sớm gõ thuyền",  "khách" hiện lên trong dáng vẻ của một con người có tâm hồn khoáng đạt, thích ngao du. Vị mặc khách ấy như thể đang vi vu với gió trăng, trời bể suốt tháng ngày.

# data[].attributes.body
Trong tác phẩm "Bạch Đằng giang phú", với hình tượng là một người khách, Trương Hán Siêu đã thể hiện lòng yêu nước và sự tự hào về dân tộc vô hạn, tự hào về truyền thống anh hùng giải thoát dân tộc khỏi các cuộc xâm lược. Nhờ có sự hồi tưởng của nhân vật "khách", sông Bạch Đằng hiện lên tựa như một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của ngày thu, đó là một bức tranh có bố cục sắc nét. Sông Bạch Đằng bát ngát sóng kình chẳng bao giờ ngơi nghỉ, từng con thuyền bập bềnh nối đuôi nhau trên mặt nước. Có lẽ nhân vật khách hội tụ trong mình đó là một tâm hồn lãng mạn, yêu thiên nhiên, bồi tụ vào đó là con mắt tinh tế mới có thể nhìn và vẽ lại bức tranh mùa thu có con sông hiền hòa đến vậy. Nhưng trong thời điểm hiện tại, vẻ hiền hòa ấy cũng vẫn còn những chẳng giữ vững được như xưa. Trước mắt người khách bây giờ chỉ còn những dấu tích hỗn loạn còn xót lại từ những cuộc chiến, những bãi lau, bến lách xào xạc, đìu hiu mang trong mình nét đượm buồn. Đứng trước khung cảnh ấy, tâm trạng người khách như trùng xuống, cảm giác thương tiếc, xót xa, ngậm ngùi trước sự tàn phá của chiến tranh làm phai dần đi dấu tích oanh liệt một thời.

# data[].attributes.body
Sông Bạch Đằng trong bài phú trước hết là một con sông với cảnh quan hùng vĩ: Bát ngát sóng kình muôn dặm. Vì rộng “bát ngát” và dài “muôn dặm” cho nên sông Bạch Đằng không chỉ là đại giang mà còn là trường giang với bao lớp sóng cuồn cuộn triều dâng. Thế nhưng, ngoài vẻ đẹp hùng vĩ, sông Bạch Đằng còn hiện lên với vẻ đẹp duyên dáng, thơ mộng: mùa thu nước xanh trong, thuyền trôi dập dềnh trên sông tạo nên một khung cảnh rất đỗi nên thơ.

# data[].attributes.body
Sự lạnh lẽo của sông Bạch Đằng thấm vào từng thớ thịt. Dòng sông thôn phệ màu đỏ của máu, chuyển hoá nó thành màu xanh ảm đạm, u buồn, hài cốt chìm nơi sâu thẳm. Dường như cảm nhận được những con người đó mà dậy lên những con sóng lớn xô tới bờ. Từng con thuyền nối đuôi nhau đi, chẳng buồn hỏi han nhau dù chỉ một câu. Vậy mà nó lại tạo nên một bức tranh phong cảnh tuyệt đẹp, khiến con người ta có một khoảng lặng mà không biết làm bài này thế nào.

# data[].attributes.body
Con sông Bạch Đằng qua mắt nhân vật "khách" hiện lên với dáng vẻ vừa bát ngát, uy nghi nhưng cũng vừa thơ mộng duyên dáng. Nét đẹp hùng vĩ được thể hiện với chiểu rộng "bát ngát" của con sông và sự dữ dội từ những cơn "sóng kình" lại trái ngược lại với dáng điệu thướt thà của những con thuyền nhấp nhô trên mặt nước. Giữa tiết trời thu với những con thuyền dập dềnh trên sóng nước, thật khó để không lay động trước những cảnh sắc nên thơ này làm sao! Không chỉ có một vẻ đẹp cuốn hút, sông Bạch Đằng còn là chứng nhân lịch sử, chứng kiến những chiến tích vẻ vàng, oanh liệt cùng những sự hy sinh anh dũng của những bậc anh hùng yêu nước. Trước hình ảnh con sông Bạch Đằng hùng vĩ những cũng thật vắng vẻ, hiu quạnh, "khách" có tâm trạng vui buồn đan xen, vui vì tự hào về một lịch sử hào hùng của dân tộc, nhưng cũng đau buồn trước những mất mát đau thương sau bao chiến tranh. Qua đó thể hiện cảm xúc và chiêm nghiệm đấy sâu sắc và cảm động của nhân vật.

# data[].attributes.body
Vẻ đẹp của sông Bạch Đằng được khắc họa từ sự cảm hứng, khí chất hào hùng và bi tráng qua từng câu thơ của Trương Hán Siêu. Đoạn thơ đã sử dụng thể thơ Phú một cách triệt để và thành công khắc họa vẻ đẹp của con sông. Qua những từ láy: "bát ngát, thướt tha, san sát, đìu hiu" và với những danh từ đậm sắc dân tộc, gắn liền với đa số nhà thơ đã hình thành nên một bức tranh tuyệt sắc trên sông Bạch Đằng qua từng câu, từng chữ. Không chỉ vậy, Trương Hán Siêu dường như có một thứ cảm xúc mãnh liệt trong ông nổi dậy và tình cảm ấy khiến ông nhận xét, khắc họa về bức tranh ấy mãnh liệt. Từ những "nước trời", "đuôi trĩ" là một bức họa của một thiên nhiên kì vĩ hùng tráng ông đã tạo gợi nên rất khéo léo về những kí ức đau thương chuyển cảm xúc của đọc giả từ sự vui mừng hào hùng sang một giai điệu âm hương sầu lắng, trầm lặng hơn về những sự kiện đáng tiếc trong chiến tranh